جۋىردا قۇران كارىمنىڭ ماعىنالارى مەن تۇسىندىرمەلەرىنىڭ ء(تاپسىرىنىڭ) جاڭا اۋدارماسى قولىمىزعا ءتيدى. كىتاپ «ءداۋىر» باسپاحاناسىندا باسىلىپ شىققان, جاۋاپتى رەداكتورى ا.ومار جيناعان توپتىڭ – اۋدارماشىلارى, ءتاپسىر جيناقتاۋشىسى, رەداكتورلارى, تۇزەتۋشى-بەتتەۋشىلەرى بار ون ءۇش ادامنىڭ كۇشىمەن اۋدارىلعان.
جۋىردا قۇران كارىمنىڭ ماعىنالارى مەن تۇسىندىرمەلەرىنىڭ ء(تاپسىرىنىڭ) جاڭا اۋدارماسى قولىمىزعا ءتيدى. كىتاپ «ءداۋىر» باسپاحاناسىندا باسىلىپ شىققان, جاۋاپتى رەداكتورى ا.ومار جيناعان توپتىڭ – اۋدارماشىلارى, ءتاپسىر جيناقتاۋشىسى, رەداكتورلارى, تۇزەتۋشى-بەتتەۋشىلەرى بار ون ءۇش ادامنىڭ كۇشىمەن اۋدارىلعان.
تاۋەلسىزدىك جىلدارى رۋحاني ىلىمگە سۋساعان حالقىمىزعا اتا-بابامىز ۇستانعان ءدىندى جەتكىزۋ جولىندا بىرقاتار جۇمىس اتقارىلدى. بۇل سالادا جەتىستىكتەرىمىز دە, كەمشىلىكتەرىمىز دە بارشىلىق. ءتۇرلى راديكالدى, ەكسترەميستىك باعىتتاردىڭ پايدا بولۋىنىڭ ءبىر سەبەبى – ۇلت تۇتاستىعىنا سىزات ءتۇسىرىپ, ىرىتكى سالۋدى كوزدەگەن ىشكى-سىرتقى كۇشتەردىڭ ءدىندى ساياساتقا پايدالانۋى بولسا, ەندى ءبىر سەبەپ – جاستارىمىزعا ءدىنىمىزدى دۇرىس جەتكىزۋدىڭ كەمشىندىگىنەن. بۇعان مەشىتتەر مەن ءبىلىمدى يمامداردىڭ ازدىعى, ءدىني ادەبيەتتەرىمىزدىڭ جەتىسپەۋشىلىگى دە ءوز اسەرىن تيگىزدى. بۇگىندە قازاقستان مۇسىلماندارى ءدىني باسقارماسىنىڭ باسشىلىعىمەن جوعارى جانە ورتا وقۋ ورىندارى اشىلىپ, يمامدارىمىزدىڭ ساۋاتى ءوسىپ, بىرقاتار جۇمىستار اتقارىلىپ جاتىر. ءارى جاقىندا قۇرىلعان ءدىن ىستەرى اگەنتتىگى دە ەلىمىزدە قاپتاپ كەتكەن سەكتالاردى اۋىزدىقتاپ, كەش بولسا دا بۇل سالانى رەتكە كەلتىرۋدە. دەگەنمەن, كوپشىلىكتىڭ ءبىلىم الۋىنىڭ ءبىر كوزى سانالعان ءدىني ادەبيەت حالىق سۇرانىسىن ءوز دەڭگەيىندە قاناعاتتاندىرا الماي كەلەدى.
