ريزۆانگۇلدىڭ اتىن العاش ەستىگەندە ونى وزبەكتىڭ نەمەسە ۇيعىردىڭ قىزى ما دەپ ويلاعانمىن. سويتسەك, كەيىپكەرىمىزدىڭ اكەسى ەلتاي اقساقال زامانىنىڭ كوزى اشىق, جوعارى ءبىلىمدى, ادەبيەتتى كوپ وقيتىن, وقىعان-توقىعانى مول زەردەلى ازاماتى بولعان ەكەن. ريزۆانگۇل ومىرگە كەلەردەن بۇرىن وسى ەسىمدى يەلەنگەن ادەبي كەيىپكەردى كەرەمەت ۇناتىپ, قىز تۋسا اتىن ريزۆانگۇل قويامىن دەپ شەشەدى.
وسىلايشا, قاراعاندى وبلىسىنىڭ شەت اۋدانىندا تۋىپ, قاراعاندىدا مەديتسينا ينستيتۋتىن ۇزدىك تامامداعان قىز العاشقى ەڭبەك جولىن تسەلينوگراد قالاسىندا دارىگەر-ەپيدەميولوگ بولىپ باستايدى.
– التى جاسىما دەيىن اجەمنىڭ باۋىرىندا وسكەندىكتەن, تازا قازاق تىلىندە سويلەيتىنمىن. العاشقى بىلگەن ورىسشا ءسوزىم «كاپرەمونت» ەدى. سەبەبى, شەت اۋدانىنىڭ ورتالىعى – اقسۋ-ايۋلى كەنتىندەگى ورىس مەكتەبىنىڭ ديرەكتورى, انامنىڭ جاز بويعى اينالىساتىن باستى شارۋاسىنىڭ ءبىرى وسى جوندەۋ جۇمىستارى بولاتىن, – دەيدى ر.سادىقوۆا.
ونىڭ بۇۇ-نىڭ بىتىمگەرلىك ميسسياسىنا كەلۋى دە قىزىق. 1989 جىلى دارىگەر-ەپيدەميولوگ ريزۆانگۇل ماسكەۋگە دوكتورانتۋراعا تۇسەدى. بىراق دوكتورانتۋرا اياقتالماي جاتىپ وداق تاراپ كەتەدى دە ول بۇرىنعى كەڭەس وداعىنان جانە سوتسياليستىك ەلدەر مەن افريكادان, كۋبادان كەلگەن ستۋدەنتتەر سەكىلدى ورتا جولدا قالادى. نە ىستەۋ كەرەك, ەلگە بارايىن دەسە ديپلوم جوق, وقۋ ورتا جولدان ءۇزىلدى, ول ەندى ماسكەۋدە ءجۇرىپ, «دۇنيەجۇزىلىك ۋنيۆەرسيتەتتىك قىزمەت» اتتى گۋمانيتارلىق ۇيىمعا جۇمىسقا كىرەدى. ال ول ماسكەۋدەگى ءوزى ءتارىزدى ءبىلىمىن جالعاستىرا الماعان دامۋشى ەلدەردەن كەلگەن جاستاردى ەلدەرىنە قايتا الماعان جاعدايدا جۇمىسقا ورنالاستىرىپ, مۇمكىندىگى بولسا وقۋلارىن جالعاستىرۋى مەن ەلدەرىنە قايتۋى سىندى جۇمىستارمەن اينالىساتىن.
