كوكشەنىڭ كوك نوسەرى كوكەن اقىن

– كوكشەنىڭ كوك نوسەرى كوكەن اقىن, جاسىنان جاسىن جىرعا بولعان جاقىن. استىنان التى قىردىڭ ايعاي شىقسا, ۇيىندە وتىرماعان باسىپ تاقىم, – دەپ كەزىندە كوك نوسەرلى كوكەن اقىننىڭ كەمەلىنە كەلىپ, كەمەرىنەن اسىپ توگىلىپ كەتكەن كەلىستى ساتتەرىن كوپ كورگەن بىزدەر وسىلايشا جىرعا قوسىپ ەدىك. سول كوكەن اعانىڭ تۋعانىنا 90 جىل تولىپ وتىر. ارينە, ايتۋلى اقىن بۇل بەلەسكە جەتە المادى. ءوزى جەتپەسە دە تاۋ سۋىنداي استا-توك بۋىرقانا اقتارىلعان ادۋىندى دا اسقاق جىرلارى جەتتى بۇل كۇنگە, سان قيىردان توقايلاسا كەلىپ تابىسقان ايتۋلى ايتىسكەر اقىندارمەن ءسوز سايىسىنا تۇسكەن تەگەۋرىندى دە تەكتى ونەرى ونەگە بولىپ ءورىس اشتى كوكشە وڭىرىندە. ءبىر كەزدە توقىراپ قالعان قازاقتىڭ قايتالانباس حاس ونەرى – ايتىس ورىنباي مەن شوجە, كەمپىرباي مەن توعجان, ءسۇيىنباي مەن جامبىل, ءبىرجان مەن سارا, تاعى دا باسقا ون سان ساڭلاقتاردىڭ ايتىستاعى عاجاپ جىر جاۋھارلارى اۋىزدان-اۋىزعا اۋىسىپ كەلىپ, بابادان قالعان تابارىكتەي كيەلى دە قاستەرلى قالپىمەن سانامىزعا سىڭگەنى دە راس ەدى. بىراق قازاق جۇرتىنىڭ جىر كۇمبەزىنە وسىنشالىقتى جاۋھار جادىگەرلەرىن شاشىپ كەتكەن, ازىرقانباس كوڭىلدەرگە اسىل مۇرالارىن القاۋسىز قالدىرىپ كەتكەن بابالار ونەرىن مانسۇقتاعانداي ءبىر مۇڭلى كەزەڭنىڭ كەردەڭ كەساپاتىنا ۇرىنعانىمىز تاعى دا اقيقات بولاتىن. تۋعان جۇرتىمىزدىڭ ءتولتۋما ايتىس ونەرىن جاتىرقاي قابىلدار بىرتوعا ۇرپاق ساناسىنان بىلىمدىلىك پەن بىلگىرلىكتىڭ, شەبەرلىك پەن ۇتقىرلىقتىڭ, سۇلۋلىق پەن سۇڭعاتتىلىقتىڭ سيپاتتارىن سىڭىرگەن ۇلى ايتىسكەرلەردىڭ ءتورت تۇياعىن شاڭ قاپپاس دەگدار ونەرىن ۇمىتتىرۋعا دا, ۇلت زەردەسىنەن سىلىپ تاستاۋعا دا بولمايدى ەكەن. بۇل كۇندە ءجۇرسىن ەرمانوۆ ءتارىزدى ۇلتجاندى تەكتى ازاماتتىڭ تەگەۋرىندى دە جۇيەلى ەڭبەگىنىڭ ارقاسىندا ايتىس ونەرى بۇرىن-سوڭدى بولماعان جاڭا ساپالىق دەڭگەيگە كوتەرىلدى. بىراق وسىعان دەيىن ارقا الابىندا اعىنداپ كەلىپ وماقا اسقان ايتىس بىرقىدىرۋ ۋاقىت باس كوتەرە الماي بۇقپانتايلاپ قالعاندىعى اقيقات ەدى. سوندا, باسقا وڭىرلەردى بىلمەيمىن, كوكشەتاۋ الابىندا ايتىس الپىسىنشى جىلدارى قايتا جاندانىپ, قالىڭ جۇرتتىڭ قۋانىش, قىزىعىنا ءورىس اشقانداي بولدى. ونىڭ باستاۋ كوزىندە داڭقتى ۇكىلى ىبىرايدىڭ نەمەرەسى اسقاق ءانشى, ادۋىندى اساۋ اقىن مۇسا اسايىنوۆ پەن كوكەن شاكەەۆ تۇرعان