1991 جىلعى 16 جەلتوقساندا ءبىز – قازاقستان حالقى – ەگەمەندىكتى, بوستاندىقتى, الەمگە اشىقتىقتى تاڭدادىق. بۇگىنگى كۇنى وسى قۇندىلىقتار ءبىزدىڭ كۇندەلىكتى ءومىرىمىزدىڭ بولشەگىنە اينالدى.
سول كەزدەرى, ساپارىمىزدىڭ باسىندا ءبارى باسقاشا بولدى. ەندى ءبىزدىڭ ورتاق كۇش-جىگەر جۇمساۋىمىزدىڭ ارقاسىندا ەل تانىماستاي بولىپ وزگەردى.
* * *
ءبىز دۇنيەنى دۇربەلەڭگە سالعان داعدارىستان دەمىكپەي شىعىپ, دامۋدىڭ داڭعىل جولىنا بەت بۇرعان ەلمىز. ىقتيمال سىن-قاتەرلەرگە تىڭعىلىقتى شەپ قۇرعان ەلمىز.
* * *
مەملەكەت مەرەيى – مىعىمدىلىعىندا.
* * *
مەنىڭ عۇمىرىم ەل تاعدىرىمەن ەنشىلەس.
* * *
جەتىستىكتەرىمىزگە سىن كوزبەن قاراپ, سابىر ساقتايتىن ەل بولايىق.
* * *
داعدارىستار وتەدى, كەتەدى. ال مەملەكەت تاۋەلسىزدىگى, ۇلت مۇراتى, ۇرپاق بولاشاعى سياقتى قۇندىلىقتار ماڭگى قالادى.
* * *
قازاقستان حالقى ءبىرتۇتاس, بىرلىگى مىزعىماس كەمەل ەلگە اينالدى.
* * *
مەملەكەت پەن حالىقتى ءبىرتۇتاس ۇلتتىق مۇددە تۇرعىسىنان ۇيىستىرۋ – اسقان ۇلى مىندەت. بۇل جاڭا وركەندەۋ ۇستىندەگى دەموكراتيالىق قازاقستاندى دامىتۋدىڭ باستى شارتى. بىرگە جينالۋ – باستاۋى. بىرگە بولىپ قالۋ – پروگرەسس. بىرگە جۇمىس ىستەۋ – تابىس.
* * *
بودان جۇرتتى بۇگىنگىدەي بوستان كۇنگە جەتكىزگەن جولدا ءبىز بيىك بەلەستەردى باعىندىردىق. كوڭىل جۇگىرتكەندەردى ساعىندىردىق, كوزى كورگەندەردى تابىندىردىق.
* * *
ءبىزدىڭ مىزعىمايتىن جانە داۋ-دامايى جوق وزەكتى ويىمىز: ۇلتتىڭ قاۋىپسىزدىگى مەن مەملەكەتتىلىگىمىزدىڭ ساقتالۋى.
* * *
مەملەكەتتىك, تاۋەلسىزدىك – تاريحتىڭ سىيى ەمەس جانە تەك قازىرگى ۇرپاقتىڭ ءبىر ءوزىنىڭ عانا مەنشىگى ەمەس. بۇل وتكەننىڭ الدىنداعى پارىز جانە بولاشاقتىڭ الدىنداعى جاۋاپكەرشىلىك.
* * *
مەملەكەتتىڭ مەملەكەتتىلىگى ونىڭ ءوز تاعدىرىنا قاتىستى ماسەلەلەردى ءوز بەتىنشە شەشە الۋىنان تانىلۋعا ءتيىس.
* * *
تاتۋ-ءتاتتى ەلدىڭ, ەكونوميكاسى وركەندەگەن ەلدىڭ, ساۋاتتى ۇرپاق وسىرگەن ەلدىڭ, ەل ىشىندە, باسقا جەردە جۇرگەندە ءوز وتانىن ماقتاپ, ماقتان ەتەتىن ەلدىڭ, وتانىن شىن سۇيەتىن ازاماتتارى بار ەلدىڭ ەلدىگى مىقتى بولادى.
* * *
بۇل زامان – تەك كۇشتىنى, بىرلىكتى مويىنداعان زامان. بۇل زاماندا, الەم تەك ەكونوميكالىق جاعىنان مىقتى, ىشكى تۇتاستىعى بەرىك, اۋىزبىرلىگى كۇشتى مەملەكەتتەرمەن عانا ساناسادى, سونداي ەلدەردى عانا سىيلايدى. قازاقستان قازىر الەم ساناساتىن, الەم سىيلايتىن سونداي ەلگە اينالدى.
* * *
مەن ءۇشىن قاشاندا مەملەكەت مۇددەسى مەن ەل يگىلىگى جولىندا قالتقىسىز قىزمەت اتقارۋدان ارتىق باقىت بولعان ەمەس.
* * *
حالقى تاتۋ-ءتاتتى, ساياساتى سارابدال ەلدىڭ عانا قازىناسى قىرۋار, بولاشاعى باياندى بولادى.
* * *
ءبىز بۇگىن وزىندىك بەت-بەينەسى بار, وزىندىك ەرەكشەلىكتەرى مەن وزىندىك ۇستانىمى بار تابىستى مەملەكەتپىز.
