ءبىر قىزىعى, ۆيكتوريا اۋەلدە «100 جاڭا ەسىم» جالپىۇلتتىق جوباسىنا ۇسىنىلعانىن بىلمەپتى. سويتسە, ۇسىنعان ءوز ۇجىمى ەكەن. ونى وسى جوباعا لايىق كورگەندەرى عوي.
– ماعان توسىن سىي جاساماق بولىپتى. شىنىمەن دە, توسىن سىي بولدى, – دەيدى كەيىپكەرىمىز. ول مۇنى ءوزىنىڭ ەمەس, ۇجىمنىڭ جەڭىسى سانايدى. ويتكەنى ءدال وسى جەڭىس جاڭا جەتىستىكتەرگە جول اشىپ, ورتاق ىسكە جۇمىلعان ۇجىمدى ودان سايىن بىرىكتىرە تۇسكەن.
– تابىستى ونەركاسىپتىڭ كىلتى – مىقتى ۇجىم, – دەيدى ۆيكتوريا.
ايتۋىنشا, تىگىنشىلىك كەيىپكەرىمىزدىڭ قانىندا بار. اناسى توقسانىنشى جىلدارداعى توقىراۋ كەزىندە دارىگەرلىك قىزمەتىنەن بولەك, تىگىنشىلىكتى دە كاسىپ ەتىپتى.
– سول جىلدارى تىگىنشىلىك ءبىزدىڭ اۋلەتتىڭ نەگىزگى تابىس كوزىنە اينالدى. قيىنشىلىقتان قۇتقاردى. ونى مەڭگەرگەن ادامنىڭ دالادا قالمايتىنىن سول كەزدە-اق تۇسىنگەنبىز. بۇل – ۋاقىت تەگەرشىگى قالاي اينالسا دا, ادام بالاسىنا قاجەت ماماندىق, – دەيدى ول.
ۋنيۆەرسيتەتتى بىتىرگەن سوڭ, ءۇش جىلداي ەسەپشى بولىپ جۇمىس ىستەگەن ۆيكتوريا كيىم-كەشەككە قاتىستى بيزنەس باعىتىندا باق سىناپ كورۋگە بەل بايلايدى. ءسويتىپ, قىتايدان, تۇركيادان تاۋار اكەلىپ, ساتا باستايدى.
– ساۋدامىز جامان بولمادى. ءتاپ-ءتاۋىر تابىس تاپتىق. بىراق ۇنەمى بىردەڭە جەتىسپەيتىندەي بولىپ تۇراتىن. كەيىن تىگىن شەبەرحاناسىن اشىپ, وندىرىسكە ويىسۋ تۋرالى يدەيامەن «اۋىرا» باستادىم. بىرنەشە ءساتسىز جوبادان كەيىن, ياعني 2015 جىلى جاڭا كاسىپكە كىرىستىك. 500 مىڭ تەڭگە كولەمىندەگى باستاپقى كاپيتالعا ەكى تىگىن ماشيناسىن, ۇتىك, ۇستەل سەكىلدى قاجەتتى قۇرال-جابدىقتاردى الدىق. بىراق بۇل نەگىزگى جۇمىستىڭ باسى عانا ەكەن. الدا بىرنەشە كۇردەلى ماسەلەمەن بەتپە-بەت ۇشىراسۋعا تۋرا كەلدى, – دەيدى ۆ.پاك.
ءبىرىنشى ماسەلە – ورىنجاي. «قاراعاندىنىڭ قاق ورتاسىنان ورىن تاپتىق. راس, ونىمىز – كوپقاباتتى ءۇيدىڭ جەرتولەسى. ءسوز جوق, ورنالاسقان جەرى تاماشا. بىراق كەيىن شەبەرحانانى «جەرتولەدەن اشقان دۇرىس ەمەس» دەگەن ويعا كەلدىك. سەبەبى تىگىنشىلەر ونسىز دا تاڭنان كەشكە دەيىن ماشيناعا ۇڭىلەدى دە وتىرادى. ال جەرتولەنى قانشا جارىق ەتكەنىڭمەن, ەڭسەنى باسىپ تۇرادى. اۋا دا تازارمايدى. ءبىزدىڭ ءبىرىنشى جىبەرگەن قاتەلىگىمىز وسى بولدى», دەيدى ول.
– ورىنجايدان دا ۇلكەن ماسەلە بار ەكەن. بۇل – بىلىكتى كادرلاردىڭ جوقتىعى. شەبەرحانانى اشا سالىسىمەن, الىپ-ۇشىپ مامان ىزدەدىك. تاجىريبەلى كادرلار جىلى ورنىن سۋىتىپ, ەندى اشىلعان كومپانياعا كەلگىسى كەلمەدى. ءتۇرلى حابارلاندىرۋ بەردىك. بۇل بويىنشا كەلگەندەردىڭ كەمشىلىگى كوپ بولدى. وقۋ ورىندارىن ارالاپ, ۇزدىك دەگەن مامانداردى تارتۋدى ءجون سانادىق. بۇدان دا ناتيجە شىقپادى. اقىرى كادرلاردى ءوزىمىز وقىتۋىمىز كەرەك دەپ شەشتىك. مىنە, ءۇش جىلدان بەرى تىگىنشىلەردى تەگىن وقىتىپ كەلەمىز. ىنتاسى بار ادامداردى جۇمىسقا قابىلدايمىز. تىعىرىقتان وسىلاي شىعۋعا تۋرا كەلدى. كادر ماسەلەسى ءالى دە وزەكتى. سوندىقتان بولاشاقتا كورپوراتيۆتىك وقىتۋ ورتالىعىن اشقىم كەلەدى, – دەيدى ۆيكتوريا.
