قىلمىستى اشۋ – قىلمىسقا تۇساۋ سالۋ

23 ماۋسىم كۇنى پوليتسيا قىزمەتكەرلەرى كاسىبي مەرەكەلەرىن اتاپ وتەدى. ىشكى ىستەر ورگاندارىنىڭ الدىڭعى قاتارداعى جانە ماڭىزدى قىز­مەتتەرىنىڭ ءبىرى بولىپ سانالاتىن كريمينالدىق پوليتسيا قىزمەتكەرلەرىنىڭ قىلمىسقا قارسى كۇرەسكە, قۇقىق ءتارتىبىن جانە ازاماتتاردىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋگە قوسار ۇلەسى زور. وسى ورايدا, ءبىز ىشكى ىستەر مينيسترلىگى كريمينالدىق پوليتسيا كوميتەتىنىڭ توراعاسى, پوليتسيا پولكوۆنيگى جانات سۇلەيمەنوۆكە جولىعىپ, كاسىبي مەرەكەلەرىمەن قۇتتىقتاي وتىرىپ, اتقارىلىپ جاتقان قىزمەت بارىسى تۋرالى اڭگىمەلەسكەن ەدىك. – جانات قۋانىش ۇلى, ءسىز جەتەكشى­لىك ەتەتىن سالا قىز­مەت­كەرلەرىنىڭ ءىسى ىشكى ىستەر ورگان­دارىنىڭ اتىنا ساي ەڭ نەگىز­گى مىندەتتەردىڭ ءبىرى ەكەنى بەل­گىلى. سوندىقتان الدىمەن, اتقا­رىلىپ جاتقان شارالارعا توقتالىپ وتسەڭىز. – ءيا, كريمينالدىق پوليتسيا قىز­مەتكەرلەرىنىڭ ەڭبەگى ەرەن ەكە­نى ءسوزسىز. اتقارىلىپ جاتقان وراسان جۇمىستاردىڭ ارقاسىندا سول نەگ­ىزگى مىندەتتەر ورىندالىپ جاتىر. ماسەلەن, اعىمداعى جىلى العا قويعان مىندەتتەردى ورىنداي وتىرىپ, قۇقىق ءتارتىبىن, قىلمىسقا قارسى كۇرەستى نىعايتۋ بويىنشا قابىلدانعان ۇيىمداستىرۋشىلىق جانە پراكتيكالىق شارالار ەلىمىزدە كريمينوگەندىك جاعدايعا باقىلاۋ جاساۋعا جانە قوعامدىق قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋگە ىقپال ەتتى. تىركەلگەن اۋىر جانە اسا اۋىر قىلمىستاردىڭ سانى وتكەن جىلدىڭ وسى كەزەڭىمەن سالىس­تىرعاندا 27,4 %-دان (14391-دەن 101447-گە) 22,1 %-عا (1085-تەن 845-كە) تومەندەدى. ادام ءولتى­رۋ قىلمىسىنىڭ تىركەلگەن سانى 20,4 %-عا (485-تەن 386-عا) قىس­قار­عان. قاراقشىلىق سانى دا ايتار­لىقتاي 47,9 %-عا (792-دەن 413-كە) تومەندەدى. ونشا اۋىر ەمەس ءجا­نە اۋىرلىعى ورتاشا قىل­مىس­تار­دىڭ سانى دا ءبىرشاما ازايدى. جالپى, قىلمىستاردى اشۋ كور­سەت­كىشى وتكەن جىلدىڭ وسى كەزەڭى­مەن سالىس­تىر­عاندا ەداۋىر ارتىپ وتىر. ماسەلەن, اۋىر قىلمىستاردى اشۋ 10,2 % (32,6-دان 42,8), اسا اۋىر قىلمىستار 2,6 % (62,5-تەن 65,1), كىسى ءولتىرۋ قىلمىستارىن اشۋ 6,3 % (62,6-دان 68,9), دەنەگە اۋىر زيان كەلتىرۋ – 10,3 % (56,8-دەن 67,1), زورلاۋ – 12,6 % (52,4-تەن 