فەستيۆالدىڭ العاشقى كۇنى قوناقتار تاريحي-ولكەتانۋ مۋزەيىندە بولىپ, «تۇران تاڭبالارى» ەتنو-ارحەولوگيالىق كورمەسىن ارالادى. ەجەلگى شىرىك رابات, ورتاعاسىرلىق سىعاناق, جانكەنت قالالارى جايلى دەرەكتەرگە قانىقتى. مۋزەيدى ارالاعان ساتىندە بىزبەن تىلدەسكەن قىرعىز رەسپۋبليكاسىنىڭ حالىق ءارتىسى ەگەمبەردى چالاباەۆ باۋىرلاس مەملەكەتتەردىڭ مۋزىكالىق مۇراسىمەن تانىستىرىپ, مادەني بايلانىسىن نىعايتا تۇسەتىن وسىنداي ءىس-شارالار ءجيى ۇيىمداستىرىلسا دەگەن تىلەگىن ايتتى. «بۇل تاراپتا تاريحى تامىرلاس وزگە مەملەكەتتەر دە وسى ءداستۇردى جالعاستىرعانى ءجون بولار ەدى», دەگەن پىكىرىن جەتكىزدى.
مۋزەيدەگى ءار جادىگەرگە قىزىعا قاراپ جۇرگەن تۇرىك باۋىرلارىمىز دا وسىنداي ويدا ەكەن. «تۇركسوي باستاماسىمەن جوعالىپ بارا جاتقان ورتاق مادەنيەتىمىزدى ساقتاپ قالىپ, ءتۇبى ءبىر تۇركى ەلىنە تانىستىرۋدى كوزدەگەن كەز كەلگەن باستاماعا ءوز تاراپىمىزدان قولداۋ تانىتار ەدىك» دەسەدى ولار. فەستيۆالدە تۇرىك اعايىندار ءان, جىردان بولەك سوناۋ وسمان يمپەرياسىنان باستاۋ الاتىن سەمەندەر بەينەسىندە قاتىسادى.
تىۆادان كەلگەن ونەرپاز ەرەس ونچايدىڭ ايتۋىنشا, ءوز ەلدەرىندە 2 جىلدا ءبىر مارتە «كومەي» اتتى ونەر سايىسى وتكىزىلىپ تۇرادى. كورەرمەندەر الدىندا «وسكەن جەردە» جانە «ەنەساي» اتتى تۋىندىلاردى ورىندايتىن ەرەس سىر توپىراعىنداعى ءداستۇرلى ونەردىڭ ورىسىنە قىزىعادى.
«قورقىت جانە ۇلى دالا سازى» اتتى حالىقارالىق فولكلورلىق-مۋزىكالىق ونەر فەستيۆالى اياسىندا ءا.تاجىباەۆ اتىنداعى وبلىستىق عىلىمي-امبەباپ كىتاپحاناسىندا «تۇركى الەمىنىڭ بەسىگى» اتتى كىتاپ كورمەسى جاساقتالىپ, وندا تۇركى الەمىنىڭ بىرلىگىن, ورتاق مادەني قۇندىلىقتاردى ايعاقتايتىن عىلىمي ەڭبەكتەر, تاريحي-مادەني جاڭالىقتار جاريالانعان باسىلىمدار قويىلدى.
ال ن.بەكەجانوۆ اتىنداعى دراما تەاتردا وتكەن اشىلۋ سالتاناتىندا وبلىس اكىمى نۇرلىبەك نالىباەۆ قاتىسۋشىلاردى قۇتتىقتاپ, بيىلعى فەستيۆال قىزىلوردا وبلىسىنىڭ 85 جىلدىعى مەن حالىقارالىق تۇركسوي ۇيىمىنىڭ 30 جىلدىعى مەرەكەسىمەن تۇسپا-تۇس كەلىپ وتىرعانىن اتاپ ءوتتى.
– مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى توقاەۆ تۇركى مەملەكەتتەرى ۇيىمى سامميتىندە: ء«بىز تۇركى الەمىنىڭ اتاجۇرتى رەتىندە وزدەرىڭىزبەن جان-جاقتى قارىم-قاتىناستى دامىتۋعا ايرىقشا ءمان بەرەمىز. سوندىقتان ىقپالداستىعىمىزدى ودان ءارى نىعايتۋعا جانە ونى جاڭا بەلەسكە كوتەرۋگە مۇددەلىمىز» دەگەن بولاتىن. وسى باعىتتا سىر توپىراعىندا ءداستۇرلى تۇردە وتەتىن «قورقىت جانە ۇلى دالا سازى» حالىقارالىق فەستيۆالىنىڭ ءرولى مەن ماڭىزىن زور ماقتانىشپەن ايتا الامىز. تۋىسقان حالىقتاردىڭ فولكلورلىق مۋزىكاسىن دارىپتەۋ, ءوزارا مادەني بايلانىسىن نىعايتۋ ماقساتىندا وتكىزىلەتىن فەستيۆال ارقىلى قاتىسۋشىلار ءبىر-ءبىرىنىڭ كەشەدەن بۇگىنگە جەتكەن مادەني قازىناسىنىڭ سىرىنا قانىعىپ, رۋحاني كەڭىستىگىن كەڭەيتەدى. فەستيۆال وتكىزىلگەن جىلدار ىشىندە قورقىت بابا مۇرالارى بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمى جانىنداعى UNESCO-نىڭ عالامدىق ماتەريالدىق ەمەس مۇرالار تىزىمىنە ەنگىزىلدى. بۇل – قورقىتتان قالعان ۇلى ونەردىڭ, ۇلى دالا سازىنىڭ ماڭگىلىك ءومىرىنىڭ ايقىن دالەلى, – دەدى ايماق باسشىسى.
جينالعان قاۋىمدى تۇركسوي ۇيىمىنىڭ باس حاتشىسى سۇلتان راەۆ تا قۇتتىقتادى. مەرەكەلىك كەشتە تۇركىتىلدەس ەلدەردەن كەلگەن ءداستۇرلى ونەر وكىلدەرى كورەرمەندى اسەم ءان, سازدى اۋەنمەن ءسۇيسىنتتى.
ەكى كۇن بويى سىر اسپانىندا ەجەلگى ۇزاندار زامانىنان باستاۋ الاتىن سازدى قالىقتاتقان فەستيۆال قورىتىندىسىندا قوناقتار قارماقشى اۋدانىنداعى قورقىت اتا كەشەنىندە بولىپ, اۋداندىق مادەنيەت ۇيىندە گالا-كونتسەرت بەردى.
قىزىلوردا
