20 ناۋرىز, 2014

بولمىسى بيىك ازامات

420 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن
گەنەرال مايور بەكجانوۆ ك حاسكەري قىزمەتتەردە اعا بۋىن جانداردىڭ ۇستازدىق تاربيەسى مەن شۋاقتى شاراپاتتارىنىڭ جاس ماماندارعا تيەتىندىگى تا­بيعي قۇبىلىس. جەكە باسىنىڭ قامقورلىعى, اعالىق قاسيەتتەرى دارالانعان سونداي جانداردىڭ ءبىرى – قۇنانباي حانافيا ۇلى بەكجانوۆ. ول 1944 جىلى رەسەي فەدەراتسياسىنداعى ومبى وبلى­سىنىڭ شارباقكول اۋدانىندا ومىرگە كەلگەن. تاعدىردىڭ جازۋىمەن قۇنان­باي حاناپيا ۇلىمەن 1988 جىلدان بەرى تانىسپىن. ول كەزدە پولكوۆنيك قۇنەكەڭ قازاق كسر مەملەكەتتىك قاۋىپسىزدىك كوميتەتى جەزقازعان وب­لىستىق باسقارماسى باستىعىنىڭ ورىنباسارى قىزمە­تىندە ەدى. بۇل ءوڭىر ارقانىڭ ەڭ ءبىر اۋماعى كەڭ, ەكونوميكاسى دامىعان ايماعى بولعاندىقتان, قىزمەتتىڭ دە جاۋاپكەرشىلىگى مول بو­لاتىن. ەرتەرەكتە اسكەري جوعارى ۋچي­ليششەنى اياقتاپ, كسرو مەملەكەتتىك قاۋىپسىزدىك كوميتەتىنىڭ اسكەري قارسى بارلاۋ ارنايى مەكتەبىنەن ءوتىپ, گەر­مانيا, اۋعانستاندا قيىنشىلىعى مول قىزمەتتەردى باسىنان وتكەردى. جاراتىلىسىنان قابىلەتتى ازامات جاڭا قىزمەتى, ياعني, جەزقازعانداعى جەرگىلىكتى اتقارۋ جۇيەسىمەن, وب­لىس­تىق پارتيا اپپاراتىنىڭ باس­شىلىعىمەن قويان-قولتىق ارالاسىپ, وزىنە جۇكتەلگەن قىزمەتتىك مىندەتتەرىن وتە جوعارى دەڭگەيگە جەتكىزدى. از ۋاقىت ىشىندە بىرگە ىستەپ جۇرگەن ارىپتەستەرىمەن, قارا­ماعىنداعى جۇمىسقا جاڭادان كەلگەن جاس قىزمەتكەرلەرمەن دۇرىس قارىم-قاتىناس ورناتىپ, كۇردەلى دە جاۋاپكەرشىلىگى زور جوعارى لاۋا­زىمدىق قىزمەتىندە ۇلكەن ابىروي يەسى بولا ءبىلدى. تۋمىسىنان يناباتتى, مەيىرىمدى جاراتىلعان, سونىمەن بىرگە, بويىندا وزىنە ءتان جاراسىمدى قاتالدىعى دا بار پولكوۆنيك اعامىزدىڭ ءاربىر ىستەگەن ىستەرى, اۋزىنان شىققان سوزدەرى كوز الدىمىزدا ايناداي جارقىراپ, بارىمىزگە ۇلگى-ونەگە بولدى. جوعارى لاۋازىمداعى قىزمەتىندە قۇنانباي حانافيا ۇلى كورىنەتىنىنەن كورىنبەيتىنى كوپ قۇپياسى تەرەڭ جەدەل-ىزدەستىرۋ قىزمەتىندە ۇزدىكسىز ىزدەنىستەر باعىتىن ۇستاندى. كۇندەلىكتى ءىس-ارەكەتتەرىندە كەيبىر كەم­شىلىكتەردىڭ كوزدەرىن تاۋىپ, ەرتەڭگى كۇنى سول سالانىڭ وڭالىپ, العا باسۋىنا قايراتقا تولى قاجىرلى ءىس-ارەكەتتەرىن باعىشتادى. از ۋاقىت ىشىندە اۋقىمدى اۋماقتىڭ ايتۋلى ازاماتى مارتەبەسىنە جەتىپ, ءتىپتى وسى كۇنگە دەيىن ايتىلىپ جۇرگەن يگىلىكتى ىستەرى ارقىلى ارتىنا ونەگەلى ءىز قالدىردى. ەلىمىز ەگەمەندىك العان كەزەڭ­دە قۇنانباي اعا العاشقى ازا­ماتتاردىڭ ءبىرى بولىپ جاڭا قۇ­رىل­عان رەسپۋبليكالىق ۇلتتىق قا­ۋىپسىزدىك كوميتەتى اسكەري قارسى بار­لاۋ جۇيەسىنىڭ باستىعىنا تاعا­يىندالدى. وداق كەزىندە بۇل سالا