قازاقستان باستاماسى ءالى دە وتە وزەكتى

جاقىندا قازاقستاندىق دەلەگاتسيا اقش استاناسى ۆاشينگتون قالاسىندا يادرولىق قارۋسىزدانۋ مەن تاراتپاۋ جونىندەگى پارلامەنتاريلەر وداعىنىڭ اسسامبلەياسىنا قاتىستى. پارلامەنت سەناتىنىڭ حالىق­ارالىق ىستەر, قاۋىپسىزدىك جانە قور­عانىس جونىندەگى كوميتەتىنىڭ حاتشىسى بىرعانىم ءايتىموۆا, پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ حالىقارالىق ىستەر, قاۋىپسىزدىك جانە قورعانىس جونىندەگى كوميتەتىنىڭ حاتشىسى ۆيكتور روگالەۆ, ءسىم-ءنىڭ ەرەكشە تاپسىرمالار جونىندەگى ەلشىسى رومان ۆاسيلەنكو جانە اتوم جوباسىنىڭ قۇرمەتتى ەلشىسى, سۋرەتشى كارىمبەك كۇيىكوۆ جاپونيا, وڭتۇستىك كورەيا, چەحيا, گفر, ەستونيا, مىسىر, اقش جانە باسقا دا بىرقاتار ەلدەردىڭ يادرولىق قارۋسىزدانۋ سالاسىنداعى ساراپشىلارى مەن بەلسەندىلەرى, پارلامەنت مۇشەلەرى باس قوسقان ءىس-شاراعا قاتىستى. قازاقستان وكىلدەرى جينالعانداردى ەلىمىزدىڭ تاراتپاۋ جانە يادرولىق قارۋسىزدانۋ ىسىندەگى قول جەتكىزگەن جەتىستىكتەرىمەن جانە باستامالارىمەن تانىستىردى. وتكەن كەزەڭدەگى اتقارىلعان جۇمىس قورىتىندىلارىن, سونىڭ ىشىندە پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ جانە سىرتقى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن 2012 جىلدىڭ تامىز ايىندا استانادا 80-نەن اسا مەملەكەت وكىلدەرىنىڭ قاتىسۋىمەن وتكەن «يادرولىق سىناقتارعا تىيىم سالۋدان يادرولىق قارۋدان ازات الەمگە» اتتى حالىقارالىق كونفەرەنتسيا قورىتىندىلارىن بەكىتۋ اسسامبلەيانىڭ وتىرىسىنىڭ باستى تاقىرىبىنا اينالدى. سونىمەن قاتار, الداعى كەزەڭگە جۇمىس جوس­­پارى بەكىتىلىپ, ب.ءايتىموۆا قازاق­ستان پارلامەنتى اتىنان يادرولىق قارۋ­سىزدانۋ مەن تاراتپاۋ سالاسىنداعى پارلامەنتاريلەر وداعىنىڭ كەڭەسىنە مۇشە بولىپ سايلاندى. ال ۆ.روگالەۆ كەڭەستە پارلامەنتتىڭ تومەنگى پالاتاسىنان وكىلدىك ەتەتىن بولادى. قازاقستاندىق پار­لامەن­تا­ري­لەردىڭ د.روراباكەر, م.ميدوۋس, ر.ادەر­حولتوم سەكىلدى كونگرەسسمەندەرمەن جانە سەناتور د.بۋزمانمەن وتكىزگەن ەكىجاقتى كەزدەسۋلەرىندە قازاقستان مەن اقش اراسىنداعى ستراتەگيالىق ارىپتەستىك ماسەلەلەرى, «قازاقستان-2050» ستراتەگياسىنىڭ ماقساتتارى مەن تاپسىرمالارى, پارلامەنتارالىق بايلانىستاردى نىعايتۋ بولاشاعى ماسەلەلەرى تالقىعا سالىندى. اقش سەناتىنىڭ كەننەدي اتىن­­داعى تاريحي زالىندا قازاق­ستان­نىڭ ۆاشينگتونداعى ەلشىلىگى, پار­لامەنتاريلەر وداعى مەن ماس­ساچۋسەتس شتاتىنان سەناتور ەد مار­كيدىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن قابىلداۋ بولىپ ءوتتى. كونگرەسس مۇشەلەرى, عى­لىمي-ساراپتامالىق توپتار, باق جانە ديپلوماتيالىق كورپۋس وكىل­دەرى الدىندا سويلەگەن سوزىندە پار­لامەنتاريلەر وداعىنىڭ تەڭ پرەزيدەنتى بولىپ تابىلاتىن امەري­كالىق سەناتور قازاقستان تاراپىنا حالىقارالىق ۇيىمدى بەرىك قولداعانى جانە اقش-پەن يادرولىق قارۋسىزدانۋ سالاسىنداعى تىعىز ىنتىماقتاستىعى ءۇشىن العىسىن ءبىلدىرىپ, وتانىمىزدىڭ يادرولىق تاراتپاۋ جانە قارۋسىزدانۋ ىسىندەگى كوشباسشىلىعىن ەرەكشە اتاپ ءوتتى. ە.