25 ناۋرىز, 2014

بيىك ونەر – مۇحيت تۇبىندەگى مارجانداي

613 رەت
كورسەتىلدى
15 مين
وقۋ ءۇشىن
سۆەتلانابۇل كۇندە ءان دە كوپ, ءانشى دە كوپ. تولاسسىز شىرقالعان اننەن قۇلاق تۇنادى. تىڭدارمان رەتىندە ءبىرلى-جارىمىنا سۇيسىنەسىڭ, ءبىرازىنا كۇيىنەسىڭ. بىراق قولدان كەلەر دارمەن جوقتىڭ قاسى. «پاي, پاي, مىنا ءبىر ءاننىڭ ءسوزى مەن اۋەنىن-اي» دەيتىندەي اندەر تىم سيرەك. جۋىردا سول سيرەك اندەردى شىرقاۋدىڭ شەبەرى, ەلىمىزگە تانىمال ءانشى, عاريفوللا قۇرمانعاليەۆتىڭ ءتول شاكىرتتەرىنىڭ ءبىرى – سۆەتلانا سۇلتانعاليەۆاعا كەزدەسىپ, سۇحباتتاسۋدىڭ ءساتى ءتۇستى. – ءسىز ەلىمىزدەگى اتاقتى ءۇش جارمەڭكەنىڭ ءبىرى – كوكجاردىڭ ماڭىنداعى ۇشقاتتى اۋىلىندا ومىرگە كەلگەن ەكەنسىز. ءانشى بولۋى­ڭىزعا نە سەبەپ؟ 1869 جىلى ىرگەسى قالانىپ, اتاعى جەر جارعان ءجار­مەڭكەنىڭ تاريحي ورىندارى تەبى­رەنتىپ, تولقىتتى ما الدە كوكجاردى ءان مەن كۇيگە بولەگەن اقىن كەردەرى ابۋباكىر, تاڭىربەرگەن مولداباي, كۇيشىلەر – قۇرمانعازى, داۋلەتكەرەي, ۇزاق, ساۋلەباي, ءامى­رەش, اقىن-جىراۋلار – قاشاعان, نۇرىم, اقتان, نۇرپەيىس, اقىن, كومپوزيتور, ءانشى مۇحيت سال, ءانشى قىزىل تۇردالى بالاسىنىڭ رۋحت­ارى جەلەپ-جەبەدى مە؟! ايتەۋىر «ءانشى بولعىم كەلىپ ەدى, ءانشى بولدىم» دەۋدەن اۋلاقسىز عوي. – اكە-شەشەمنىڭ ايتۋىنشا, ماعان ءان ونەرى جەتى-سەگىز جاسىمدا قوناقتاپتى. تۇسىمدە بالۋان دەنەلى قارا كىسى ءوزى اعاشتان شاۋىپ جاساعان دومبىراسىن ۇسىنىپ «قىزىم, ەندى ءان سال» دەيدى. ال قاسىنداعى شىرايلى اقسارى كىسى مەنەن دومبىرانى الادى دا شىرقاي جونەلەدى. اراسىندا ءسال بوگەلىپ, «قىزىم, قوسىل, ۇيرەن» دەيدى. مەن انگە قوسىلا جونەلەم دە, ءوز داۋىسىمنان ءوزىم شوشىپ ويانامىن. وسىنداي جاي قايتالانا بەرگەن سوڭ اكە-شەشەم مەنى قىزىل ءانشىنىڭ باسىنا اپارىپ تۇنەتىپ, ارۋاقتارعا ءمىناجات ەتىپ ساداقا بەرەدى. ءسويتىپ, دومبىرا شەرتۋدى دە, ەپتەپ ءان سالۋدى دا وزىمنەن-ءوزىم ۇيرەندىم. مۇحيت بابامنىڭ انىنە قۇمار بوپ ءوستىم. عاريفوللا قۇرمانعاليەۆتى ءبىر كورسەم, ءانىن تىڭداسام دەپ ار­مان­دادىم. اكەمنىڭ ساتىپ اپەرگەن راديولاسىنان عارەكەڭنىڭ ءانى بە­رىل­سە, مەندە ەس جوق, ءبارىن جيىپ تاس­تاپ, دومبىرا قاعىسىن, ءان ءيىرىم­دەرىن ۇيرەنۋگە ۇمتىلاتىنمىن. وقۋ­شى­لاردىڭ اۋداندىق بايقاۋىندا عا­ريفوللا اعانىڭ «سۇيگەن جار» ءانىن ورىنداپ, جوعارى