ەتى ءتىرى, ورىس تىلىمەن قاتار, بىرنەشە شەت ءتىلىن ەركىن مەڭگەرگەن قىز حالىقارالىق قاتىناستار بويىنشا تاجىريبە جيناقتاي ءجۇرىپ, 1997 جىلى ماسكەۋدەگى ديپلوماتيالىق اكادەميانى دا ۇزدىك ءتامامدايدى. الدىندا عانا اكادەميا بىتىرگەن سوڭ قايدا بارامىن, نە جۇمىسپەن اينالىسامىن دەگەن ءبىر ويمەن ورىس, فرانتسۋز, اعىلشىن تىلدەرىن ەركىن مەڭگەرگەن قىز قۇجاتتارىن حالىقارالىق ۇيىمعا جىبەرگەن بولاتىن. ارادا ءبىرشاما ۋاقىت وتكەندە بۇۇ-نىڭ بىتىمگەرلىك وپەراتسيالار جونىندەگى دەپارتامەنتىنەن حابارلاسىپ تۇر, ريزۆانگۇل جىبەرگەن قۇجات وسىندا كەلىپ, دەپارتامەنتتەگىلەر ونىڭ تۇيىندەمەسىمەن تانىسقاندىقتارىن, ەگەر قالاسا وزدەرىمەن بىرگە جۇمىس ىستەۋگە شاقىرعان. وسىلايشا 1999 جىلى ريزۆانگۇل ەلتايقىزى كوسوۆودا اسكەريلەردى دەموبيليزاتسيالاۋمەن اينالىساتىن بۇۇ-نىڭ بىتىمگەرلىك ميسسياسىنا كەلىپ قوسىلادى.
– مەنىڭ بۇل ەلمەن العاشقى تانىستىعىم اۋەدەن, ودان ۇشاقتان جەرگە تابانىم تيگەندە باستالدى. بۇرىن تۇتاس ءبىر فەدەراتسيا بولىپ, ەندى بىرنەشە بولىككە بولىنگەن ەلدەردىڭ ءبىرى –ماكەدونيانىڭ استاناسى سكوپە اۋەجايىنا تۇسكەندە ەندى عانا اياقتالعان سوعىس لاڭىن سەزگەن جوقپىن. ال اۆتوبۋسقا وتىرىپ, قالاي شەكارادان وتتىك, سولاي سوعىستان قيراعان ۇيلەر, بىت-شىت كوشەلەر مەن ماڭايىڭا كوز سالساڭ ۇرەيىڭدى الاتىن كارتيناعا جولىقتىق. سوعىس اياقتالدى دەگەنمەن, كوسوۆو بوستاندىعى ءۇشىن كۇرەسكەن اسكەردىڭ جاۋىنگەرلەرى قارۋلارىن تاستاعىلارى كەلمەيتىن. اسىرەسە, جاستار جاعى قولدارىنا اۆتوماتتان باسقا قۇرال ۇستاماعان. لاڭ كىرگەن ەلدىڭ اپتىعى باسىلىپ, بىردەن قالىپقا ءتۇسىپ كەتۋى وڭاي ما؟ ادامداردىڭ پسيحولوگياسى وزگەرگەن, وقۋ وقىماعان, ماماندىقتارى جوق جاستاردى بەيبىت تىرشىلىككە بەيىمدەۋ وڭايعا سوققان جوق. ءبىز ولاردى بەيبىت ومىرگە بەيىمدەپ, ماماندىقتار الۋىنا كومەكتەسۋگە, جالپى بىتىمگەرلىككە شاقىرۋعا ءتيىس ەدىك. ول ءبىر وتە لاپىلداپ تۇرعان ءسات ەدى. ءبىز كەلگەن سوڭ 3 كۇننەن كەيىن دامحاناعا بارعان بولگارلىق بىتىمگەر داياشىعا سەرب-حورۆات تىلىنە ۇقساس بولگارشا ءتىل قاتقانى ءۇشىن كوز جۇمدى. ال قاشاننان سان تىلدەگى, سان عۇرىپتاعى ادامداردىڭ ءبىر-بىرىنە قۇرمەتپەن قارايتىن ورتاسىندا وسكەن, دۇنيەگە دەگەن كوزقاراسى ينتەرناتسيوناليستىك باعىتتا قالىپتاسقان ماعان بۇل قاتتى اسەر ەتتى. ۋشىعىپ تۇرعان احۋال ىشىندە جۇمىس جاساۋ دا قيىن ەدى ەدى, – دەگەن ر.سادىقوۆا اڭگىمەسىن ءارى جالعادى.
