جەتىمى جوق جەر

سوڭعى جىلدارى وڭىردە جەتىم بالالارعا قامقورلىق جاساۋ قولعا الىنىپ, بۇل تاراپتا بىرقاتار جوبالار جۇزەگە اسىرىلا باستادى. الەۋمەتتىك سالانى الەۋەتتەندىرۋ جونىندەگى مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ جۇكتەگەن ماڭىزدى مىندەتتەردىڭ قاتارىندا جەتىم بالالاردى جەبەي ءجۇرۋ دە بار. بۇل رەتتە ايماق باسشىسى بەردىبەك ساپارباەۆتىڭ تىكەلەي جەتەكشىلىگىمەن «مەيىرىم» جوباسى قولعا الىنعانىنا ءبىرشاما ۋاقىت بولدى. اتالعان اكتسيا اياسىندا ايماقتاعى اسىراۋشىسىنان ايرىلعان بۇلدىرشىندەرگە بىرقىدىرۋ كومەك بەرىلۋدە. مىسالى, «مەيىرىم» اكتسياسى شەڭبەرىندە وبلىس كولەمىندە 1 815 بالا قامقور­لىققا الىنىپ, پاتروناتتىق تاربيە بەرەتىن ۇيىمدار سانىن ارتتىرۋعا قول جەتكىزىلدى. تاعدىردىڭ تالقىسىمەن ءتۇر­لى جاعدايدا اتا-اناسىنان ايرىل­عان بالالار قاي جەردە دە كەزدەسەدى. بۇل – تىرشىلىك زاڭى. ال ولاردى جەتىمسىرەتپەۋ ءوزىمىز ءومىر ءسۇرىپ وتىرعان قوعامنىڭ ىزگىلىگىن كورسەتەدى. «جەتىم قوزى – تاسباۋىر, تۇڭىلەر دە وتىعار» دەگەن حالىقتىق ءتامسىل دە تاسباۋىر جان تاربيەلەمەۋگە شاقىرعان ادامگەرشىلىك ۇرانى بولسا كەرەك. سوندىقتان ايماقتا وبلىستىق ءبىلىم باسقارماسىنىڭ ۇيىتقى بولۋىمەن ۇزاق مەرزىمدى «جەتىمى جوق ايماق» جوباسى جۇزەگە اسىرىلا باستادى. بۇل جوبالاردىڭ بارلىعى جەتىم نەمەسە اتا-انا قامقورلىعىنسىز قالعان بالالاردىڭ كۇندەلىكتى ومىرىنە, ءبىلىم الۋىنا جانە تاربيە­سىنە كومەك كورسەتۋدى كوزدەيدى. سونداي-اق, اسىراپ الۋ ارقىلى جەتىمدەردىڭ سانىن ازايتۋ مەن بالالاردان باس تارتۋدىڭ الدىن الۋعا باعىتتالعان. شىعىس وڭىرىندە جەتىم بالالاردى باسپانامەن قامتاماسىز ەتۋ جۇمىستارى جولعا قويىلىپ كەلەدى. اتاپ ايتقاندا, بۇگىنگە دەيىن «تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناق بانكى» جۇيەسى بويىنشا بالالاردىڭ ەسەپ-شوتتارىندا قوردالانعان قارجى كولەمى 167 ملن. تەڭگەگە جەتتى. رەسپۋبليكا كولەمىندە العاش­قىلاردىڭ ءبىرى بولىپ, جەتى­مىن جەبەي جۇرۋگە ۇمتىلىس جاسا­عان باعدارلامانىڭ ناتيجەسى ايتار­لىقتاي. سوڭعى جىلداردىڭ وزىندە جەتىم بالالارعا 133 پاتەر بەرىلدى. ونىڭ ىشىندە 117 پاتەر مەملەكەتتىك باعدارلامالار بويىنشا, 16 پاتەر دەمەۋشىلەردىڭ كومەگى ەسەبىنەن ساتىپ الىندى. بيىل دا بۇل تاراپتاعى قامقورلىق شارالارى جالعاسىن تابادى. 2014 جىلى ريددەر قالاسىندا – 24, اياگوز اۋدانىندا – 2 جەتىم بالا­عا پاتەر كىلتىن تابىس ەتۋ جوس­پارلانىپ وتىر. وبلىستىق ءبىلىم باسقار­ماسى­نىڭ باسشىسى اسقار نۇرعا­زيەۆتىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, «جەتىمى جوق ايماق» جوباسى – ۇزاق مەرزىمدى باع­دارلاما. –  باستى ماقساتىمىز جەتىمدەرگە ارنالعان ينتەرناتتاردىڭ سانىن ازايتۋ. وبلىستا مۇنداي تاجىريبە بۇرىن دا بولعان. ساراپتاما ءناتي­جەسى كورسەتكەندەي, بالالار ءۇيىنىڭ سانىن جىل سايىن ءبىر بىرلىككە ازايتۋ جۇمىستارى بويىنشا وڭ ۇدەرىس بايقالىپ وتىر. ماسەلەن, 2013 جىلى 23 تاربيەلەنۋشىنى ينتەرنات قىزمەتكەرلەرىنىڭ قامقورلىققا الۋى ارقىلى ءشۇلبى بالالار ءۇيى جابىلدى. وسى ورايدا ايتا كەتۋ كەرەك, شىعىس وڭىرىندە اسىراپ العان بالالار سانى 7,6 پايىزعا, پاتروناتتىق تاربيەگە بەرىلگەن بالالار سانى 23,3 پايىزعا ۇلعايدى, – دەدى باسقارما باسشىسى. الداعى ۋاقىتتا جەتىم بالالار مەن اتا-انا قامقورلىعىنسىز قالعان مەكەمەلەر جۇيەسىنىڭ سانىن ازايتۋعا باعىتتالعان جۇمىستار جالعاسىن تابادى. بۇگىنگى كۇننىڭ وزىندە زىريان, شەمونايحا, ءۇرجار, اياگوز اۋداندارىنان وتباسى ۇلگىسىندەگى بالالار ءۇيىن اشۋ تۋرالى ۇسىنىستار از ەمەس. دۋمان اناش, «ەگەمەن قازاقستان».   وسكەمەن.