بۇل كۇندە ءبىر ەمەس, بىرنەشە ءتىلدى ەركىن مەڭگەرگەن جاستار قاتارى كوبەيىپ كەلەدى. بۇل – زامان تالابىنان تۋىنداپ وتىرعان قاجەتتىلىك. بىرنەشە تىلدە ەركىن سويلەي دە, جازا دا بىلەتىن مامان باسەكەگە قابىلەتتى تۇلعاعا اينالاتىنى ءسوزسىز. وسى تالاپقا وراي, الماتىداعى قازاق مەملەكەتتىك قىزدار پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىندە جوو ستۋدەنتتەرى اراسىندا ءداستۇرلى قىتاي تىلىنەن ۋنيۆەرسيتەتارالىق زياتكەرلىك سايىس بولىپ ءوتتى.
بۇل سايىسقا ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ شىعىستانۋ فاكۋلتەتى, اباي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ شىعىس تىلدەرى كافەدراسى, ابىلاي حان اتىنداعى قازاق حالىقارالىق قاتىناستار جانە الەم تىلدەرى ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ شىعىستانۋ فاكۋلتەتى, شەت تىلدەرى جانە ىسكەرلىك كارەرا ۋنيۆەرسيتەتى, سۇلەيمەن دەميرەل ۋنيۆەرسيتەتى, حالىقارالىق قازاق-قىتاي ءتىل اكادەمياسى كوللەدجىنەن جالپى 25-كە جۋىق ستۋدەنت قاتىستى.
– ءتىل ءبىلۋ – سول ەلدىڭ جانىن ءتۇسىنۋ دەگەن ءسوز. سول سەبەپتى, بۇدان ۇتپاساق, ەشقاشان ۇتىلمايمىز. كوپ ءتىلدى ءبىلۋ, وقىتۋ جاس ۇرپاقتىڭ ءبىلىم كەڭىستىگىندە ەركىن سامعاۋىنا جول اشىپ, الەمدىك عىلىم قۇپيالارىنا ءۇڭىلىپ, ءوز قابىلەتىن تانىتۋىنا مۇمكىنشىلىك بەرەدى, – دەيدى قىزدار ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ءبىرىنشى پرورەكتورى باحودير اليەۆ.
اتالمىش شاراعا ارنايى قاتىسقان الماتى قالاسىنداعى قىتاي ەلشىلىگىنىڭ مادەنيەت جانە ءبىلىم سالاسىنىڭ ەلشىسى گاۋ چىن مىرزا:
– بۇگىنگى تاڭدا قىتاي ءتىلى رەسمي التى ءتىلدىڭ ءبىرى جانە بۇۇ قولدانىس ءتىلى بولىپ تابىلادى. بۇل تىلدە الەم بويىنشا 1 ملرد. 600 ملن. ادام سويلەيدى. سوڭعى جىلدارى قىتاي ءتىلىن ۇيرەنۋگە دەگەن سۇرانىس كۇرت ارتتى. قازىرگى تاڭدا قىتاي ءتىلىن ۇيرەنۋشىلەردىڭ سانى 40 ميلليونعا جەتتى جانە كۇن ساناپ بۇل كورسەتكىش وسۋدە. قىتاي ءتىلى الەمنىڭ جۇزدەن اسا ەلىنىڭ 4 مىڭنان اسا جوعارى وقۋ ورىندارىندا وقىتىلادى. قازاقستان ەلىندە دە قىتاي تىلىنە قىزىعۋشىلىق ارتۋدا. قازاقستان اۋماعىندا ءتورت كونفۋتسي ينستيتۋتى قۇرىلدى. ەلدىڭ ءىرى جوو-دا قىتاي ءتىلى ورتالىقتارى اشىلدى. اسىرەسە, ستۋدەنتتەر تاراپىنان قىتاي ءتىلىن ۇيرەنۋگە دەگەن قۇلشىنىس بايقالادى. ءتىل – بۇل حالىقتار اراسىنداعى قاتىناس قۇرالى. تانىمال شەت ءتىلىن ءبىلۋ الەمدىك كەڭىستىككە جول اشادى. بۇل ورايدا, الەمدەگى ەڭ ەجەلگى دە, ەڭ ادەمى تىلدەردىڭ ءبىرى سانالاتىن – قىتاي ءتىلىنىڭ كوپ پايداسى بار دەپ ايتار ەدىم, – دەدى.
