21 قاڭتار، 2014

ۇكىلى ءۇمىتتىڭ ۇركەرى

137 رەت كورسەتىلدى

ءدال قىسقى ويىندار باستالار قار­ساڭ­دا قازاقستاندىق كونكيشى دەنيس كۋزين جاپوننىڭ ناگانو قالاسىندا سپرين­تەرلىك كوپسايىستان ءوتىپ جاتقان الەم چەم­پيو­ناتىنىڭ 1000 مەترلىك قاشىقتىققا جۇگى­رۋىندە كىشى التىن مەدال الىپ، جەرلەس­تەرىن قۋانىشقا بولەدى.

 

ءدال قىسقى ويىندار باستالار قار­ساڭ­دا قازاقستاندىق كونكيشى دەنيس كۋزين جاپوننىڭ ناگانو قالاسىندا سپرين­تەرلىك كوپسايىستان ءوتىپ جاتقان الەم چەم­پيو­ناتىنىڭ 1000 مەترلىك قاشىقتىققا جۇگى­رۋىندە كىشى التىن مەدال الىپ، جەرلەس­تەرىن قۋانىشقا بولەدى.

سۆەتلانا گريگورەۆنا تەلەفون شىلدىرىنان وياندى. تاڭەرتەڭ ەرتە نەمەرەسى دەنيسى تەلەفون شالىپ تۇر. قازىر تەلەفوندى العاندا دەنيستىڭ داۋىسى، نە ايتاتىنى اجەسىنىڭ قۇلاعىندا جاتتالىپ قالعان. «اجەتايىم مەنىڭ! ۇيقىدان تۇردىڭ با؟ دەنساۋلىعىڭ قالاي؟ اۋىرىپ قالعان جوقسىڭ با؟ اجە، ساعىندىم! تەك اۋىرماشى!» سۆەتلانا گريگورەۆنا تەلەفون تۇتقاسىن اسىعا الدى. ايتقانىنداي، دەنيس تەلەفون شالىپ تۇر. ەۋروپانىڭ ءبىر ەلىن ايتتى، ەگدە ادامنىڭ ەستە ساقتاۋ قابىلەتى دە ونشا ەمەس، ۇمىتىپ قالدى.

– اجە! – دەگەن كەزدە دەنيستى اينالىپ-تولعانا باستادى. اجەسى دە ساعىنادى. ويتكەنى، نەمەرەسى قوستانايعا سيرەك كەلەدى. جۇمىس سولاي، جارىس، جارىس بولماعان كەزدە ءىرى مۇز الاڭى، مۇز جولاقتارى بار قالالاردا دايىندىقتا جۇرەدى. «دۇنيەنىڭ دامىعانى-اي، شىركىن! قايدا بارسا دا، دەنيستىڭ داۋى­سى تەلەفوننان ءۇيدىڭ ىرگەسىندە تۇرعانداي ەستىلەدى. وسى كۇنگە جەتكىزگەنىڭە شۇكىر» دەگەندەي، بالاسىمەن سويلەسىپ العان سوڭ، كوڭىلى ورنىعىپ، سەرگىپ قالدى. دەنيس شامالى ۋاقىت حابارلاسا الماسا، اجەسىنەن مازا كەتەدى. ءوزى حابارلاسا المايدى. بىراق ونىڭ جارىستارىنىڭ بارلىعىن تەلەديداردان كوز الماي وتىرىپ، كورەدى. اجەسى نەمەرەسىنىڭ قوستانايعا كەلە بەرە المايتىنىنا الدە­قا­شان كوندىككەن. نەمەرەسىن قازىر، ونىڭ بالا كەزدەگىدەي سپورتتى تاستاپ كەتە مە دەپ ۋايىمدامايدى، قازاقستاننىڭ نامىسىن قورعاپ جۇرگەن ءبىر ازامات، حالىقتىڭ ۇلى دەپ تۇسىنەدى. جۇرتتىڭ وزىنە ايتىپ جاتقان قۇتتىقتاۋلارىن دا ماقتانىشپەن قابىلدايدى.

