ايماقتار • 16 اقپان, 2022

ءبىر ءتۇپ سەكسەۋىل 4 توننا قۇمدى ۇستايدى

703 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

ءبىر كەزدەرى ايدىنى شالقىپ جاتقان ارالدىڭ تارتىلۋى جاعالاۋىنداعى جۇرتتى عانا ەمەس, كۇللى ادامزاتتى ەكولوگيالىق اپاتقا ۇشىراتتى. قازىر ۇشى-قيىرى كورىنبەيتىن دالاعا اينالعان كەپكەن تەڭىز ۇلتانىنىڭ كولەمى – 4,5 ملن گەكتار. سونىڭ جارتىسىنا جۋىعى ەلىمىزدىڭ اۋماعىندا جاتىر.

كەپكەن تەڭىز تابانىنداعى قۇم كوشكىنى­نە توسقاۋىل قويۋ ماقساتىندا ۇكىمەت, وبلىس اكىمدىگىنەن بولەك دونورلاردىڭ قول­داۋىمەن دە فيتوورمانمەليوراتسيالىق جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە.

جەل ءسال كوتەرىلسە بولدى, قۇم سۋىرىپ تۇراتىن وڭىردە تال-داراقتىڭ قادىرى ەرەكشە. دەسە دە, تەڭىز جاعالاۋىنان جى­راق­تاعالى بەرى اۋەلگىدە تۇز, كەيىننەن قۇم ارالاس داۋىلدى كورسە دە بايىرعى جۇرت­تى قيىپ كەتەتىندەر از. وسىدان دا مەملەكەت باسشىسىنىڭ 2020 جىلعى
1 قىر­كۇيەكتەگى جولداۋىندا الداعى
5 جىل ىشىندە ەلىمىزدەگى ورمان قورىن
2 ملرد اعاش كوشەتتەرىمەن مولايتۋ تۋرالى تاپسىرماسى وسى ءوڭىر ءۇشىن اسا ما­ڭىزدى سانالادى. پرەزيدەنت پارمەنىن جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن وتكەن جىلى 101 مىڭ گەكتار القاپقا فيتوورمانمەليوراتسيا-­
لىق جۇمىستار جۇرگىزىلدى.

ورمان شارۋاشىلىعى مەكەمەسى تاراپىنان ورماندى كۇزەتۋ, قورعاۋ جانە ءوسىمىن ارتتىرۋ بويىنشا ءبىرشاما جۇمىس اتقارىلدى.

– بىلتىرعى جۇمىس جوسپارىنا سايكەس 1 مىڭ گەكتارعا كوكتەمگى سەكسەۋىل كوشەتىن وتىرعىزۋ قاسقاقۇلان ورمانشىلىعىنىڭ №162 ورامىندا جاسالدى. جالپى 1 ملن 800 مىڭ قارا سەكسەۋىل كوشەتى ەگىلدى. تاعى 1 گەكتار اۋماققا تەرەك پەن سىر تالىنىڭ 40 مىڭ قالامشاسى وتىرعىزىلدى. ءبىزدىڭ مەكەمە ماماندارى اتقارعان جۇمىستار اياسىندا 100 كيلو ۇيەڭكى, 80 كيلو قاراعاش تۇقىمدارى سەبىلدى. وسى كۇنى تۇقىمباقتا مەحانيكالىق كۇتىم جانە سۋعارۋ تولىعىمەن اياقتالدى, – دەيدى ارال ورمان جانە جانۋارلار دۇنيەسىن قورعاۋ جونىندەگى كوممۋنالدىق مەملەكەتتىك مەكەمەسىنىڭ ديرەكتورى بولات بيسەنباەۆ.

قاشقان تەڭىزبەن بىرگە جەلەگى دە سەلدىرەپ قالعان ايماقتا تال-داراقتىڭ باعالى ەكەنىن ءسوز باسىندا ايتتىق قوي. كوكتەمگى جانە كۇزگى كوركەيتۋ-كوگال­داندىرۋ جۇمىستارى بارىسىندا ارال­داعى اۋىلدىق وكرۋگ اكىمدەرىنىڭ سۇرا­نىس­تارىنا سايكەس 10 496 ءتۇپ سايالى اعاش كوشەتتەرى تاراتىلىپ بەرىلدى.

