فۋتبولدىڭ الەمدىك دەڭگەيدەگى بىرىنشىلىگىن تويعا بالاپ جۇرگەنىمىزگە ءبىراز بولدى. ال توي دۇركىرەپ وتكەن جەردە ونىڭ وزىنە ءتان سىيى مەن كادەسى دە جۇرەدى. الايدا, فۋتبول تويىنىڭ باسقا تويلاردان ەرەكشەلىگى, مۇندا جەكجات-جۇراعاتتىقتىڭ جاقىندىعىنا ساي الدىن الا بەلگىلەنىپ قويىلاتىن جۇلدە-جۇلگەلەر جوق. اياقدوپتىڭ الامانىندا كىم نە السا دا, وعان ءوزىنىڭ تابان اقى, ماڭداي تەرىمەن قول جەتكىزەدى. بىراق ولاردىڭ بىردە-ءبىرى بيىل برازيليادان قۇرالاقان قايتپايدى.
ءبىز ەندى ەكى كۇننەن كەيىن سورەدەن شىعاتىن جاھاندىق جارىستىڭ وسىعان قاتىستى ءبىرشاما بەلگى, نىشاندارىنا توقتالا كەتەيىك.
چەمپيونات مارەسى. جانكۇيەر قاۋىمعا بۇگىندە بەلگىلى دە شىعار, چەمپيونات 12 ماۋسىم كۇنى سان-پاۋلۋداعى «ارەنا كورينتيانستا» برازيليا جانە حورۆاتيا قۇرامالارى اراسىنداعى ويىنمەن اشىلىپ, 13 شىلدەدە ريو-دە-جانەيروداعى «ماراكانا» ستاديونىندا وتەتىن فينالدىق كەزدەسۋمەن جابىلادى. بۇل ارالىقتا ەلدىڭ تاعى 10 قالاسىنداعى سپورت كەشەندەرىندە جاھاندىق جارىستىڭ جان الىپ, جان بەرىسەتىن كەسكىلەسكەن كۇرەستەرى ءجۇرىپ جاتادى. وسىعان وراي ايتا كەتەتىن تاعى ءبىر جايت, چەمپيونات ماتچتارى وينالاتىن 12 شاھاردىڭ ءبىر-بىرىمەن ەڭ جاقىن دەگەن ارالىعىن اۋە كەمەلەرى ءبىر ساعاتتىڭ ىشىندە كوكتەي وتەتىن بولسا, بارىنشا قاشىعىنا التى ساعاتتا ازەر جەتەدى ەكەن. بۇلاردىڭ سوڭعىسى ريو-دە-جانەيرو مەن ماناۋس قالالارى اراسىن جالعايدى. ماماندار اتالمىش الاماننىڭ قولايسىز ۇيىمداستىرىلۋى قاتارىنا وسى دەرەكتى دە جاتقىزىپ ءجۇر.
ءسويتىپ, بۇل چەمپيونات مارەسىنىڭ قاشىقتىعى 31 كۇندى قۇراعالى تۇر.
چەمپيوناتتىڭ يەسى. فۋتبولدىڭ الەمدىك تويىن سوناۋ 1950 جىلدان كەيىن ەكىنشى مارتە ءوزىنىڭ جەرىندە وتكىزگەلى وتىرعان برازيليا ەلى بۇل قۇرمەتكە قۇرلىقتار روتاتسياسى بويىنشا جەتتى. ەرتەرەكتە چەمپيونات ەكى كونتينەنتتە – ەۋروپا مەن امەريكادا كەزەكتەسىپ وتكىزىلىپ كەلگەن ەدى. بۇل ءداستۇر العاش رەت 2002 جىلى بۇزىلىپ, ءبىرىنشى مارتە باسقا قۇرلىققا – ازياعا اۋىستى. سول جىلى بىرىنشىلىكتى وڭتۇستىك كورەيا ەلى قابىلدادى. ال وسىنىڭ الدىنداعى, 2010 جىلعى چەمپيونات «قارا» قۇرلىقتا, وڭتۇستىك افريكا رەسپۋبليكاسىندا قانات جايدى.