باعاعا يە بولدىم. ءانشى امانگەلدى جۇمانوۆ مەنى قۇت­تىقتاپ «اينالايىن, تالابىڭ وڭ بولسىن», دەگەنى ءالى كوز الدىمدا. سو­دان «ورتا مەكتەپتى تامامداعان سوڭ ال­ماتىعا بارسام, قالانى ارالاسام, ءان فاكۋلتەتىنە قۇجات تاپسىرسام», دەگەن وي بويىمدى بيلەپ الدى. دومبىرا – ويىل دەسە, ەسكە اتاقتى كوكجار جارمەڭكەسى ورالادى. بەلگىلى اقىن, جازۋشى, دراماتۋرگ بەرقايىر ءامانشيننىڭ «كوكجار» رومانىنىڭ سيۋجەتى وسى ولكە, وسى كوكجار. تابيعاتتىڭ جومارت جەرىندە, اقىن شەرنيازدىڭ, ورالدان ءان وزدىرعان مۇحيت بابامىزدىڭ, ونىڭ زامانداسى قىزىل ءانشىنىڭ, مۇحيت ۇرپاقتارى – شايقى, شىنتاس, شوڭ, عۇبايدوللا, كەشەگى داۋىلپاز ءانشى عاريفوللا تابانىنىڭ ءىزى بار توپىراقتا دۇنيەگە كەلۋىڭىزدەن شىعار, بالكىم, انشىلىككە ۇمتىلىس جاساۋىڭىز؟ – ارينە, ادامزات بالاسىنىڭ توپىراقتان جاراتىلعانى راس بولسا, سولايى سولاي عوي. ادامعا الدىمەن تالاپتانۋ قاجەت. دانىشپان اباي: «تالاپ, ەڭبەك, تەرەڭ وي, قاناعات, راقىم, ويلاپ قوي», دەمەي مە! اسىرەسە, ءجاسوسپىرىم كەزىمدە تالابىم تاۋداي بولدى. ازداپ شەگىنىس جاسايىن. 1979 جىل. الماتىداعى ورتالىق كورمەنىڭ كونتسەرت زالى. مۇندا حالىق اسپاپتارى انسامبلدەرىنىڭ رەسپۋبليكالىق فەستيۆالى وتۋدە. كەزەك اقتوبە وبلىسى ونەرپازدارىنا كەلدى. الدىڭعى قاتاردا بەلگىلى قوعام قايراتكەرلەرى, ورتالارىندا اتاقتى عالىم, اكادەميك يشانباي قاراقۇلوۆ, الماتى كونسەرۆاتورياسىنىڭ رەكتورى عازيزا جۇبانوۆا بار كورىنەدى. ساحنا شىمىلدىعىن «ءاليا گ ۇلى» اسپاپتىق ءانسامبلى اشتى. كوركەمدىك جەتەكشىسى باتىس وڭىرىنە بەلگىلى ونەرپاز قايىر­عالي قوجانباەۆ اعامىز ەكەن. ءۇشىنشى كەزەكتە «ءانسامبلدىڭ ەڭ جاس ءانشىسى» دەپ مەنى ساحناعا شاقىردى. مۇنداي جيىندا ءان سالىپ كورمەگەسىن بە, ءسال-ءپال جۇرەكسىندىم دە, بىراق, وزىمە-ءوزىم تەز كەلدىم. مۇحيتتىڭ «پاڭكويلەگىن», ودان سوڭ «اينامكوزدى» شىرقادىم. زالدا وتىرعاندار دۋ قول شاپالاقتادى. ءبىردى-ەكىسى گۇل شوقتارىن ۇسىندى. سودان دايىندىق بولمەسىنە ءبىر اپاي كەلىپ مەنى قاپسىرا قۇشاقتاپ, «مەن عازيزا جۇبانوۆا اپايىڭمىن. كونسەرۆاتوريانى باسقارامىن. داۋى­­سىڭ شىمىر, ءۇنىڭ تازا ەكەن, ما­عان ۇنادى. بيىل ورتا مەكتەپتى ءبىتى­رەدى ەكەنسىڭ عوي, وقۋعا بىزگە كەل, كومەكتەسەمىن», دەپ بەتىمنەن ءسۇيدى. اپاي شىعىپ كەتكەن سوڭ, قۇر­بى­لارىم «ەندى