ءىسىن ەندى باستاعان كاسىپكەرگە ماتانى تاڭداۋ دا ەداۋىر قيىندىق تۋدىرىپتى.
– شەبەرحانا اشىلىسىمەن سورەلەردە سىقيىپ, سامساپ تۇرعان ماتالاردى ءجوندى-ءجونسىز ساتىپ الا بەرىپپىز. مۇنىمىز بۇرىس ەكەن. قانداي كيىم تىگەتىنىمىزدى دۇرىس جوسپارلاماپپىز. كەيىن تاپسىرىستى قابىلداپ الىپ, ماتا ىزدەيتىندى شىعاردىق. بۇل دا دۇرىس ەمەس ەكەن. قازىر قانداي ماتا كەرەگىن جاقسى بىلەمىز جانە ونى تۇركيادان, وڭتۇستىك كورەيادان ارنايى الدىرامىز. تەحنيكا تاڭداۋدا دا شالىس باسىپپىز. سويتسەك, تىگىنشىلىك جەڭىل ونەركاسىپتىڭ اۋىر ءتۇرى ەكەن. بۇل جەردە جوسپارلاۋ ماڭىزدى. قۇرال-جابدىقتار قىمبات. تۇتىنۋشىعا ساپالى كيىم ۇسىنۋ ءۇشىن جاقسى ماتا كەرەك. نارىققا زەرتتەۋ جۇرگىزۋ شارت. قارجى دا جەتكىلىكتى بولۋعا ءتيىس. ەڭ باستىسى, تاڭداپ العان كاسىبىڭدى شەكسىز ءسۇيۋ كەرەك. سوندا عانا جەتىستىكتىڭ اۋىلى جاقىندايدى. مۇنداي بيزنەستە كولدەڭەڭ ادامداردىڭ بولمايتىنى دا سوندىقتان, – دەيدى كەيىپكەرىمىز.
2018 جىلعا دەيىن تاپسىرىسپەن كيىم تىككەن شەبەرحاناعا بىرتىندەپ بيزنەس تاراپىنان دا قىزىعۋشىلىق تۋا باستايدى. ءسويتىپ, كومپانيا ۆ2ۆ, ياعني «بيزنەس ءۇشىن بيزنەس» فورماتىنا كوشەدى. ۋنيفورما تىگۋگە كىرىسەدى. بۇگىندە كلينيكالار, اۋرۋحانالار, مەديتسينالىق ورتالىقتار, مەيرامحانالار, بيۋتي يندۋستريا وكىلدەرى – كومپانيانىڭ نەگىزگى كليەنتتەرى. ۆيكتوريا باستاعان تىگىنشىلەر توبى ولارعا ارناپ ۋنيفورما تىگەدى.
– ءبىز قازىر ەكى باعىتتا جۇمىس ىستەپ وتىرمىز – جەكە شەبەرحانا جانە وندىرىستىك كاسىپورىن. بۇعان دەيىن ۋنيفورمالار شەتەلدەن اكەلىنگەن ەكەن. ءبىز بۇل ءىستى قولعا العان العاشقى وتاندىق كومپانيا بولدىق. اۋىر جۇمىسقا ارنالعان ارنايى كيىم تىگەتىن فابريكالار بار. ال ۋنيفورما تىگەتىندەر جوقتىڭ قاسى. بولاشاقتا تىگىن شەبەرحاناسى مەن وندىرىستىك كاسىپورىندى جەكە-جەكە ءبولىپ دامىتۋدى كوزدەپ وتىرمىز. ايتپەسە, بۇل ەكەۋىنىڭ ءبىر-بىرىنە كەدەرگى كەلتىرەتىن كەزى كوپ, – دەيدى ۆيكتوريا.
ۆ.پاكتىڭ بيزنەسى بىلتىرعى كارانتين شەكتەۋلەرى كەزىندە ءتۇرلى سىناقتان ءوتتى.
– ادەتتە, كيىم وندىرۋشىلەر مەن ساتۋشىلار ءۇشىن قاڭتار-اقپان – تىنىشتىق ايى. بۇل ارالىقتا ساۋدا اسا قىزا قويمايدى. كوبى بيۋدجەت بەكىتىلىپ, تۇرعىندار كيىم-كەشەگىن جاڭارتۋعا دايىن بولاتىن ناۋرىزدى كۇتەدى. الايدا بىلتىرعى ناۋرىزدىڭ قالاي باستالعانى بارىمىزگە بەلگىلى. كارانتين شەكتەۋلەرىنىڭ سالدارىنان مەيرامحانالار مەن كلينيكالاردىڭ جۇمىسى توقتادى. تاپسىرىس كۇرت ازايىپ كەتتى. قولدا بار قارجىمەن جۇمىسشىلاردىڭ جالاقىسىن تولەپ, بيزنەستى دوعارايىق دەگەن ويدا جۇردىك.