ءبىزدىڭ العى شەپتى الۋىمىز قىمباتقا ءتۇستى.
* * *
قازاقستان ءححى عاسىردىڭ باسىندا تاۋەلسىز ءارى وزىنە سەنىمدى بولىپ وتىر.
* * *
ءبىزدىڭ باستى جەتىستىگىمىز – تاۋەلسىز قازاقستاندى قۇرعانىمىز.
ءبىز شەكارامىزدى زاڭدىق تۇرعىدان رەسىمدەدىك. ەلدىڭ تۇتاستاندىرىلعان ەكونوميكالىق كەڭىستىگىن قۇردىق.
بيلىك تارماقتارىنىڭ بولىنۋىنە نەگىزدەلگەن زاماناۋي مەملەكەتتىك باسقارۋ جۇيەسىن جاساعان تاريحي ماڭىزدى كونستيتۋتسيالىق جانە ساياسي رەفورمالار جۇرگىزدىك.
ەلدىڭ جاڭا ەلورداسى – استانانى سالدىق. بۇل زاماناۋي قالا ءبىزدىڭ بويتۇمارىمىز بەن ماقتانىشىمىزعا اينالدى. ءبىز ەلىمىزدىڭ مۇمكىندىگىن الەمگە كورسەتۋ ءۇشىن ونىڭ الەۋەتىن پايدالانا الدىق. ءدال سول سەبەپتەن دە حالىقارالىق قاۋىمداستىق قازاقستاندى ەكسپو-2017 حالىقارالىق كورمەسىن وتكىزۋ ورنى رەتىندە تاڭدادى. ەگەر استانا بولماسا, بۇل دا بولماس ەدى. مۇنداي قۇرمەت كەز كەلگەننىڭ ەنشىسىنە تيە بەرمەيدى. ءبىزدىڭ ەلىمىز كەڭەستەن كەيىنگى كەزەڭدەگى كۇللى كەڭىستىكتە ەقىۇ-عا توراعالىق ەتكەن, وسى ۇيىمنىڭ ءسامميتىن وتكىزگەن جانە عالامدىق اۋقىمداعى ءىس-شارا – ەكسپو-2017-ءنى وزىندە وتكىزەتىن ءبىرىنشى ەل ەكەنىن ايتساق تا جەتكىلىكتى.
* * *
ءبىز «الدىمەن ەكونوميكا – cودان سوڭ ساياسات» دەگەن ايقىن فورمۋلامەن ىلگەرىلەپ كەلەمىز. ساياسي رەفورمالاردىڭ ءاربىر كەزەڭى ەكونوميكا دامۋىنىڭ دەڭگەيىمەن ۇشتاسادى. سوندىقتان دا ءبىز ساياسي ىرىقتاندىرۋ جولىن دايەكتى ۇستانۋدامىز. وسىلايشا عانا ەلدى جاڭعىرتىپ, ونى باسەكەگە قابىلەتتى ەتۋگە بولادى.
قوعام ءاربىر قادام باسقان سايىن دەموكراتيالاندىرۋ مەن ادام قۇقىقتارى سالاسىنداعى ەڭ جوعارى ستاندارتتارعا جاقىنداپ كەلەدى.
* * *
ازاماتتىق تاتۋلىق پەن ۇلتارالىق كەلىسىم – ءبىزدىڭ باستى قۇندىلىعىمىز. كوپۇلتتى ەلىمىزدەگى تاتۋلىق پەن كەلىسىم, مادەنيەتتەر مەن دىندەردىڭ ۇندەسۋى الەمدىك ەتالون رەتىندە تانىلعان.
قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى مادەنيەتتەر ۇندەسۋىنىڭ بىرەگەي ەۋرازيالىق ۇلگىسى بولدى.
قازاقستان جاھاندىق كونفەسسياارالىق ۇنقاتىسۋ ورتالىعىنا اينالدى.
* * *
الەمدىك ساياساتتا ءبىزدىڭ ەلىمىز – تالاسسىز حالىقارالىق بەدەلگە يە جاۋاپتى دا سەنىمدى سەرىكتەس.
* * *
ءبىز: «مەن – قازاقستاندىقپىن, ءوز ەلىمدە مەن ءۇشىن بارلىق ەسىك اشىق!» دەپ ايتا الاتىن ادىلەتتى قوعام قۇرىپ جاتىرمىز.
بۇگىندە ءبىزدىڭ ازاماتتار ءۇشىن بارلىق ەسىك, بارلىق مۇمكىندىك, بارلىق جول اشىق.
ءبىز كوپپىز جانە ءبارىمىز – ءبىر ەلمىز, ءبىر حالىقپىز.
* * *
قازاقستان ءححى عاسىردىڭ باسىندا تاۋەلسىز ءارى وزىنە سەنىمدى بولىپ وتىر. جاھاندىق داعدارىستىڭ جالعاسۋىنىڭ اسەرىنەن الەمدە بولىپ جاتقان وزگەرىستەر ءبىزدى ۇرەيلەندىرمەيدى. ءبىز ولارعا دايىنبىز. ءبىزدىڭ ەندىگى مىندەتىمىز – ەگەمەندىك جىلدارى قول جەتكىزگەننىڭ بارلىعىن ساقتاي وتىرىپ, ءححى عاسىردا ورنىقتى دامۋدى جالعاستىرۋ.