راسىندا، كونكيشى، كونكيمەن سىرعاناۋدان 2012 جىلعى الەم چەمپيونى دەنيس كۋزين اسپاننان تۇسكەن جوق، بىردەن وسىلاي تالانتتى سپورتشى بولىپ قالىپتاسا قويعان جوق. اجەسى بولماعاندا اكە-شەشەسىز بالانىڭ كۇنى قاراڭ ەدى.

– دەنيس بەسىنشى سىنىپتا وقىپ جۇرگەندە اجەسى قولىنان جەتەكتەپ بىزگە الىپ كەلدى. بالانى بىردەن بايقادىم، اپ-ارىق، بويى قاتارلاستارىنان ونشا ۇزىن بولماسا دا، تىرناداي اياعى ۇزىن ەكەن. باسىنان سيپاپ الىپ قالدىم. بىراق وعان سپورتپەن اينالىسۋ كەرەك، – دەگەندى تۇسىندىرگەنشە مەنىڭ دە كوپ جۇمىس ىستەۋىمە تۋرا كەلدى، – دەيدى دەنيستىڭ العاشقى جاتتىقتىرۋشىسى پەتر پەترو­ۆيچ پاستۋششەنكو. جاتتىقتىرۋشىسى ايتقانداي، بالانىڭ اتى – بالا عوي، دەنيس ءوزىنىڭ تالانتتى سپورتشى ەكەنىن وتە كەش ءتۇسىنىپتى.

– مۇزدا سىرعاناۋ بالانىڭ بارلىعىنا دا ۇنايتىن ادەتى. دەنيس تە العاشقىدا سولاي قىزىقتى. بىراق سپورتتىڭ ەڭبەك ەكەنىن بالا قايدان ءتۇسىنسىن؟ مۇزدىڭ قىزىعى باسىلعان كەزدە ول جاتتىعۋعا كەلمەي قالدى. ءبىر كۇن، ەكى كۇن كۇتتىم. كۇتۋمەن جۇرگەندە، جيىرما كۇن وتە شىعىپتى. اجەسى سۆەتلانا گريگورەۆناعا باردىم. «قالاي، ونى كۇن دە تاماعىن بەرىپ، جاتتىعۋعا ءوزىم شىعارىپ سالامىن. قالايشا بارمادى؟!» – دەپ اجەسى بايعۇس كۇيىپ-ءپىسىپ قالدى. ول ەرتەڭىنە بالانىڭ اياق-قولىن بايلاعانداي ەتىپ، جەتەكتەپ قولىما اكەلىپ تاپسىرىپ كەتتى. سونىمەن، تاعى دا جاتتىعۋعا كىرىستىك. ءبىر كۇندەرى دەنيس تاعى دا جوعالىپ كەتتى. تاعى دا ىزدەپ باردىم. اجەسى نەمەرەسىنىڭ فۋتبولعا كەتىپ قالعان جەرىنەن ۇستاپ، تاعى دا جەتەكتەپ، قايتادان قولىما اكەلىپ بەردى. مۇنداي ساتتەر قانشاما قايتالاندى، مەن دە، اجەسى دە سوڭىنان قالمادىق، – دەيدى پەتر پەتروۆيچ. ول الدىنداعى جيىرما­شاقتى بالانىڭ بارلىعىنىڭ دا جاتتىعۋعا ۋاقتىلى كەلۋىن قاداعالايتىن. بىراق دەنيستى ەرەكشە باقىلادى.

– ونداي بالانى قالاي قولدان شىعاراسىڭ؟ دەنەسىندە قىرىم ماي جوق، ءسىڭىرلى بولاتىن. بۇل دەگەن التى اي شاپسا ارىمايتىن ارعىماقتىڭ ءمۇسىنى ەمەس پە؟! دەنيس ءجاسوسپىرىم جاسقا كەلگەندە، مۇزسىز جۇرە المايتىن بولدى، ءوزىنىڭ سپورتشى ەكەنىن ءتۇسىندى. بىراق بالا كەزىندە، ءجاسوسپىرىم كەزدە دە جارىستاردا كوپ توپ جارعان جوق. ول ەسى كىرە ەڭبەكتەندى، ءبىرجولا دايىندىققا دەن قويدى، مىنە، توپتى جاردى، – دەيدى پەتر پەتروۆيچ.