جاسىل جەلەكتى مولايتۋ باعىتىندا جۇمىس اتقاراتىن مەكەمە ماماندارى­نا جىل ون ەكى اي تىنىم جوق. اسىرەسە, كوك­تەم مەن كۇز مەزگىلدەرىندە جۇمىس قىزا­دى. بىلتىر ورمان قورىنىڭ سانيتار­لىق جاعدايىن باقىلاۋ ءۇشىن 2 600 گەكتار القاپتا پاتولوگيالىق زەرتتەۋ جۇمىس-­
تا­رى جۇرگىزىلدى.

ەسەپتى كەزەڭدە ورمان زاڭدىلىعىن بۇزۋدىڭ 5, جانۋارلار دۇنيەسىن پايدا­لانۋ تالاپتارىن ساقتاماۋدىڭ 2 دەرەگى انىقتالدى. بۇل اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋ­شى­لىق فاكتىلەرىنە ءتيىستى ايىپپۇلدار سالىنىپ, تولىعىمەن ءوندىرىلدى.

مەملەكەتتىك ورمان قورى اۋماعىندا اۋىلدىق وكرۋگتەرمەن بىرلەسكەن دالا جانە ءىرى سوزىلمالى ورتتەردى ءسوندىرۋ ءىس-قيمىل جوسپارىنا سايكەس بىلتىر مەم­لەكەتتىك ورمان قورى اۋماعىنىڭ №20, 14, 8, 10, 3, 4 ورامدارىنداعى 449,5 گەكتار جەرگە باقىلاۋ جۇرگىزىلدى.

ورمان قورى اۋماعىنداعى ءورت قاۋىپ­تى ماۋسىمنىڭ باستالۋىنا بايلانىس­­تى كەستە بويىنشا كەزەكشىلىك قويىلعان. اۋىلدىق وكرۋگتەرگە ەسكەرتپە حاتتار مەن ۇنپاراقتار تاراتىلىپ, تاقتايشالار, ­بيلبوردتار جاڭارتىلدى.

رەزەرۆتەگى سۋ ايدىندارىن كۇزەتۋ مە­كەمەنىڭ ورمان كۇتۋشىلەرىنە بۇيرىقپەن بەكىتىلىپ, ءتيىستى جۇمىس اتقارىلدى. اۋدان­دىق پوليتسيا ءبولىمى, وبلىستىق ورمان شارۋاشىلىعى جانە جانۋارلار دۇنيەسى اۋماقتىق ينسپەكتسيا قىزمەتكەرلەرىمەن بىرلەسىپ, كولدەردى تەكسەرۋ, شولۋ جانە بروكانەرلىككە قارسى جەدەل رەيدتەر كەستەگە سايكەس ۇيىمداستىرىلدى. قازىر امانوتكەل ەلدى مەكەنى ماڭىنداعى بۇرماقۇلاق ارناسى بوگەلىپ, ەسكى اسپاي سۋ توسپاسى ارقىلى سىرداريا وزەنىنىڭ دەڭگەيى كوتەرىلىپ, اقشاتاۋ, قامىستىباس كولدەر جۇيەسىنە سۋ قۇيۋدا.

سوڭعى جىلدارى قاڭسىپ قالعان كولدەر جۇيەسىنىڭ قالىپقا كەلە باستاۋى تەڭىزدى اۋدان تۇرعىندارىنىڭ ءۇمىتىن وياتىپ وتىر. بىلتىر قىستا قار, جازدا ءبىر تامشى تامباي قۋاڭشىلىقتان مال مەن جان قينالىپ قالىپ ەدى. بيىل ىلعال جەتكىلىكتى بولاتىن ءتۇرى بار.

جالپى, سىردىڭ ءسانى سانالاتىن سەك­سەۋىلدى جەتە زەرتتەگەن ماماندار وسى وسىم­دىك ءتۇرىنىڭ ءبىر ءتۇبى 1 توننا قۇم ۇس­تاي­­تىنىن ايتادى. سوڭعى جىلدارداعى جۇ­يەلى جۇمىس ناتيجەسىندە كەپكەن تەڭىز تابا­نىندا سەكسەۋىلدىڭ ميلليونداعان ءتۇبى جايقالىپ ءوسىپ كەلەدى.

 

قىزىلوردا وبلىسى

سوڭعى جاڭالىقتار