* * *
بىز ەل كونستيتۋتسياسىندا نەگىزگى قۇقىقتار مەن بوستاندىقتاردى بەكىتتىك. بۇگىنگى كۇنى قازاقستاننىڭ بارلىق ازاماتتارى تەڭ قۇقىقتار مەن مۇمكىندىكتەرگە يە.
* * *
ازاماتتىق تاتۋلىق پەن ۇلتارالىق كەلىسىم – ءبىزدىڭ باستى قۇندىلىعىمىز. كوپۇلتتى ەلىمىزدەگى تاتۋلىق پەن كەلىسىم, مادەنيەتتەر مەن دىندەردىڭ ۇندەسۋى الەمدىك ەتالون رەتىندە تانىلعان.
* * *
الەمدىك ساياساتتا ءبىزدىڭ ەلىمىز – تالاسسىز حالىقارالىق بەدەلگە يە جاۋاپتى دا سەنىمدى سەرىكتەس.
* * *
ەل الدىندا ءىرى ماسەلەلەر تۇر. مەن ءبىزدىڭ تابىستى بولاتىنىمىزعا سەنىمدىمىن. بولاشاقتىڭ قازاقستانىن مەن قالاي ەلەستەتەمىن؟ مەن 2050 جىلعى قازاقستاندىقتار – ءۇش تىلدە سويلەيتىن ءبىلىمدى, ەركىن ادامداردىڭ قوعامى ەكەنىنە تولىق سەنىمدىمىن. ولار – الەمنىڭ ازاماتتارى. ولار ساياحاتتاپ جۇرەدى. ولار جاڭا ءبىلىم مەڭگەرۋگە قۇشتار. ولار ەڭبەكسۇيگىش. ولار – ءوز ەلىنىڭ پاتريوتتارى. مەن 2050 جىلعى قازاقستان – جالپىعا ورتاق ەڭبەك قوعامى ەكەنىنە سەنىمدىمىن. ول – بارلىعى دا ادام يگىلىگى ءۇشىن جاسالاتىن, ەكونوميكاسى مىقتى مەملەكەت. ءبىلىم بەرۋ سالاسى دا, دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسى دا ۇزدىك.
بەيبىتشىلىك پەن تىنىشتىق سالتانات قۇرعان. ازاماتتارى ەركىن جانە تەڭ قۇقىقتى, ال بيلىگى ءادىل. وندا زاڭ ۇستەمدىك ەتەدى. مەن ءبىزدىڭ دۇرىس باعىتپەن ىلگەرىلەپ بارا جاتقانىمىزعا سەنەمىن جانە ءبىزدى ەشتەڭە دە ءتۇزۋ جولدان تايدىرا المايدى.
*.*.*
ءبىزدىڭ الدىمىزدا قازاقستاننىڭ تۇتاستىعىن ساقتاي وتىرىپ, ەلدى دامىتۋ مىندەتى تۇردى. ءبىز جوسپارلاعاننان دا اسىرا ورىندادىق.
تۇڭعىش رەت تاريحتا ءبىزدىڭ مەملەكەت حالىقارالىق دارەجەدە تانىلعان ناقتى شەكاراسىن بەلگىلەدى. 14 مىڭ شاقىرىم مەملەكەتتىك شەكارا مەجەلەندى.
* * *
ءبىز 140 ەتنوس پەن 17 كونفەسسيانىڭ وكىلدەرى تۇراتىن ەلدە ىشكى ساياسي تۇراقتىلىق پەن ۇلتتىق بىرلىكتى ساقتاپ, نىعايتتىق. ءبىزدىڭ ساياساتىمىز تابىستى بولدى.
ءبىز دەموكراتيالىق دامۋ ۇلگىسى نەگىزىندە ازاماتتىق قوعام ينستيتۋتتارىن دايەكتى تۇردە قالىپتاستىردىق.
* * *
ءبىز دامۋدىڭ ناقتى, ورنىقتى جانە ۇدەمەلى قارقىنىنا قول جەتكىزۋ مىندەتىن قويدىق. ءبىز وسى مىندەتتى تاريحي تۇرعىدان العاندا اسا قىسقا مەرزىمدە شەشتىك.
* * *
ءبىز ەكونوميكانىڭ زاماناۋي, ءتيىمدى مۇناي-گاز جانە كەن بايىتۋ ءوندىرۋ سالاسىن قۇرۋعا ءتيىس ەدىك. ءبىز بۇل مىندەتتىڭ ۇدەسىنەن شىقتىق. ءبىز بۇگىن شيكىزات سەكتورىنىڭ تابىسىن بولاشاق ەكونوميكانى قۇرۋ ءۇشىن پايدالانۋدامىز.
* * *
ءبىز ءوز جەتىستىكتەرىمىز ءۇشىن ماقتانىش سەزىمىنە بولەنەمىز.
