كۇرەس • 18 قاڭتار، 2022

جاڭا باپكەرلەرگە ءۇمىت ارتامىز

205 رەت كورسەتىلدى

سوڭعى كەزدەرى قازاق­ستان­­نىڭ بالۋاندارى باي­راقتى باسەكەلەردە سۇرەڭسىز ونەر كورسەتىپ جۇرگەنى جاسىرىن ەمەس. ماسەلەن، كۇرەستىڭ ءۇش ءتۇرى بويىنشا ەلىمىزدەن وليمپيادا چەمپيونى شىق­پاعانىنا تابانى كۇرەكتەي 26 جىل بولدى. سوڭعى رەت سوناۋ 1996 جىلى اتلانتادا يۋري مەل­نيچەنكو اتوي سالعان ەدى. ال 1999 جىلى افينادا وتكەن الەم چەمپيو­ناتىندا محيتار مانۋكيان قارسىلاس شاق كەلتىرمەي، جەڭىس تۇعىرىنىڭ ەڭ بيىك ساتىسىنا كوتەرىلدى. سودان بەرى باقانداي 23 جىل وتسە دە ءالى بىردە-ءبىر جەرلەسىمىز تورتكۇل دۇنيەنىڭ تەڭدەسسىزى دەگەن اتاققا قول جەتكىزە الار ەمەس.

راسىندا دا، سوڭعى جىلدارى وتاندىق بالۋاندارىمىزدىڭ ءوز جانكۇيەرلەرىن قۋانتقان كەزدەرى سيرەك. ماسەلەن، بىلتىر ەكى بىر­دەي اسا ءىرى حالىقارالىق جارىس­تى تاپجىلماي تاماشالادىق. العاش­قىسى – شىلدەنىڭ سوڭى مەن تامىزدىڭ باسىندا توكيودا الاۋى تۇتانعان وليمپيا ويىندارى. ءتورت جىلدا ءبىر وتەتىن ءدۇبىرلى دوداعا رەسپۋبليكامىزدىڭ ەڭ ۇزدىك بالۋاندارى اتتانعانىمەن، بارلىعى دا تەگىستەي ۇتىلدى. بۇيىر­عانى ءبىر عانا قولا مەدال. بۇل جۇلدەنى 57 كيلو سالماق دارەجەسىندە بەلدەسكەن ەركىن كۇرەس شەبەرى نۇريسلام ساناەۆ يەلەندى. دەسەك تە سول سپورتشىنىڭ ءوزى قازاقستاننىڭ تۋماسى ەمەس.

وسىدان جەتى جىل بۇرىن ارتاس ساناا رەسەيدىڭ تىۆا اۆتو­نوميالىق رەسپۋبليكاسىنان ءبىزدىڭ ەلگە قونىس اۋداردى. كوپ ۇزاماي ەسىمىن نۇريسلام ساناەۆ دەپ وزگەرتىپ، يسلام ءدىنىن قابىلدادى. ۋاقىت وزا ۇلكەن ارەنالاردا اۋىز تولتىرىپ ايتارلىقتاي تا­بىسقا قول جەتكىزىپ، ەلىمىزدىڭ سپورت­تىق داڭقىنىڭ ارتۋىنا سۇبەلى ۇلەس قوستى. سول ءۇشىن دە وعان العىستان باسقا ايتارىمىز جوق. بىراق تىۆالىق بالۋاننان قازاق جىگىتتەرىنىڭ قاي جەرى كەم؟ وسى كۇنگە دەيىن ولار نەگە نۇريسلامنىڭ دەڭگەيىنە جەتە الماي ءجۇر؟ وسى ساۋال جەرگىلىكتى مامانداردى قاتتى ويلاندىرۋعا ءتيىس.