ستۋدەنتتەردىڭ ءبىلىمىن ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنە قاراستى كونفۋتسي ينستيتۋتى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى ۋاڭ جىڭ مىرزا باستاعان قىتاي ءتىلى ماماندارى باعالادى.
سايىس قورىتىندىسى بويىنشا باس جۇلدەنى قازاق مەملەكەتتىك قىزدار پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ 3-كۋرس ستۋدەنتى بوتاگوز سۇلتانبەكقىزى جەڭىپ الدى. قىتاي ءتىلىنىڭ بىلگىرى اتانعان بوتاگوزگە قىتاي ەلشىلىگىنىڭ مادەنيەت جانە ءبىلىم سالاسىنىڭ ەلشىسى گاۋ چىن مىرزا قىتاي ۇكىمەتىنىڭ وقۋ گرانتىن تابىس ەتتى. ونىڭ ايتۋىنشا, بوتاگوزگە قىتاي ەلىنىڭ 200-دەن اسا جوو-دىڭ بىرىندە تەگىن وقۋعا مۇمكىندىك بەرىلمەك. «تاڭداۋدى جەڭىمپازدىڭ ءوزى جاسايدى», دەپ اتاپ ءوتتى.
وسى ارادا قىزدار ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ قىتاي ءتىلى ورتالىعى 2011 جىلدان بەرى تابىستى جۇمىس ىستەپ كەلە جاتقانىن, وسىعان دەيىن دە بىرنەشە ستۋدەنت گرانتتارعا يە بولعانىن ايتا كەتكەن ءجون.
ءبىرىنشى ورىندى اباي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ستۋدەنتى پەرنەحان بالنۇر يەمدەندى. جەڭىمپازداردىڭ بارلىعىنا ديپلومدار مەن قىتاي ەلشىلىگىنىڭ ارنايى سىيلىقتارى تابىس ەتىلدى.
ايناش ەسالي,
«ەگەمەن قازاقستان».
الماتى.
بۇل سايىسقا ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ شىعىستانۋ فاكۋلتەتى, اباي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ شىعىس تىلدەرى كافەدراسى, ابىلاي حان اتىنداعى قازاق حالىقارالىق قاتىناستار جانە الەم تىلدەرى ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ شىعىستانۋ فاكۋلتەتى, شەت تىلدەرى جانە ىسكەرلىك كارەرا ۋنيۆەرسيتەتى, سۇلەيمەن دەميرەل ۋنيۆەرسيتەتى, حالىقارالىق قازاق-قىتاي ءتىل اكادەمياسى كوللەدجىنەن جالپى 25-كە جۋىق ستۋدەنت قاتىستى.
– ءتىل ءبىلۋ – سول ەلدىڭ جانىن ءتۇسىنۋ دەگەن ءسوز. سول سەبەپتى, بۇدان ۇتپاساق, ەشقاشان ۇتىلمايمىز. كوپ ءتىلدى ءبىلۋ, وقىتۋ جاس ۇرپاقتىڭ ءبىلىم كەڭىستىگىندە ەركىن سامعاۋىنا جول اشىپ, الەمدىك عىلىم قۇپيالارىنا ءۇڭىلىپ, ءوز قابىلەتىن تانىتۋىنا مۇمكىنشىلىك بەرەدى, – دەيدى قىزدار ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ءبىرىنشى پرورەكتورى باحودير اليەۆ.