يسلام ءدىنىنىڭ قاينار كوزدەرىنىڭ ءبىرى – قۇران سالاسى دا بىزدە ءالى كۇنگە كەنجە قالىپ كەلە جاتىر. قۇران كارىمنىڭ اۋدارماسى – ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىكتى تالاپ ەتەتىن جانە اللا تاعالانىڭ الدىندا سۇراعى بار, وتە سالماقتى ءىس. حاليفا التاي اقساقالدان باستاپ قازاق تىلىندە قۇراننىڭ بىرنەشە اۋدارماسى ءتۇرلى ساپادا جارىق كوردى. ءدىن ءىلىمى – ادامنىڭ جۇرەگىنە قاتىستى وتە نازىك ءىلىم. نيەتى دۇرىس ادام قۇران اياتتارىن دۇرىس قابىلدايدى, ال تۇسىنبەگەنىن وزىنشە جورىماي, ءبىلىمى بارلاردان سۇرايدى. الايدا, پيعىلى بۇزىق جات اعىمداردىڭ وكىلدەرى كەيبىر ءتۇسىندىرۋدى قاجەت ەتەتىن اياتتاردى تەرىس ماقساتتارى مەن مۇددەلەرىنە ساي كەرى پايدالانىپ, جاستاردىڭ ساناسىن ۋلاۋى مۇمكىن. سوندىقتان, يسلام عۇلامالارىنىڭ ايتۋىنشا, قۇران اياتتارىن ۇلكەن عالىمداردىڭ تاپسىرلەرى نەگىزىندە ماعىناسىن اشىپ, تەرىس پيعىلداعى اعىمداردىڭ پايدالانۋىنا جول بەرمەيتىندەي ەتىپ جەتكىزۋ اسا ماڭىزدى ءىس. «قۇران كارىم: ماعىنالار جانە تۇسىندىرمە اۋدارماسى» دەگەن ەڭبەكتى وقىعاندا, بۇعان كوزىمىز جەتە ءتۇستى. اسىرەسە, اياتتاردىڭ ماعىناسىن ءتۇسىندىرۋ ءتاسىلى باسقا اۋدارمالاردان كوش ىلگەرى تۇرعانى بايقالادى. مۇنىڭ ب ۇلىكشىلدەرگە ەرىپ, «جيھاد» دەگەن ۇرانمەن ءتۇرلى سوعىس ايماقتارىنا بارىپ, وزدەرىنە, جاقىندارىنا جانە قوعامىمىزدىڭ تۇراقتىلىعى مەن تىنىشتىعىنا ۇلكەن زيان تيگىزىپ الىپ جۇرگەن كەيبىر جاستارىمىزدىڭ كوزىن اشىپ, كوڭىلىن قويىپ, اتا ءدىنىمىزدى دۇرىس قابىلداۋىنا پايداسى مول. وزگە اۋدارمالاردا كوبىنەسە «سوعىس» دەپ اۋدارىلعان «جيھاد» ۇعىمى بۇل ەڭبەكتە «كۇرەس», «ىنتا-جىگەر» جانە «ارەكەت ەتۋ» دەپ بەرىلىپ, تۇسىندىرمەسىندە يسلام عالىمدارىنىڭ دالەلدى ويلارىمەن بەكىتىلىپ وتىرعان. سونداي-اق, جەكەلەگەن ادامدار بۇرمالاپ كورسەتەتىن قۇرانداعى كەيبىر اياتتارعا كەڭ تۇسىندىرمەلەر بەرىلگەن. مىسالى باقارا سۇرەسىنىڭ 191-اياتى: «جاۋلارىڭدى /كاپىرلەردى/ كەز كەلگەن جەردە جايراتا بەرىڭدەر». /ۋ.قىدىرحان ۇلى, ا., 2002/. «ولاردى قاي جەردە تاپساڭدار دا ولتىرىڭدەر». /قاسيەتتى قۇران. ءۇ.شويبەكوۆ, شىمكەنت, 2011/. «ۋبيۆايتە يح /منوگوبوجنيكوۆ/, گدە بى ۆى يح نە ۆسترەتيلي» /ە.كۋليەۆ, ا., 2009/. وزگە اۋدارمالاردا دا وسى سارىن ۇستالىپ, تۇسىندىرمە بەرىلمەگەن. ال, جاڭا اۋدارمادان كورىپ وتىرعانىمىزداي, بۇل ايات سوعىس كەزىندەگى جاۋلارعا قاراتىپ ايتىلعان: «ءارى ولاردى /سوعىستاعى جاۋلارىڭدى, باعاۋي/ كورىپ, ۇستاعان جەرلەرىڭدە ولتىرىڭدەر». سونداي-اق, نيسا سۇرەسىنىڭ 89-اياتى: «ەگەر ولار بەت بۇرسا, سوندا ولاردى قايدان تاپساڭدار دا ۇستاپ ولتىرىڭدەر». «ەگەر ولار ءتاڭىر جولىندا كوشىپ, بوسۋدان باس تارتسا, كەزىككەن جەردە ۇستاپ الىپ, كوزدەرىن قۇرتىڭدار». /ۋ.قىدىرحان ۇلى, ا. 2002/. جاڭا اۋدارمادا: «ال, ەگەر ولار بەت بۇرسا, ولاردى ۇستاڭدار جانە تاپقان جەرلەرىڭدە ولتىرىڭدەر. /بۇل بۇيرىق الدىندا يسلامدى قابىلداپ, ال كەيىن مۇسىلمانداردى ساتىپ, ولارعا قارسى سوعىسۋشى مۇسىلماندارعا قاتىستى. كەلەسى اياتتا مۇسىلماندارعا قارسى سوعىسپاعان مۇنافيقتارعا قارسى سوعىسۋعا تىيىم سالىنادى. قار: ءال-مانسي/» – دەپ, ءتاپسىر ارقىلى اياتتى انىق ەتىپ تۇسىندىرەدى. ياعني, ءتاپسىرشى عالىمداردىڭ تۇسىندىرمەسى ارقىلى ءبىز اياتتى دۇرىس تۇسىنە الادى ەكەنبىز. دىنىمىزدە كەز كەلگەن ادىلەتسىزدىك, زورلىق-زومبىلىقتىڭ بارلىق تۇرىنە تىيىم سالىنعان. ءبىر كۇناسىز ادامدى ءولتىرۋ – بۇكىل ادامزاتتى ولتىرۋمەن پارا-پار. «كىم كىسى ولتىرمەگەن نە جەر بەتىندە بۇزعىنشىلىق جاساماعان ءبىر ادامدى ولتىرسە, شىن مانىندە, ول ادامداردىڭ بارلىعىن ولتىرگەندەي بولادى, ال كىم ونى تىرىلتسە ء/تىرى قالۋىنا سەپتىگى تيسە/ ادامداردىڭ بارلىعىن تىرىلتكەندەي بولادى». ء/مايدا س-ءسى, 32-ايات/. بۇل قاعيدا بويىنشا جەكە ادامنىڭ قۇقىعى بۇكىل ادامزاتتىڭ قۇقىعىمەن تەڭەسىپ تۇر. سونداي-اق, باقارا سۇرەسىنىڭ 193-ءشى اياتى: «قاستاندىق اياقتالىپ, ءدىن اللانىڭ ءدىنى بولعانعا دەيىن ولارمەن سوعىسىڭدار». /قۇران كارىمنىڭ قازاقشا سوزبە-ءسوز اۋدارماسى/». «ي سراجايتەس س نيمي, پوكا نە بۋدەت بولشە يسكۋشەنيە, ا /ۆسيا/ رەليگيا بۋدەت پرينادلەجات اللاحۋ» /ي.كراچكوۆسكي, دۋشانبە, 1990/. ال, جاڭا اۋدارمادا: «ءارى ولارمەن /ۇشرىكتەرمەن/ ب ۇلىك قالماعانعا جانە ءدىن اللاھقا بولعانعا دەيىن سوعىسىڭدار. /اسا ۇلى اللاھتىڭ ءدىنى ورناعانعا دەيىن. يبن كاسير/. وسى سوزگە ءانفال سۇرەسىنىڭ 39-شى اياتىندا بەرىلگەن تۇسىندىرمەدە: «يبن ومار: «سەندەردىڭ بيلىك ءۇشىن سوعىسۋلارىڭ بۇعان جاتپايدى» دەگەن. /يبن كاسير/». ياعني, العاشقى يسلام مەملەكەتى ورناعانعا دەيىن. نەگىزى وسى سەكىلدى تۇسىندىرمەلەر ءدىنىمىزدى بۇرمالاپ, جاستارىمىزدى ب ۇلىككە تارتقىسى كەلەتىن ىشكى-سىرتقى قارسىلاستارعا ۇلكەن توسقاۋىل قويادى. تىزە بەرسەك, بۇل ارنايى تالداۋدى قاجەت ەتەتىن ۇلكەن تاقىرىپ ەكەن.
