14 قاڭتار, 2014

اق جولدان تايماعان

393 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

ءار وتباسىندا ۇرپاقتان ۇرپاققا جالعاساتىن ءداستۇر بولاتىنى بەلگىلى. «ات تۇياعىن تاي باسار» دەگەندەي, بالالارى دا اتا-انالارىنىڭ جولىن قۋىپ, كاسىپتەرىن جالعاستىرادى. سول سەبەپتى مەن دە بولاشاق ماماندىق تاڭداۋدا كوپ ويلانعان جوقپىن.

ءار وتباسىندا ۇرپاقتان ۇرپاققا جالعاساتىن ءداستۇر بولاتىنى بەلگىلى. «ات تۇياعىن تاي باسار» دەگەندەي, بالالارى دا اتا-انالارىنىڭ جولىن قۋىپ, كاسىپتەرىن جالعاستىرادى. سول سەبەپتى مەن دە بولاشاق ماماندىق تاڭداۋدا كوپ ويلانعان جوقپىن.  مەكتەپ بىتىرگەن سوڭ زاڭ فاكۋلتەتىنە ءتۇسىپ, بولاشاقتا پروكۋرور بولۋدى شەشتىم. قازىر شىعىس قازاقستان وبلىستىق پروكۋراتۋراسىندا قىزمەت ەتەمىن.  مەنىڭ اتام – باريان تۇرسىنوۆ 3-سىنىپتى مەملەكەتتىك ادىلەت كەڭەسشىسى, بۇكىل سانالى عۇمىرىن ادىلەتتىڭ اق جولىنا ارناعان, سودان تايماعان پروكۋرور ەدى. ول وتكەن جىلى 90 جاسقا تولدى.

باريان تۇرسىنوۆ 1923 جىلى سەمەي وبلىسىنداعى جارما اۋدانىنىڭ مالاي اۋىلىندا دۇنيەگە كەلدى. بالالىق شاعى شار قالاسىندا ءوتتى. وسىنداعى مەكتەپتە وقىدى. سوعىس باستالعاندا ءوز ەركىمەن مايدانعا اتتاندى. جاس جىگىت سولتۇستىك-باتىس مايداندا جاۋمەن شايقاسىپ بەرلينگە دەيىن جەتىپ, جەڭىستى سوندا قارسى الدى.

ەرلىگى ءۇشىن بارلاۋشى باريان تۇرسىنوۆ كوپتەگەن وردەن, مەدالدارمەن ماراپاتتالدى. ول تەك 1947 جىلى تۋعان ەلگە امان-ەسەن ورالىپ, الماتى زاڭ ينس­تيتۋتىنا وقۋعا ءتۇستى, ونى 1951 جىلى ۇزدىك ءبىتىردى. ارنايى جولدامامەن سەمەي وبلىسىنىڭ پروكۋراتۋراسىنا تەرگەۋشى بولىپ قىز­مەتكە ورنالاستى. مۇندا تيا­ناق­تىلىعىمەن ءارى ىسكەرلىگىمەن كوزگە ءتۇسىپ العىسقا بولەندى. 1953 جىلدان 1962 جىلعا دەيىن سەمەي وبلىستىق پارتيا كوميتەتىندە نۇسقاۋشى, ءبولىم مەڭگەرۋشىسى بولدى. سودان كەيىن 15 جىل بويى جامبىل وبلىسىنىڭ پروكۋراتۋراسىنا باسشىلىق ەتتى. ال 1977 جىلى تالدىقورعان وبلىسىنىڭ پروكۋرورى بولىپ تاعايىندالىپ, مۇندا 11 جىلعا جۋىق قىزمەت اتقاردى. ءسويتىپ, وسى جەردەن زەينەت دەمالىسىنا شىقتى.

ەسەلى ەڭبەگى ءۇشىن قازاق كسر-ءىنىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن زاڭگە­رى اتاعىن الىپ, «قۇرمەت بەلگىسى», «حالىقتار دوستىعى» وردەندەرىمەن, بىرنەشە مەدالمەن جانە جوعارعى كەڭەس­تىڭ قۇرمەت گراموتالارىمەن ماراپاتتالدى. قوعامدىق ومىردەن قول ۇزبەي جامبىل وبلىسىنىڭ سوعىس جانە ەڭبەك ارداگەرلەرى كەڭەسىن باسقاردى. قازاق كسر-ءنىڭ بۇرىنعى پروكۋرورى ءو.سەيىتوۆ «ءومىر وتكەل­دەرىندە» اتتى كىتا­بىندا ونى جوعا­رى بىلىكتى زاڭگەر, جاقسى دوس دەپ اتاپ وتكەن.

سونداي-اق, ماڭعىستاۋ وبلى­سى­نىڭ بۇرىنعى پروكۋرورى ر.عۇ­بايدۋللين دە ءوزىنىڭ «ادىلەت جو­لى» كىتابىندا ب.تۇرسىنوۆتى ۇيىم­داستىرۋشىلىق قابىلەتى مول, ءوز كاسىبىنىڭ ناعىز مامانى دەپ كورسەتكەن.

باريان تۇرىسىن ۇلى كوپتەگەن شاكىرت تاربيەلەدى. ولار تالىمگەر­لەرىنىڭ ەسىمىن ءالى كۇنگە ۇلكەن ماق­تانىشپەن ەسكە الادى.

جامبىل وبلىسى پروكۋراتۋراسىندا باريان تۇرسىنوۆتىڭ مۇرا­جايى قۇرىلعان. تاراز قالاسىندا ونىڭ اتىندا ءبىر كوشە بار. ول زاڭدىلىق پەن قۇقىقتىق ءتارتىپتىڭ نىعايۋىنا ەرەن ەڭبەك ءسىڭىرىپ, ءوزى قىزمەت ەتكەن ايماقتاردىڭ الەۋ­مەتتىك-ەكونوميكالىق, مادەني ءور­كەن­دەۋىنە بەلسەنە ارالاستى.

بار عۇمىرىن ادىلەتتىڭ اق جولىنا ارناعان اتام, مىنە وسىنداي ەرەكشە ادام.

ءيا, ابزال تۇلعانىڭ جارقىن بەينەسى ونى بىلەتىندەردىڭ جادىندا ءاردايىم ساقتالا بەرمەك.

ايدوس تۇرسىنوۆ,

شىعىس قازاقستان وبلىستىق پروكۋراتۋراسىنىڭ

اعا پروكۋرورى.

سوڭعى جاڭالىقتار