تۇرعىن ۇيلەردى كۇتىپ-ۇستاۋ – ەلىمىزدەگى وزەكتى ماسەلەلەردىڭ ءبىرى. بۇل باعىتتاعى بارىنشا ءتيىمدى فورما ءالى تابىلعان جوق. قايسىبىر جىلى ميب-تەردى قۇرۋ قولعا الىندى. بۇرىنعى كوندومينۋم, پيك-تەرگە قاراعاندا مۇنىڭ تيىمدىلەۋ ەكەنى بايقالدى. ء«بىر ءۇي – ءبىر قوجايىن». دەمەك جينالعان قاراجاتتى قالاي, قايدا جۇمسايسىڭ, سول ءۇي يەلەرى وزدەرى اقىلداسىپ, شەشىپ وتىرادى. ءوزى تۇراتىن ءۇيدىڭ جەرتولەسىن جوندەتۋ ءۇشىن تالاي ەسىكتى توزدىرعان ءومىرحان «مىناۋ دۇرىس ەكەن» دەگەن ويعا كەلدى. كورشىلەرىمەن اقىلداستى. بىراق كوپشىلىگى ماقۇلداي قويمادى. «تالاي جىل اقشانى بەكەر تولەدىك پە؟ بۇرىنعى پيك جاقسىلاپ جوندەپ بەرسىن, سوسىن ميب دەگەندى قۇرساق قۇرايىق» دەستى. بىراق بۇلاي بولا قويمايتىنى بەلگىلى ەدى. ەگەر بۇرىنعى قوجايىن ءبارىن ءاپ-ادەمى ەتىپ, جايناتىپ قوياتىن بولسا, بيلىك تۇرعىن ۇيلەردى باسقارۋدىڭ جاڭا فورماسىن ىزدەستىرىپ قايتەدى؟
سودان ءوزىن ماقۇلداعان ءبىردى-ەكىلى كورشىلەرىن ەرتىپ قالالىق اكىمدىككە باردى. وزدەرىنىڭ ويىن ايتتى, كومەك سۇرادى. اكىمدىك قۇجات دايىنداۋ جاعىنان جاقسى جاردەمدەستى. قارجىلاي كومەكتەسە المايتىندارىن اشىق ايتتى. جەرتولەنى تازارتۋ, قۇبىرلاردى اۋىستىرۋ, ت.ب. جۇمىستارعا اجەپتاۋىر قاراجات كەرەك. كىم بەرە قويسىن؟ ءومىرحان ءارى-بەرى ويلانىپ تاۋەكەلگە باردى.
وتىز جىلدان اسا ءارتۇرلى مەكەمەلەردە جۇرگىزۋشى بولىپ ەڭبەك ەتكەن ول 2012 جىلى اياق استىنان جۇرەك اۋرۋىنا ۇشىراپ, وپەراتسيا جاساتۋعا ءماجبۇر بولعان ەدى. بۇل العاشقى وپەراتسيا بولاتىن. ول سودان سوڭ تاعى دا دەنساۋلىقتى جاقسارتۋ ماقساتىمەن ءۇش رەت پىشاققا ءتۇستى. قازىردىڭ وزىندە جىلىنا ەكى مارتە استاناداعى ورتالىققا بارىپ, ەم قابىلداپ تۇرادى. ءوزى 3-توپتاعى مۇگەدەك بولسا, زايىبى ساۋلە ەرمەكبايقىزى بايباتىروۆا – 2-توپتاعى مۇگەدەك. شاحتادا 33 جىل بويى ءبىر جەردە ماركشەيدەر بولىپ ىستەگەن ساۋلە 2013 جىلدان بەرى 14 مارتە وپەراتسياعا ءتۇسىپتى. «مەنىڭ ءومىر ءسۇرىپ جۇرگەنىم – قازىرگى زامانعى مەديتسينا جەتىستىكتەرىنىڭ ارقاسىندا», دەيدى ول.