ارادا ەكى اي ۋاقىت وتكەن سوڭ نورۆەگيانىڭ استاناسى – وسلودا الەم چەمپيوناتىنىڭ جالاۋى جەلبىرەدى. بۇل جولى نەبارى ەكى جۇلدە ەنشىلەدىك. ايەلدەر كۇرەسى شەبەرلەرى اراسىندا 72 كيلو سالماقتا باق سىناعان ءجاميلا باقبەرگەنوۆا كۇمىس السا، گرەك-ريم كۇرەسىنەن وتكەن جارىستا 67 كيلو سالماقتا كۇش سىناسقان المات كەبىسباەۆ قولا مەدالدى موينىنا ءىلدى. بالۋاندىق ونەردە باي ءداستۇرى بار قازاقستان سەكىلدى قابىرعالى مەملەكەتتىڭ اتالعان دودادا ەكى جۇلدە عانا يەلەنۋى جانكۇيەرلەردى قاناعات­تاندىرماعانى انىق. جوعارىدا اتالعان ەكى جارىس­تا دا ءبىز وزگە­لەردى ايتپاعاندا، قىرعىزستان قۇراماسىنان دا قالىپ قويدىق. جا­سىراتىن نەسى بار، ولاردا ءدال بىزدەگىدەي جاعداي جوق. سپورتتىق نىساندار مەن كەشەندەر كەمشىن، قارجىلاندىرۋ جاعى دا ءماز ەمەس. سوعان قاراماستان، ايىر قالپاقتى اعايىندارىمىز وليم­پيادادا 2 كۇمىس پەن 1 قولا السا، الەم چەمپيوناتىندا 2 التىن، 2 كۇمىس جانە 2 قولانى ولجالاپ، ايدى اسپانعا ءبىر-اق شىعاردى. ءدال سول تۇستا ەل گازەتى – «ەگەمەن قا­زاقستاندا» «قىرعىزدارعا قى­زى­عا قارايتىن بولدىق»، دەگەن ما­قالا جارىق كورگەن ەدى.

جۋىردا داڭقتى بالۋان داۋ­لەت تۇرلىحانوۆ قازاق­ستان رەس­­پۋبليكاسى كۇرەس فەدەرا­تسياسىنىڭ تىزگىنىن ۇستادى. بۇل ەسىم قالىڭ وقىرمانعا جاقسى تانىس. وتكەن عاسىردىڭ سەكسەنىنشى جانە توق­سانىنشى جىلدارى الاشتىڭ ماقتان تۇتار ازاماتى تورتكۇل دۇنيەنىڭ تەڭدەسسىز بالۋاندارى ساناتىنا قوسىلدى. ول سەۋل وليم­پياداسىنىڭ كۇمىس، بار­سەلونا وليمپياداسىنىڭ قولا جۇلدەگەرى، الەم، ەۋروپا، ازيا چەمپيونى، ازيا ويىندارىنىڭ جەڭىمپازى، كسرو-نىڭ جەتى دۇركىن چەمپيونى اتانىپ، باسقا دا اسا ءىرى حالىقارالىق جارىس­تاردا جاسىنداي جارقىلدادى. بوزكىلەممەن قوش ايتىسقاننان كەيىن دە قانداسىمىز سپورت سالاسىنان الىستاعان جوق. بۇل كۇندەرى تۇرلىحانوۆ ازيا كۇرەس فەدەراتسياسىنىڭ پرەزيدەنتى جانە UWW بيۋرو مۇشەسى قىزمەتىن اتقارۋدا.