الەمدىك داعدارىس ءبىزدىڭ مەملەكەت پەن قوعام رەتىندە ورنىققانىمىزدى راستادى. ءبىزدىڭ شەكارامىز, ساياسي جۇيەمىز, ەكونوميكالىق ۇلگىمىز ەل ىشىندە دە, ودان سىرتقارى جەردە دە ەندىگى جەردە ەلەۋلى كەلىسپەۋشىلىكتەر مەن تالاس-تارتىستاردىڭ وزەگىنە اينالمايدى.
ەندى ءبىزدىڭ الدىمىزدا جاڭا مىندەت تۇر. ءبىز مەملەكەتىمىزدىڭ ۇزاق مەرزىمدى كەزەڭگە باعدارلانعان ودان ءارى دامۋ ۆەكتورىن كۇشەيتۋگە ءتيىسپىز.
* * *
قازاق ەلى وتكەن 22 جىلدا قىرۋار ءىس تىندىردى. ءبىز ۇلگىلى دامۋدىڭ وزىندىك مودەلىن قالىپتاستىردىق. ءاربىر وتانداسىمىزدىڭ جۇرەگىندە ەلىمىزگە دەگەن شەكسىز ماقتانىش سەزىمىن ورنىقتىردىق. قازاقستاندىقتار ەرتەڭىنە, ەلىنىڭ بولاشاعىنا سەنىممەن قارايدى. حالىقتىڭ 97 پايىزى الەۋمەتتىك احۋالدىڭ تۇراقتىلىعىن جانە ونىڭ جىل وتكەن سايىن جاقسارا تۇسكەنىن ايتادى.
بۇگىندە وتانىمىزدىڭ جەتىستىكتەرى – ءاربىر ازاماتتىڭ ۇلتتىق ماقتانىشى. كۇشتى, قۋاتتى مەملەكەتتەر عانا ۇزاقمەرزىمدىك جوسپارلاۋمەن, تۇراقتى ەكونوميكالىق وسۋمەن اينالىسادى. «قازاقستان-2050» ستراتەگياسى – بارلىق سالانى قامتيتىن جانە ۇزدىكسىز ءوسۋدى قامتاماسىز ەتەتىن جاڭعىرۋ جولى. ول – ەلدىگىمىز بەن بىرلىگىمىز, ەرلىگىمىز بەن ەڭبەگىمىز سىنالاتىن, سىنالا ءجۇرىپ شىڭدالاتىن ۇلكەن ەمتيحان. ستراتەگيانى مۇلتىكسىز ورىنداپ, ەمتيحاننان مۇدىرمەي ءوتۋ – ورتاق پارىز, ابىرويلى مىندەت!
* * *
ءححى عاسىردىڭ قازاقستانى – تالانتتى, ەڭبەكقور, تولەرانتتى حالىقتىڭ نەبارى ەكى ونجىلدىقتا «نولدەن» باستاپ قۇرعان ەلى. بۇل – ءبىزدىڭ ءبارىمىز ماقتان تۇتاتىن ورتاق جەمىسىمىز! بۇل – ءبىزدىڭ شەكسىز سۇيەتىن ۇلى تۋىندىمىز!
* * *
تاعى دا ايقىنداۋشى تاريحي ءسات كەلىپ جەتتى, ءبىز پلانەتانىڭ وزىق مەملەكەتتەرى قاتارىنا كىرۋگە, ءىس جۇزىندە جاڭا الەمنىڭ جاڭا ەلىن قۇرۋعا ءتيىسپىز.
بۇل ءۇشىن بىزدە بارلىق رەسۋرستار بار, ءتيىستى رەفورمالار جۇرگىزىلدى. ءبىزدىڭ تۇرلاۋلى ەلىمىز, ءبىلىمدى حالقىمىز, قابىلەتتى كادرلارىمىز بار. ءبىز ءوزىمىزدىڭ شيكىزات رەسۋرستارىمىزعا تاۋەلدى ەمەس, بالامالى ەكونوميكا قۇرىپ جاتىرمىز.
* * *
مەن بارشا حالقىمدى جارقىن بولاشاققا جول باستايتىن ادامزات بالاسىنىڭ ماڭگىلىك قۇندىلىقتارى – ەرىك-جىگەر مەن ەڭبەكسۇيگىشتىك, ماقساتكەرلىك قاسيەتتەردى بويعا سىڭىرۋگە شاقىرامىن.
مەن ءححى عاسىر قازاقستاننىڭ «التىن عاسىرى» بولارىنا سەنەمىن.
بۇل بەيبىتشىلىكتىڭ, تۇراقتىلىق پەن گۇلدەنۋدىڭ عاسىرى بولادى.
قازاقستان حالقى ۇلى تاريحتىڭ يەسى اتانۋعا لايىق.
• 10 ماۋسىم, 2014
نۇرسۇلتان نازارباەۆ: قازاقستان حالقى ۇلى تاريحتىڭ يەسى اتانۋعا لايىق
1991 جىلعى 16 جەلتوقساندا ءبىز – قازاقستان حالقى – ەگەمەندىكتى, بوستاندىقتى, الەمگە اشىقتىقتى تاڭدادىق. بۇگىنگى كۇنى وسى قۇندىلىقتار ءبىزدىڭ كۇندەلىكتى ءومىرىمىزدىڭ بولشەگىنە اينالدى.
