«Talas Investment Company» جشس دەسە, التىن ءوندىرۋ ونەركاسىبى, سونداي-اق باسقا دا ءبىرشاما وندىرىستە پايدالانىلاتىن, يمپورتتىق تاۋار سانالاتىن حيميا ونەركاسىبىنىڭ وڭىردەگى العاشقى كاسىپورنى ويعا ورالاتىنى راس. سەرىكتەستىك اشىلعالى ءوڭىر ەكونوميكاسىنا ايتارلىقتاي تابىس ءتۇسىرىپ وتىر. 2014 جىلى ىسكە قوسىلعان زاۋىتتىڭ جۇمىسى اۋەلدەن-اق جولعا قويىلعانى ءمالىم. قاناتىن كەڭگە جايعان كاسىپورىن بۇگىندە ءۇزىلىسسىز, قالىپتى رەجىمدە جۇمىس ىستەپ تۇر. دەرەكتەرگە سەنسەك, العاشقى جارتىجىلدىقتا زاۋىت قىزمەتكەرلەرىنىڭ ەسەلى ەڭبەگىنىڭ ارقاسىندا 5 688 توننا ناتري ءتسيانيدى جانە 2 375 توننا امموني سۋلفاتى ءوندىرىلىپتى. جاۋاپتى ماماندار ءونىم كولەمىن جىل سوڭىنا دەيىن ەسەلەپ ارتتىرۋعا نيەتتەنىپ وتىر.
زاۋىت باسشىلارىنىڭ ايتۋىنشا, كاسىپورىننىڭ جىلدىق قۋاتى 15 مىڭ توننا ناتري ءتسيانيدىن وندىرۋگە قاۋقارلى ەكەن. قازىرگى تاڭدا ءوندىرىس وشاعىندا 557 ازامات تۇراقتى جۇمىسپەن قامتىلعان. الداعى ۋاقىتتا قىزمەتكەرلەردىڭ سانى تاعى دا ارتا تۇسپەك. ويتكەنى مۇندا قولعا الىناتىن جۇمىس اۋقىمى ۇلعايماق.
ء«وڭىر ەكونوميكاسىنىڭ وركەندەۋى مەن جەرگىلىكتى جەردەگى حالىقتىڭ ءال-اۋقاتىنىڭ كوتەرىلۋى ءوندىرىس ورىندارى سانىنىڭ ارتۋىمەن تىكەلەي بايلانىستى. جاڭا زاۋىت اشىلسا, جۇمىسسىز جۇرگەن ازاماتتار ءۇشىن ەكى قولعا ءبىر كۇرەك تابىلادى. سول تۇرعىدان الىپ قاراعاندا «Talas Investment Company» جشس زاۋىتىنىڭ ەكىنشى كەزەڭى ءىرى جوبا ەكەنىنە ەشكىمنىڭ تالاسى جوق. قازىرگى كەزدە وبلىسقا ءىرى ينۆەستيتسيالار تارتۋعا باسا نازار اۋدارىپ وتىرمىز. ءوڭىر باسشىسى نۇرجان نۇرجىگىتوۆتىڭ ىقپالىمەن بيىل جامبىل وڭىرىنە 572 ملرد تەڭگەدەن اسا ينۆەستيتسيا تارتىلادى دەگەن جوسپارىمىز بار», دەيدى وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى قاناتبەك مادىبەك.
ءىرى زاۋىتتىڭ ەكىنشى كەزەڭىنىڭ ۋاقىت كاپسۋلاسىن سالۋ سالتاناتتى راسىمىنە قاتىسقان مارتەبەلى مەيماندار الىپ جوبا جۇزەگە اسقان كەزدە ءوندىرىس قۋاتى ەكى ەسەگە دەيىن ارتاتىنىن راستاپ وتىر. تيىسىنشە جاڭا جۇمىس ورىندارى اشىلادى دەپ كۇتىلەدى. بۇل – ارينە, جەرگىلىكتى حالىق ءۇشىن جاعىمدى جاڭالىق. قىسقاسى, تالاس اۋدانىندا تاعى ءبىر ءىرى ءوندىرىس وشاعىنىڭ قۇرىلىسى باستالدى.