ءبىر ايتا كەتەرلىگى, 2014 جىلدىڭ كەزەگى وڭتۇستىك امەريكادا وتەتىن بولىپ بەلگىلەنگەندە, وعان ۇمىتكەرلەردىڭ قاتارىندا برازيليادان باسقا ەشكىم بولعان جوق. سەبەبى, لاتىن امەريكاسىنداعى ەلدەر 2003 جىلى ءوزارا كەلىسىمگە كەلىپ, كەزەكتى تالاسسىز «فۋتبول سيقىرشىلارىنىڭ» وتانىنا بەرۋگە ۇيعارىم جاساسقان بولاتىن. باسىندا ونىمەن تەك كولۋمبيا عانا تالاسپاق بولىپ ەدى, بىراق باسقالار بۇل ەلدىڭ 1986 جىلعى چەمپيوناتتى وتكىزۋ قۇقىعىن الىپ تۇرىپ, ءوز مىندەتتەمەلەرىن ورىنداي الماي قالعانىن العا تارتىپ, ۇمىتكەرلەر باسەكەسىنە قاتىستىرماي تاستادى. وسىلايشا داۋىسقا دارا تۇسكەن برازيليا «بايگەنى شاپپاي الىپ» كەتتى. ال 1986 جىلى كولۋمبيا تاراپىنان قاۋقارسىزدىق كورسەتىلگەندە, ونىڭ ورنىن مەكسيكا الا قويىپ, تاريحتا ەكىنشى مارتە قابىلداعان چەمپيوناتىن وتە ءساتتى وتكەرىپ شىقتى.
تاعى ءبىر ايتاتىن جايت, فيفا وسىدان كەيىن چەمپيوناتتى قابىلداۋ ءۇشىن تالاستى قۇرلىق بويىنشا ەمەس, بارلىق كونفەدەراتسيالاردىڭ قاتىسۋىمەن وتكىزۋگە شەشىم قابىلدادى. وسىنىڭ ارقاسىندا 2018 جىلعى الاماندى وتكىزۋ قۇقىعىن رەسەي فۋتبول فەدەراتسياسى جەڭىپ الدى. سونىمەن بىرگە, وسى جەردە برازيليانىڭ ەكىنشى مارتە چەمپيونات وتكىزگەلى تۇرعان بەسىنشى مەملەكەت ەكەنىن دە ايتا كەتۋىمىز كەرەك. مۇنداي قۇرمەتكە جوعارىداعى مەكسيكادان بولەك, تاعى يتاليا, فرانتسيا جانە گەرمانيا ەلدەرى يە بولدى.
چەمپيوناتتىڭ جۇلدە قورى. ءسوز باسىندا ايتىلعان كادە-سىيعا ەندى كەلدىك. بىردەن ايتىپ قويايىق, الامانعا ات قوسقان تەرمە جاماعاتتاردىڭ بىردە-ءبىرى سىي-سياپاتسىز قايتپايدى. ال مۇنداعى جۇلدە قورىنىڭ كولەمى وسىنىڭ الدىنداعى 2010 جىلعى بىرىنشىلىككە قاراعاندا 37 پايىزعا كوپ. ناقتىراق ايتقاندا, 576 ملن. دوللاردى قۇرايدى. مۇنىڭ 35 ميلليونى – چەمپيوناتتىڭ جەڭىمپازىنا, 25 ميلليونى – كۇمىس جۇلدەگەرىنە, ال 22 ميلليونى قولا مەدال العان كومانداعا بەرىلەدى. سول سياقتى ءۇشىنشى ورىن ءۇشىن تالاساتىن ءتورتىنشى كوماندانىڭ سىيى 20 ملن. دوللاردى قۇرايدى. بۇدان ءارى شيرەك فينالعا قادام باسقان قۇرامالاردىڭ ءاربىرى ۇيلەرىنە 14 ملن. دوللار كولەمىندە اقشا الىپ قايتادى. سونداي-اق 1/8 فينالدا كۇش سىناسقان ۇجىمدارعا ۇيعارىلعان اقشانىڭ شاماسى 9 ملن. دوللار ەكەن. ەڭ سوڭىندا وسىندا كەلىپ, قيقۋعا قيقۋ قوسقان قالعان كوماندالاردىڭ اربىرىنە تيەسىلى قارجى 8 ملن. دوللار كورىنەدى.
