«الاش» حالىقارالىق ادەبي سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى قۋاندىق تۇمەنبايدىڭ ەكى مارتە سوتسياليستىك ەڭبەك ەرلەرى ىبىراي جاقاەۆ پەن جازىلبەك قۋانىشباەۆتاردىڭ ءومىرى مەن ءجۇرىپ وتكەن جولىن وزەك ەتكەن «ەكى بالا – ەكى شال» اتتى سپەكتاكلى ادەبيەتتە الدەقاشان ۇمىت بولعان ەڭبەك تاقىرىبىنا ارنالىپ وتىر.
قويىلىم مولدا الدىنان ءبىلىم العان بالالاردان باستالادى. ساباقتان جالىققان بالا ىبىراي باۋىرى سىزدىققا «سەندەي ەمەسپىن, وقۋعا قۇلقىم جوق. بۇدان دا دالاعا بارىپ, ەڭبەك ەتكەنىم كوپ ارتىق» دەپ ساباعىن تاستاپ كەتەدى. بۇل بىلىمنەن قاشۋ ەمەس, ەڭبەككە دەگەن قۇشتارلىق ەدى. كەلەسى ءسات ساحنادا جالت ەتىپ, مويىنقۇم دالاسىندا قوي باعىپ جۇرگەن جازىلبەك قۋانىشباەۆ كورىنەدى. قويىلىمنىڭ ءونبويىندا ەڭبەكتىڭ ارقاسىندا ءبىرى ءدان اتا, ءبىرى جازاتا اتانعان ەكى الىپتىڭ ءومىرى قاتار ءورىلىپ وتىردى.
تىرشىلىگىندە شيەلى مەن مويىنقۇمنىڭ اراسىن جاقىنداتىپ, باۋىرداي سىيلاسقان قوس باتىردىڭ دوستىعى ۇرپاققا اڭىز. ءبىر وكىنىشتىسى, قازىر ءبىز قارا كەتپەنى مەن اق تاياعىنا سەنىپ ەڭبەك ەتكەن, ەل بايلىعىن ەسەلەگەن وسى قايراتكەر تۇلعالاردىڭ ەسىمىن كوپ ايتا بەرمەيمىز.
– بۇرىن ەڭبەك تاقىرىبى دەگەن ادەبيەتتىڭ نەگىزگى جوسپارلارىنىڭ ءبىرى ەدى. قازىر ءبىز سونى ەستەن شىعارىپ الدىق. ەلباسى باستاماشى بولعان «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسى اياسىندا ءبىراز باستاما قولعا الىنعان ەدى. سونى جالعاستىرا بەرۋىمىز كەرەك, – دەيدى شىعارما اۆتورى.
– بيىل ىبەكەڭنىڭ تۋعانىنا 130, جازىلبەك اقساقالعا 125 جىل تولادى. قوس داتانى ەسكەرىپ جازعان دۇنيەمدى ساحنالاپ جاتقان تەاتر باسشىلىعىنا العىستان باسقا ايتارىمىز جوق.
وقيعالى قويىلىمنىڭ شىرقاۋ شەگىندە الماتىداعى جازۋشىلار جيىنىنا قاتىسقان قوس الىپتى كورەمىز. بۇل كەزىندە ىبەكەڭنىڭ «ديقان كەتپەنىنە, قويشى تاياعىنا, جازۋشى قالامىنا يە بولسىن» دەگەن قاناتتى ءسوزى ايتىلاتىن جينالىس ەدى. ساحنادان قايتالانعان وسى ءسوز كورەرمەندى تاعى ءبىر ويعا ءتۇسىردى. اركىم ءوز ىسىندە, ءار نارسە ءوز ورنىندا تۇرسا قوعام دامۋى دا دۇرىس باعىت الار ەدى-اۋ.
تەحنولوگيا دامىعان قازىرگى زاماندا ديقاننىڭ ءبىر ايلىق جۇمىسىن ءاپ-ساتتە بىتىرۋگە بولادى. ەرىنبەگەندەر مالدى ماشينامەن, ەرىنگەندەر ورىستەگى ت ۇلىكتى قالتاسىنداعى الاقانداي تەلەفونمەن باعۋعا كوشكەن قازىرگى زاماندا بەينەتكە بەلشەسىنەن باتىپ ەڭبەك ەتكەندەر جايلى اڭگىمە ەرتەگىدەي ەستىلۋى دە مۇمكىن-اۋ.
بىراق قاسيەتتى قارا كەتپەن مەن شوپاننىڭ اق تاياعىنىڭ ورنى بولەك. پرەمەرالىق قويىلىمنىڭ ايتار ويى وسى دەپ ۇقتىق.
سپەكتاكل سوڭىندا تۋىندى اۆتورى, جازۋشى قۋاندىق تۇمەنباي ءسوز الىپ, قالا باسشىلىعىنا, شىعارماسىن ساحناعا لايىقتاعان تەاتردىڭ كوركەمدىك جەتەكشىسى وڭتالاپ نۇرماحانوۆقا, قويىلىم رەجيسسەرى ەرعازى ابجاليەۆكە, تەاتر ارتىستەرىنە العىس ايتتى.
از جىلدا رەپەرتۋارىن ءتۇرلى تاقىرىپتاعى قويىلىممەن بايىتىپ ۇلگەرگەن قالالىق جاستار تەاترى ۇجىمى الداعى ۋاقىتتا سپەكتاكلدى جامبىل وبلىسىنا اپارىپ قويۋدى جوسپارلاپ وتىر.
قىزىلوردا
