اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى ەربول قاراشوكەەۆ وبلىسقا جاساعان ساپارىندا توتەنشە جاعداي جاريالانعان ارال اۋدانىنداعى بوگەن, امانوتكەل اۋىلدىق وكرۋگتەرى تۇرعىندارىمەن, شارۋاشىلىق باسشىلارىمەن كەزدەسىپ, ايماقتا مال ازىعىن دايىنداۋ ماسەلەسىنە قانىقتى.
مينيستر مىندەتىن اتقارۋشى جۇرتپەن جۇزدەسۋدە مەملەكەت تاراپىنان كورسەتىلىپ جاتقان كومەكتەرگە توقتالدى, مال ازىعىمەن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەلەرىن شەشۋدى جىلدام ۇيلەستىرۋ ءۇشىن مينيسترلىك جانىنان رەسپۋبليكالىق جەدەل شتاب قۇرىلعانىن ايتا كەلىپ, ۇكىمەت دەڭگەيىندە ىسكە اسىرىلاتىن شارالاردى اتادى.
– ۇكىمەت رەزەرۆىنەن قىزىلوردا وبلىسىنا زاڭعا سايكەس بەلگىلەنگەن تارتىپپەن جەتكىزىلەتىن مال ازىعىنىڭ قۇنىن ارزانداتۋ ءۇشىن سۋبسيديا نەگىزىندە 1,7 ملرد تەڭگە ءبولىندى. ەندى وسى قاراجات شارۋا قوجالىقتارىنا تامىز ايىنىڭ ىشىندە كەزەڭ-كەزەڭىمەن جەتكىزىلۋى ءتيىس. ودان بولەك, بيىل فەرمەرلەردىڭ جەمشوپ دايىنداۋىنا قوسىمشا ارزانداتىلعان جانار-جاعارماي بولىنەدى. الدا وبلىستارعا سۇراتىلعان ليميتتەرى بويىنشا جەتكىزىلەدى. قىزىلوردا وبلىسىنا 3,8 مىڭ توننا ليميت ءبولىندى, – دەدى ە.قاراشوكەەۆ.
مينيسترلىك تاراپىنان جاقىندا مال شارۋاشىلىعىن سۋبسيديالاۋ ەرەجەسىنە ەنگىزىلگەن وزگەرىستەرگە سايكەس وبلىستا بىلتىر مال ازىعىنا سۋبسيديا الا الماي قالعان شارۋا قوجالىقتارىنىڭ رەزەرۆتەگى وتىنىمدەرى قاناعاتتاندىرىلاتىن بولدى. بۇل ماقساتقا وبلىس بيۋدجەتىنەن 390 ملن تەڭگە قاراجات تا بولىنگەن. ەندى اۋىل شارۋاشىلىعى باسقارماسى تەز ارادا شەشىم قابىلداۋى قاجەت. «قازاقستان تەمىر جولى» ۇق» اق كومپانياسى باسقا وڭىرلەردەن مال ازىعىن تاسىمالداۋعا جەڭىلدىك بەرەتىن بولدى.
ءمينيستردىڭ مىندەتىن اتقارۋشى بارعان بوگەن اۋىلىنىڭ تۇرعىندارى بۇرىن-سوڭدى مۇنداي قۋاڭشىلىق بولماعانىن ايتادى. قازىر وسى اۋىل مەن ىرگەدەگى امانوتكەلگە ءشوپ پەن ب.وتەمۇراتوۆ قورىنان بولىنگەن قارجىعا الىنعان جەم جەتكىزىلۋدە.
– داريادان سۋ ازايعاندىقتان اينالاداعى كولدەر تارتىلىپ, ونسىز دا قيىندىق تارتىپ وتىر ەدىك. قىستا دا قار تۇسپەي, كوكتەمدە شىققان كوك كوپ ۇزاماي كۇيىپ كەتتى. قوعا مەن ادىراسپانعا اۋىز سالعاننان كەيىن-اق قازىرگى مالدىڭ كۇيىن بىلە بەرىڭىز. كوكتەمدە سيىر مەن جىلقى ۇيىققا باتىپ ولگەن. قازىر ءىشىنارا ۇساق مال ءولىپ جاتىر. جىلدا ساتىپ الىپ جۇرگەن جەمشوبىمىز عوي. بيىل سونى تەگىن بەر دەمەيمىز. تەك قۋاڭشىلىققا بايلانىستى باعاسى قىمبات بولىپ تۇر. سونى تۇراقتاندىرۋ ءۇشىن جاسالىپ جاتقان مەملەكەت قولداۋىنا ريزامىز, – دەيدى اۋىل تۇرعىنى ەسقارا ەدىگەەۆ.