كەيىن مەديتسينالىق بەتپەردە تىگۋگە كوشتىك. 5 مىڭداي بەتپەردە ساتتىق. دەگەنمەن بۇل ءونىمسىز شارۋا ەكەن. 10 بەتپەردە تىككەنشە, ءبىر كويلەك پىشكەن جاقسىراق. وسىلايشا, ءۇش اپتاداي تىنىمسىز جۇمىس ىستەدىك. قىزمەتكەرلەردىڭ جالاقىسىنا جەتەرلىك قارجى دا جيناقتالدى. جۇمىستى ەندى دوعارامىز دەپ تۇرعاندا, دەزينفەكتسيالىق كىلەمشەلەرگە تاپسىرىس ءتۇستى. اۋەلدە مۇنىڭ نە ەكەنىن دە بىلمەدىك. قالادان شىعۋ مۇمكىن ەمەس. شەكتەۋ قويىلعان. سوندىقتان قاراعاندىدا بار ماتەريالداردى پايدالاندىق. البەتتە, جەتكىزۋشىلەر باعانى شارىقتاتىپ جىبەردى. دەزينفەكتسيالىق كىلەمشەنىڭ ىشىنە سالىناتىن نەگىزگى ماتەريال – پوليۋرەتان تابۋ قيىنعا سوقتى. بەتپەردە ساتۋدان جينالعان اقشانىڭ بارىنە پوليۋرەتان الىپ, ۇلكەن تاۋەكەلگە باردىق. ءسويتىپ, 5 مىڭداي دەزينفەكتسيالىق كىلەمشە تىگىپ, ساتتىق. كەيىن دەزينفەكتسيالىق كوستيۋمدەر شىعارا باستادىق. قىسقاسى, 2020 جىلدىڭ ناۋرىز-شىلدەسىندە دەمالىسسىز جۇمىس ىستەدىك. پاندەميا ۇجىمدىق رۋحتىڭ قانشالىقتى ماڭىزدى ەكەنىن اڭعارتتى, – دەيدى كاسىپكەر.
ۆيكتوريانىڭ پىكىرىنشە, كيىم وندىرىسىنە بەت بۇرعان كاسىپكەر ۇتىلمايدى. ويتكەنى بۇل سالادا ونىمدىلىك جوعارى. ءسان ۇنەمى وزگەرىپ تۇرادى. تيىسىنشە, سۇرانىس دا ازايماق ەمەس. دەگەنمەن ءار كومپانيانىڭ قارجىلىق تۇرعىدان ءوز «قاۋىپسىزدىك جاستىقشاسى» بولعانى ابزال.
– «قاۋىپسىزدىك جاستىقشاسى» كەدەرگىگە تاپ بولعان كومپانيانىڭ كەم دەگەندە ءۇش-ءتورت اي ۇزدىكسىز جۇمىس ىستەۋىن قامتاماسىز ەتۋى كەرەك. بانكتەر مەن قورلاردىڭ بيزنەسكە نەسيە بەرگەندە العاشقى التى ايعا دەيىن تولەم سۇرامايتىنى سوندىقتان. ۇجىمداعى ءار ادامدى قارجىلىق تۇرعىدان عانا ەمەس, مورالدىق, ەموتسيونالدىق تۇرعىدان دا دەمەپ وتىرۋ ماڭىزدى. سوسىن قوعامنىڭ تىگىنشىلەرگە دەگەن كوزقاراسى وزگەرۋى كەرەك. كوپشىلىك تىگىنشىگە جۇمىسشى رەتىندە قارايدى. شىن مانىندە, تىگىنشى – كرەاتيۆتى ءارى شىعارماشىل تۇلعا. ول ۇنەمى ىزدەنىس ۇستىندە جۇرەدى. ءبىر قۇلاش ماتادان ءتۇرلى كيىم تىگۋ ايتۋعا عانا وڭاي. سوندىقتان مەملەكەت تىگىنشىلىككە, جالپى جەڭىل ونەركاسىپكە بارىنشا كوڭىل ءبولۋى كەرەك, – دەيدى ول.
بۇگىندە وتىزدان اسا ادامدى تۇراقتى جۇمىسپەن قامتىپ وتىرعان كاسىپكەردىڭ جوبا-جوسپارى كوپ. ول ءوندىرىستى دامىتىپ, اينالىم كولەمىن ۇلعايتىپ, تمد نارىعىنا شىعۋدى كوزدەپ وتىر. قازىردىڭ وزىندە رەسەي تاراپىنان ازدى-كوپتى تاپسىرىستار ءتۇسىپ تۇرادى ەكەن. ىشكى نارىقتاعى فيليالداردىڭ قاتارىن كوبەيتۋ دە – نەگىزگى مىندەتتىڭ ءبىرى.