جولىڭ بولدى» دەپ مەنى قۇتتىقتاپ جاتىر. سول ساپاردان ۇلكەن اسەرمەن ورالدىم. شىلدە ايىنىڭ باسىندا اكە-شەشەمنىڭ باتاسىن الىپ, الماتىعا جول تارتتىم. اۋىلداس قىزدارىممەن بىرگە قىزدار پەداگوگيكالىق ينستيتۋتىنىڭ مۋزىكا فاكۋلتەتىنە قۇجاتىمدى وتكىزدىم. ارنايى مۋزىكالىق ءبىلىمىم بولماعان سوڭ كونسەرۆاتورياعا بارۋعا جۇرەكسىندىم. «عازيزا اپاي مەنى ۇمىتىپ كەتكەن شىعار, شارۋاسى شاش ەتەكتەن عوي», دەپ ويلاعام. سول كۇندەردىڭ بىرىندە جاتاقحانا­نىڭ كەڭ بولمەسىندە وڭاشا وتىر­عان­مىن. قۇربىم كەلىپ «سەنى ءبىر كىسى تومەنگە شاقىرادى» دەگەسىن باس­قىش­پەن جۇگىرە تۇسسەم, ءبىر جىگىت اعاسى تۇر. ماعان باقىرايىپ قارادى دا: «سۇلتانعاليەۆا سۆەتاسىز با؟» دەدى. مەن باسىمدى يزەدىم. «وندا كيىن. عازيزا اپايعا بارامىز, تەزىرەك, شىراعىم, تەزىرەك», دەپ اسىقتىردى. سودان الگى كىسى مەنى «ۆولگا» ماشيناسىنا وتىرعىزىپ, كونسەرۆاتورياعا الىپ كەلدى... مىنە, سولاي قازاقتىڭ مۋزىكا ونەرى­نىڭ, ونىڭ ىشىندە كلاسسيكالىق مۋزىكا جانرىنىڭ نەگىزىن قالاۋشى­لار­دىڭ ءبىرى – دارىندى كومپوزيتور, ۇلا­عات­تى ۇستاز عازيزا احمەتقىزىنىڭ قام­قور­لىعىنىڭ ارقاسىندا ويلاماعان جەردەن كونسەرۆاتورياعا قابىلداندىم. نوتا­نى, مۋزىكالىق ولشەمدەردى (سولفەد­جيو) مۇمكىندىگىنشە تەز مەڭگەرۋگە, كور­سەتىلگەن سەنىمدى اقتاۋعا بارىن­شا ىج­داعاتتىلىقپەن كىرىستىم. دايىن­دىق بولىمىندەگى ۇستازدار داۋىس ەرەك­شە­لىگىمدى جوعارى باعالاپ, ۆوكال كلا­س­ىنا قابىلدادى. داۋىس تەمبرىم جوعا­­رى «كولوراتۋرنوە-سوپرانوعا» دا, «مەتستسوسوپرانوعا» دا كەلەتىن. اسىرەسە, قاتتى قىزىققان كافەدرا مەڭگەرۋشىسى, ۆوكالدىڭ بىلگىر مامانى, پروفەسسور بەكەن جىلىسباەۆ بولدى. ءبىر جىل بو­يى كلاۆديا يۆانوۆنا بوبوشكادان ءدارىس الدىم. – ال ۇستازىڭىز عاريفوللا قۇر­مانعاليەۆپەن قالاي جولىق­تىڭىز؟ – ءالى ەسىمدە, ۆينوگرادوۆ كوشە­سىن­دەگى گۇلزارعا وڭاشا جايعاسىپ وتىر ەدىم, قارسى بەتتەگى ورىندىقتاعى كىسىگە كوزىم ءتۇستى, تانىس بەينە. ياپىراۋ, ءدال ءوزى! قارسى الدىمدا وتىرعان ادام – ءوزىم جاستايىمنان ءانىن جاتتاپ, شىركىن, ءبىر كورسەم عوي دەپ ارمانداعان عاريفوللا قۇرمانعاليەۆ. اق قىراۋ شالعان شاشى تەڭىزدىڭ بۇيرا تولقىنىنداي جەلكەسىنە تۇسكەن, ويناقشىعان كوزىنىڭ قاراسىنان اعى مول, شاعىن دەنەلى كىسى. ورنىمنان قالاي تۇرعانىمدى اڭعارعانىم جوق, الدىنا تاياۋ بارىپ: – سالەم بەردىك, – دەدىم. – بار بول, بالام. قاي جەردەنسىڭ؟ – ويىلدان, اقتوبە وبلىسى. – ءيا, قاسيەتتى كوكجاردان كەلگەن ەكەنسىڭ عوي! قايدا وقيسىڭ؟ – كونسەرۆاتوريانىڭ دايىندىق بولىمىندە. – ءيا, جاقسى بولىپتى. ءانشى بولامىن دە, قالاي ءوزى, دومبىرا تارتا بىلەسىڭ بە؟ – بىلەمىن. ەپتەپ ءان دە ايتامىن, ءسىزدىڭ اندەرىڭىزدى راديودان تىڭداپ وستىك. – ە, دۇرىس. قازىر انشىلەر, شۇكىر, بارشىلىق, بىراق ءتۇسىنىپ ايتاتىن, جەرىنە جەتكىزىپ ايتاتىندارى سيرەكتەۋ. دەگەنمەن, تالابىڭ وڭ بولسىن! – دەپ ماعان شۇقشيا قارادى. – اعا, سىزگە ستۋدياعا بارسام بولا ما؟ – دەدىم تۇنشىعا ءۇن قاتىپ. – ۋاقىت تاپساڭ كەل, نەگە كەلمەسكە. تەك قۇداي بەرگەن تالاپ-تالانتىڭ بولسا عانا كەل, بوسقا ۋاقىت وتكىزۋ ءۇشىن ەمەس... «تالاپتىعا نۇر جاۋار», دەگەندەي, كوكەيىمە بالا كەزدەن ۇيالاعان, بىراق, وعان قول جەتكىزۋ قايدا دەگەن ارمانىما وسىلاي جول اشىلدى. ءبىر جىل بويى ۇزبەستەن عارەكەڭنىڭ ستۋدياسىنا بارىپ تۇردىم. ءبىر جىل بويى اسىل اعانىڭ اقىل-كەڭەسىن تىڭدادىم. ءبىر جىل بويى ءان مۇحيتىنان, كاۋسار بۇلاقتان سۋسىندادىم. بۇل 1979-1980 جىلدار ەدى. نەگە ەكەنى بەلگىسىز, عارەكەڭ مەنى وڭ جاعىنا وتىرعىزىپ, ەڭ سوڭىنان تىڭدايتىن. ءاندى بولمەي, ەش ەسكەرتۋسىز ءۇنسىز, كوزىن جۇمىپ تىڭدايتىن. تەك ءان بىتكەن كەزدە عانا, «ەندى اناۋ ءاندى ايت» دەۋشى ەدى, باسىن كوتەرىپ. ۇزىلىسكە دەيىن ايتقىزاتىن دا, «وسى قىزدان ۇيرەنىڭدەر» دەپ شىعار ەسىككە بەتتەيتىن-ءدى. كەلەر جىلى عارەكەڭ ازداپ اۋىرىپ, قالعان كەزدە دە ارا-تۇرا ۇيىنە بارىپ, كەڭەس الىپ تۇردىم. وقۋدى بىتىرگەنشە اياۋلى ۇستازىمنان قول ۇزگەنىم جوق. حالىق انىنە دەگەن قۇشتارلىق, ءارى ۇستازىم عارەكەڭنىڭ ءاندى ورىنداۋ ەرەكشەلىگىنىڭ ىقپال ەتكەنى سونشالىق, ەكىنشى كۋرستا حالىق-اسپاپتار فاكۋلتەتىنە اۋىسىپ, ۆوكالمەن ءبىرجولا قوشتاسىپ تىندىم. ءارى قاراي ۇلى مۇحيت بابامىزدىڭ تىكەلەي ۇرپاعى قۇبىش اعايدىڭ كافەدراسىندا وقۋىمدى جالعاستىرىپ, «ورىنداۋشى-مۇعالىم» ماماندىعىن الىپ شىقتىم. – بۇل كۇندە ءان دە, ءانشى دە كوبەي­دى. ونى سىناپ-مىنەپ, بارىن بار, جوعىن جوق دەيتىن ساراپشىلار, «سەنىكى دۇرىس, سەنىكى بۇرىس» دەي­تىن اقىلماندار مۇلدەم بوي كور­سەتپەيدى. ول ول ما, ەندى باقي دۇنيەگە كەتكەن اتىشۋلى كومپوزيتورلارىمىزدىڭ اندەرىنە قول سۇعۋ باستالدى. ءاندى «وڭدەيمىز, تولىقتىرامىز» دەۋشىلەر باستارىن قىلتيتتى. ءبىر مىسال: ۆالس كورولى, مارقۇم ءشامشىنىڭ «سىر سۇلۋىنا» احا-حا-اي, ەۋ-ەۋ-ءدى قوستى. ويپىرم-اي, ارۋاقتان ۇيالماسا دا, حالىقتان ۇيالماي ما, شىركىندەر دەيسىڭ. بۇعان كوزقاراسىڭىز قانداي؟ – بۇل جايدان مەن دە حاباردارمىن, اشىعىن ايتقاندا, كورىپ-ءبىلىپ وتىرمىن. كەيدە «ءىشىم ءتۇتىن, سىرتىم ءبۇتىن» كۇي كەشەمىن. ءارى ويلاپ, بەرى ويلاپ, «بۇل ۋاقىتشا نارسە, ۋاقىت ءبارىن ەلەپ-ەكشەيدى. جاقسىنى – جاقسى, جاماندى جامان دەيتىن كەز كەلەدى», دەپ ءوزىمدى ءوزىم جۇباتامىن. ول كەز دە الىس ەمەس شىعار. ويتكەنى, ونەردىڭ شىڭى تىم بيىك. سونىڭ ءبىر شىڭى – ءان دە, كۇي دە حالىققا قىزمەت ەتەدى. ءان مەن كۇيدى دۇنيەگە اكەلۋشى توبىر ەمەس, حالىقتىڭ ورتاسىنان شىققان تالانتتىلار. قازاق حالقىنداي ءانشى, كۇيشى, ساۋىقشىل حالىقتىڭ الەمدە وتە سيرەك ەكەنىن وزگە ۇلتتىڭ وكىلدەرى ايتىپ تا, جازىپ تا قالدىردى عوي. ولار ءبىزدىڭ ءان-كۇي ونەرىمىزگە تاڭداي قاعىپ, تاڭىرقاستى ەمەس پە! قازاق حالقى نەبىر قيىنشىلىقتا دا, نەبىر سوقتىقپالى, سوقپاقتى كەزەڭدە دە ءوز ونەرىن اياقاستى ەتكەن ەمەس. اشتان ءولىپ بارا جاتسا دا ءبىر شۋماق ولەڭىن ءبىر ءۇزىم نانعا ساتقان ەمەس. مىسالى, اداي رۋىنىڭ جەمەنەيىنەن شىققان زاكاريا اقىن 1930 جىلى ويىل ءتۇر­مەسىنە جازىقسىزدان-جازىقسىز قامالعاندا, تۇرمە باستىعى «مەنى ولەڭمەن ماقتاساڭ, اسقا تويعىزامىن» دەپتى. سوندا زاكاريا: ...ءبىر شۋماق ولەڭىم– ءومىرىم, ءومىرىم – ولەڭىم. ولەڭىمدى ساعان ساتقانشا, اشتان ولەمىن, – دەگەن عوي. ادامدا ارمان, قيال توعىسىپ, ءبىرىن ءبىرى جەتەكتەپ جاتادى عوي. مەنىڭ ويىمشا, ءان-كۇي ونەرى قوسپاسىز تازا, ءمولدىر, مۇحيت تۇبىندەگى مارجانداي بولۋى كەرەك. – ءسىزدىڭ 2003 جىلى ءۇنتاسپادا جازىلعان 23 ءانىڭىزدى تىڭداپ ءبىر سەرگىپ قالعانىمدى ايتپاي بولماس. ۇنتاسپاعا مۇحيتتىڭ سەگىز ءانى, عاريفوللانىڭ ءۇش ءانى كىرگەن ەكەن. اسىرەسە, «گۋرەۆ» پەن «قارا قانشىق» ءسىزدىڭ ورىنداۋىڭىزدا تىم ەرەكشە. ءۇنىڭىزدىڭ اشىقتىعى, ءان ءسوزىنىڭ انىقتىعى, داۋىستىڭ شىرقاي كوتەرىلەتىن تۇسىنداعى سامعاۋ-قالىقتاۋى كىرشىكسىز, كومەيدەن شىعا كوسىلەتىن ءۇننىڭ اششى ايقاي ەمەس, سىرنايلىلىعى; دومبىرانى سىبىرلاتا سويلەتە ءبىلۋىڭىز مەنىڭ كوڭىلىمدى اسپانداتتى. – راحمەت, اعاي, مەنى ءبىر كوتەرمە­لەپ تاستادىڭىز. ەگەر دە ونەرىم تىڭ­دار­ماندارعا رۋحاني ءلاززات سىيلايتىن بولسا, ول ءۇشىن ۇستازىم عاري­فوللاعا قارىزدارمىن. وتباسى جاع­دايىنا بايلانىستى الماتىدا تۇ­راقتاپ قالۋدىڭ ءساتى تۇسپەدى. تۋعان ولكەمە كەلىپ, قىزمەت ەتتىم. ونەر جاناشىرى, پروفەسسور م.