ماركي, سونىمەن قاتار, اقش اكىمشىلىگىن ەلدەگى يادرولىق ارسەنال ءوندىرىسى مەن سانىن قىسقارتۋعا شاقىرىپ, ۇنەمدەلگەن 100 ميلليارد اقش دوللارى كولەمىندەگى قاراجاتتى امەريكا حالقىنىڭ الەۋمەتتىك قاجەتتىلىگىنە جۇمساۋدى ۇسىندى. قازاقستاننىڭ اقش-تاعى ەلشىسى قايرات وماروۆ ءوز سوزىندە پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ سەمەي سىناق پوليگونىن جابۋ تۋرالى جانە يادرولىق قارۋدان باس تارتۋ تۋرالى تاريحي شەشىمىنىڭ ساياسي سالماعى ەشقاشان جەڭىلدەمەيتىنىن ءارى ماڭىزى جويىلمايتىنىن اتاپ ءوتتى. اۋديتوريا الدىندا ءسوز سويلەگەن اتوم جوباسىنىڭ قۇرمەتتى ەلشىسى كارىپبەك كۇيىكوۆ ەلىمىزدىڭ يادرولىق قارۋسىزدانۋ ىسىنە قوسقان ۇلەسى جايلى جانە ءوز ءومىرىنىڭ تاريحى مەن يادرولىق قارۋسىز الەم ءۇشىن كۇرەس جايلى ايتا كەلىپ, بۇل ماسەلە ەشقاشان باسەڭدەمەۋى ءتيىس ەكەنىن اتاپ كورسەتتى. ونىڭ ءسوزى ۇزاق ءارى شىنايى قول شاپالاقتاۋعا ۇلاستى. «مەن ءوز ءومىرىمدى يادرولىق سىناقتارمەن كۇرەسۋگە ارناۋعا شەشىم قابىلدادىم جانە يادرولىق قارۋ سىناقتارىنان زارداپ شەككەن سوڭعى نەمەسە سوڭعىلاردىڭ ءبىرى بولىپ قالۋ ءۇشىن بارلىق كۇش-جىگەرىمدى سالامىن», دەدى سۋرەتشى. ونىڭ انتيادرولىق تاقىرىپتاعى سۋرەتتەرى قابىلداۋ زالىنا قويىلعان بولاتىن. ر.ۆاسيلەنكو مەن ك.كۇيىكوۆ دجوردج ۆاشينگتون ۋنيۆەرسيتەتىندە ستۋ­دەنتتەر, وقىتۋشىلار, سونىمەن قوسا, عىلىمي-زەرتتەۋ توبى مۇشە­لەرىنەن قۇرالعان قوناقتار ءۇشىن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ انتي­يادرولىق باستامالارى, سونىڭ ىشىندە اتوم جوباسى تۋرالى لەكتسيا وقىدى. ال اتوم جوباسى جاھاندىق يادرولىق قارۋسىزدانۋ ۇدەرىسىنە قوسىمشا سەرپىن بەرۋ ءۇشىن, اتاپ ايتقاندا, يادرولىق سىناقتارعا جاپپاي تىيىم سالۋ تۋرالى شارتتىڭ كۇشىنە ەنۋىن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا ەلباسىنىڭ باستاماسىمەن 2012 جىلى ىسكە قوسىلعانى بەلگىلى. قازىرگى ۋاقىتتا شارتقا 183 مەملەكەت قول قويسا, 161-ءى راتيفيكاتسيالانعان. الايدا, ونىڭ كۇشىنە ەنۋى ءۇشىن ءۇندىستان, پاكىستان جانە كورەيا حالىقتىق-دەموكراتيالىق رەسپۋبليكاسى تاراپىنان قول قويىلۋى جانە راتيفيكاتسيالانۋى كەرەك, ال مىسىر, يزرايل, يران, قحر جانە اقش مەملەكەتتەرى راتيفيكاتسيادان وتكىزۋلەرى قاجەت. قازاقستاندىق دەلەگاتسيانىڭ ساپارى امەريكالىق جانە حالىقارالىق باق-تار تاراپىنان قىزىعۋشىلىق تۋعىزسا, «Roll Call», «امەريكا داۋىسى», «اريانا» (اۋعانستان) جانە Kazakh World سەكىلدى بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىندا جان-جاقتى كورىنىس تاپتى. ۆاشينگتونداعى ءىس-شارا قازاقستان پرەزيدەنتى ن.نا­زار­باەۆتىڭ يادرولىق قارۋسىز الەم قۇرۋ, جاھاندىق يادرولىق قاۋىپتى قىسقارتۋ سالاسىنداعى باستامالارىنىڭ وزەك­تىلىگىن تاعى دا راستاپ بەردى. ساۋلەبەك ءبىرجان.