جاڭا اۋدارمانىڭ جانە ءبىر ەرەكشەلىگى, كوپ ماعىنانى قامتيتىن كۇردەلى ۇعىمدار تۇپنۇسقا كۇيىندە بەرىلىپ, ماعىناسى سىلتەمەدە اشىلۋى. بۇل عىلىمي اۋدارمادا كەڭىنەن قولدانىلاتىن ءتاسىل. مىسالى, «حانيف», «سايحا», «ناز», «ءۋاسۋاسا» جانە وسى سەكىلدى بىرقاتار ۇعىمدار تۇپنۇسقاعا ساي بەرىلگەن. وسىنداي ۇعىمداردىڭ ءبىرى – «يستيۋا» ءسوزى. وسى ءسوزدى عالىمدار تىلدىك جانە اۋىسپالى ماعىنا بەرۋ تۇرعىسىنان تۇسىندىرەدى. ال, اۋدارماشىلار وزدەرىنىڭ كوزقاراستارىنا بايلانىستى وسى ەكى تۇجىرىمنىڭ ءبىرىن تاڭدايدى. مىسالى, راعىد سۇرەسىنىڭ 2-ءشى اياتىن ە. كۋليەۆ «ۆوزنەسسيا» دەپ تىلدىك نەگىزدە بەرگەن, ۋ.قىدىرحان ۇلى «تاققا وتىردى» دەپ, مالايزيادا باسىلىپ اكەلىنگەن اۋدارمادا «ورنالاستى», ي.كراچكوۆسكي «ۋتۆەرديلسيا» جانە حاليفا التاي اقساقال «مەڭگەردى» دەپ اۋىسپالى ماعىنادا العان. قۇران اۋدارۋدىڭ الەمدىك تاجىريبەسىندە اۋدارماشىلار «يستيۋا» ءسوزىنىڭ سالماعىن ەسكەرە كەلىپ, تىكەلەي, بىرجاقتى اۋدارۋدان باس تارتىپ, ءسوزدىڭ تۇپنۇسقاسىن قالدىرۋدى ءجون ساناعان. ءوزىمىز سەكىلدى ءابۋ حانيفا ءمازحابىن ۇستاناتىن تۇرىك باۋىرلارىمىزدىڭ ءبىر بولىگى, مىسالى, ادەم ۋگۋر, ءالي بۋلاچ, كۋلتەگين ونان, سۋات يلدىرىم, يمام ەسكەندىر ءالي ميحر, ءشابان پەريش جانە وزگە دە بىرقاتار اۋدارماشىلار وسى باعىتتى ۇستانىپتى. ورتالىق ازيا مادەني دامۋ قوعامدىق قورىنىڭ پرەزيدەنتى, كورنەكتى تەولوگ, اۋدارماشى عالىم, پروفەسسور ءالي وزەكتىڭ جەتەكشىلىگىمەن تۇرىك تىلىندە جازىلعان قۇران اۋدارماسىندا دا «يستيۋا» ءسوزى تۇپنۇسقاسىندا بەرىلگەن. سونداي-اق, وزبەكستاندىق بەلگىلى عالىم ابدۋلازيز مانسۋر دا وسى ءادىستى ۇستانعان. بۇل ورايدا عىلىمي نەگىزدى باسشىلىققا العان اۋدارماشىلار ۇعىمنىڭ تۇپنۇسقاسىن قالدىرىپ, سىلتەمەدە ونىڭ تىلدىك جانە اۋىسپالى ماعىناسىن قاتار بەرىپ, اۋدارما ءۇشىن كۇردەلى ماسەلەنىڭ شەشىمىن ءساتتى تاپقان سەكىلدى.