– الباندار ريزۆانگۇل دەگەن ەسىمىمدى ەستىگەندە وزدەرىنە تارتاتىن, سەربتەر دە ورىس تىلىندە سويلەيتىنىمدى كورگەندە مەنى شەت كورمەيتىن. ويتكەنى, سەرب ءتىلى سلاۆيان ءتىلى توبىنا جاتاتىن بولعاندىقتان, تەز ارادا ولاردىڭ ءتىلىن ۇيرەنىپ الدىم, – دەيدى ريزۆانگۇل ەلتايقىزى. وسىلايشا ەكى جاقتى دا بىتىستىرۋگە ۇمتىلعان بىتىمگەرلەر اراسىندا تۇڭعىش بىتىمگەر قازاق قىزى كوسوۆوداعى قيىن جۇمىسىن باستايدى. ريچارد حولبرۋك, مادلەن ولبرايت, كوفي اننان, سەرگەي لاۆروۆ سىندى الەمدىك دارەجەدەگى تانىمال تۇلعالارمەن تانىس, فرانتسيانىڭ بۇرىنعى دەنساۋلىق ءمينيسترى, «دارىگەرلەردە جوق شەكارا» اتتى بەدەلدى حالىقارالىق ۇيىمنىڭ نەگىزىن قالاۋشى بەرنارد كۋشنەرمەن بىرگە قىزمەت اتقارعان قازاق قىزى بۇدان سوڭ دا بىتىمگەرلىك جۇمىسىن ءارى قاراي جالعاستىرادى.
– كوسوۆو مەنىڭ ومىرگە دەگەن كوزقاراسىما قاتتى اسەرىن تيگىزدى. مەن ءوز وتانىمداعى مەملەكەتتىك دەڭگەيدە قويىلعان ەتنوستار مەن دىنارالىق ۇعىنىستىقتى قۇرمەتتەپ جانە قادىرلەي بىلگەن ساياساتتىڭ اسا قۇندى ادامزاتتىق يگىلىك ەكەندىگىن بار جان-تانىممەن سەزىندىم. ونى جۇرگەن جەرىمدە ايتىپ, بىزدەگى ەلىشىلىك احۋالمەن تانىستىرا كەتۋدى مىندەت سانايتىنمىن. مەن ارقىلى ولار كوپشىلىگىندە بۇرىن ەستىمەگەن قازاق حالقىن تانيتىن. ول كەزدەرى تىپتەن قيىن بولاتىن. سوندا ءجۇرىپ, بىزدەگى مەكتەپ جاسىنداعى وقۋشىلار بىلەتىن مالىمەتتەردى ەرەسەكتەردىڭ بىلمەيتىنىنە تاڭداندىم. ال قازىر نۇرسۇلتان نازارباەۆ بەيبىت باستامالارىمەن, يگى ويلارىمەن الەمدىك ساياساتتىڭ ساحناسىنا شىققان سوڭ, قازىرگى ۋاقىتتا شەتەلدەردە جۇرگەندەرگە وڭاي. ءبىزدىڭ ەلباسىمىزدى, ول كىسىنىڭ ۇستانعان ساليقالى ساياساتى جونىنەن كوزىقاراقتى جاننىڭ ءبارى حاباردار عوي, تاۋەلسىزدىكتىڭ العاشقى ونجىلدىعىندا ءبىزدىڭ ەلمەن جۇرتشىلىق ونشا تانىس ەمەس-ءتىن, – دەيدى ول.
بىتىمگەردىڭ ەندى ءبىر حالىقتان العىس العان جەرى – قارا قۇرلىقتاعى سۋدان ەلى. دارفۋرداعى ازاماتتىق كيكىلجىڭنەن زارداپ شەككەن بوسقىندارعا توتەنشە گۋمانيتارلىق كومەك كورسەتۋدە ۇيلەستىرۋشىلىك قىزمەت اتقارۋدى تاعدىر قازاق قىزىنىڭ پەشەنەسىنە جازىپتى.
ادام بالاسىن ناسىلىنە, دىنىنە, ۇلتىنا قاراپ ءبولۋدى, نەمەسە الدەبىر ۇلتتىڭ ارتىقشىلىعى دەيتىن ۇعىمداردى تۇبەگەيلى قابىلدامايتىن ر.سادىقوۆا: «جەر بەتىندە جامان حالىق, جامان ۇلت جوق. بەس ساۋساقتىڭ بىردەي بولمايتىنى ءتارىزدى, قاي ورتادان دا جاقسى مەن جامان ارالاسا تۋادى. ال ونى جاقسىلىققا باستاۋ, قوعامنىڭ يگىلىگىنە قىزمەت ەتكىزۋ, حالىقتىڭ باستى قۇندىلىقتارىنىڭ بىرىنە اينالدىرۋ كورەگەندىكتىڭ, كەڭدىكتىڭ بەلگىسى. مەن حالقىمىزدىڭ وسى قاسيەتتەرىن ۇشتاي بىلگەن ءبىزدىڭ مەملەكەتتىك ساياساتتىڭ جەتىستىگىن الەم بىلە تۇسسە ەكەن دەيمىن», دەيدى.
«كوپ جاساعاننان ەمەس, كوپتى كورگەننەن سۇرا» دەگەن حالقىمىز. ول بۇگىندە ءوزىنىڭ كورگەندەرى مەن تۇيگەندەرىن, العان ءبىلىمى مەن تاجىريبەسىن تالىمگەرلەرىمەن ءبولىسىپ, پرەزيدەنت جانىنداعى مەملەكەتتىك باسقارۋ اكادەمياسىندا, قازاق گۋمانيتارلىق زاڭ ۋنيۆەرسيتەتىندە ءدارىس وقىپ ءجۇر.
انار تولەۋحانقىزى,
«ەگەمەن قازاقستان».
ريزۆانگۇلدىڭ اتىن العاش ەستىگەندە ونى وزبەكتىڭ نەمەسە ۇيعىردىڭ قىزى ما دەپ ويلاعانمىن. سويتسەك, كەيىپكەرىمىزدىڭ اكەسى ەلتاي اقساقال زامانىنىڭ كوزى اشىق, جوعارى ءبىلىمدى, ادەبيەتتى كوپ وقيتىن, وقىعان-توقىعانى مول زەردەلى ازاماتى بولعان ەكەن. ريزۆانگۇل ومىرگە كەلەردەن بۇرىن وسى ەسىمدى يەلەنگەن ادەبي كەيىپكەردى كەرەمەت ۇناتىپ, قىز تۋسا اتىن ريزۆانگۇل قويامىن دەپ شەشەدى.
وسىلايشا, قاراعاندى وبلىسىنىڭ شەت اۋدانىندا تۋىپ, قاراعاندىدا مەديتسينا ينستيتۋتىن ۇزدىك تامامداعان قىز العاشقى ەڭبەك جولىن تسەلينوگراد قالاسىندا دارىگەر-ەپيدەميولوگ بولىپ باستايدى.
– التى جاسىما دەيىن اجەمنىڭ باۋىرىندا وسكەندىكتەن, تازا قازاق تىلىندە سويلەيتىنمىن. العاشقى بىلگەن ورىسشا ءسوزىم «كاپرەمونت» ەدى. سەبەبى, شەت اۋدانىنىڭ ورتالىعى – اقسۋ-ايۋلى كەنتىندەگى ورىس مەكتەبىنىڭ ديرەكتورى, انامنىڭ جاز بويعى اينالىساتىن باستى شارۋاسىنىڭ ءبىرى وسى جوندەۋ جۇمىستارى بولاتىن, – دەيدى ر.سادىقوۆا.
