تەاتر • 18 قاراشا، 2021

فەنتەزي ستيلىندەگى «الپامىس»

47 رەت كورسەتىلدى

ەلىمىزدەگى ءسانى مەن سالتاناتى كەلىسكەن ونەر وردالارىنىڭ ءبىرى – «استانا وپەرا» تەاترىنىڭ رەپەرتۋار قورجىنى تاعى ءبىر تاماشا تۋىندىمەن تولىقپاق. ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ 30 جىلدىعىنا وراي 3-4 جەلتوقسان كۇندەرى «استانا وپەرا» ساحناسىندا كاۋكەن كەنجەتاەۆتىڭ ليبرەتتوسىنا جازىلعان ەركەعالي راحماديەۆتىڭ «الپامىس» باتىرلىق وپەراسىنىڭ تۇساۋى كەسىلەدى. مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگىنىڭ قولداۋىمەن دايىندالعان سپەكتاكلدىڭ قويۋشى رەجيسسەرى – قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەملەكەتتىك سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى، رەسەيدىڭ حالىق ءارتىسى يۋري الەكساندروۆ.

ۇلتتىق ەپوستىق جىر – «ال­پامىس باتىر» داستانى قايشىلىققا تولى قىزىقتى سيۋجە­تىمەن قاتار، باقىت، ەركىن­دىك پەن تۋعان جەر ءۇشىن قازاق حالقىنىڭ كۇرەسى ءھام ماحابباتىن جىرلايتىن ۇزدىك شى­عارما. ال وسىناۋ سيقىرلى ءسوز اۋەزى سەزىم تەربەر ساز سارىنى­مەن جالعانعاندا اسەر ءتىپتى ەرەك. سوندىقتان بولسا كەرەك، تۋىن­دىنىڭ ءبىرىزدى مۋزىكالىق دراماتۋرگياسى شىعارماشىلىق توپتىڭ كوڭىلىن بىردەن باۋراپتى.

– سۋرەتشىلەرمەن بىرگە قويىلىمنىڭ جانرىن فەنتەزي دەپ تاڭدادىق. تاڭعاجايىپ وقيعالارمەن جانە تۇرلەنۋلەرمەن قاتار ساحنادا شىن مانىندە شەكسپيرلىك قۇشتارلىق شارىق­تاي تۇسەدى. مىسالى، تايشىق حاننىڭ بەينەسى – ءوز قىزىن ولتىر­گەن ادامنىڭ قاسىرەتى. ورىنداۋشى بۇل كورىنىسكە وتە مۇ­قيات، جان-جاقتى قاراۋى ءتيىس. ال الپامىستى وتە رومان­تي­كالىق سيپاتتالعان، ءتىپتى جان تەبىرەنتەرلىك كەيىپكەر دەپ تە ايتار ەدىم. ول – قارۋدى شەبەر يگەرۋمەن قاتار، ادال ءارى جان-تانىمەن سۇيەتىن ادام. سۇيىكتى جاۋىنگەر، سۇيىكتى باتىر – بۇل دا قازاققا ءتان تاقىرىپ. مەنىڭ پايىمداۋىمشا، سپەكتاكل سانا مەن ەموتسيانىڭ ءبىرتۇتاس اعىنى ىسپەتتى ۇزدىكسىز ءوتۋى ءتيىس. الپامىس حيكاياسىنداعى ەرتەگى كەيىپكەرلەرى – سيقىرشى مىستان، ونىڭ ۇلى جانۋار-ادام تازشا، قارا كۇشتەردىڭ زالىم قىزمەتشىلەرى – مۇنىڭ بارلىعى ميفولوگياعا نەگىزدەلگەنىن ۇمىتپاۋ كەرەك. بۇل جاعىنان كەل­گەندە قيال-عاجايىپ كورىنىس­تەردىڭ تايشىق حاننىڭ ءسان-سالتاناتتى سارايلارىمەن قا­راما-قايشىلىعى قىزىقتى بولادى دەگەن سەنىم مول، دەپ ەپوستىق جىردىڭ كوركەمدىك ەرەكشەلىگىنە توقتالعان رەجيسسەر ودان ءارى وپەرانىڭ مۋزىكالىق پارتيتۋراسىنا دا ايرىقشا نازار اۋداردى: – بۇل تۇرعىدان ەركەعالي راحماديەۆتىڭ مۋزىكاسى عاجاپ. دراماتۋرگيالىق بوياۋى قالىڭ اۋەزدى اۋەن كورەرمەن جۇرەگىنە تەرەڭ بويلايدى دەپ ەسەپتەيمىن. الداعى سپەكتاكلدىڭ ماڭىزدى تەزيسى – جەر-انا بەينەسىنە قازاق حالقىنىڭ بارلىق قايعى-مۇڭى مەن شاتتىعى، ەرلىگى مەن كوز جاسى، ماحابباتى مەن ارمان-مۇراتى بىرىكتىرىلگەن. ول – سپەكتاكلدىڭ قويىلۋىنا ارقاۋ بولعان بارلىق كورىنىستىڭ شارىقتاۋ شەگى. جەر-انا قازا بولعانداردى جوقتايدى، باتىرلارىن ماداقتايدى جانە جاۋلارىن ءتۇپ-تۇڭعيىققا اكەتىپ، جەر قويناۋىنا الىپ، كوزىن قۇرتادى. سۋرەتشىلەرمەن جۇمىس بارىسىندا ءبىز تۇتاس ساحنانى قامتيتىن وسى بەينەنىڭ اۋقىم­دىلىعىن كورسەتۋگە تىرىستىق، دەيدى قويۋشى رەجيسسەر يۋري الەكساندروۆ پرەمەراالدى دايىندىعىنىڭ شىعارماشىلىق قۇپيالارىمەن ءبولىسىپ.