كەڭەس داۋىرىندە قالىڭ كوپشىلىكتى بىلاي قويعاندا, زيالى قاۋىم مەن اقپارات قۇرالدارىنىڭ وكىلدەرى اراب تىلىنەن ەنگەن ءدىني ۇعىمداردىڭ ماعىناسىن شاتاستىرىپ قولداناتىن دەڭگەيگە ءتۇستى. مۇنى قاساقانا جاسالدى دەگەننەن گورى, اراب تىلىندە ءبىر ءسوزدىڭ ەكى ماعىناسى (تىلدىك جانە شاريعي ماعىناسى) بولاتىنىن بىلمەۋدەن, ەسكەرمەۋدەن ورىن العان دەۋ ءجون. مىسالى, «شۇكىر» ۇعىمىنىڭ ورنىنا «تاۋبە» ءسوزىن قولدانادى, «تاۋەكەل» ۇعىمىن ورىس تىلىندەگى «ريسك» سوزىمەن شەكتەپ قويادى. سوندىقتان دا, وكىنىشتىسى, «تاۋەلسىزدىگىمىزگە شۇكىر» دەۋدىڭ ورنىنا «تاۋەلسىزدىككە تاۋبە» دەيتىندەردى ءجيى ەستيمىز. ال, شىن مانىندە: «شۇكىر – اللاھتىڭ بەرگەن يگىلىكتەرىنە العىس ءبىلدىرۋ, تاۋبە – ىستەگەن كۇناسىنە شىنايى وكىنىپ, اللاھقا بويسۇنۋعا قايتۋ, تاۋەكەل – اللاھقا جۇگىنىپ, وعان ءىسىڭدى تاپسىرۋ» ەكەن. ياعني, قۇراندا مىندەتتى تۇردە ءسوزدىڭ شاريعي ماعىناسى بەرىلەدى. جاڭا اۋدارمادا بۇل جاعى قاتاڭ ەسكەرىلگەن. انا تىلىمىزگە اراب تىلىنەن ەنگەن ءدىني سوزدەردىڭ ءمان-ماعىناسى جان-جاقتى اشىلىپ بەرىلگەن. بۇل ىسكە قۇراننىڭ ۇجىم بولىپ اتقارىلۋى دا سەپتەسكەن. ۇجىمعا دىنىمىزدە قۇراننان كەيىن ەڭ ۇلكەن ەڭبەك سانالاتىن ءال-ءبۇحاريدىڭ «ساحيح حاديستەر» جانە ءمۋسليمنىڭ «ساحيح حاديستەر» جيناقتارىن, ءارى يسلام ەتيكاسىنىڭ جاۋھارى سانالاتىن «ءادابۋل مۋفراد» («جەكە تۇلعانىڭ ادەپتەرى»), باسقا دا ەڭبەكتەردى اراب تىلىنەن انا تىلىمىزگە اۋدارىپ جۇرگەن تاجىريبەلى ماماندار تارتىلعانى ۇلكەن كومەك بولعان.
بۇل ىسكە فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورلارى سارسەنبى ءداۋىت ۇلى, ايگۇل ىسماقوۆا, عاريفوللا انەس اتسالىسقان.