ونىڭ بۇۇ-نىڭ بىتىمگەرلىك ميسسياسىنا كەلۋى دە قىزىق. 1989 جىلى دارىگەر-ەپيدەميولوگ ريزۆانگۇل ماسكەۋگە دوكتورانتۋراعا تۇسەدى. بىراق دوكتورانتۋرا اياقتالماي جاتىپ وداق تاراپ كەتەدى دە ول بۇرىنعى كەڭەس وداعىنان جانە سوتسياليستىك ەلدەر مەن افريكادان, كۋبادان كەلگەن ستۋدەنتتەر سەكىلدى ورتا جولدا قالادى. نە ىستەۋ كەرەك, ەلگە بارايىن دەسە ديپلوم جوق, وقۋ ورتا جولدان ءۇزىلدى, ول ەندى ماسكەۋدە ءجۇرىپ, «دۇنيەجۇزىلىك ۋنيۆەرسيتەتتىك قىزمەت» اتتى گۋمانيتارلىق ۇيىمعا جۇمىسقا كىرەدى. ال ول ماسكەۋدەگى ءوزى ءتارىزدى ءبىلىمىن جالعاستىرا الماعان دامۋشى ەلدەردەن كەلگەن جاستاردى ەلدەرىنە قايتا الماعان جاعدايدا جۇمىسقا ورنالاستىرىپ, مۇمكىندىگى بولسا وقۋلارىن جالعاستىرۋى مەن ەلدەرىنە قايتۋى سىندى جۇمىستارمەن اينالىساتىن.
ەتى ءتىرى, ورىس تىلىمەن قاتار, بىرنەشە شەت ءتىلىن ەركىن مەڭگەرگەن قىز حالىقارالىق قاتىناستار بويىنشا تاجىريبە جيناقتاي ءجۇرىپ, 1997 جىلى ماسكەۋدەگى ديپلوماتيالىق اكادەميانى دا ۇزدىك ءتامامدايدى. الدىندا عانا اكادەميا بىتىرگەن سوڭ قايدا بارامىن, نە جۇمىسپەن اينالىسامىن دەگەن ءبىر ويمەن ورىس, فرانتسۋز, اعىلشىن تىلدەرىن ەركىن مەڭگەرگەن قىز قۇجاتتارىن حالىقارالىق ۇيىمعا جىبەرگەن بولاتىن. ارادا ءبىرشاما ۋاقىت وتكەندە بۇۇ-نىڭ بىتىمگەرلىك وپەراتسيالار جونىندەگى دەپارتامەنتىنەن حابارلاسىپ تۇر, ريزۆانگۇل جىبەرگەن قۇجات وسىندا كەلىپ, دەپارتامەنتتەگىلەر ونىڭ تۇيىندەمەسىمەن تانىسقاندىقتارىن, ەگەر قالاسا وزدەرىمەن بىرگە جۇمىس ىستەۋگە شاقىرعان. وسىلايشا 1999 جىلى ريزۆانگۇل ەلتايقىزى كوسوۆودا اسكەريلەردى دەموبيليزاتسيالاۋمەن اينالىساتىن بۇۇ-نىڭ بىتىمگەرلىك ميسسياسىنا كەلىپ قوسىلادى.
– مەنىڭ بۇل ەلمەن العاشقى تانىستىعىم اۋەدەن, ودان ۇشاقتان جەرگە تابانىم تيگەندە باستالدى. بۇرىن تۇتاس ءبىر فەدەراتسيا بولىپ, ەندى بىرنەشە بولىككە بولىنگەن ەلدەردىڭ ءبىرى –ماكەدونيانىڭ استاناسى سكوپە اۋەجايىنا تۇسكەندە ەندى عانا اياقتالعان سوعىس لاڭىن سەزگەن جوقپىن. ال اۆتوبۋسقا وتىرىپ, قالاي شەكارادان وتتىك, سولاي سوعىستان قيراعان ۇيلەر, بىت-شىت كوشەلەر مەن ماڭايىڭا كوز سالساڭ ۇرەيىڭدى الاتىن كارتيناعا جولىقتىق. سوعىس اياقتالدى دەگەنمەن, كوسوۆو بوستاندىعى ءۇشىن كۇرەسكەن اسكەردىڭ جاۋىنگەرلەرى قارۋلارىن تاستاعىلارى كەلمەيتىن. اسىرەسە, جاستار جاعى قولدارىنا اۆتوماتتان باسقا قۇرال ۇستاماعان. لاڭ كىرگەن ەلدىڭ اپتىعى باسىلىپ, بىردەن قالىپقا ءتۇسىپ كەتۋى وڭاي ما؟ ادامداردىڭ پسيحولوگياسى وزگەرگەن, وقۋ وقىماعان, ماماندىقتارى جوق جاستاردى بەيبىت تىرشىلىككە بەيىمدەۋ وڭايعا سوققان جوق. ءبىز ولاردى بەيبىت ومىرگە بەيىمدەپ, ماماندىقتار الۋىنا كومەكتەسۋگە, جالپى بىتىمگەرلىككە شاقىرۋعا ءتيىس ەدىك. ول ءبىر وتە لاپىلداپ تۇرعان ءسات ەدى. ءبىز كەلگەن سوڭ 3 كۇننەن كەيىن دامحاناعا بارعان بولگارلىق بىتىمگەر داياشىعا سەرب-حورۆات تىلىنە ۇقساس بولگارشا ءتىل قاتقانى ءۇشىن كوز جۇمدى. ال قاشاننان سان تىلدەگى, سان عۇرىپتاعى ادامداردىڭ ءبىر-بىرىنە قۇرمەتپەن قارايتىن ورتاسىندا وسكەن, دۇنيەگە دەگەن كوزقاراسى ينتەرناتسيوناليستىك باعىتتا قالىپتاسقان ماعان بۇل قاتتى اسەر ەتتى. ۋشىعىپ تۇرعان احۋال ىشىندە جۇمىس جاساۋ دا قيىن ەدى ەدى, – دەگەن ر.سادىقوۆا اڭگىمەسىن ءارى جالعادى.
– الباندار ريزۆانگۇل دەگەن ەسىمىمدى ەستىگەندە وزدەرىنە تارتاتىن, سەربتەر دە ورىس تىلىندە سويلەيتىنىمدى كورگەندە مەنى شەت كورمەيتىن. ويتكەنى, سەرب ءتىلى سلاۆيان ءتىلى توبىنا جاتاتىن بولعاندىقتان, تەز ارادا ولاردىڭ ءتىلىن ۇيرەنىپ الدىم, – دەيدى ريزۆانگۇل ەلتايقىزى. وسىلايشا ەكى جاقتى دا بىتىستىرۋگە ۇمتىلعان بىتىمگەرلەر اراسىندا تۇڭعىش بىتىمگەر قازاق قىزى كوسوۆوداعى قيىن جۇمىسىن باستايدى. ريچارد حولبرۋك, مادلەن ولبرايت, كوفي اننان, سەرگەي لاۆروۆ سىندى الەمدىك دارەجەدەگى تانىمال تۇلعالارمەن تانىس, فرانتسيانىڭ بۇرىنعى دەنساۋلىق ءمينيسترى, «دارىگەرلەردە جوق شەكارا» اتتى بەدەلدى حالىقارالىق ۇيىمنىڭ نەگىزىن قالاۋشى بەرنارد كۋشنەرمەن بىرگە قىزمەت اتقارعان قازاق قىزى بۇدان سوڭ دا بىتىمگەرلىك جۇمىسىن ءارى قاراي جالعاستىرادى.
– كوسوۆو مەنىڭ ومىرگە دەگەن كوزقاراسىما قاتتى اسەرىن تيگىزدى. مەن ءوز وتانىمداعى مەملەكەتتىك دەڭگەيدە قويىلعان ەتنوستار مەن دىنارالىق ۇعىنىستىقتى قۇرمەتتەپ جانە قادىرلەي بىلگەن ساياساتتىڭ اسا قۇندى ادامزاتتىق يگىلىك ەكەندىگىن بار جان-تانىممەن سەزىندىم. ونى جۇرگەن جەرىمدە ايتىپ, بىزدەگى ەلىشىلىك احۋالمەن تانىستىرا كەتۋدى مىندەت سانايتىنمىن. مەن ارقىلى ولار كوپشىلىگىندە بۇرىن ەستىمەگەن قازاق حالقىن تانيتىن. ول كەزدەرى تىپتەن قيىن بولاتىن. سوندا ءجۇرىپ, بىزدەگى مەكتەپ جاسىنداعى وقۋشىلار بىلەتىن مالىمەتتەردى ەرەسەكتەردىڭ بىلمەيتىنىنە تاڭداندىم. ال قازىر نۇرسۇلتان نازارباەۆ بەيبىت باستامالارىمەن, يگى ويلارىمەن الەمدىك ساياساتتىڭ ساحناسىنا شىققان سوڭ, قازىرگى ۋاقىتتا شەتەلدەردە جۇرگەندەرگە وڭاي. ءبىزدىڭ ەلباسىمىزدى, ول كىسىنىڭ ۇستانعان ساليقالى ساياساتى جونىنەن كوزىقاراقتى جاننىڭ ءبارى حاباردار عوي, تاۋەلسىزدىكتىڭ العاشقى ونجىلدىعىندا ءبىزدىڭ ەلمەن جۇرتشىلىق ونشا تانىس ەمەس-ءتىن, – دەيدى ول.