جاتتىقتىرۋشىسى دەنيستىڭ اكەسىندەي بولدى. ءوزى دە اڭقىلداعان اقكوڭىل ادام. كۋزين سوچيدەگى الەم چەمپيوناتىنا قاتىس­­­­­قان­دا، تەلەديداردىڭ الدىنان كەتكەن جوق. جا­رىستاردى باستان-اياق قاداعالاپ وتىر­دى. دەنيس 1000 مەتردەن ءبىرىنشى كەلگەندە، كوز جاسىن تيا المادى. ءوزىنىڭ كوپ جىلعى ەڭ­بە­گىنىڭ، ۇستازدىق قارىمىنىڭ قايتا­رى­­مىنداي ەدى بۇل قۋانىش جاسى. اكە-شە­شە­سىز، قارت اجەنىڭ قولىندا وسكەن بالا­نىڭ باعىنا اكەلىك مەيىرىممەن قۋاندى، اجەسى­نىڭ تاباندى تاربيەسىنە ريزا بولدى. دەنيس كۋزين كسرو كەزەڭىنەن بەرى قاراي، جالپى، قازاقستان تاريحىندا كونكيمەن سىر­­عاناۋدان تۇڭعىش الەم چەمپيونى بولىپ تابىلادى. دەنيس تەك قوستانايدىڭ عانا ەمەس، ەلىمىزدىڭ ماقتانىشىنا اينالدى. الەم­گە قازاقستاننىڭ اتىن تاعى ءبىر پاش ەتتى.

دەنيس كۋزين 2007 جىلى جاسوسپىرىمدەر اراسىنداعى الەم چەمپيوناتىندا ەلىمىزدىڭ قۇراماسىنا الىنعان بولاتىن. سودان بەرى قازاقستان قۇراماسىنىڭ قاتارىندا. 2009 جىلى دۇنيەجۇزىلىك ۋنيۆەرسيادادا قاشىقتىقتار بويىنشا 4 جانە 6 ورىنداردى يەلەندى. 2008/2009 جىلعى الەم كۋبوگىندا دا باعىن سىناپ كوردى. 2010 جىلعى ۆانكۋۆەردە وتكەن قىسقى وليمپيادادا 1500 جانە 1000 مەترلىك قاشىقتىقتا 23-ءشى بولىپ كەلگەن ەدى. ال 2011 جىلى استانادا وتكەن قىسقى ازيادا ويىندارىندا 1500 مەترگە سىرعاناۋدان چەمپيون بولدى. الەم چەمپيوناتىنا قاتىسار الدىندا يىعى سىنىپ، 3 اي جاتتىعۋعا قاتىسا المادى. بىراق جاراقاتى جەڭىلدەي كەلە مۇزعا قايتىپ ورالدى. چەمپيوناتقا قاتىسۋعا ماقسات قويدى. ول ەڭبەك پەن تاباندىلىقتىڭ قانداي ەكەنىن ءوزى دە ءتۇسىندى، وزگەلەرگە دە دالەلدەپ بەردى. دەنيس سپورت ماماندارىنىڭ كوز الدىندا تەك ءوسىپ وتىردى.

پەتر پەتروۆيچ بالاسى اتقا شاپسا، ۇيدە وتىرىپ تاقىمىن قىسقان اكەدەي، سوچيدەگى قىسقى وليمپيادادان دەنيستىڭ تاعى دا ولجالى ورالارىن تىلەپ قويادى. كونكيشى ءۇش ليتسەنزيا ۇتىپ العان، سوندىقتان شاكىرتىنەن جاتتىقتىرۋشىنىڭ ءۇمىتى دە مول. راسىندا دا، ول قازىر قازاقستان ۇكىلەگەن ءۇمىتتىڭ ۇركەرى ىسپەتتەس.

ءنازيرا جارىمبەتوۆا،

«ەگەمەن قازاقستان».

قوستاناي.

سوڭعى جاڭالىقتار

پاگانيني

ونەر • كەشە

وتىز جىلدىققا وي قورىتقان

قازاقستان • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار