07 ماۋسىم, 2014

بالا – بولاشاعىمىزدىڭ كەپىلى

607 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن
بالالار-ديرەكتوربۇگىنگى تاڭدا ەلىمىزدە بالاباقشا جەتىسپەۋشىلىگى ەرەكشە بايقالادى. بۇل حالىق سانىنىڭ كۇرت وسۋىمەن دە تىعىز بايلانىستى بولار. ارينە, ءبىز وعان تەك قۋانامىز, الايدا, بالالارىمىز­دى بالاباقشامەن تولىق قامتاماسىز ەتە الماۋ ماسەلەسى كەزەك كۇتتىرمەي­تىن ماسەلە ەكەندىگى انىق. وسى تۇرعى­دان كەلگەندە, مەملەكەتىمىزدىڭ جەكەمەنشىك بالاباقشالاردىڭ ۇيىم-داستىرىلۋىنا مۇمكىندىك بەرۋى اسا ماڭىزدى قادام بولىپ تابىلادى. وسكەلەڭ ۇرپاقتىڭ ساپالى تاربيە, وزىق ءبىلىم الۋى ءۇشىن مەملەكەت تاراپىنان بار جاعدايدىڭ جاسالىپ جاتقاندىعى بارشامىزعا بەلگىلى. ونىڭ ءبىر ايعاعى رەتىندە «بالاپان» باعدارلاماسىنىڭ جۇزەگە اسۋىن اتاپ وتۋگە بولادى. ەلباسىنىڭ «بالا تاربيەلەۋ – بولاشاققا ەڭ ۇلكەن ينۆەستيتسيا» دەگەن ءسوزىنىڭ استارىندا قانشالىقتى تەرەڭ ءمان جاتىر. وسىناۋ ساۋاپتى ىسكە اتسالىسۋ ءۇشىن ءبىز دە وتباسىمىزبەن جەكەمەنشىك بالاباقشا اشۋدى ءجون سانادىق. ءسويتىپ, 2014 جىلدىڭ 5 تامىزىندا «دۋمان» شاعىن اۋدانىنان «نۇر-ايبەك» اتتى بالاباقشا اشتىق. بالاباقشا ەكى قاباتتى عيماراتتا ورنالاسقان. جاس ەرەكشەلىگىنە قاراي بولىنگەن ءۇش توپ بالالارى ءۇشىن ارنايى جابدىقتالعان بولمەلەر مەن ويىن الاڭدارى, مەديتسينالىق كابينەت بار. ءبىزدىڭ بۇلدىرشىندەر مەملەكەتتىك «بالبوبەك» باعدار­لاماسى بويىنشا ءبىلىم الادى, ءتىل ۇيرەنەدى, ءان مەن بي ۇيىرمەلەرىنە قاتىسادى. سانيتارلىق ەرەجەلەر مەن نورمالارعا سايكەس بەس ۋاقىت تاماقتانادى. بالاباقشامىزدىڭ باستى قاعيدا-سى – «بار جاقسىلىق بالا­لارعا». ۇجىمىمىزدىڭ ءاربىر مۇشەسى وسى قاعيدانى باسشىلىققا الا وتى­رىپ, جۇمىس ىستەيدى. حالقىمىز قاشان دا بالا تاربيەسىنە بەيجاي قاراما-عان عوي. «تاربيە باسى – تال بەسىك» دەمەكشى, بالانىڭ بويىنا ءسابي كۇنىنەن ادامگەرشىلىك پەن ىزگىلىكتىڭ ءدانىن سەۋىپ, ونىڭ رۋحاني باي ادام بولىپ وسۋىنە ەرەكشە كوڭىل بولگەن. وسىنداي كەرەمەت حالىقتىق ءداستۇر بۇگىنگى بالاباقشالاردا ءوز جالعاسىن تابۋى ءتيىس دەپ ويلايمىن. دەنە ءبىتىمى دۇرىس قالىپتاسقان, اقىل-ويى جەتىلگەن, ويلى, سانالى ازاماتتىڭ ءوسىپ شىعۋىنا بالاباقشا اسەر ەتەدى. ءبىزدىڭ بۇلدىرشىندەرىمىز بالاباقشادا تۇلعا رەتىندە داميدى, الەۋمەتتىك ورتاعا بەيىمدەلەدى. تۋعان جەرىن, ءتىلى مەن ءدىلىن سۇيۋگە ۇيرەنەدى. سوندىقتان دا تاربيەشىنىڭ كوتەرەتىن جۇگى وتە اۋىر.  بۇگىنگى بالاباقشا پەداگوگتارىنان بىلىكتىلىك, ىزدەنىم­پازدىق پەن ىسكەرلىك سياقتى اسا ماڭىزدى قاسيەتتەر تالاپ ەتىلەدى. وسىناۋ تالاپتىڭ ۇدەسىنەن شىعا ءبىلۋ ءۇشىن  ەرەن ەڭبەك قاجەت. بالالار «نۇر-ايبەك» بالاباقشاسىنىڭ ءاربىر ءبۇلدىرشىنى – جەكە تۇلعا. ولاردىڭ ارقايسىسىنىڭ وزىندىك ورنى بار. بالاباقشا قابىرعاسىندا بالانىڭ قامقورلىققا بولەنىپ, ەرەكشە جىلىلىقتى سەزىنۋى – ءبىرىنشى شارت. ويتكەنى, بالا ءوزىن ۇيدە جۇرگەندەي ەركىن سەزىنۋى كەرەك. ونىڭ ماڭدايىنان ءيىس­كەپ, باسىنان سيپاپ قويۋدىڭ قانشا­لىق­تى ماڭىزدى ەكەندىگىنە مەن وسى بالاباقشادا جۇمىس ىستەي ءجۇرىپ كوز جەتكىزدىم. ادال, ۇلكەن جۇرەك­تى اسىل ازاماتتار مەيىرىمدىلىك شۋاعىنا بولەنىپ وسكەن بالالاردان قالىپتاسادى. بۇلدىرشىندەرىمىزدىڭ ءوز زامانىنىڭ باقىتتى ۇرپاعى بولىپ ءوسۋى ءۇشىن, جاڭاشا ويمەن, جاڭاشا كوزقاراسپەن قالىپتاسۋى ءۇشىن بالاباقشا ۇجىمى ايانباي ەڭبەك ەتەدى دەگىم كەلەدى. بانۋ وماروۆا, «نۇر-ايبەك» بالاباقشاسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى, فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى, دوتسەنت. الماتى.
سوڭعى جاڭالىقتار