ساياسات • 03 تامىز، 2021

قۋاڭشىلىقتان قينالعاندار قامقورلىقسىز قالمايدى

46 رەت كورسەتىلدى

سىر بويىنداعى قۋاڭشىلىق زاردابىن تارتىپ وتىرعان ارال وڭىرىنە كورشىلەس تۇركىستان مەن اقتوبە وبلىستارىنان، ايماقتىڭ وزگە اۋداندارىنان جەمشوپ جەتكىزىلۋدە. وڭىردە جۇمىستى ۇيلەستىرەتىن وبلىستىق جانە اۋداندىق شتاب قۇرىلىپ، مال ازىعىن دايىنداۋ جانە قامتاماسىز ەتۋ جونىندە وبلىستىق جوس­پار بەكىتىلدى. سوعان سايكەس، ارنايى ءشوپ دايىنداۋ بريگادالارى، ەرىكتىلەر، «جاسىل ەل» ستۋدەنتتىك وتريادى جاستارى جۇمىلدىرىلدى.

اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى ەربول قاراشوكەەۆ وبلىسقا جاساعان ساپارىندا توتەنشە جاعداي جاريالانعان ارال اۋدانىنداعى بوگەن، امانوتكەل اۋىلدىق وكرۋگتەرى تۇرعىندارىمەن، شارۋاشىلىق باسشىلارىمەن كەزدەسىپ، ايماقتا مال ازىعىن دايىنداۋ ماسەلەسىنە قانىقتى.

مينيستر مىندەتىن اتقارۋشى جۇرت­پەن جۇزدەسۋدە مەملەكەت تاراپىنان كورسەتىلىپ جاتقان كومەكتەرگە توق­تال­دى، مال ازىعىمەن قامتاماسىز ەتۋ ماسە­لەلەرىن شەشۋدى جىلدام ۇيلەستىرۋ ءۇشىن مينيسترلىك جانىنان رەسپۋبليكالىق جەدەل شتاب قۇرىلعانىن ايتا كەلىپ، ۇكىمەت دەڭگەيىندە ىسكە اسىرىلاتىن شارالاردى اتادى.

­– ۇكىمەت رەزەرۆىنەن قىزىلوردا وب­لى­سىنا زاڭعا سايكەس بەلگىلەنگەن تارتىپ­پەن جەتكىزىلەتىن مال ازىعىنىڭ قۇنىن ارزانداتۋ ءۇشىن سۋبسيديا نەگىزىندە 1،7 ملرد تەڭگە ءبولىندى. ەندى وسى قاراجات شارۋا قوجالىقتارىنا تامىز ايىنىڭ ىشىندە كەزەڭ-كەزەڭىمەن جەتكىزىلۋى ءتيىس. ودان بولەك، بيىل فەرمەرلەردىڭ جەمشوپ دايىنداۋىنا قوسىمشا ارزان­دا­تىل­عان جانار-جاعارماي بولىنەدى. الدا وبلىستارعا سۇراتىلعان ليميتتەرى بو­يىنشا جەتكىزىلەدى. قىزىلوردا وبلىسىنا 3،8 مىڭ توننا ليميت ءبولىندى، – دەدى ە.قاراشوكەەۆ.

مينيسترلىك تاراپىنان جاقىندا مال شارۋاشىلىعىن سۋبسيديالاۋ ەرەجە­سىنە ەنگىزىلگەن وزگەرىستەرگە سايكەس وبلىستا بىلتىر مال ازىعىنا سۋبسي­ديا الا الماي قالعان شارۋا قوجالىق­تارى­نىڭ رەزەرۆتەگى وتىنىمدەرى قاناعاتتان­دىرىلاتىن بولدى. بۇل ماقساتقا وبلىس بيۋدجەتىنەن 390 ملن تەڭگە قاراجات تا بولىنگەن. ەندى اۋىل شارۋاشىلىعى باسقارماسى تەز ارادا شەشىم قابىلداۋى قاجەت. «قازاقستان تەمىر جولى» ۇق» اق كومپانياسى باسقا وڭىرلەردەن مال ازىعىن تاسىمالداۋعا جەڭىلدىك بەرەتىن بولدى.

ءمينيستردىڭ مىندەتىن اتقارۋشى بارعان بوگەن اۋىلىنىڭ تۇرعىندارى بۇرىن-سوڭدى مۇنداي قۋاڭشىلىق بول­ماعانىن ايتادى. قازىر وسى اۋىل مەن ىرگەدەگى امانوتكەلگە ءشوپ پەن ب.وتە­مۇراتوۆ قورىنان بولىنگەن قارجىعا الىن­عان جەم جەتكىزىلۋدە.

– داريادان سۋ ازايعاندىقتان اينا­لاداعى كولدەر تارتىلىپ، ونسىز دا قيىن­دىق تارتىپ وتىر ەدىك. قىستا دا قار تۇسپەي، كوكتەمدە شىققان كوك كوپ ۇزاماي كۇيىپ كەتتى. قوعا مەن ادىراسپانعا اۋىز سالعاننان كەيىن-اق قازىرگى مالدىڭ كۇيىن بىلە بەرىڭىز. كوكتەمدە سيىر مەن جىلقى ۇيىققا باتىپ ولگەن. قازىر ءىشىنارا ۇساق مال ءولىپ جاتىر. جىلدا ساتىپ الىپ جۇر­گەن جەمشوبىمىز عوي. بيىل سونى تەگىن بەر دەمەيمىز. تەك قۋاڭشىلىققا باي­­لانىستى باعاسى قىمبات بولىپ تۇر. سونى تۇراقتاندىرۋ ءۇشىن جاسالىپ جات­­قان مەملەكەت قولداۋىنا ريزامىز، – دەي­دى اۋىل تۇرعىنى ەسقارا ەدىگەەۆ.