بولاتىن. ەكى اقىننىڭ قولتىقتاسا قاتار ءجۇرىپ, ساحناعا دا قاتار شىعىپ ءسوز سايىسىنا تۇسۋلەرى ۇلى ونەردىڭ ءولىپ بارىپ تىرىلگەن تەكتىلىگىن قالىڭ ەلگە قايتا تانىتقانداي ەدى. الدىن الا جازىپ الىپ ايتىسقان تۇياق ماحيتوۆ, قابيدەن جاۋدين, كارىم تاحاۋين, قاپەز حالەلوۆ, سوۆەت بايماعامبەتوۆ, سوۆەت قارابولاتوۆ ءتارىزدى ون سان تالانتتارعا ونەگە ۇلەستىرىپ, ۇلگى بولعان وسى قوس اقىننىڭ سۋىرىپ­سالمالىق قاسيەتتەرى اۋىسىپ, بەرتىن كەلە بۇلار دا قاعازعا يەك سۇيەۋدى قويىپ, يمپروۆيزاتورلىق ونەر بيىگىنە قاناتتارىن قاعا باستاعان. ال, كوكەن اقىننىڭ سوڭىنان ىلەسىپ, ءسوز ونەرىنىڭ نەبىر حيكمەتىن سانالارىنا سىڭىرە العان بۇگىنگى تارلان تالانتتار قۇبايدەرلى مىرزابەك, ار­­­­­مان بەردالين, تىنىشتىق شامەنوۆ, يران تاس­­قا­رالار, ءسوز جوق, ۇستاز ۇلاعاتىن ۇمىتپاسا كەرەك. كوكەن شاكەەۆ! ارقا الابىندا ايتىس ونەرىنىڭ بارىنشا ءورىس اشىپ, كەڭگە قانات جايۋىنا جولباسشى بولعان اقىن كوكەننىڭ ەڭسەلى تۇلعاسى, ەلەۋلى ەسىمى ەل ىشىندە كەڭىنەن تارالسا, ونىڭ سەبەبىن اقىن تالانتىنىڭ قازىقتى تۇسىنا شالما شالۋعا مىندەتتىمىز. تەگىنە تارتپاس تۇلپار بار ما؟ سونداي-اق, كوكەن اقىن دا اكەسى شاكەي, اناسى اجاردىڭ بويلارىنداعى نەبىر اسىل قاسيەتتەردى ءوز سۇبەسىنە قاپىسىز جيناي بىلگەن ءتارىزدى. كەزىندە اقىن اعانىڭ ۇيىنەن كۇمىس سىرمەن كۇپتەلگەن ءبىر اسىل زاتقا ءجيى كوڭىل قۇلاتۋشى ەدىم. بىردە توردەگى كىلەم ۇستىنە ىلىنگەن بالداققا تاعى دا نازار اۋدارعانىمدا, اقىن اعا: – تولەش, مىنا دۇنيەگە ءجيى قاراعىشتايسىڭ. قۇلاق سالساڭ ايتايىن بالداقتىڭ سىرىن, – دەدى ادەتتەگىدەي جۇمساق جىميىپ. – ايتىڭىز, قۇلاعىم سىزدە. – بۇل اتاقتى اقان سەرىنىڭ كوكجەندەتىن وتىرعىزعان بالداق قوي. اكەم شاكەيدەن قالعان اسىل مۇرا ەدى. – اپىرماي, وسى ۋاقىتقا دەيىن قالاي ايتپاي ءجۇرسىز؟ – دەدىم ەرەكشە ىنتىعىپ. – اكەم شاكەي دە «قۇس سالىپ ايدىن كولدە دابىل قاققان» ساياتكەر ەدى. بەرتىن قارىنان قۋات كەتىپ, ونىڭ ۇستىنە تىڭ يگەرۋدىڭ ءۇردىسى كەزىندە وزەن, كولدەن قۇس بەزىپ كەتكەندە ساياتكەرلىگى ساياز تارتتى ەمەس پە. بىردە اقان سەرى سىرىمبەتتەگى سىرلاس دوسى ماقى تورەنىڭ ۇيىنە كەلدى دەگەندى ەستىپ اكەي شوقپىت دەگەن بۇركىتىن قولىنا قون­دىرىپ, سەرىگە سالەم بەرۋگە ادەيى ىزدەپ بارىپ­تى. اقان اعاسىنىڭ ازا تارتىپ جۇدەپ جۇرگەن تۇسى بولسا كەرەك. قۇلاگەرى مەرت بولىپ, كوك­جەن­دەتىنەن ايىرىلىپ قۇسالىق كەشكەن سەرىگە اكەي ءوزىنىڭ شوقپىت اتتى قىرانىن ۇسىنىپ تۇرىپ: – اقان اعا, قايعىڭىزعا قايعى جاماي بەر­مەي ءبىر ۋاق سەرپىلسىن, سايات قۇرسىن دەپ مىنا قى­رانىمدى سىزگە ادەيى اكەلدىم. قابىل الىڭىز, – دەپتى. – ءاي, شاكەي-اي, پەيىلىڭە اللا رازى بولسىن. مەندە ەندىگى جەردە نەندەي سال-سەرىلىك قالدى دەيسىڭ. دۋماندى قىزىعىمنىڭ ءبارى مەرت بولعان قۇلاگەردىڭ تۇياعىمەن, جوعالعان كوكجەندەتتىڭ قياعىمەن كەلمەسكە كەتتى ەمەس پە؟ قىرانىڭنىڭ قىزىعىن ءوزىڭ كور. قانجىعامدا بايلاۋلى جۇرگەن كوكجەندەتتىڭ بالداعىن كوزىمدەي كورىپ, قىران قۇسىڭدى سوعان قوندىرىپ الىپ جۇرگەيسىڭ, – دەپ كۇمىس بالداقتى اكەيگە تابىس­تاپتى قايران سەرى. سول م ۇلىك ءبىزدىڭ اۋلەتتىڭ كەنجەسى ماعان ءتيدى ەمەس پە, – دەدى كوكەن اعا توردە ءىلۋلى تۇرعان بالداققا ەلجىرەي قاراپ. تاعى بىردە اقىن اعا اناسى اجار تۋرالى دا قىزىقتى كەپتى شەرتىپ ەدى. – اقىندىق ماعان انام اجار ارقىلى ناعاشىم كەرەيدەن اۋعان. كوشەبە كەرەي تىلەنشى ءبيدىڭ ىبىراي, سمايىل دەگەن ەكى ۇلىنىڭ ۇلكەنىنەن اجار تۋعان. انام ءانشى, سۋىرىپسالما اقىندىعى دا مول بولاتىن. ەل ىشىندە ەتەكباستى بولىپ اقىندىقتى قۋماعان عوي. ءوزىنىڭ شىققان تەگىن ادەمى داۋىسىمەن اندەتە ايتىپ وتىرۋشى ەدى, جارىقتىق. سونداعى ءبىر اۋىز ولەڭى ەستە. تۇيەمنىڭ اۋا بەردى كەبەجەسى, ارقانىڭ سوقتىرمايدى بودەنەسى. سۇراساڭ ارعى اتامدى قاراكەرەي, مەن ءوزىم تىلەنشى بي نەمەرەسى, – دەيتىن. سول اجار انادان شاكەي اقساقال ارىستاي التى ۇل كورگەن. ولار وتەۋباي, بۇقپا, مولداق­مەت, قارا, اڭداماس جانە كوكەن ەدى. ءبىر شاڭىراق­تىڭ استىنان وربىگەن وسى التى ازامات تەگىس ۇلى مايدانعا اتاندى, وسىدان ءۇش ۇل سول سوعىستىڭ قاندى قاساپ دالاسىندا قالدى, ەكەۋى اۋىر جارالانىپ, ەلگە ورالعانىمەن سول زارداپتان وڭالا المادى. جاسىنان شومبال دەنەلى, الىپ كۇشتەن سوم تۇلعاسى قۇيىلعانداي كوكەن ءوز تۇر­­عىلاستارىنان ءارى ەڭسەلى, ءارى قۋاتتى ەدى. اعا­لارىنان بىرىنەن سوڭ ءبىرى قارالى حابار كەلگەنىن كورگەن بوزبالا كوكەن ءوزى سۇرانىپ مايدانعا اتتانۋعا بەكىنىپ ەدى. سول تۇستاعى اۋىر دا ازاپتى كەزەڭدى اقىن كوكەن بىلايشا ەسكە الار ەدى: لاعنەت ايتىپ سوعىسقا, جەڭگەلەر ءجۇر نالىعان. جارىپ ءجوندى اس ىشپەي, كەزىمىز بولدى ارىعان. سول كۇندەر ەسكە تۇسكەندە, قازىردە دە تارىعام. سيىر دەگەن پالەكەت, جەلكەسى جوق وگىزدەي, موينىنا جارما ىلمەيدى, «ارام قاتقىر» دەگىزبەي. ءيا, «ءبارى دە مايدان ءۇشىن, ءبارى دە جەڭىس ءۇشىن» دەگەن جالعىز اۋىز ۇراننىڭ استىندا ەڭبەك ەتكەن تىل ەڭبەككەرلەرىنىڭ كورگەن تاۋقىمەتىن تىلمەن ايتىپ, قالاممەن تولعاپ جەتكىزۋگە بولا ما؟ جوق, ارينە. ...مەنىڭ ون بەس جاسىمدا, سۇراپىل سوعىس باستالدى-اي... قارا قاعاز ول كەزدە, كوكتەن تۇسكەن جاسىنداي. ورتامىزدان اكەتتى-اۋ تالاي شىركىن اسىلدى-اي! بويدى باسقان اۋىرلىق تاۋدىڭ شومبال تاسىنداي. كۇندە ەستىرتۋ جاماندىق, ەڭىرەۋ ەشبىر باسىلماي. سوعىستىڭ بىتەر ءتۇرى جوق, بىزدەر دە قارۋ اسىنباي. سوعىسقا مەن دە اتتاندىم, ۇلعايتىپ ەكى جاسىمدى-اي... مىنە, كەنجە ۇل كوكەن دە مايدانعا اتتانباق. ءجاي اتتانباق ەمەس, مەرت بولعان باۋىرلارىم ءۇشىن كەك الام دەيدى. ون بەستەگى جاسىنا ەكى جاس قوسىپ ەسەيگەندەر ساپىندا تۇرىپ, جاۋمەن جاعالاسپاق. كەيۋانا اجار, اسقار تاۋ شاكەي قارتتىڭ وسى تۇستاعى زار-نالاسى مەن قايعى-قاسىرەتىن تاپ بۇگىندە دە جازىپ جەتكىزە الماي ەت جۇرەگىڭ ەزىلەدى, جان دۇنيەڭدى ءورت شالعانداي شەرلى قالگە تۇسەسىڭ. ۇلدارىنىڭ الدىنان «ەرلىكپەن مەرت بولدى» دەگەن قارالى قاعاز كەلە باستاعان شاكەي شالدىڭ شاڭىراعى شايقالىپ ورتاسىنا تۇسكەندەي مە دەرسىڭ. نە دەسەك تە سۇيەكتەرى اسىل قوس قارت باستارىنا تۇسكەن الاپات قاسىرەتتى قايىسپاي كوتەرە ءبىلدى, كەلەر كۇندەردەن ءۇمىت كۇتتى. سول ءۇمىتى 1943 جىلى قاندى جورىققا اتتانعان كوكەننىڭ ۇرىس دالاسىنان جولداعان ۇشكىل حاتپەن قاناتتانا تۇسەتىن ەدى: قازىردە كوكەڭ دە ءجۇر ارميادا, زامان عوي كەتەتۇعىن ءار قياعا. عۇمىردى جالعاستىرا ىلگەرىگە, باراتىن كۇن دە تۋار قايتا ۇياعا... دەگەن كەن­جە ۇلدىڭ ولەڭ جولدارى قارتتارعا دەمەۋ بولاتىن. كەنيگسبەرگ قالاسى ءۇشىن بولعان قارا قۋىر­­داقتى شايقاسقا قاتىسقان كوكەن «زا وتۆاگۋ» مەدالىمەن ناگرادتالدى. بۇل بوزبالا كوكەننىڭ كوز­سىز ەر­لىگى ءۇشىن بەرىلگەن مارتەبەلى ناگرادا ەدى.­ سول شايقاستى شايقاسقا ۇلاستىرا ءجۇرىپ جاۋىن­گەر كوكەن تۋعان ەلگە 1947 جىلى ورالىپ ەدى. مايداننان ەسەن ورالعان ونى ەلگە حاتپەن جولداعان ولەڭدەرى ءوزىن ءان بولىپ قارسى الدى. ءسويتىپ, جاۋىنگەر كوكەننىڭ بەيبىت ءومىرى اقىندىق ونەردەن ءوز ارناسىن تاۋىپ, ىلگەرى ورلەي بەردى. ءوزى دە, قاسىنداعى ونەرپازدارعا دا ءورىس اشىپ, قازاقتىڭ ايتىس ونەرىنىڭ اق ايدىنىنا ارماندى اق جەلكەنىن ايقارا كەرىپ تاستاپ وزا ءتۇستى, ىلگەرىلەپ كەتە باردى. قازاقستاننىڭ حالىق اقىنى شاكەن وتىزباەۆ بالا كوكەن, بوزبالا كوكەننىڭ بۇعىپ, بۋلىعىپ جاتقان اقىندىق ونەرىن قيادان تانىپ, ونى قۋاتتى ارناعا سالۋدا كوپ ەڭبەك سىڭىرگەن رۋحاني ۇستازى بولدى. قابىرعالى اقىننىڭ «التىن جاس» اتتى كەڭ تىنىستى, تەرەڭ تولعاۋ داستانىن جاتتاپ الىپ اۋىل اراسىندا ايتىپ جۇرگەن كوكەن اۋىز ادەبيەتى ۇلگىسى ايتىسكەر اقىندارعا تاپتىرماس قاينار بۇلاقتىڭ كوزىندەي اسەرلەندىرگەن. كەيىننەن ءوزى دە حيسسا-داستانداردى جاتتاپ الىپ, جيىلعان جاماعاتتىڭ الدىندا ايتۋدى ادەتكە اينالدىردى. حالىقتىڭ قازىناسى اقىننىڭ ءسوز ونەرىنە ءورىس اشار جارقىن مەكتەبىنە اينالدى. ءسويتىپ, ول ەندىگى جەردە ايتىس ونەرىمەن قاتار جىرشى, جىراۋلىق ۇلگىنىڭ دە ۇدەسىنەن شىققان شايىر اتاندى. كەيىننەن كۇي تاباقتارعا قابانباي, بوگەنباي, قاراساي جايلى تولقىمالى توقسان تاراۋلى حيسسا-داستانداردى جازدىردى. كوكەن شاكەەۆتى جالپاق جۇرت ەڭ الدىمەن ايتىسكەر اقىن رەتىندە تانيدى. ول زاڭدى دا. ويتكەنى, ونىڭ ءاۋ دەگەننەن قادام باسىپ, باتىل ارالاسقانى ايتىس ونەرى بولدى, ءارى كوكشەتاۋلىق تالاي جاستارعا ۇستازدىق ەتتى. ەڭ باستىسى, بۇل وڭىردە بۇعىپ قالعان ۇلى ونەردىڭ قاقپاعىن ايقارا اشىپ, جاڭا ءبىر قۋاتتى قارقىنمەن قاناتتانۋىنا جول كورسەتتى. ال, رەسپۋبليكالىق دەڭگەيدەگى سان ايتىستا توپ جارىپ, توراي الدىرماس ارىندى قۋاتىمەن القالى جيىننىڭ قۇرمەتىنە بولەنگەندىگىن اتاپ ايتساق ەش ارتىقتىق ەتپەيدى. يگىباي, مۇسا, قاليحان, مۇقاش, تاۋشان, ماناپ, ابىكەن, احمەتجاندارمەن يىقتاسا, ۇزەڭگى قاقتىعىستىرا قاتار شىققان كوكەن ءوزىنىڭ ادامي اسىل قاسيەتتەرىمەن, ىلكى وزىق جارقىن ونەرىمەن, تۇيىقتان جول تاۋىپ كەتەر شەبەرلىگىمەن دارالاناتىن ەدى. اقىن اعا قاي جەردە ايتىسقا تۇسە قالسا دا ەڭ الدىمەن ءوزىنىڭ توماعاسىن سىپىرىپ, قاناتتاندىرعان قاسيەتتى كوكشەتاۋىنا ارقا سۇيەيتىن, ءبىرجان, اقان, بالۋان شولاق, ۇكىلى ىبىراي ءداستۇرىن جالعاپ كەلە جاتقان تۋما تالانت ەكەندىگىن بولە-جارا ايتاتىن. الدىڭدا تۇر – اقىن تۋعان ۇلدارىڭ, جىرمەن تەربەپ كوكشەتاۋدىڭ قىرلارىن. ريزا قىلسام دەپ ويلايمىن جۇرتىمدى, اعىتىلىپ, اسىل سوزدەن جىرلارىم, – دەۋى دە سوندىقتان. كوكەن اعا اقىن رەتىندە قازاقى ءسوزدىڭ قادىر-قاسيەتىن جوعارى باعالاپ, ءسوز اسىلىن ەرىنبەي ەكشەي بىلۋگە, ورىندى قولدانۋعا, كوركەمدىگىن بارىنشا پايدالانا بىلۋگە ۇندەيتىن. ايتىس ونەرىنىڭ تاربيە مەكتەبى ەكەندىگىنە ەرەكشە نازار اۋداراتىن. جاس اقىنداردى قارسىلاسىنا قۇرمەتپەن قاراۋعا, سىيلاۋعا جەتەلەپ, ءمىنىن بەتىنە باسىپ, كەمسىتۋدەن ساقتاندىراتىن. وسى قاعيداتتاردى ءوزى دە قاتتى ۇستاناتىن. بۇل قاسيەتىنەن جاڭىلعان ەمەس. كەزىندە ايتىس ونەرىنىڭ دارابوزى قونىسباي ءابىلوۆ تورعايدىڭ توپجارعانى نۇرحان احمەت­بەكوۆپەن قاتار كوكەندى دە ءوزىنىڭ ۇستازى سانا­عانىن ەستىپ, بىلگەنبىز. بۇل قونىسباي ءىنىمىزدىڭ ىزەتتىگى ءارى كوكەندەي تالانتتى تانىپ, ءبىلۋى ەدى. اقىن كوكەننىڭ ەل الدىنداعى ەڭبەگى ەلەۋسىز قالدى دەپ ەسەپتەمەيمىز. وعان كەزىندە «قازاقستاننىڭ حالىق اقىنى» دەگەن قۇرمەتتى اتاق بەرىلدى (1987ج.). ونىڭ ونەردەگى ءورىستى دە ونەگەلى جولى ەسكەرىلىپ ول قازاقستان اقىن-جىرشىلار وداعىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى بولىپ سايلاندى. وكىنىشتىسى سول, يگىلىكتى باستاماعا تيەك بولعان بۇل قوعامدىق ۇيىم جابىلىپ قالدى. «حالىقتار دوستىعى» وردەنىمەن ناگرادتالدى. وسىنىڭ ءبارى كوكەن شاكەەۆتىڭ ەل الدىنداعى ەرەن ەڭبەگىنە بەرىلگەن لايىقتى باعا, كورسەتىلگەن زور قۇرمەت بولاتىن. اقىن اعا وردالى وتباسىنىڭ ارداگەر اقساقالى بولا ءبىلدى. انامىز ءدارجان ەكەۋى ءۇش ۇل, ءۇش قىز ءوسىرىپ ەرجەتكىزدى, بارىنە جوعارى ءبىلىم الىپ بەردى. قۇرالايى پوليگرافيا ينستيتۋتىن, ەركىنى پەداگوگيكالىق ينستيتۋتتى, مايرا ماسكەۋدەگى م.ششەپكين اتىنداعى تەاتر ۋچيليششەسىن, ەربولى ت.جۇرگەنوۆ اتىنداعى تەاتر ينستيتۋتىن, زايرا الماتىداعى شەت تىلدەر ينستيتۋتىن, ەركەش ماسكەۋدەگى ك.تيميريازەۆ اتىنداعى اۋىل شارۋاشىلىعى اكادەمياسىن تامامداعان. قازىر بۇلاردىڭ ءبارى دە ەلى ءۇشىن ەڭبەك ەتىپ, اكە ارمانىن ودان ءارى جالعاستىرۋدا. ال, ەركەش بولسا ەسىمى ءماشھۇر ءانشى ءارى كومپوزيتور. كوكەن اقىن شىن مانىسىندەگى تۋعان حالقىنىڭ اقىنى بولدى. ءار جىر شۋماعىندا ونىڭ ەلى, جەرى, حالقىنا دەگەن زور ماقتانىشى, ارمان-اڭسارى, يگى تىلەگى ءورىلىپ ءتۇسىپ جاتاتىن. مەنىڭ داۋسىم بۇقارانىڭ ءوز ءۇنى, مەنىڭ جىرىم – بار جۇرەكتىڭ سەزىمى. مەنىڭ ءانىم – تۋعان جەردىڭ شاتتىعى, قۋانىشى, كۇلكىسى مەن ءازىلى. مەنىڭ تۋىم – تۋىسقاندىق, بىرلەستىك, ماعان دۇشپان – كورە الماستىق, كۇندەستىك, – دەپ اعىنان جارىلۋى دا سودان بولسا كەرەك. ەلى ەسەن تۇرعاندا حالىق اقىنى كوكەن شاكەەۆ تە جاساي بەرمەك, سۇلۋ جىرلارىنان بۇگىنگى ۇرپاق سۋسىنداي بەرمەك. تولەگەن قاجىباي, جازۋشى. اقمولا وبلىسى.