ارىنوۆ­تىڭ تىكەلەي كومەگىمەن اقتوبە پەدا­گو­گيكالىق ينستيتۋتىندا «جىر-تەر­مە» كلاسى اشىلىپ, سوندا وقىتۋ­شى­لىق­قا شاقىرىلدىم. بىراق عارەكەڭ كوكەيىمدە جاتتى. ءبىر عاسىردا ءبىر تۋار تابيعي تالانت يەسىنىڭ ونەردەگى جۇم­باق سىر-قۇپياسىن اشۋ ءۇشىن ەڭ­بەك­تەندىم. باتىستىڭ ءداستۇرلى ءان ونەرى جايلى ادىستەمەلىك وقۋ قۇ­را­لىن جازۋعا ۇمتىلىس جاسادىم. بۇ­دان كەيىن استاناداعى ونەر اكا­دە­مياسىنىڭ رەكتورى ايمان مۇسا­قوجاەۆا­نىڭ شاقىرۋىمەن عاريفوللا قۇر­مانعاليەۆتىڭ كلاسىندا ۇستازدىق قىزمەت اتقاردىم. «ع.قۇرمانعاليەۆتىڭ ورىنداۋشىلىق ەرەكشەلىگى» دەگەن تا­قىرىپتا عىلىمي ەڭبەك جازۋ ءۇستىن­دەمىن. اقتاۋ قالا­سىندا ءوت­كەن ع.قۇرمانعاليەۆ اتىن­داعى رە­س­پۋب­ليكالىق كونكۋرستا ءبىرىنشى جۇلدەنى يەلەندىم. قازاقستان رەس­پۋبليكاسىنىڭ «مادەنيەت قايراتكەرى» دەگەن اتاعىم بار. ءتورت بالانىڭ انا­سى­مىن (ەكى ۇل, ەكى قىز), ولاردى ءوسىرىپ, وقى­تىپ, قا­ناتتاندىرعانىمىزعا قۋا­نىش­­­تىمىز. قۇدايعا شۇكىر, ءبارى دە تاۋەل­سىز قوعامىمىزدىڭ بەلسەندى ازا­مات, ازاماتشالارى. كۇيەۋىم جولا­مان بورانقۇل بالاسىنىڭ نەگىز­گى ماماندىعى دارىگەر, الماتى مەدي­تسينالىق ينستيتۋتىنىڭ تۇلەگى. ەكەۋمىز جەرلەسپىز. تالانتتى اقىن تولەگەن ايبەر­گەنوۆتىڭ عارەكەڭە ارناعان «اۋەن مەن ىرعاق» ولەڭىندە: ... ۋھ, دۇنيە-اي, ءبىر تولقىپ باسىلدىم با اي, مەن ءاندى ەسىتەم دەپ پە ەم اسىل  مۇنداي. قازىر مەنىڭ ءجۇز تۇلپار – كوكىرەگىمنەن, ءجۇز تاراپقا كەتتى اعىپ باسىن بۇرماي...   باسسا دا اسپان جەردىڭ اراسىن سەڭ, ءبارى ءبىر بايتاق اعام, دالاسىڭ سەن. قىزداردىڭ كولدەن قايتقان شەلەگىندە, ءۇيىرىلىپ, ءيىرىم تارتىپ باراسىڭ سەن... – دەيتىن شۋماقتار بار. عارەكەڭە ارنالعان وسى ون توعىز شۋماق ولەڭدى كۇنىنە ءبىر رەت جاتقا ايتامىن. كەيدە, «شىركىن, كومپوزيتور بولعانىمدا», دەپ ىشىمنەن كۇبىرلەيمىن. تولەگەن اقىن ۇلى انشىگە ولەڭمەن ەسكەرتكىش سىيلاپ كەتتى عوي. تالانتتىڭ تالانتقا تاعزىمى وسىلاي بولسا كەرەك-ءتى. اڭگىمەلەسكەن مارات ءماجيتوۆ, جازۋشى. استانا.
سوڭعى جاڭالىقتار