چەمپيوناتتىڭ ەمبلەماسى. ول 2010 جىلعى 8 شىلدە كۇنى وار ەلىندە, يوحاننەسبۋرگ قالاسىندا رەسمي تۇردە بەكىتىلدى. ونى سوندا ءوتىپ جاتقان جاھاندىق جارىس كەزىندە قۇرامىندا ساۋلەتشى وسكار نيمەيەر, ديزاينشى حانس دوننەر, مودەل جيزەل بيۋندحەن, جازۋشى پاۋلو كوەليۋ, ءانشى يۆەتە سانگالۋ, 2014 جىلعى چەمپيوناتتى ۇيىمداستىرۋ كوميتەتىنىڭ توراعاسى ريكاردۋ تەيشەيرا جانە فيفا-نىڭ باس حاتشىسى جەروم ۆالك بار كوميسسيا قابىلدادى. ولار برازيليانىڭ Africa اتتى كومپانياسى جاساعان «شابىت» دەگەن ەمبلەمانى تاڭداپ الدى. سول ەمبلەما قازىر وسى بەتتە دە تۇر.
چەمپيوناتتىڭ بويتۇمارى. بۇعان برازيل ەلىندەگى ءۇش بىردەي اتالىم تالاستى. ونىڭ جەڭىمپازى كۇللى جۇرتتىڭ داۋىس بەرۋ جولىمەن انىقتالدى. ناتيجەسىندە فۋلەكو اتتى بويتۇمار تالاسسىز ءبىرىنشى ورىنعا شىقتى. وعان ەل حالقىنىڭ 48 پايىزى, ياعني 1,7 ملن. ادام داۋىس بەردى. ەكىنشى ورىنعا برازيليالىقتاردىڭ 31 پايىزدىق داۋسىن العان زۋزەكو ورنالاسسا, ءۇشىنشى بولعان اميجۋبي 21 پايىزدىق قولداۋعا قول جەتكىزدى. وسىنىڭ ءوزى تالاستىڭ اسا تارتىستى وتكەنىن كورسەتسە كەرەك.
چەمپيوناتتىڭ رەسمي دوبى. فيفا-نىڭ باس حاتشىسى جەروم ۆالك جانكۇيەرلەردىڭ داۋىس بەرۋلەرى بويىنشا ءتۋرنيردىڭ رەسمي دوبى اتاعىنا Adidas فيرماسى ارنايى دايىنداعان Brazuca اتتى بۇيىمنىڭ قول جەتكىزگەنىن جاريا ەتتى. دوپتىڭ اتاۋى 2012 جىلعى 2 قىركۇيەكتە بەلگىلەندى. جالپى, تاڭداۋعا ءۇش ءتۇرلى دوپ ءتۇستى. ال داۋىس بەرۋ قورىتىندىسىندا Brazuca دوبى 77,8 پايىزدىق داۋىس السا, Carnavalesca دوبىنىڭ جەتكەنى – 14,6, Bossa Nova دوبىنىڭ كورسەتكىشى 7,6 پايىز بولدى. ايتا كەتۋىمىز كەرەك, بۇل فۋتبول فاناتتارىنىڭ دوپ تاڭداعان ءبىرىنشى الەم چەمپيوناتى بولىپ تابىلادى. بۇعان قوساتىنىمىز, برازيليالىق جانكۇيەرلەر وزدەرىن Brazuca دەپ اتايدى. بالكىم, اتالمىش اتاۋداعى دوپتىڭ بايگەدەن وزىپ شىعۋىنا وسى جاعداي دا اسەر ەتكەن بولار. مۇندا فۋتبولسۇيگىش ەل جۇرتىنىڭ وزىندىك ءپاتريوتيزمى دە جاتىر.
چەمپيوناتقا قاتىسۋشىلار. 2014 جىلعى الەم چەمپيوناتىنىڭ فينالدىق تۋرنيرىندەگى دۇبىرگە 32 كوماندا جالىن قوسادى. مۇندا الاڭ يەسى رەتىندە تەك برازيليا قۇراماسى عانا دوداعا بىردەن جولداما الدى. ال قالعان 31 جاساق تۇگەلدەي ەلەكتىك سايىستاردىڭ وتكەلەگىنەن ءوتىپ كەلدى. بۇلاردىڭ اراسىندا ەۋروپادان – 13, وڭتۇستىك امەريكا مەن افريكانىڭ اربىرىنەن – 5, سولتۇستىك امەريكا مەن ازيانىڭ اربىرىنەن 4 كوماندا بار. فينالدىق كەزەڭگە كەلگەن قۇرامالار قاتارىنداعى 8 جاساق بۇرىن الەم چەمپيونى اتانعاندار بولىپ وتىر. سونىمەن قاتار, بوسنيا مەن گەرتسوگوۆينا ۇجىمى
الاماننىڭ دەبيۋتانتى
ەكەنىن دە ايتا كەتەيىك.
سەرىك ءپىرنازار,
«ەگەمەن قازاقستان».