«زاۋىت وندىرەتىن ونىمگە دەگەن سۇرانىس جىل وتكەن سايىن ارتا تۇسكەنىن اڭعارىپ وتىرمىز. سول سەبەپتى ءىرى كاسىپورىننىڭ ەكىنشى كەزەڭىنىڭ قۇرىلىسى باستالدى. جالپى, بۇعان دەيىن سەرىكتەستىك جىلىنا 15 مىڭ توننا ناتري ءتسيانيدىن وندىرۋگە قاۋقارلى بولسا, ەكىنشى كەزەڭنىڭ قۇرىلىسى اياقتالعاننان كەيىن جۇمىس اۋقىمى ەكى ەسەگە ارتادى. ناقتىراق ايتار بولساق, وندىرىلەتىن ءونىم 30 مىڭ تونناعا جەتەدى», دەيدى تالاس اۋداندىق كاسىپكەرلىك جانە ونەركاسىپ ءبولىمىنىڭ باسشىسى اۋدانبەك تاۋاساروۆ.
ۋاقىتىندا ۇدەمەلى يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ باعدارلاماسى اياسىندا بوي كوتەرگەن زاۋىتتا اۋەلدە 400-دەن اسا ادام ەڭبەك ەتسە, قازىرگى تاڭدا جۇمىسشىلاردىڭ سانى 557 ادامعا جەتىپ وتىر. وسى كورسەتكىشكە قاراپ-اق ءىرى ءوندىرىس وشاعىنىڭ جۇمىسى جۇيەلەنگەنىن بايقاۋ قيىن ەمەس.
ەلىمىزدىڭ حيميا ونەركاسىبىندە ناتري ءتسيانيدىن وندىرەتىن تۇڭعىش زاۋىت رەتىندە تىركەلگەن «Talas Investment Company» جشس-نىڭ ءوندىرىس ورنىن قىتايلىق ماماندار قۇراستىرعان ەدى. دەرەكتەرگە سەنسەك, ءوندىرىس وشاعى قالدىقسىز تەحنولوگياعا نەگىزدەلگەن. مامانداردىڭ ايتۋىنشا, كاسىپورىنعا قاجەتتى شيكىزات رەتىندە گاز بەن كەن قوسپالارى پايدالانىلادى. ناتيجەسىندە, تۇيىرشىكتەلگەن قۇرعاق ناتري ءتسيانيدى شىعارىلادى. جوعارى تەمپەراتۋرادا اجىراتىلعان امموني سۋلفاتىن تىڭايتقىش رەتىندە پايدالانۋعا بولادى ەكەن. ءوندىرىس وشاعىنىڭ ءوڭىر ەكولوگياسىنا ەشقانداي زيانى جوق.
كاسىپورىن باسشىلارى وندىرىلگەن ءونىمدى ەكسپورتقا شىعارۋدى جولعا قويعان. قازىرگى تاڭدا زاۋىت ءونىمىنىڭ 30-40
پايىزى رەسەي فەدەراتسياسىنا سونداي-اق موڭعوليا, قىرعىز رەسپۋبليكاسى جانە تاجىكستان ەلدەرىنە جونەلتىلىپ جاتىر.
زاۋىتتىڭ ەكىنشى كەزەڭىنىڭ قۇرىلىس جۇمىسىن جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن قاجەتتى ينۆەستيتسيا 25,8 ملرد تەڭگەنى قۇراعان. كاسىپورىن جۇمىسىن باستاعان كەزدە قوسىمشا 300 ازامات جۇمىسپەن قامتىلماق. جاۋاپتى ازاماتتار جۇمىسشىلاردى تاڭداۋ كەزىندە جەرگىلىكتى تۇرعىندارعا باسىمدىق بەرىلەتىنىن العا تارتىپ وتىر. كاسىپورىننىڭ ەكىنشى كەزەڭى 2025 جىلى اياقتالىپ, پايدالانۋعا بەرىلەدى دەگەن جوسپار بار.
جامبىل وبلىسى,
تالاس اۋدانى