تىكەلەي ماسكەۋگە باعىناتىن, ءتىپتى قاتارداعى قىزمەتكەرلەر دە سول جاق­تان كەلۋشى ەدى. وسىعان قاراپ-اق, قۇنانباي حانافيا ۇلىنا جۇكتەلگەن جاۋاپكەرشىلىكتىڭ قانشالىقتى ءزىل­باتپان بولعان­دىعىن بىلە بەرىڭىز. دەسەك تە, ارداقتى اعامىز بۇل قىزمەتتە دە ارى مەن ابىرويىنا داق تۇسىرمەدى. العىسقا بولەنىپ, قوشەمەتپەن باسقا لاۋازىمدارداعى جوعارى قىزمەتتەرگە اۋىستىرىلدى. ەلىمىزدىڭ جاڭادان قۇرىلعان شە­كارا اسكەرلەرىنىڭ بۋىنىنىڭ بەكۋىنە ولشەۋسىز ۇلەس قوستى. قيىن-قىستاۋ كەزەڭدە شەكارا اسكەرلەرىنىڭ كادرلار باسقارماسىن باسقارىپ, جاۋاپتى سالانىڭ بىلىكتى ماماندارمەن جاساقتالۋىن قامتاماسىز ەتتى. ۇزاق جىلدار بويى ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك كوميتەتى شەكارا اسكەرلەرى قول­باس­شىسىنىڭ جەدەل-ىزدەستىرۋ جۇمىستارى جونىندەگى ورىنباسارى بولدى. بۇل – جاڭادان قۇرىلىپ جاتقان كۇردەلى سالاداعى جاۋاپكەرشىلىگى قارا ناردىڭ بەلىن وپىرارلىقتاي ەرەكشە لاۋازىمداعى اۋىر قىزمەتتەردىڭ ءبىرى ەدى. سۇيەگى اسىل جاراتىلعان ارداقتى اعا مۇندا دا مىقتىلىعىن تانىتىپ, «الماستىڭ وڭايلىقپەن مۇقالمايتىندىعىن» دالەلدەپ بەردى. ەرلىكتەرگە پارا-پار باتىل ىستەرى ەسكەرىلىپ, 1998 جىلى ەلىمىزدىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتىنەن گەنەرال-مايور اسكەري شەنىن الدى. ءسويتىپ, ەلى ءۇشىن تۋعان ەرەن ۇل ەكەندىگىن تانىتتى. قازىرگى كەزدە تەرەڭ ويمەن سارالاپ كورسەك, گەنەرال-مايور قۇنانباي بەكجانوۆ اعامىز بۇكىل سانالى عۇمىرىن وتانىنا قىزمەت ەتۋگە, ونىڭ قاۋىپسىزدىگى مەن تىنىشتىعىن قامتاماسىز ەتۋگە ارناپتى. تابيعي بولمىسىمەن ارىپتەستەرىنە ۇلگى بولىپ, وزىنەن كەيىنگى ءىزباسارلار دايىنداۋ ىسىندە ۇلاعاتتى ۇستازدىعىمەن تانىلدى. ءتاي-ءتاي باسقان تاۋەلسىز مەملەكەتىمىزدىڭ تىك تۇرىپ كەتۋىندەگى ۇلان-عايىر ىستەردە جاسامپازدىعىمەن كورىندى. سۇيىكتى اتا-انانىڭ پەرزەنتى دارەجەسىنەن الدەقايدا اسقاقتاپ, وتانىنىڭ ۇلاعاتتى ۇلانى, ۇلتىنىڭ ماقتانىشى دەڭگەيىنە جەتتى. بۇل – ناعىز كاسىبي مامان قول جەتكىزە الاتىن بيىكتىك. ەندەشە, وسى ەسىم مەن وسى بيىكتىك ارقاشان دا الىستان جارقىراپ, وتان دەگەندە جۇرەگىنىڭ وتى لاۋلاعان كەيىنگى ۇرپاق وكىلدەرىن وزىنە قاراي باۋراي بەرمەك. تۋعان حالقىنىڭ ەسىندە ساقتالماق! ەگەر ءتىرى بولعاندا, وسى كۇن­دەرى گەنەرال-مايور قۇنانباي حانافيا ۇلى بەكجانوۆ اعامىزدىڭ 70 جىلدىق مەرەيتويىن دۇركىرەتە وتكىزىپ جاتقان بولار ەدىك. وكىنىشكە قاراي, اجال اعامىزدى ارا­مىزدان ەرتە الىپ كەتتى. اسىل ازا­­ماتتى ىنىلەرى ۇمىتپايدى. ءادىل شاياحمەتوۆ, گەنەرال-لەيتەنانت, ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك ورگاندارىنىڭ قۇرمەتتى قىزمەتكەرى. الماتى.
سوڭعى جاڭالىقتار