65,0), بۇزاقىلىقتى اشۋ 8,4 %-عا (29,4-تەن 37,8) ءوستى. سونىمەن قاتار, مال ۇرلىعىن اشۋ كورسەتكىشى 18,1 % (28,6-دان 46,7), بوپسالاۋدى اشۋ 18,2 %-عا (47,8-دەن 66,0) ارتقان. توناۋ, الاياق­تىق قىل­مىس­تارىن اشۋدا دا جاقسى كورسەتكىشتەر بار. كري­مي­نالدىق پوليتسيا كوميتەتى قىز­مەت­كەرلەرىنىڭ قاتىسۋىمەن اشىلعان اتى-شۋلى قىلمىستار دا از ەمەس. – سول ءىرى قىلمىستاردى اشۋ بارىسى تۋرالى دا ايتساڭىز. – اعىمداعى جىلدىڭ قاڭتار ايىندا باتىس قازاقستان وبلىسىندا ەسىمى بەلگىلى ءبىر كاسىپكەردىڭ ۇيىنە قارۋلى قاراقشىلىق شابۋىل جاسالىپ, بەتپەردە كيگەن قىلمىسكەرلەر ءۇي يەسىن ءولتىرىپ, زايىبىنا اۋىر دەنە جاراقاتتارىن سالعان وقيعا ورىن الدى. ادام ولتىرگەن قاراقشىلار ءىرى كولەمدەگى اقشالاي قاراجات پەن التىن بۇيىمداردى يەلەنگەن. بۇل قوعامدىق تولقۋ تۋدىرعان قىلمىستى اشۋ ءۇشىن تەز ارادا جەدەل-تەرگەۋ توبى قۇرىلىپ, ىشكى ىستەر مينيسترلىگى كريمينالدىق پوليتسيا كومي­تەتىنىڭ قىزمەتكەرلەرى باتىس قا­زاقستان وبلىسىنا ىسساپارعا جىبەرىلدى. قاراقشىلىق شابۋىل مەن قاساقانا كىسى ءولتىرۋ فاكتىسىن اشۋ جانە تەرگەۋ بويىنشا ۇلكەن كولەمدە جۇمىستار جۇرگىزىلدى. جابىرلەنۋشىلەردىڭ بارلىق تانىستارى مەن اينالاسىنداعى ادامدار مۇقيات تەكسەرىلدى. ىشكى ىستەر ورگاندارىنىڭ بارلىق ءمۇم­كىندىكتەرى, كۇشتەرى مەن قۇرالدارى كەڭىنەن پايدالانىلدى. ارينە, قىلمىستى اشۋ جانە ءىستى جۇرگىزۋ بارىسىندا كوپتەگەن قيىن­دىقتار تۋىندادى. ايعاق زاتتار­دى تابۋدا اۋا رايىنىڭ قولاي­سىزدىعى, قاتتى ايازدار ءبىراز كەدەرگىلەر كەلتىردى. سوعان قارا­ماستان, قىلمىس اشىلدى. كۇنى-ءتۇنى تىنىمسىز ەڭبەك ءوز ناتيجەسىن بەردى. قىسقا مەرزىمدە كۇدىكتىلەر انىقتالىپ, ولاردى ۇستاۋ بويىنشا جەدەل-ىزدەستىرۋ ءىس-شارالارى جۇرگىزىلدى. بۇرىن سوتتالعان ءۇش كۇدىكتى ۇستالدى. قىلمىسكەرلەر اتالعان قىلمىستى جاساۋعا مۇقيات دايىندالعانى بەلگىلى بولدى. قاراقشىلىق شابۋىلدى جاساۋ تۋرالى جوسپاردى ءوزىنىڭ سىبايلاس­تارىنا جابىرلەنۋشىنىڭ بايلىعىنان حاباردار, كورشى اۋىلدا تۇرعان 28 جاستاعى بۇرىن سوتتالعان ۇسىنعان. ول كاسىپكەردىڭ ءۇيىن كورسەتىپ, ونىڭ كۇزەتىلمەيتىنىن, تەرەزەلەردە تورلاردىڭ جوقتىعىن ايتقان. ءسويتىپ, بۇل ويدى قۇپ العان, ياعني اسا اۋىر قىلمىستى ۇيىمداستىرىپ بۇرىن بىرنەشە رەت سوتتالعان, سوڭعى