اۋدارمادا جەكەلەگەن سوزدەرمەن قاتار بۇتىندەي اياتتار جاڭاشا اۋدارىلعان. مىسالى, نۇر س-ءسى 26-اياتى بۇرىن بىلاي بەرىلەتىن: «سۇمپايى ايەلدەر سۇمپايى ەركەكتەرگە, سۇمپايى ەركەكتەر سۇمپايى ايەلدەرگە لايىق. يگى ايەلدەر يگى ەركەكتەرگە, يگى ەركەكتەر يگى ايەلدەرگە لايىق». /قۇران كارىمنىڭ قازاقشا سوزبە-ءسوز اۋدارماسى/. وزگە اۋدارمالاردىڭ بارلىعىندا دا بۇل ايات سول ماندە بەرىلگەن. ال, جاڭا اۋدارمادا: «جامان ءسوز بەن ىستەر – جامان ادامدار ءۇشىن, جامان ادامدار – جامان ءسوز بەن ىستەرگە لايىق. جاقسى ءسوز بەن ىستەر – جاقسى ادامدار ءۇشىن, جاقسى ادامدار – جاقسى ءسوز بەن ىستەرگە لايىق» دەپ الىنعان. وسى جانە باسقا دا تۇستاردا جاڭا اۋدارما تىلدىك ماعىنانى ۇستانعانى كورىنىپ تۇر. ايتا كەتەر جايت, وزگە اۋدارماشىلار كوبىنەسە تىلدەن گورى, تاپسىرلەردە قالىپتاسقان جالپىلاما ماعىنانى نەگىزگە الادى. ءبىز قۇراننان نۇح جانە لۇت پايعامبارلاردىڭ ايەلدەرى ءوز كۇيەۋلەرىنە لايىقتى بولماعانىن, ال ءاسيا اپامىز زالىم پەرعاۋىننىڭ ايەلى بولعانىن بىلەمىز ءارى بۇل جالپى ومىردە دە كەزدەسەتىن جاعداي. ال, جاقسى ءسوز بەن ىستەر – جاقسى ادامدار ءۇشىن, جاقسى ادامدار – جاقسى ءسوز بەن ىستەرگە لايىق جانە كەرىسىنشە جامان ءسوز بەن ىستەر – جامان ادامدار ءۇشىن, جامان ادامدار – جامان ءسوز بەن ىستەرگە لايىق ەكەندىگى داۋسىز قاعيدا. بۇل ءتاپسىرشى عالىمداردىڭ دا ورتاق تۇجىرىمى.
ەگەر قۇران اۋدارماسى تىلدىك نەگىزدى تولىق قامتىماي, جالپى ماعىنامەن بەرىلسە, مۇنىڭ ءوزى اۋدارمانىڭ تۇپنۇسقادان الىستاۋىنا ۇرىندىرىپ, ينديۆيد اۋدارماشىنىڭ كوزقاراسىمەن شەكتەلىپ قالادى. بۇل ادەبي اۋدارماعا جاراسقانىمەن, اسقان دالدىكتى تالاپ ەتەتىن عىلىمي اۋدارماعا جات. بۇعان قوسا قۇراندا ءدىني, شاريعي كانوندىق نەگىزدەر مەن ەرەكشەلىكتەر ساقتالۋى قاجەت. سوندىقتان دا قۇران تەك عىلىمي نەگىزدە اۋدارىلۋى ءتيىس. قۇران اۋدارمالارىندا كەزدەسەتىن ەرەكشەلىك – اللا اتىنان «مەن» نە «ءبىز» دەپ ءبىرىنشى جاقپەن باستالىپ, بىردەن «اللا» نەمەسە «ول» دەپ ءۇشىنشى جاققا ءوتۋ – اراب تىلىنە ءتان ستيليستيكالىق ءتاسىل. بۇل زاڭدىلىقتاردى قاتاڭ ساقتاعان اۋدارمانىڭ ءتىلى ىلعي دا جاتىق شىعا بەرمەيدى, ءتول ماعىناعا نۇقسان كەپ قالاتىن تۇستارى دا بولادى. حاليفا التايدىڭ اۋدارماسىنان وسى قۇبىلىستى كورەمىز. قۇران اۋدارماسىندا ونىڭ تىلدىك ەرەكشەلىكتەرى, اراب ءتىلىنىڭ زاڭدىلىقتارى, قۇران تەرميندەرىنىڭ تىلدىك جانە شاريعي ماعىنالارى ساقتالۋى كەرەك. سوندا عانا اۋدارما اۋدارماشىنىڭ جەكە كوزقاراسىنا ەمەس, تۇپنۇسقاعا جاقىنداي تۇسپەك. جاڭا اۋدارمادا وسى ايتىلعاندارعا باسا نازار اۋدارىلعان ەكەن.
اتالمىش ەڭبەكتىڭ تاعى ءبىر جەتىستىگى – عىلىمي ادىستەمەنىڭ ءساتتى قولدانىلۋى. اۋدارما بارىسىندا وزگە تىلدەردەگى ون ءبىر قۇران اۋدارماسى ىرىكتەلىپ, سالىستىرمالى تالداۋ ارقىلى ساراپتاۋ جۇرگىزىلگەن. بايقاۋىمىزشا, بۇل – قۇراندى وزگە تىلدەرگە اۋدارۋ سالاسىندا العاش قولدانىلىپ وتىرعان عىلىمي ءتاسىل. نەعۇرلىم كوپ ساندى ەڭبەكتى قاراپ, سالىستىرىپ-سالعاستىرسا عانا اۋدارىلاتىن ءسوز, سويلەم, اتالىم, جەكە ۇعىمداردىڭ ماعىناسى جان-جاقتى اشىلادى. وسى جاعدايدى قازاق اۋدارماشىلارىنىڭ الەمدىك قۇران اۋدارۋ تاجىريبەسىنە قوسقان كەسەك ۇلەسى دەپ باعالاۋ ءجون.
ءاربىر حالىقتىڭ قۋاتى ونىڭ رۋحاني دەڭگەيىنە بايلانىستى. ۇلتتىق رۋحىمىزدىڭ كۇشەيىپ, تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ باياندى بولۋى ءۇشىن ءتىل, ءداستۇر, تاريحي سانامەن قاتار ءدىنىمىزدىڭ دە مىقتى بولۋى ەرەكشە ماڭىزعا يە. قولىمىزداعى ەڭبەك تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ جانە مەملەكەت باسشىسى ن. نازارباەۆتىڭ رۋحاني سالاداعى ساليقالى ساياساتىنىڭ جەمىسى. ەلباسى حالىقتىڭ مادەنيەتى مەن ءداستۇرى دىننەن باستاۋ الاتىنىن اركەز قاداپ كورسەتىپ كەلەدى. مىسالى, جەرىنەن ايىرىلىپ, دۇنيەجۇزىنە بىتىراپ, توز-توزى شىققان ءاھلى كىتاپ يەسى ءبىر حالىق ءدىندى ۇيىتقى ەتۋدىڭ ارقاسىندا ۇلت بولىپ قايتا ۇيىستى. ءدىنىن دۇرىس ۇستاناتىن ەلدىڭ داۋىرلەيتىنىنە, ال ونى بولشەكتەپ, ساياساتقا اينالدىرعان جۇرت كۇيزەلىسكە ۇشىراپ, كۇيرەيتىنىنە تاريح كۋا. ەندەشە, بەس جىل قاتارىنان تىنىمسىز ەڭبەكتەنىپ, تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ 22 جىلدىق تويىنا سۇبەلى تارتۋمەن كەلگەن ورەندەرىمىزدىڭ جۇرەكتەرىنە يمان, بويلارىنا حيكمەت, قولدارىنا افرين ءناسىپ ايلا.
ماقسات ءتاج-مۇرات.