تۇرعىندار اۋىل ماڭىنداعى جايىلىمنىڭ تارىلىپ بارا جاتقانىن ايتادى. قۋاڭشىلىقتىڭ بەلگىسى بايقالعاننان مالدى امان الىپ قالۋ ءۇشىن ءتولىن ساتا باستاعان. قازىر ول دا توقتاپ تۇر.
بيىل امانوتكەل اۋىلدىق وكرۋگىندەگى شابىندىق القاپتىڭ 95 پايىزى كۇيىپ كەتتى. ءبىز بارعاندا اۋىل تۇرعىندارىنا ب.وتەمۇراتوۆ قورىنان بولىنگەن قارجىعا الىنعان جەم تاراتىلىپ جاتىر ەكەن. العاشقى لەكتە جاعدايى تومەن 40 وتباسىنا 10 قاپتان بەرىلەدى. جالپى بۇل كومەك اۋىلدىق وكرۋگتەگى جۇزدەگەن شاڭىراققا تيەسىلى.
كەزدەسۋدە ە.قاراشوكەەۆ بۇگىندە ەكولوگيا مينيسترلىگىمەن تابيعي رەزەرۆات جەرلەرىنە مال جايۋ جانە ءشوپ شابۋ جونىندە كەلىسىم جاسالعانىن ايتىپ ءوتتى. سونىمەن قاتار فەرمەرلەرگە قولداۋ كورسەتۋ ءۇشىن مال شارۋاشىلىعىن دامىتۋعا العان نەسيە تولەمدەرىن كەيىنگە شەگەرۋ جونىندە شارالار قابىلدانادى. اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگى مەن «بايتەرەك» حولدينگى بىرلەسىپ قوسىمشا مال ازىعىن دايىندايتىن تەحنيكا ساتىپ الۋدى قارجىلاندىرۋ جانە سۋارمالى جەردى يگەرۋگە قاجەت قۇرىلعىلاردى ساتىپ الۋعا نەسيە بەرۋدى دە قاراستىرادى.
ساپار اياسىندا ءمينيستردىڭ مىندەتىن اتقارۋشى «اسپاي» سۋ اعىتقىسىنداعى جوندەۋ جۇمىستارىمەن تانىستى. ارال اۋدانىنىڭ اكىمى سەرىك سەرماعانبەتوۆ مۇندا جاسالىپ جاتقان جۇمىستاردى تانىستىرىپ ءوتتى. سۋ اعىتقىسىن قالپىنا كەلتىرۋگە ب. وتەمۇراتوۆ قورىنان بولىنگەن قارجىنىڭ 4,5 ملن تەڭگەسى قارالىپ, قۇرىلىس جۇمىستارى باستالىپ كەتكەن. وسىدان كەيىن «بۇرماقۇلاق» ارناسى بوگەلەدى. وعان وبلىستىق بيۋدجەتتەن 71 ملن تەڭگە ءبولىنىپ وتىر. بۇل – وسى ايماقتاعى كولدەر مەن جايىلىمدىق, شابىندىق جەرلەردى سۋلاندىرۋدىڭ قامى.
ساپار اياسىندا دەلەگاتسيا سارىقۇدىق وڭىرىندەگى «ىقىلاس» شارۋا قوجالىعىنا بارىپ, ارال قالاسىنداعى بىرقاتار نىسان جۇمىسىمەن تانىستى. جالاعاش, سىرداريا, شيەلى جانە جاڭاقورعان اۋداندارىن ارالادى.
مەملەكەتتىك قولداۋدان بولەك ارال اۋدانىنداعى قينالعان حالىققا كومەك كورسەتىپ جاتقاندار از ەمەس. بەلگىلى كاسىپكەر بولات وتەمۇراتوۆتىڭ قورى بولگەن قارجى اۋدانداعى مىڭنان استام از قامتىلعان وتباسىنىڭ مالىنا جەم ساتىپ الۋعا جۇمسالسا, وسى توپىراقتان شىققان كاسىپكەر ازاماتتار دا ەلگە قولۇشىن سوزىپ جاتىر. اقتوبە, تۇركىستان وبلىستارىنان بولەك جاقىندا عانا جامبىل وبلىسىنداعى اعايىندار ارالدىقتارعا 400 توننا ءشوپ جىبەردى. بۇل قۋاڭشىلىقتان قينالعان جۇرتتىڭ قامقورلىقسىز قالمايتىنىن كورسەتەدى.
قىزىلوردا