جازاسىن از عانا ۋاقىت بۇرىن وتەپ شىققان 33 جاستاعى ەكىنشى قاندىبالاق قىلمىسكەر تەز ارادا ارنايى جوسپار قۇرىپ, ارقايسىسىنىڭ ءرولىن بەلگىلەگەن. ال ءۇشىنشى قىلمىسكەر, ياعني 36 جاستاعى ورال قالاسىنىڭ تۇرعىنى جەكە اۆتوماشيناسىن قىلمىس جاساۋعا پايدالانعان. قاراقشىلار كەيىن جاساندى مۇرت قويىپ, تۇرلەرىن وزگەرتكىسى كەلگەندەرىنە قاراماستان ۇستالدى, جازادان قۇتىلمادى. قىلمىستىق ءىس سوتقا جىبەرىلىپ, قازىرگى ۋاقىتتا سوت پروتسەسى وتۋدە. – دەمەك, قاتىگەز قىلمىس­كەر­لەر ەندى لايىقتى جازاسىن الاتىنى انىق قوي. بۇدان باسقا كريمينالدىق پوليتسيا كومي­تە­تى قىزمەتكەرلەرىنىڭ قاتىسۋى­مەن تاعى قانداي اۋىر قىلمىس اشىلعانىن ايتا الاسىز؟ – وتكەن جىلى قىركۇيەكتە ال­ماتى قا­لا­سىندا جەلتوقسان جانە ساتباەۆ كوشە­لەرىنىڭ قيىلىسىندا «ترەۆەل ەكسپرەسس» جشس-ءنىڭ ينكاسساتورلارىنا وق اتىلىپ, قا­راق­شىلىق شابۋىل جاسالدى. ناتيجەسىندە, اۋىر جاراقات العان ءبىر ينكاسساتور وقيعا ورنىندا قايتىس بولدى. ەكىنشى ينكاسساتور جاراقاتىمەن اۋرۋحاناعا جەتكىزىلدى. قىلمىسكەرلەرگە قار­سىلىق كورسەتىپ, تاپانشا قول­دانعان وزگە ينكاسساتورلاردان سەس­كەنگەن قىلمىسكەرلەر اقشا سالىنعان سومكەنى الا الماي وقيعا ورنىنان قاشۋعا ءماجبۇر بولدى. سودان بۇل قىلمىستى اشۋ­عا اناعۇرلىم تاجىريبەلى قىز­مەت­كەرلەر جۇمىلدىرىلىپ, جەدەل-تەرگەۋ توبى قۇرىلدى. قالا­داعى 35 بەينەباقىلاۋ كامەرالارى تەكسەرىلدى, ماڭايداعى ءاربىر ءۇي, پاتەر تۇرعىندارىنان, كۋاگەرلەردەن جاۋاپتار الىندى. كۋالەردىڭ كورسەتۋى بويىنشا كۇدىكتىلەردىڭ بەينە كەسكىنى جاسالدى. بەينە-باقىلاۋ كامەرالارىنىڭ بىرىنە ىلىنگەن بەينەتاسپا الىنىپ, جان-جاقتى زەردەلەۋ جۇرگىزىلدى. تەرگەۋدىڭ الدىڭعى ساتىسىندا تۋىنداعان كوپتەگەن قيىندىقتارعا قاراماستان, قىلمىستىق ءىستى اشۋ جانە تەرگەۋ بويىنشا جۇمىستى ساۋاتتى ۇيىمداستىرۋدىڭ, قىز­مەت­كەرلەردىڭ تاجىريبەلى ءىس-قيمى­لىنىڭ ارقاسىندا تاعى دا قوعام­دىق تولقۋ تۋدىرعان اسا اۋىر قىل­مىس قىسقا مەرزىمدە اشىلدى. الماتى قالاسىندا ۋاقىتشا تۇرىپ جاتقان 1975 جانە 1980 جىلى تۋعان ەكى ازامات ۇستالىپ, قىل­مىس­تىق جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلدى. قازىرگى ۋاقىتتا ولاردىڭ بىرەۋى 19, ەكىنشىسى 20 جىلعا سوتتالىپ, جازالارىن قاتاڭ مەرزىمدەگى كولونيادا وتەۋدە. – دۇرىس ەكەن. زاڭدىلىق پەن قۇقىق ءتارتىبىن نىعايتۋدا اي­تارلىقتاي ناتيجەلەرگە قول جەتكىزىلەدى دەيسىز عوي. ال ىزدەۋدەگى قاۋىپتى قىلمىسكەرلەرگە قارسى قانداي شارالار قابىلدانۋدا؟ – ىزدەستىرۋدە جۇرگەن اسا قاۋ­ىپتى قىلمىسكەرلەردى ۇستاۋ بويىنشا كوپتەگەن تابىستى وپەراتسيالار وتكىزىلدى. اعىمداعى جىلدىڭ وتكەن كەزەڭىندە ىزدەۋدە بولعان 2 مىڭعا جۋىق قىلمىسكەر انىقتالىپ, ۇستالدى. 2013 جىلعى 16 قاراشاداعى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭىمەن «2010 جىلعى 10 جەلتوقسانداعى تاۋەلسىز مەملەكەتتەر دوستاستىعىنا قاتى­سۋشى مەملەكەتتەردىڭ ادامداردى مەملە­كەت­ارالىق ىزدەستىرۋ شارتى» راتيفيكاتسيالاندى. قازىرگى ۋاقىتتا اتالعان شارتتى ىسكە اسىرۋ بويىنشا ءىس-شارالار جۇرگىزىلۋدە. باسقا مەملەكەتتەردىڭ قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىمەن تىعىز ءوزارا ءىس-قيمىل ج­ا­سا­سۋدىڭ ناتيجەسىندە اعىمداعى جىلعى اق­پاندا استانا قالاسىندا بارسەتكا ۇرلاپ جانە ءبىر ازاماتتى توناۋعا وقتالعان قىلمىس ۇستىندە گرۋزين ازاماتى ۇستالدى. تەرگەۋ بارىسىندا كۇدىكتىنى تەكسەرۋ كەزىندە ونىڭ تبيليسي قالاسىندا كىسى ولتىرگەنى جانە قارۋ مەن وق-دارىلەردى زاڭسىز ساقتاعانى ءۇشىن ىزدەۋدە بولعانى, سونداي-اق, وزبەكستان رەسپۋبليكاسى تاشكەنت قالاسىنىڭ ءىىبب اتالعان ازاماتتى ۇرلىق جاساعانى ءۇشىن ىزدەۋ جاريالاعانى انىقتالدى. قىلمىسكەر وزبەكستاندا بارسەتكا ۇرلاۋمەن اينالىسىپ, توناۋدى كاسىپ ەتىپ كەلگەن. اعىمداعى جىلدىڭ ماۋسىم ايىندا قىل­مىس­كەردى استانا قالاسىنىڭ اۋداندىق سوتى ءبىر جىلعا باس بوستاندىعىنان ايىرۋعا سوتتادى. باسقا مەملەكەتتەردە جاساعان قىلمىستارى ءۇشىن دە الداعى ۋاقىتتا جازاسىن الاتىن بولادى. مۇنداي مىسالدار از ەمەس. – قازىرگى ۋاقىتتا ۇيىمداسقان قىلمىستىق توپتاردىڭ جولىن كەسۋدە نە اتقارىلىپ جاتىر؟ – ۇيىمداسقان قىلمىستىق توپتاردىڭ ارەكەتتەرىنىڭ جولىن كەسۋ بويىنشا قاتاڭ جانە تاباندى شارالار قابىلداندى. ناتيجەسىندە 1094 قىلمىستىق ءىس قوزعالدى, 158 ادام قىلمىستىق جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلدى. ۇيىمداسقان قىلمىس جەلىسى بويىنشا ىزدەۋدە بولعان 15 ادام ۇستالدى. زاڭسىز اينالىمنان 49 بىرلىك اتىس قارۋى, 500 كيلوعا جۋىق ەسىرتكى قۇرالدارى تاركىلەندى. رەسەي