«ارسەلورميتتال تەمىرتاۋ» كاسىپورنىن مەملەكەت مەنشىگىنە قايتارۋ كەرەك. كومىر ءوندىرىسى ەجەلدەن دوتاتسيالىق سالا بولىپ ەسەپتەلەدى. سوتسياليستىك مەنشىكتى دە, كاپيتاليستىك مەنشىكتى دە كوردىك. بىراق قاي كەزدە دە بۇل سالا دوتاتسيالىق بولدى. ەندى سونداي دوتاتسيالىق وندىرىسكە تاعى ءبىر جەكەمەنشىك كومپانيانى اكەلسەك نە بولادى؟ ينۆەستوردىڭ ماقساتى – تابىس. ول تابىس تابۋ ءۇشىن ۇنەمدەۋگە كوشەدى. ال ۇنەمدەۋدىڭ سالدارى ەڭبەك قاۋىپسىزدىگىنە, ەكولوگياعا كەرى اسەر ەتۋى مۇمكىن.
مەن بۇكىل الەمدە دوتاتسيالىق سالا بولىپ ەسەپتەلەتىن كومىر ءوندىرىسى ميتتال ءۇشىن عانا تابىستى بولعانىنا سەنبەيمىن. دەمەك ول ەڭبەك قاۋىپسىزدىگى سياقتى مىندەتتەردەن ۇنەمدەپ وتىرعان دەگەن ءسوز. ەرتەڭ ورنىنا باسقا ءبىر جەكە ينۆەستوردى اكەلگەندە ونىڭ دا ءدال سولاي ەتپەسىنە كىم كەپىل؟ سوندىقتان بۇل كاسىپورىندى ۇكىمەت ءوز قولىنا الۋ كەرەك.
«ارسەلور ميتتالدىڭ» سوڭعى وقيعادان ءتيىستى ساباق الماعانىن سەنىمدى تۇردە ايتا الامىن. بۇل جۇيەلى ماسەلەگە اينالىپ كەتتى. مەنشىك يەسى قاۋىپسىزدىكتى مۇلدەم قامتاماسىز ەتە الماي وتىر. ال ۇكىمەت جوسىقسىز ينۆەستورعا بارىنشا قاداعالاۋ جاساپ, ماسەلەنى شەشۋدىڭ جولىن ۇسىنىپ باقتى.
بۇل جەردە 1,5 مىڭ ادام جۇمىس ىستەيدى. سوندىقتان بۇل جەردە باسقا فيلوسوفيا بولۋ كەرەك. شاحتاداعى ەڭبەك قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ دەگەن ماسەلە قويىلۋ كەرەك. بىزدە كەڭەس زامانىنان بەرى ەشتەڭە وزگەرگەن جوق. سول تەحنولوگيا, سول قۇرىلعىلار. كارەرلەر, كونۆەيەرلىك لەنتالار, شاحتانى تىرەۋ قۇرالدارى, ءبارى كەڭەس تەحنولوگياسىنان قالعان. ەسكى تەحنولوگيا مەن قۇرال ادام كۇشىن كوپ قاجەت ەتەدى. ينۆەستور ونداي كوپ ادام ۇستاعىسى كەلمەگەن سوڭ, ەڭبەك قاۋىپسىزدىگى ەكىنشى كەزەكتەگى ماسەلەگە اينالىپ شىعا كەلگەن جوق پا؟ ال ءبىرىنشى ورىنعا ءوندىرىس پەن تابىس شىقتى.
ازاماتتىق كودەكس, كاسىپكەرلىك كودەكسى, ەڭبەك كودەكسى بار. اتالعان قۇجاتتاردىڭ ءبارىن قايتا قاراۋ كەرەك. ونداعى باپتاردىڭ ءبارى ءىرى ينۆەستورلارعا قولايلى ەتىپ جاسالدى. شاحتالار اجال وشاعىنا اينالماسىن دەسەك, ينۆەستورعا يكەمدەلگەن زاڭنامانى وزگەرتۋ كەرەك. سوندىقتان اپات بولعان ءوندىرىس وشاعىن ۇكىمەت ءوز باسقارۋىنا الىپ, زاڭنامانى ەڭبەك قاۋىپسىزدىگىن ساقتايتىنداي ەتىپ قاتاڭداتۋدى ۇسىنامىن.
ارمان قالىقوۆ,
ءماجىلىس دەپۋتاتى