اتالمىش شاراعا ارنايى قاتىسقان الماتى قالاسىنداعى قىتاي ەلشىلىگىنىڭ مادەنيەت جانە ءبىلىم سالاسىنىڭ ەلشىسى گاۋ چىن مىرزا:
– بۇگىنگى تاڭدا قىتاي ءتىلى رەسمي التى ءتىلدىڭ ءبىرى جانە بۇۇ قولدانىس ءتىلى بولىپ تابىلادى. بۇل تىلدە الەم بويىنشا 1 ملرد. 600 ملن. ادام سويلەيدى. سوڭعى جىلدارى قىتاي ءتىلىن ۇيرەنۋگە دەگەن سۇرانىس كۇرت ارتتى. قازىرگى تاڭدا قىتاي ءتىلىن ۇيرەنۋشىلەردىڭ سانى 40 ميلليونعا جەتتى جانە كۇن ساناپ بۇل كورسەتكىش وسۋدە. قىتاي ءتىلى الەمنىڭ جۇزدەن اسا ەلىنىڭ 4 مىڭنان اسا جوعارى وقۋ ورىندارىندا وقىتىلادى. قازاقستان ەلىندە دە قىتاي تىلىنە قىزىعۋشىلىق ارتۋدا. قازاقستان اۋماعىندا ءتورت كونفۋتسي ينستيتۋتى قۇرىلدى. ەلدىڭ ءىرى جوو-دا قىتاي ءتىلى ورتالىقتارى اشىلدى. اسىرەسە, ستۋدەنتتەر تاراپىنان قىتاي ءتىلىن ۇيرەنۋگە دەگەن قۇلشىنىس بايقالادى. ءتىل – بۇل حالىقتار اراسىنداعى قاتىناس قۇرالى. تانىمال شەت ءتىلىن ءبىلۋ الەمدىك كەڭىستىككە جول اشادى. بۇل ورايدا, الەمدەگى ەڭ ەجەلگى دە, ەڭ ادەمى تىلدەردىڭ ءبىرى سانالاتىن – قىتاي ءتىلىنىڭ كوپ پايداسى بار دەپ ايتار ەدىم, – دەدى.
ستۋدەنتتەردىڭ ءبىلىمىن ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنە قاراستى كونفۋتسي ينستيتۋتى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى ۋاڭ جىڭ مىرزا باستاعان قىتاي ءتىلى ماماندارى باعالادى.
سايىس قورىتىندىسى بويىنشا باس جۇلدەنى قازاق مەملەكەتتىك قىزدار پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ 3-كۋرس ستۋدەنتى بوتاگوز سۇلتانبەكقىزى جەڭىپ الدى. قىتاي ءتىلىنىڭ بىلگىرى اتانعان بوتاگوزگە قىتاي ەلشىلىگىنىڭ مادەنيەت جانە ءبىلىم سالاسىنىڭ ەلشىسى گاۋ چىن مىرزا قىتاي ۇكىمەتىنىڭ وقۋ گرانتىن تابىس ەتتى. ونىڭ ايتۋىنشا, بوتاگوزگە قىتاي ەلىنىڭ 200-دەن اسا جوو-دىڭ بىرىندە تەگىن وقۋعا مۇمكىندىك بەرىلمەك. «تاڭداۋدى جەڭىمپازدىڭ ءوزى جاسايدى», دەپ اتاپ ءوتتى.
وسى ارادا قىزدار ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ قىتاي ءتىلى ورتالىعى 2011 جىلدان بەرى تابىستى جۇمىس ىستەپ كەلە جاتقانىن, وسىعان دەيىن دە بىرنەشە ستۋدەنت گرانتتارعا يە بولعانىن ايتا كەتكەن ءجون.
ءبىرىنشى ورىندى اباي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ستۋدەنتى پەرنەحان بالنۇر يەمدەندى. جەڭىمپازداردىڭ بارلىعىنا ديپلومدار مەن قىتاي ەلشىلىگىنىڭ ارنايى سىيلىقتارى تابىس ەتىلدى.
ايناش ەسالي,
«ەگەمەن قازاقستان».
الماتى.