– كەزەكتى وپەراتسيا جاساتۋعا قاجەت بولىپ قالادى-اۋ دەپ جيناعان ازدى-كوپتى اقشانى ميب قۇرۋعا جۇمساپ جىبەردىم. ويتكەنى كورشىلەردىڭ كوڭىلىندە سەنىم ۇيالاتۋ كەرەك بولدى. ءسويتىپ, جەرتولە تولىقتاي تازارتىلىپ, توزىعى جەتكەن سۋ, جىلۋ, كاناليزاتسيا جۇيەلەرى پروپيلەنگە اۋىستىرىلدى. مىنە, سولاي باستادىق, – دەيدى ومەكەڭ جاڭا ءىستى قالاي قولعا العانى جونىندە.
ءوزى دە, زايىبى دا مۇگەدەك ءومىرحاننىڭ اتقارىپ جاتقان جۇمىسى كورشىلەرىن ءسۇيسىنتىپ تاستادى. ولار «كوز قورقاق, قول باتىر» ەكەنىن كوزىمەن كوردى, جانىمەن سەزىندى. سودان بەرى ءبىر ۇيدەگى 65 پاتەردىڭ تۇرعىندارىنىڭ اۋىزبىرلىگى, تاتۋلىق, ىنتىماعى بۇرىنعىدان ارتا ءتۇستى. فيودور سولداتوۆ, دەنيس بەسسارابوۆ ءتارىزدى كورشىلەرى قازىر ومەكەڭنىڭ قاسىنان قالمايدى. قانداي شارۋا بولسا دا كومەگىن ايامايدى. جاز, كۇز مەزگىلىندە اپتاسىنا كورشىلەردىڭ ءبارى بىردەي ءبىر كىسىدەي سەنبىلىككە شىعىپ, ءۇيدىڭ اينالاسىن تازارتىپ تۇرادى. بۇل ولار ءۇشىن كەزەكتى ءبىر ەڭبەك مەرەكەسى ىسپەتتى. «بۇرىننان بەرى وسىلاي نەگە ىستەمەگەنبىز؟» دەيدى ءوزارا اڭگىمە اراسىندا.
قالا اكىمدىگى كوممۋنالدىق قىزمەت كورسەتۋشىلەر اراسىندا جىل سايىن بايقاۋ وتكىزىپ تۇرادى. بىلتىرعى بايقاۋدا جۇلدە رەتىندە ومەكەڭنىڭ ميب-ىنە بەينەكامەرا بەرىلدى. ءۇيدىڭ الدىندا اكەلىپ ورناتىپ قويدى, قازىر ەندى سونىڭ پايداسىن كورىپ تە جاتىر. مىسالى, جاز مەزگىلىندە ەسىك الدىنا جايىپ قويىلعان جۋىلعان كيىمدەردى الىپ كەتكەن سۇعاناق قولدىڭ يەسىن پوليتسيا قىزمەتكەرلەرى سول بەينەكامەرادان قاراپ, تاۋىپ الدى.
ء«ومىر-90» – ۇلىتاۋ وبلىسىنداعى ەڭ العاش قۇرىلعان م ۇلىك يەلەرىنىڭ بىرلەستىگى. ال ونى قۇرعان كىم؟ نەبىر سوقتالداي جىگىتتەر اۋىزبەن وراق ورىپ, سىن ايتۋدان ارىگە بارا الماي جۇرگەندە تاۋەكەلگە بارا بىلگەن 3-توپتاعى مۇگەدەك ازامات قوي. ءومىرحان قۇداسپاەۆ بايبىشەسى ەكەۋى ەكى ۇل, ءبىر قىزىنان 10-نان اسا نەمەرە ءسۇيىپ وتىر. تاعدىر ءبىر جاعىنان قىسپاققا الىپ قىسقانمەن, قيىندىققا قايىسپاعان جانعا قىزىعىن دا ءۇيىپ-توگىپ بەرە سالاتىن سەكىلدى مە, قالاي؟ ءومىرحان قۇداسپاەۆتىڭ ءومىرى سونداي ويعا جەتەلەيدى.
ۇلىتاۋ وبلىسى,
ساتباەۆ قالاسى