بىتىمگەردىڭ ەندى ءبىر حالىقتان العىس العان جەرى – قارا قۇرلىقتاعى سۋدان ەلى. دارفۋرداعى ازاماتتىق كيكىلجىڭنەن زارداپ شەككەن بوسقىندارعا توتەنشە گۋمانيتارلىق كومەك كورسەتۋدە ۇيلەستىرۋشىلىك قىزمەت اتقارۋدى تاعدىر قازاق قىزىنىڭ پەشەنەسىنە جازىپتى.
ادام بالاسىن ناسىلىنە, دىنىنە, ۇلتىنا قاراپ ءبولۋدى, نەمەسە الدەبىر ۇلتتىڭ ارتىقشىلىعى دەيتىن ۇعىمداردى تۇبەگەيلى قابىلدامايتىن ر.سادىقوۆا: «جەر بەتىندە جامان حالىق, جامان ۇلت جوق. بەس ساۋساقتىڭ بىردەي بولمايتىنى ءتارىزدى, قاي ورتادان دا جاقسى مەن جامان ارالاسا تۋادى. ال ونى جاقسىلىققا باستاۋ, قوعامنىڭ يگىلىگىنە قىزمەت ەتكىزۋ, حالىقتىڭ باستى قۇندىلىقتارىنىڭ بىرىنە اينالدىرۋ كورەگەندىكتىڭ, كەڭدىكتىڭ بەلگىسى. مەن حالقىمىزدىڭ وسى قاسيەتتەرىن ۇشتاي بىلگەن ءبىزدىڭ مەملەكەتتىك ساياساتتىڭ جەتىستىگىن الەم بىلە تۇسسە ەكەن دەيمىن», دەيدى.
«كوپ جاساعاننان ەمەس, كوپتى كورگەننەن سۇرا» دەگەن حالقىمىز. ول بۇگىندە ءوزىنىڭ كورگەندەرى مەن تۇيگەندەرىن, العان ءبىلىمى مەن تاجىريبەسىن تالىمگەرلەرىمەن ءبولىسىپ, پرەزيدەنت جانىنداعى مەملەكەتتىك باسقارۋ اكادەمياسىندا, قازاق گۋمانيتارلىق زاڭ ۋنيۆەرسيتەتىندە ءدارىس وقىپ ءجۇر.
انار تولەۋحانقىزى,
«ەگەمەن قازاقستان».
كۇشتى ۇيلەستىرۋ – وزىق تاجىريبە
ايماقتار • كەشە
ۇلاندىقتار بالانى اجالدان امان الىپ قالدى
قوعام • كەشە
بەكزات الماحاننىڭ UFC-دەگى قارسىلاسى انىقتالدى
سپورت • كەشە
«ادىلەت» پارتياسىن قۇرۋعا رەسمي قادام جاسالدى
ساياسات • كەشە
ءبيبىسارا اساۋباەۆا كوش باسىنا شىقتى
شاحمات • كەشە
45 قالادا كارىز جۇيەسىن سالۋ جانە جاڭارتۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلەدى
ايماقتار • كەشە
الاياقتىقتىڭ الدىن الۋ: ۇستازدار اراسىندا ارنايى اكتسيا ۇيىمداستىرىلدى
زاڭ مەن ءتارتىپ • كەشە