تۇرعىندار اۋىل ماڭىنداعى جايى­لىمنىڭ تارىلىپ بارا جاتقانىن ايتادى. قۋاڭشىلىقتىڭ بەلگىسى بايقالعاننان مالدى امان الىپ قالۋ ءۇشىن ءتولىن ساتا باستاعان. قازىر ول دا توقتاپ تۇر.

بيىل امانوتكەل اۋىلدىق وكرۋگىن­دەگى شابىندىق القاپتىڭ 95 پايىزى كۇيىپ كەتتى. ءبىز بارعاندا اۋىل تۇرعىن­دارى­نا ب.وتەمۇراتوۆ قورىنان بولىنگەن قارجىعا الىنعان جەم تاراتىلىپ جاتىر ەكەن. العاشقى لەكتە جاعدايى تومەن 40 وتباسىنا 10 قاپتان بەرىلەدى. جالپى بۇل كومەك اۋىلدىق وكرۋگتەگى جۇزدەگەن شا­ڭى­راققا تيەسىلى.

كەزدەسۋدە ە.قاراشوكەەۆ بۇگىندە ەكولوگيا مينيسترلىگىمەن تابيعي رەزەرۆات جەرلەرىنە مال جايۋ جانە ءشوپ شابۋ جونىندە كەلىسىم جاسالعانىن ايتىپ ءوتتى. سونىمەن قاتار فەرمەرلەرگە قولداۋ كور­سەتۋ ءۇشىن مال شارۋاشىلىعىن دامى­تۋعا العان نەسيە تولەمدەرىن كەيىنگە شەگەرۋ جونىندە شارالار قابىلدانا­دى. اۋىل شارۋاشىلىعى مينيستر­لىگى مەن «بايتەرەك» حولدينگى بىرلەسىپ قوسىمشا مال ازىعىن دايىندايتىن تەحنيكا ساتىپ الۋدى قارجىلاندىرۋ جانە سۋارمالى جەر­دى يگەرۋگە قاجەت قۇرىلعىلاردى ساتىپ الۋعا نەسيە بەرۋ­دى دە قاراستىرادى.

ساپار اياسىندا ءمينيستردىڭ مىندەتىن اتقارۋشى «اسپاي» سۋ اعىتقىسىنداعى جوندەۋ جۇمىستارىمەن تانىستى. ارال اۋدانىنىڭ اكىمى سەرىك سەرماعانبەتوۆ مۇندا جاسالىپ جاتقان جۇمىستاردى تانىستىرىپ ءوتتى. سۋ اعىتقىسىن قالپىنا كەلتىرۋگە ب. وتەمۇراتوۆ قورىنان بولىن­گەن قارجىنىڭ 4،5 ملن تەڭگەسى قارالىپ، قۇرىلىس جۇمىستارى باستالىپ كەتكەن. وسىدان كەيىن «بۇرماقۇلاق» ارناسى بوگەلەدى. وعان وبلىستىق بيۋدجەتتەن 71 ملن تەڭگە ءبولىنىپ وتىر. بۇل – وسى ايماق­تاعى كولدەر مەن جايىلىمدىق، شابىن­دىق جەرلەردى سۋلاندىرۋدىڭ قامى.

ساپار اياسىندا دەلەگاتسيا سارىقۇدىق وڭىرىندەگى «ىقىلاس» شارۋا قوجالىعىنا بارىپ، ارال قالاسىنداعى بىرقاتار نىسان جۇمىسىمەن تانىستى. جالاعاش، سىرداريا، شيەلى جانە جاڭاقورعان اۋداندارىن ارالادى.

مەملەكەتتىك قولداۋدان بولەك ارال اۋدانىنداعى قينالعان حالىققا كومەك كورسەتىپ جاتقاندار از ەمەس. بەلگىلى كاسىپ­­كەر بولات وتەمۇراتوۆتىڭ قورى بول­­گەن قارجى اۋدانداعى مىڭنان استام از قام­تىلعان وتباسىنىڭ مالىنا جەم سا­تىپ الۋعا جۇمسالسا، وسى توپىراق­تان شىق­قان كاسىپكەر ازاماتتار دا ەلگە قول­ۇشىن سوزىپ جاتىر. اقتوبە، تۇركى­س­تان وبلىستارىنان بولەك جاقىندا عانا جامبىل وبلىسىنداعى اعايىندار ارال­­دىق­تارعا 400 توننا ءشوپ جىبەردى. بۇل قۋاڭ­­شى­لىقتان قينالعان جۇرتتىڭ قام­­قور­­لىقسىز قالمايتىنىن كورسەتەدى.

 

قىزىلوردا

 

سوڭعى جاڭالىقتار

قانشا ادام ۆاكتسينا سالدىردى؟

كوروناۆيرۋس • بۇگىن، 09:16

ۇقساس جاڭالىقتار