فەدەراتسياسىنىڭ قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىمەن بىرلەسىپ اتقارعان جۇمىستىڭ, قويان-قولتىق ءىس-قيمىلدىڭ ناتيجەسىندە ماسكەۋ قالاسىندا بۇرىن قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا بىرنەشە رەت سوتتالعان 41 جاستاعى قاۋىپتى قىل­مىسكەر ۇستالدى. ول ەلىمىزدىڭ تۇزەۋ مەكەمەلەرىندەگى كريمينوگەندىك احۋالعا تەرىس ىقپال ەتۋگە تىرىسىپ, ءوزىنىڭ يدەولوگياسىن تاراتقىسى كەلگەن. وسىلايشا, قازاقستان مەن رەسەي ءىىم قىزمەتكەرلەرىنىڭ بىرلەسىپ قابىلداعان شارالارى بارىسىندا ترانسۇلتتىق قىلمىستىق قوعامداستىق وكىلىنىڭ قىلمىستىق ارەكەتىنىڭ جولى كەسىلدى. قا­زىر­گى ۋاقىتتا وعان قازاقستان رەس­پۋب­ليكاسى قىلمىستىق كودەكسىنىڭ بىرنەشە باپتارى بويىنشا ايىپ تاعىلىپ, قىلمىستىق جاۋاپقا تارتىلدى. – ەكسترەميستىك با­عىت­تاعى قىل­مىس­تار دا بەيبىت حا­لىق­تىڭ تىنىشتىعىن بۇزا­تى­نى بەلگىلى. بۇل قاۋىپتىڭ الدىن الۋدا نە اتقارىلىپ جاتىر؟ – اعىمداعى جىلدىڭ 5 ايىندا ىشكى ىستەر ورگاندارى ەكسترەميستىك سيپاتتاعى قىلمىس بەلگىلەرى بويىنشا 14 قىلمىستىق ءىس قوزعاپ, 126 قۇقىق بۇزۋشىلىقتى انىقتادى. ماسەلەن, الماتى وبلىسىنىڭ ءىىد-ىنە رەسەي فەدەراتسياسىنداعى رەسمي ەلەكتروندى سايتتاردىڭ بىرىنە قازاقستان اۋماعىندا تەراكت جاسالاتىنى تۋرالى حابار تۇسكەنى بەلگىلى بولدى. ارنايى ارنالار ارقىلى تەرروريزم اكتىسى تۋرالى جالعان اقپاراتتى راستايتىن ماتەريالدار الىندى. جالعان حابار تاراتقان الماتى وبلىسىنىڭ 50 جاستاعى تۇرعىنى انىقتالىپ, وعان قاتىستى قىلمىستىق ءىس قوزعالدى. قازىرگى ۋاقىتتا اقپارات تاراتۋشى قىلمىسكەر ءۇش جىلعا سوتتالدى. سول سياقتى وسىعان ۇقساس قىلمىستارى ءۇشىن 192 ازامات ۇستالدى, ونىڭ 51-ءى سوت ارقىلى جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلدى. زاڭسىز ميسسيونەرلىك قىزمەت ءۇشىن 40 قازاقستان ازاماتى جانە باسقا مەملەكەتتەردىڭ 12 ازاماتى ۇستالدى. – كوميتەتتىڭ تاعى ءبىر ماڭىز­دى مىندەتتەرىنىڭ ءبىرى كيبەر قىل­مىس­قا, ياعني, كومپيۋتەرلىك تەحنو­لوگيالاردى پايدالانۋمەن جا­سالاتىن قىلمىستارعا قار­سى كۇرەستى كۇشەيتۋ بولىپ تا­بى­­لا­تىنىن بىلەمىز. ينتەرنەت ار­قى­­لى جاسالاتىن قىلمىستار سانى ارتىپ بارا جاتقان جوق پا؟ – ءيا, اعىمداعى جىلدىڭ باسى­نان بەرى 890 كومپيۋتەرلىك قۇقىق بۇزۋشىلىقتار انىقتالعان, دەگەنمەن, ولار بويىنشا 216 قىل­مىستىق ءىس قوزعالدى. بۇلاردىڭ 25-ءى اقپاراتتىق تەحنولوگيالاردى پايدالانۋمەن جاسالعان ۇرلىق, ال 45-ءى جوعارى تەحنولوگيالاردى پايدالانۋمەن جاسالعان الاياقتىق قىلمىستار. سونىمەن قاتار, بۇل باعىتتا جاسىرىن جۇمىس ىستەگەن 7 تسەح انىقتالدى. كريمينالدىق پوليتسيا كومي­تەتىنىڭ قىزمەتكەرلەرى, ءوزىڭىز ايت­قانداي, ينتەرنەت سالاسىندا قاشىقتىقتان بانكتىك قىزمەت كور­سەتۋ (قبقك) جۇيەسىنىڭ كومەگىمەن قا­زاقستاندىق بانكتەردەگى ەسەپشوتتاردان اقشالاي قارا­جات ۇرلاۋمەن اينالىسقان ۇيىم­داس­قان توپ قىزمەتىنىڭ جولىن كەستى. بۇل توپ استانا, الماتى قالا­لارىنىڭ جانە باسقا دا وبلىس ورتالىقتارىنىڭ اۋما­عىن­دا ارەكەت ەتكەن. قىلمىس قۇر­بان­دارىنىڭ پوشتالىق مەكەنجايلارىنا سالىق ورگانىنىڭ اتىنان جىبەرىلگەن ەلەكتروندىق حاتقا بەكىتىلگەن زيانكەس باعدارلامانىڭ كومەگىمەن قىلمىسكەرلەر كومپيۋتەردە ساقتالاتىن اقپاراتقا قول جەتكىزىپ, كلاۆيشالاردىڭ كومبيناتسيالارىن, ونىڭ ىشىندە, قبقك جۇيەسىنە كىرۋ پارولدارىن الىپ وتىرعان. ىزدەۋ, تەكسەرۋ ناتيجەسىندە بۇل الاياقتار ەلەكتروندى قار­جى­لىق باسقارۋعا رۇقساتى بار ءتۇرلى كومپانيالاردىڭ بۋحگالتە­رياسىنىڭ قىزمەتكەرلەرى ەكەن. ولار جەكە باسىن كۋالاندىراتىن جالعان قۇجاتتار دايىنداپ, سودان كەيىن الدامشى سالىم يەلەرىنىڭ ءوتىنىشى بويىنشا قولدان جاسالعان جالعان قۇجات بويىنشا بانك فيليالدارىندا ەسەپشوت اشىپ, وعان اقشالاي قاراجات اۋدارىلعان. كەيىن ولاردى قولما-قول اقشاعا ايىرباستاپ وتىرعان. وسىنداي جولمەن توپ مۇشەلەرى قاراپايىم سالىمشىلاردىڭ 300 ميلليوننان استام تەڭگەسىن جىمقىرعان. بىراق, ءبىز ونى دەر كەزىندە انىقتاپ, اشكەرەلەدىك. – كريمينالدىق پوليتسيا كوميتەتى­نىڭ جەدەل-قىز­مەت­تىك جۇمىسىنىڭ ءتيىم­دى­­لىگىن ارتتىرۋدا قانداي ۇيىم­داس­تى­رۋ­­شىلىق-پراكتيكالىق شا­رالار قابىل­دانۋدا؟ – قىزمەتتىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋدا جو­عارىدا اتاپ وتكەن شارالاردان باسقا دا بىرقاتار جۇمىستار اتقارىلدى. زاڭنامانى جەتىلدىرۋ بويىنشا جۇمىستاردى ۇزبەي جالعاستىرىپ كەلەمىز. وتكەن جىلى «قا­زاق­ستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنا­مالىق اكتىلەرىنە ادام ساۋداسىنا قار­سى ءىس-قيمىل ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىس­تەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ قابىلداندى. اتالعان زاڭمەن ادامدى قايىر سۇراتۋعا ماجبۇرلەگەنى جانە كوم­مەر­تسيالىق ەمەس سەكسۋالدىق قۇلدىققا تارت­قانى, سونداي-اق, كامەلەتكە تول­ما­عاندارعا قاتىستى ەڭبەك زاڭنا­ماسىن بۇزعانى ءۇشىن جاۋاپ­كەر­­شى­لىكتەر ەنگىزىلدى. بۇدان باسقا جەكە جانە زاڭدى تۇلعا­لار­­دىڭ وسى سالاداعى اكىمشىلىك جاۋاپ­كەر­شىلىكتەرى بەلگىلەندى. قىلمىسقا قارسى كۇرەستە قۇقىق قور­عاۋ جانە ارنايى ورگاندارمەن, باسقا دا مەملەكەتتىك ورگاندارمەن بىرلەسىپ جۇمىس جۇرگىزۋگە ارنالعان بىرلەسكەن جوس­پارلار بار. ىشكى ىستەر ورگاندارىنىڭ قىز­مەتتەرى اراسىنداعى ءوزارا ءىس-قيمىلدىڭ ءتيىم­دىلىگىن ارتتىرۋ بويىنشا بىرقاتار نورماتيۆتىك قۇجاتتار ازىرلەندى. سونىمەن بىرگە, قولدانىستاعى زاڭنامالارعا ازامات­تاردىڭ حابارسىز كەتۋ فاكتىلەرى بويىن­شا قىلمىستىق ءىس قوزعاۋ بولىگىندە وزگە­رىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزىلدى. جە­دەل-ىزدەستىرۋ جۇمىسىن جەتىلدىرۋ ءۇشىن بىرقاتار بۇيرىقتارعا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزىلدى, سونداي-اق, ەكسترەميزمگە, ۇيىمداسقان قىلمىسقا قارسى ءىس-قيمىل ماسەلەلەرى بويىنشا ۆەدومستۆولىق بۇيرىقتار مەن نۇسقاۋلىقتار بەكىتىلدى. قىلمىسقا قارسى ءىس-قيمىل جونىندەگى نورما­تيۆتىك-قۇقىقتىق اكتىلەرگە, زاڭنا­مالىق بازالارعا, ينتەرنەت رەسۋرس­تارعا مونيتورينگ جۇرگىزىپ وتىرامىز. بوتەننىڭ مۇلكىن ۇرلاۋعا قارسى ءىس-قيمىل جونىندەگى 2012-2014 جىلدارعا ارنالعان باعدارلاما قابىلدانىپ, ىسكە اسىرىلۋدا. ناتيجەسىندە ەلىمىزدە تىركەلگەن ۇرلىق سانى 2,7 %-عا (82830-دان 80623-كە) كەمىسە, ال ولاردى اشۋ 12,4 %-عا (16,8-دەن 29,2) ارتتى. پاتەر ۇرلىعى 5,0 %-عا (19066-دان 18120) تومەندەدى, ولاردى اشۋ 12,8 %-عا (14,0-دەن 26,8) ءوستى. وسىلايشا, سۇراعىڭىزعا جاۋابىمدى اياقتاي كەلە ايتارىم, كريمينالدىق پوليتسيا كوميتەتى قىزمەتكەرلەرىنىڭ قىلمىسقا قارسى كۇرەستە, ادىلدىك ورناتۋدا اتقارار ءىسى از ەمەس دەگىم كەلەدى. ويتكەنى, كەز كەلگەن قىلمىستى اشا ءبىلۋ, قىلمىسكەرلەرگە قىلمىس جاساۋدان ۇركۋى ءۇشىن الدىن الا قۇرىلاتىن تۇساۋ بولماق. – اڭگىمەڭىزگە راحمەت. اڭگىمەلەسكەن الەكساندر تاسبولاتوۆ, «ەگەمەن قازاقستان».