ول ارقاشان ەلدىڭ ىشىندە ءجۇردى. تۋعان جەرىنە قىزمەت ەتتى. اعايىنىنىڭ ورتاسىندا ءجۇرىپ ءوندىرىپ ولەڭ جازدى. ءا دەگەندە ناكەڭنىڭ «ەلدە تۇرام» اتتى كىتابىن وقىپ شىقتىق. ء«اي, ۋىزىنا جارىعان, مىنا كىتاپتى وزىڭە ءوزىم اكەپ تۇرمىن» دەپ اعانىڭ جىر جيناعان تابىستاعان ءساتى جادىمنان قالاي ءوشسىن؟
نارشانىڭ ولەڭدەرىن جۇرتى قاراپايىم دەستى. بىراق ءبىر بەلگىلىسى, اقىننىڭ ولەڭگە دەگەن تالعامى قارابايىر ەمەس ەدى. ونىڭ ولەڭدەرى تۋرالى اڭگىمە قوزعالا قالسا, «اۋىل – اۋىسپايتىن استانا نەمەسە قالالىق قازاقتارعا حات» دەگەن شىعارماسى بىردەن ويعا ورالا بەرەدى. قۇددى ءبىر تولقۇجاتى سەكىلدى.
«زاڭدىلىق دەپ قارايتۇعىن ازاپقا ءار,
كوڭىلى كىرسىز, سەكىلدى بەينە تازا, اق قار.
اۋىل دەگەن ارۋى كوپ انانى,
ايالاڭدار, قالاداعى قازاقتار.
جەتىلسىن دەپ قالا دەگەن جاس بالا,
اۋزىنا ونىڭ بارىن, ءنارىن توستى انا.
الماتىنى الماستىرار اقمولا,
اۋىل عانا اۋىسپايتىن استانا.
جىگىت بولىپ وزىڭنەن تۋعان جاس بالا,
اۋىل انا, قارايدى انە, جاسقانا.
اۋىسقان تالاي, اۋىسار ءالى باس قالا,
اۋىل عانا اۋىسپايتىن استانا.
قايران اۋىل, قالىڭ قازاق العان ءنار,
قايىرىمعا قاراشى ەندى بولعان زار.
ۇلتىمىزدىڭ ۇلى اناسى اۋىلدىڭ,
جانىنا جارا, كوڭىلىنە قاياۋ سالماڭدار,
ەي, ەلدە تۋىپ, قالادا تۇرىپ قالعاندار!»
دەگەن اقىن شۋماقتارىن وقىعاندا جانىڭدى الدەبىر تۇستان لاۋلاعان وت قارىپ العانداي بولادى.
نارشا اقىننىڭ ءجۇرىس-تۇرىسى بولەك ەدى. كىرپياز قالامگەر اينالاسىنا ماڭعازدانا قارايتىن. ءوزىن بيىك ۇستاعانىمەن, كوزىندەگى مۇڭدى جاسىرا الماۋشى ەدى. جانارىنان اۋىلعا دەگەن ماحابباتى ايقىن سەزىلەتىن. سودان دا بولسا كەرەك, اۋىل ادامدارىنىڭ اۆتوپورترەتىنە ولەڭ تىلىندە جان ءبىتىردى.
«ەلدە تۋدىم, ەلدە ەسەيدىم, ەرجەتتىم,
كىسىلىكتىڭ مەكتەبىنەن ەلدە ءوتتىم.
ەلدە جۇرسە بولادى ەكەن ەردە ەكپىن,
ەسىك جاقتا قالماي ەركىن تورگە ءوتتىم.
ەلدەن مەنىڭ ەشتەڭەم جوق جاسىرىن,
ەركەلىگىم, قاتەلىگىم, بار سىرىم.
ەلدەن كەلدىم ولەڭگە دە ەستىڭدەر,
ەل دەپ سوققان جۇرەگىمنىڭ تارسىلىن»...
اقىن ءوز وتاۋىندا, قاراتاۋىندا, قايناعان تىرشىلىكتىڭ ورتاسىندا جۇرگەندە بىرنەشە مارتە جۇزدەسۋدىڭ ءساتى تۇسكەن. قالادان اعىلعان تاكسيگە وتىرا سالىپ, نارشا اقىننىڭ ۇيىنە قۇيعىتاسىڭ. ءجون بىلگەن كولىك جۇرگىزۋشىسى ناكەڭنىڭ ءۇيى بىلاي تۇرسىن, تۇرعان پاتەرىنە دەيىن كىرگىزىپ جىبەرەتىن. ءبىر سوزبەن ايتقاندا, شەندى مەن شەكپەندىدەن بولەك, قاراپايىم اۋىل حالقى دا توبەسىنە كوتەرەتىن...
«ەلدە تۇرام» دەگەن ولەڭىندە ۇلتقا, جۇرتقا دەگەن شەكسىز قۇرمەت جاتقانى انىق. ءبىر قاراعاندا قاراپايىم ديداكتيكا سەكىلدى كورىنگەنىمەن, ەستى جىر ءجيى ەسىمىزگە تۇسەدى. وسى ولەڭىن وقىعان سايىن نارشا اقىن كوز الدىمدا: ء«اي, ۋىزعا جارىعان» دەپ تۇرعانداي كۇي كەشەمىن...
اعايىننىڭ ورتاسىنان الىستاماي كۇن كەشكەن اقىنعا جەرگىلىكتى بيلىك تە, اۋىل حالقى دا بارلىق قۇرمەتتى ايامادى, الاقانىندا ايالادى. ەركە دەسە ەركە عوي. نارشا ايتقان دەگەن اڭگىمە ەل اراسىندا كەڭىنەن تاراپ كەتكەنى دە سول ەركەلىگىنەن بولسا كەرەك. نارشا اقىننىڭ ەركەلىككە تولى اڭگىمەسى ءالى كۇندە ەل اۋزىندا ءجۇر. ول كىسىنىڭ اۋداندىق مۋزەيدىڭ ديرەكتورى قىزمەتىنە كىرىسۋىنىڭ ءوزى ازىلمەن استاسىپ جاتىر. قىزمەتكە ورنالاسۋ جونىندەگى ءوتىنىشتىڭ ءوزىن ولەڭمەن ورگەن اقىننىڭ ازىلىنە ەزۋ تارتپاي كور.
ء«وتىنىش جازدى ەرىڭىز,
تاعى دا سىناپ كورىڭىز.
ءتۇبى باراتىن جەرىمىز,
مۋزەيدى ماعان بەرىڭىز.
ءوتىنىش جازدى ەرىڭىز,
نارشاعا تاعى سەنىڭىز.
سىزگە دە ورىن قامدايمىن,
مۋزەيدى ماعان بەرىڭىز»,
دەپ ءوتىنىش جازعانىن مادەنيەت سالاسىن ۇزاق جىل باسقارعان مارقۇم الىبەك امزە ۇلى ەزۋ تارتىپ وتىرىپ ايتۋشى ەدى...
قايبىر جىلى ناكەڭنىڭ ەركەلىگىن ەسەرلىك دەپ تۇسىنگەن اۋدان باسشىسى قىزمەتىنەن الماق بولىپ, ءوتىنىش جازدىرۋدى اپپارات باسشىسىنا جۇكتەپتى. ول مادەنيەت سالاسىندا تەر توگىپ جۇرگەن اقىنعا «قارالى حاباردى» جەتكىزگەن. سودان اقىننىڭ «ارىزى» قولىنا ءتۇسىپ, اكىمگە اپارعان عوي. سويتسە ناكەڭ جۇمىستان بوساتۋ تۋرالى ءوتىنىشتى باسقاشا جازىپ جىبەرىپتى.
«ۋا, ۇلى مارتەبەلى حان يەم» دەپ باستالاتىن ءماتىن اكىمدى دە, قاراماعىنداعىلاردى دا ەرىكسىز كۇلۋگە ءماجبۇر ەتكەن. ناتيجەسىندە, ەركە اقىن ءوتىنىشتى باسقاشا جازا المايتىنىن ايتىپ, قىزمەتىندە قالعان.
ءدال قازىر بيىگىن قار باسقان الاتاۋدىڭ اجارى كوزىڭدى ارباي تۇسەتىندەي. ال قاراتاۋ كۇڭىرەنىپ تۇر ما دەرسىڭ. جاقىندا عانا جەل جايپاپ كەتكەن قاراتاۋدا ەلدى جىرىمەن ەمدەيتىن نارشا دا جوق. نارشا – قاراتاۋ اقىندارىنىڭ بەتكەۇستارى ەدى. قۋانىشتىسى, ءوزى كەتسە دە, ءسوزى قالدى, ونىڭ ولەڭىن ولتىرمەيتىن ەلى بار...
جامبىل وبلىسى