وسى تۇستا «استانا وپەرا» تەاترى ءوزىنىڭ باستى ماقساتى – رەپەرتۋاردى ۇلتتىق وپەرا ونەرىنىڭ جاۋھارلارىمەن تولىقتىرۋ مۇراتىن جۇزەگە اسىرۋدى جالعاس­تىرىپ كەلە جاتقانىن ايرىقشا اتاپ وتكەن ءجون.

ءدال قازىر دايىندىق زالدارىندا قويىلىمعا ازىرلىك قىزۋ ءجۇرىپ جاتىر. اسىرەسە، ارتىس­تەردىڭ جۇرەك تولقىنىسى ەرەكشە. باتىرلىق پەن كىرشىكسىز ماحاب­باتى ارقاۋ ەتكەن تۋىندىدا الپامىس پارتياسىن راسۋل جارماعامبەتوۆ، ەرجان سايپوۆ جانە تالعات عالەەۆ ساراپتايدى. گۇلبارشىن بەينەسى ءجاميلا جارقىمباەۆا، ايگۇل نيازوۆا، جاننات باقتاي، ايزادا قاپونوۆا باستاعان ارتىستەردىڭ سومداۋىندا كورەرمەنىمەن قاۋىشپاق. انا (جەر-انا) – تاتيانا ۆيتسينسكايا، سالتانات مۇراتبەكوۆا، تايشىق حان – شىڭعىس راسىلحان، جانات شىبىقباەۆ، بولات ەسىمحانوۆ، قاراكوز – سالتانات احمەتوۆا مەن اسەم سەمبينا، جىراۋ – ەرلان رىسقالي، حايدار مۇستاپين، مىستان – بيبىگۇل جانۇزاق، گۇل­جانات ساپاقوۆا، كەيقۋات – ابىلاي بەكەن، ءاليحان زەينوللا، قارامان – بەيىمبەت تاڭارىقوۆ، ۇلتان – ەرۇلان كامەل، رامزات بالاكيشيەۆ سىندى سايدىڭ تاسىنداي انشىلەردىڭ ساراپتاۋىندا ساحناعا شىعادى دەپ كۇتىلۋدە.

سونداي-اق كورەرمەنىن ۇزاق كۇتتىرگەن ايگىلى باتىرلىق تۋىن­دىسىنىڭ ساحناعا شىعۋىنا قويۋ­شى رەجيسسەر مەن اكتەر­لەردەن بولەك، ديريجەر – قا­زاق­­ستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قاي­راتكەرى ابزال مۇحيتدين، رە­جيس­سەردىڭ كەڭەسشىسى – نايليا راح­ماديەۆا، باس حورمەيستەر – قا­زاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قاي­راتكەرى ەرجان ءداۋىتوۆ، ستسەنوگرافتار جانە كوستيۋمدەر بويىن­شا سۋرەتشىلەر – قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرلەرى سوفيا تاسماعامبەتوۆا مەن پا­ۆەل دراگۋنوۆ، حورەوگراف­تار – قا­زاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قاي­رات­كەرلەرى تۇرسىنبەك نۇرقا­ليەۆ پەن عاليا بورىباەۆا باستاعان تا­لانتتى شىعارماشىلىق قۇرام تالماي ەڭبەك ەتتى.

سوڭعى جاڭالىقتار

ۇقساس جاڭالىقتار