سول كەزدەرى, ساپارىمىزدىڭ باسىندا ءبارى باسقاشا بولدى. ەندى ءبىزدىڭ ورتاق كۇش-جىگەر جۇمساۋىمىزدىڭ ارقاسىندا ەل تانىماستاي بولىپ وزگەردى.
* * *
ءبىز دۇنيەنى دۇربەلەڭگە سالعان داعدارىستان دەمىكپەي شىعىپ, دامۋدىڭ داڭعىل جولىنا بەت بۇرعان ەلمىز. ىقتيمال سىن-قاتەرلەرگە تىڭعىلىقتى شەپ قۇرعان ەلمىز.
* * *
مەملەكەت مەرەيى – مىعىمدىلىعىندا.
* * *
مەنىڭ عۇمىرىم ەل تاعدىرىمەن ەنشىلەس.
* * *
جەتىستىكتەرىمىزگە سىن كوزبەن قاراپ, سابىر ساقتايتىن ەل بولايىق.
* * *
داعدارىستار وتەدى, كەتەدى. ال مەملەكەت تاۋەلسىزدىگى, ۇلت مۇراتى, ۇرپاق بولاشاعى سياقتى قۇندىلىقتار ماڭگى قالادى.
* * *
قازاقستان حالقى ءبىرتۇتاس, بىرلىگى مىزعىماس كەمەل ەلگە اينالدى.
* * *
مەملەكەت پەن حالىقتى ءبىرتۇتاس ۇلتتىق مۇددە تۇرعىسىنان ۇيىستىرۋ – اسقان ۇلى مىندەت. بۇل جاڭا وركەندەۋ ۇستىندەگى دەموكراتيالىق قازاقستاندى دامىتۋدىڭ باستى شارتى. بىرگە جينالۋ – باستاۋى. بىرگە بولىپ قالۋ – پروگرەسس. بىرگە جۇمىس ىستەۋ – تابىس.
* * *
بودان جۇرتتى بۇگىنگىدەي بوستان كۇنگە جەتكىزگەن جولدا ءبىز بيىك بەلەستەردى باعىندىردىق. كوڭىل جۇگىرتكەندەردى ساعىندىردىق, كوزى كورگەندەردى تابىندىردىق.
* * *
ءبىزدىڭ مىزعىمايتىن جانە داۋ-دامايى جوق وزەكتى ويىمىز: ۇلتتىڭ قاۋىپسىزدىگى مەن مەملەكەتتىلىگىمىزدىڭ ساقتالۋى.
* * *
مەملەكەتتىك, تاۋەلسىزدىك – تاريحتىڭ سىيى ەمەس جانە تەك قازىرگى ۇرپاقتىڭ ءبىر ءوزىنىڭ عانا مەنشىگى ەمەس. بۇل وتكەننىڭ الدىنداعى پارىز جانە بولاشاقتىڭ الدىنداعى جاۋاپكەرشىلىك.
* * *
مەملەكەتتىڭ مەملەكەتتىلىگى ونىڭ ءوز تاعدىرىنا قاتىستى ماسەلەلەردى ءوز بەتىنشە شەشە الۋىنان تانىلۋعا ءتيىس.
* * *
تاتۋ-ءتاتتى ەلدىڭ, ەكونوميكاسى وركەندەگەن ەلدىڭ, ساۋاتتى ۇرپاق وسىرگەن ەلدىڭ, ەل ىشىندە, باسقا جەردە جۇرگەندە ءوز وتانىن ماقتاپ, ماقتان ەتەتىن ەلدىڭ, وتانىن شىن سۇيەتىن ازاماتتارى بار ەلدىڭ ەلدىگى مىقتى بولادى.
* * *
بۇل زامان – تەك كۇشتىنى, بىرلىكتى مويىنداعان زامان. بۇل زاماندا, الەم تەك ەكونوميكالىق جاعىنان مىقتى, ىشكى تۇتاستىعى بەرىك, اۋىزبىرلىگى كۇشتى مەملەكەتتەرمەن عانا ساناسادى, سونداي ەلدەردى عانا سىيلايدى. قازاقستان قازىر الەم ساناساتىن, الەم سىيلايتىن سونداي ەلگە اينالدى.
* * *
مەن ءۇشىن قاشاندا مەملەكەت مۇددەسى مەن ەل يگىلىگى جولىندا قالتقىسىز قىزمەت اتقارۋدان ارتىق باقىت بولعان ەمەس.
* * *
حالقى تاتۋ-ءتاتتى, ساياساتى سارابدال ەلدىڭ عانا قازىناسى قىرۋار, بولاشاعى باياندى بولادى.
* * *
ءبىز بۇگىن وزىندىك بەت-بەينەسى بار, وزىندىك ەرەكشەلىكتەرى مەن وزىندىك ۇستانىمى بار تابىستى مەملەكەتپىز.
ءبىزدىڭ العى شەپتى الۋىمىز قىمباتقا ءتۇستى.
* * *
قازاقستان ءححى عاسىردىڭ باسىندا تاۋەلسىز ءارى وزىنە سەنىمدى بولىپ وتىر.
* * *
ءبىزدىڭ باستى جەتىستىگىمىز – تاۋەلسىز قازاقستاندى قۇرعانىمىز.
ءبىز شەكارامىزدى زاڭدىق تۇرعىدان رەسىمدەدىك. ەلدىڭ تۇتاستاندىرىلعان ەكونوميكالىق كەڭىستىگىن قۇردىق.
بيلىك تارماقتارىنىڭ بولىنۋىنە نەگىزدەلگەن زاماناۋي مەملەكەتتىك باسقارۋ جۇيەسىن جاساعان تاريحي ماڭىزدى كونستيتۋتسيالىق جانە ساياسي رەفورمالار جۇرگىزدىك.
ەلدىڭ جاڭا ەلورداسى – استانانى سالدىق. بۇل زاماناۋي قالا ءبىزدىڭ بويتۇمارىمىز بەن ماقتانىشىمىزعا اينالدى. ءبىز ەلىمىزدىڭ مۇمكىندىگىن الەمگە كورسەتۋ ءۇشىن ونىڭ الەۋەتىن پايدالانا الدىق. ءدال سول سەبەپتەن دە حالىقارالىق قاۋىمداستىق قازاقستاندى ەكسپو-2017 حالىقارالىق كورمەسىن وتكىزۋ ورنى رەتىندە تاڭدادى. ەگەر استانا بولماسا, بۇل دا بولماس ەدى. مۇنداي قۇرمەت كەز كەلگەننىڭ ەنشىسىنە تيە بەرمەيدى. ءبىزدىڭ ەلىمىز كەڭەستەن كەيىنگى كەزەڭدەگى كۇللى كەڭىستىكتە ەقىۇ-عا توراعالىق ەتكەن, وسى ۇيىمنىڭ ءسامميتىن وتكىزگەن جانە عالامدىق اۋقىمداعى ءىس-شارا – ەكسپو-2017-ءنى وزىندە وتكىزەتىن ءبىرىنشى ەل ەكەنىن ايتساق تا جەتكىلىكتى.
* * *
ءبىز «الدىمەن ەكونوميكا – cودان سوڭ ساياسات» دەگەن ايقىن فورمۋلامەن ىلگەرىلەپ كەلەمىز. ساياسي رەفورمالاردىڭ ءاربىر كەزەڭى ەكونوميكا دامۋىنىڭ دەڭگەيىمەن ۇشتاسادى. سوندىقتان دا ءبىز ساياسي ىرىقتاندىرۋ جولىن دايەكتى ۇستانۋدامىز. وسىلايشا عانا ەلدى جاڭعىرتىپ, ونى باسەكەگە قابىلەتتى ەتۋگە بولادى.
قوعام ءاربىر قادام باسقان سايىن دەموكراتيالاندىرۋ مەن ادام قۇقىقتارى سالاسىنداعى ەڭ جوعارى ستاندارتتارعا جاقىنداپ كەلەدى.
* * *
ازاماتتىق تاتۋلىق پەن ۇلتارالىق كەلىسىم – ءبىزدىڭ باستى قۇندىلىعىمىز. كوپۇلتتى ەلىمىزدەگى تاتۋلىق پەن كەلىسىم, مادەنيەتتەر مەن دىندەردىڭ ۇندەسۋى الەمدىك ەتالون رەتىندە تانىلعان.
قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى مادەنيەتتەر ۇندەسۋىنىڭ بىرەگەي ەۋرازيالىق ۇلگىسى بولدى.
قازاقستان جاھاندىق كونفەسسياارالىق ۇنقاتىسۋ ورتالىعىنا اينالدى.
* * *
الەمدىك ساياساتتا ءبىزدىڭ ەلىمىز – تالاسسىز حالىقارالىق بەدەلگە يە جاۋاپتى دا سەنىمدى سەرىكتەس.
* * *
ءبىز: «مەن – قازاقستاندىقپىن, ءوز ەلىمدە مەن ءۇشىن بارلىق ەسىك اشىق!» دەپ ايتا الاتىن ادىلەتتى قوعام قۇرىپ جاتىرمىز.
بۇگىندە ءبىزدىڭ ازاماتتار ءۇشىن بارلىق ەسىك, بارلىق مۇمكىندىك, بارلىق جول اشىق.
ءبىز كوپپىز جانە ءبارىمىز – ءبىر ەلمىز, ءبىر حالىقپىز.
* * *
قازاقستان ءححى عاسىردىڭ باسىندا تاۋەلسىز ءارى وزىنە سەنىمدى بولىپ وتىر. جاھاندىق داعدارىستىڭ جالعاسۋىنىڭ اسەرىنەن الەمدە بولىپ جاتقان وزگەرىستەر ءبىزدى ۇرەيلەندىرمەيدى. ءبىز ولارعا دايىنبىز. ءبىزدىڭ ەندىگى مىندەتىمىز – ەگەمەندىك جىلدارى قول جەتكىزگەننىڭ بارلىعىن ساقتاي وتىرىپ, ءححى عاسىردا ورنىقتى دامۋدى جالعاستىرۋ.
* * *
بىز ەل كونستيتۋتسياسىندا نەگىزگى قۇقىقتار مەن بوستاندىقتاردى بەكىتتىك. بۇگىنگى كۇنى قازاقستاننىڭ بارلىق ازاماتتارى تەڭ قۇقىقتار مەن مۇمكىندىكتەرگە يە.
* * *
ازاماتتىق تاتۋلىق پەن ۇلتارالىق كەلىسىم – ءبىزدىڭ باستى قۇندىلىعىمىز. كوپۇلتتى ەلىمىزدەگى تاتۋلىق پەن كەلىسىم, مادەنيەتتەر مەن دىندەردىڭ ۇندەسۋى الەمدىك ەتالون رەتىندە تانىلعان.
* * *
الەمدىك ساياساتتا ءبىزدىڭ ەلىمىز – تالاسسىز حالىقارالىق بەدەلگە يە جاۋاپتى دا سەنىمدى سەرىكتەس.
* * *
ەل الدىندا ءىرى ماسەلەلەر تۇر. مەن ءبىزدىڭ تابىستى بولاتىنىمىزعا سەنىمدىمىن. بولاشاقتىڭ قازاقستانىن مەن قالاي ەلەستەتەمىن؟ مەن 2050 جىلعى قازاقستاندىقتار – ءۇش تىلدە سويلەيتىن ءبىلىمدى, ەركىن ادامداردىڭ قوعامى ەكەنىنە تولىق سەنىمدىمىن. ولار – الەمنىڭ ازاماتتارى. ولار ساياحاتتاپ جۇرەدى. ولار جاڭا ءبىلىم مەڭگەرۋگە قۇشتار. ولار ەڭبەكسۇيگىش. ولار – ءوز ەلىنىڭ پاتريوتتارى. مەن 2050 جىلعى قازاقستان – جالپىعا ورتاق ەڭبەك قوعامى ەكەنىنە سەنىمدىمىن. ول – بارلىعى دا ادام يگىلىگى ءۇشىن جاسالاتىن, ەكونوميكاسى مىقتى مەملەكەت. ءبىلىم بەرۋ سالاسى دا, دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسى دا ۇزدىك.
بەيبىتشىلىك پەن تىنىشتىق سالتانات قۇرعان. ازاماتتارى ەركىن جانە تەڭ قۇقىقتى, ال بيلىگى ءادىل. وندا زاڭ ۇستەمدىك ەتەدى. مەن ءبىزدىڭ دۇرىس باعىتپەن ىلگەرىلەپ بارا جاتقانىمىزعا سەنەمىن جانە ءبىزدى ەشتەڭە دە ءتۇزۋ جولدان تايدىرا المايدى.
*.*.*
ءبىزدىڭ الدىمىزدا قازاقستاننىڭ تۇتاستىعىن ساقتاي وتىرىپ, ەلدى دامىتۋ مىندەتى تۇردى. ءبىز جوسپارلاعاننان دا اسىرا ورىندادىق.
تۇڭعىش رەت تاريحتا ءبىزدىڭ مەملەكەت حالىقارالىق دارەجەدە تانىلعان ناقتى شەكاراسىن بەلگىلەدى. 14 مىڭ شاقىرىم مەملەكەتتىك شەكارا مەجەلەندى.
* * *
ءبىز 140 ەتنوس پەن 17 كونفەسسيانىڭ وكىلدەرى تۇراتىن ەلدە ىشكى ساياسي تۇراقتىلىق پەن ۇلتتىق بىرلىكتى ساقتاپ, نىعايتتىق. ءبىزدىڭ ساياساتىمىز تابىستى بولدى.
ءبىز دەموكراتيالىق دامۋ ۇلگىسى نەگىزىندە ازاماتتىق قوعام ينستيتۋتتارىن دايەكتى تۇردە قالىپتاستىردىق.
* * *
ءبىز دامۋدىڭ ناقتى, ورنىقتى جانە ۇدەمەلى قارقىنىنا قول جەتكىزۋ مىندەتىن قويدىق. ءبىز وسى مىندەتتى تاريحي تۇرعىدان العاندا اسا قىسقا مەرزىمدە شەشتىك.
* * *
ءبىز ەكونوميكانىڭ زاماناۋي, ءتيىمدى مۇناي-گاز جانە كەن بايىتۋ ءوندىرۋ سالاسىن قۇرۋعا ءتيىس ەدىك. ءبىز بۇل مىندەتتىڭ ۇدەسىنەن شىقتىق. ءبىز بۇگىن شيكىزات سەكتورىنىڭ تابىسىن بولاشاق ەكونوميكانى قۇرۋ ءۇشىن پايدالانۋدامىز.
* * *
ءبىز ءوز جەتىستىكتەرىمىز ءۇشىن ماقتانىش سەزىمىنە بولەنەمىز.