ەلىمىزدە كۇرەس ونەرىنىڭ تۇرالاپ قالعانى قازاقتىڭ داڭقتى بالۋانىن قىنجىلتسا كەرەك، داۋلەت بولات ۇلى قىزمەتكە كىرىسكەن بەتتە، ەڭ اۋەلى، جاسوسپىرىمدەر مەن جاس­تار جانە ەرەسەكتەر قۇراما كوماندالارىنىڭ باپكەرلەرىن تەگىستەي اۋىستىردى. ەندى اسا ءىرى حالىقارالىق دودالارعا قازاق­ستاندىق بالۋانداردى مىنا ماماندار دايارلايدى: گرەك-ريم كۇرەسى: ۇلتتىق قۇرامانىڭ باس باپكەرى – سەرىك جۇماشەۆ، كە­ڭەسشى-باپكەر – يۋري مەل­نيچەنكو، اعا جاتتىقتىرۋشى – گريگوري كومىشەنكو. جاس­تار قۇراماسىنىڭ (U-23) اعا جاتت­ىقتىرۋشىسى – جاڭاباي وسپانوۆ، جاتتىقتىرۋشى – دا­­نيار تۇر­لىحانوۆ. جاس­تار قۇراماسىنىڭ اعا جاتتىق­تىرۋشىسى – نۇ­رىم دۇيسەنوۆ. جاس­وس­پىرىم­دەر قۇ­راماسىنىڭ اعا جاتتىق­تىرۋ­شىسى – المات كەبىسباەۆ. ەركىن كۇرەس: ۇلتتىق قۇرامانىڭ باس باپ­كەرى – ماديار قۇرامىسوۆ، اعا جاتتىقتىرۋشى – سامات جاقى­پوۆ. جاستار قۇرا­ماسىنىڭ (U-23) اعا جاتتىق­تىرۋشىسى – رۋسلان ومىراليەۆ. جاستار قۇ­را­­ماسىنىڭ اعا جاتتىق­تىرۋ­شىسى – اسلان بايعۇلوۆ. جاس­وسپى­­رىمدەر قۇراماسىنىڭ اعا جات­تىق­تىرۋ­شىسى – داۋلەت نياز­­­بەكوۆ. ايەلدەر كۇرەسى: ۇلت­­تىق قۇرا­مانىڭ باس باپكەرى – سەرىك الشىنباەۆ، كەڭەسشى-باپكەر – گۋزال مانيۋروۆا، اعا جات­تىق­­تىرۋشى – ۆلاديسلاۆ سۋتور­­مين. جاتتىقتىرۋشى – قاي­­رات ساعاديەۆ. جاستار قۇرا­ماسىنىڭ (U-23) اعا جاتتىق­تى­رۋشىسى – الەكساندر كولى­ۆانوۆ. جاستار قۇراماسىنىڭ اعا جات­تىقتىرۋشىسى – ادىلەت ەرما­كوۆ. جاسوسپىرىمدەر قۇرا­ماسىنىڭ اعا جاتتىقتىرۋشىسى – ارمان سادىبەكوۆ.

بايىپتاپ قاراساڭىزدار، ۇلتتىق كوماندالارىمىزدىڭ باس باپكەرى بولىپ تاعايىندالعان مامانداردىڭ ۇشەۋى دە العاش رەت وسىنداي جاۋاپتى قىزمەتتىڭ تىزگىنىن ۇستادى. بىراق سوعان قاراپ «ولاردىڭ تاجىريبەلەرى از» دەگەن وي تۋىنداماۋى كەرەك. سەرىك الشىنباەۆ، سەرىك جۇماشەۆ، ماديار قۇرامىسوۆتىڭ قاي-قايسىن الساڭىز دا تەك بالۋان رەتىندە عانا ەمەس، مامان رەتىندە دە وزدەرىن الدەقاشان مويىنداتقان. ولار بىرەر جىل بويى جاسوسپىرىمدەر مەن جاستار قۇراماسىن جاتتىقتىرىپ، ۇلكەن تاجىريبە مەكتەبىنەن ءوتتى. كوپتەگەن مىقتى شاكىرت تاربيەلەدى. سوندىقتان دا وسى باپكەرلەرگە سەنىم ارتايىق. قازاق ەلى بالۋاندارى الداعى جاۋاپتى جارىستاردا ءوز جانكۇيەرلەرىن جارقىن جەڭىستەرىمەن قۋانتادى دەپ ۇمىتتەنەمىز.

سوڭعى جاڭالىقتار

ۇقساس جاڭالىقتار