الەمدىك داعدارىس ءبىزدىڭ مەملەكەت پەن قوعام رەتىندە ورنىققانىمىزدى راستادى. ءبىزدىڭ شەكارامىز, ساياسي جۇيەمىز, ەكونوميكالىق ۇلگىمىز ەل ىشىندە دە, ودان سىرتقارى جەردە دە ەندىگى جەردە ەلەۋلى كەلىسپەۋشىلىكتەر مەن تالاس-تارتىستاردىڭ وزەگىنە اينالمايدى.
ەندى ءبىزدىڭ الدىمىزدا جاڭا مىندەت تۇر. ءبىز مەملەكەتىمىزدىڭ ۇزاق مەرزىمدى كەزەڭگە باعدارلانعان ودان ءارى دامۋ ۆەكتورىن كۇشەيتۋگە ءتيىسپىز.
* * *
قازاق ەلى وتكەن 22 جىلدا قىرۋار ءىس تىندىردى. ءبىز ۇلگىلى دامۋدىڭ وزىندىك مودەلىن قالىپتاستىردىق. ءاربىر وتانداسىمىزدىڭ جۇرەگىندە ەلىمىزگە دەگەن شەكسىز ماقتانىش سەزىمىن ورنىقتىردىق. قازاقستاندىقتار ەرتەڭىنە, ەلىنىڭ بولاشاعىنا سەنىممەن قارايدى. حالىقتىڭ 97 پايىزى الەۋمەتتىك احۋالدىڭ تۇراقتىلىعىن جانە ونىڭ جىل وتكەن سايىن جاقسارا تۇسكەنىن ايتادى.
بۇگىندە وتانىمىزدىڭ جەتىستىكتەرى – ءاربىر ازاماتتىڭ ۇلتتىق ماقتانىشى. كۇشتى, قۋاتتى مەملەكەتتەر عانا ۇزاقمەرزىمدىك جوسپارلاۋمەن, تۇراقتى ەكونوميكالىق وسۋمەن اينالىسادى. «قازاقستان-2050» ستراتەگياسى – بارلىق سالانى قامتيتىن جانە ۇزدىكسىز ءوسۋدى قامتاماسىز ەتەتىن جاڭعىرۋ جولى. ول – ەلدىگىمىز بەن بىرلىگىمىز, ەرلىگىمىز بەن ەڭبەگىمىز سىنالاتىن, سىنالا ءجۇرىپ شىڭدالاتىن ۇلكەن ەمتيحان. ستراتەگيانى مۇلتىكسىز ورىنداپ, ەمتيحاننان مۇدىرمەي ءوتۋ – ورتاق پارىز, ابىرويلى مىندەت!
* * *
ءححى عاسىردىڭ قازاقستانى – تالانتتى, ەڭبەكقور, تولەرانتتى حالىقتىڭ نەبارى ەكى ونجىلدىقتا «نولدەن» باستاپ قۇرعان ەلى. بۇل – ءبىزدىڭ ءبارىمىز ماقتان تۇتاتىن ورتاق جەمىسىمىز! بۇل – ءبىزدىڭ شەكسىز سۇيەتىن ۇلى تۋىندىمىز!
* * *
تاعى دا ايقىنداۋشى تاريحي ءسات كەلىپ جەتتى, ءبىز پلانەتانىڭ وزىق مەملەكەتتەرى قاتارىنا كىرۋگە, ءىس جۇزىندە جاڭا الەمنىڭ جاڭا ەلىن قۇرۋعا ءتيىسپىز.
بۇل ءۇشىن بىزدە بارلىق رەسۋرستار بار, ءتيىستى رەفورمالار جۇرگىزىلدى. ءبىزدىڭ تۇرلاۋلى ەلىمىز, ءبىلىمدى حالقىمىز, قابىلەتتى كادرلارىمىز بار. ءبىز ءوزىمىزدىڭ شيكىزات رەسۋرستارىمىزعا تاۋەلدى ەمەس, بالامالى ەكونوميكا قۇرىپ جاتىرمىز.
* * *
مەن بارشا حالقىمدى جارقىن بولاشاققا جول باستايتىن ادامزات بالاسىنىڭ ماڭگىلىك قۇندىلىقتارى – ەرىك-جىگەر مەن ەڭبەكسۇيگىشتىك, ماقساتكەرلىك قاسيەتتەردى بويعا سىڭىرۋگە شاقىرامىن.
مەن ءححى عاسىر قازاقستاننىڭ «التىن عاسىرى» بولارىنا سەنەمىن.
بۇل بەيبىتشىلىكتىڭ, تۇراقتىلىق پەن گۇلدەنۋدىڭ عاسىرى بولادى.
قازاقستان حالقى ۇلى تاريحتىڭ يەسى اتانۋعا لايىق.
سوڭعى جاڭالىقتار
قوعام • كەشە
«اتىراۋ» فۋتبول كلۋبى ساتىلىمعا شىعارىلدى
فۋتبول • كەشە
مويىنقۇم اۋدانىندا ءورت ءسوندىرۋ ءبولىمى اشىلدى
ايماقتار • كەشە
25 اقپانعا دەيىن سالىقتاردى تولەپ ۇلگەرىڭىز
سالىق • كەشە
