جاقىندا ىسساپارمەن زايسان اۋدانىندا بولدىق, اۋدان تۇرعىندارىنىڭ ەڭسەسى كوتەرىڭكى. جىل باسىنان بەرى 10 ميلليارد 861 ميلليون تەڭگەنىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن ءوندىرىپتى. وڭىردە سويا داقىلى مەن تارى دا بىتىك وسەدى. ەبىن تاپساڭ, تارىدان كول-كوسىر پايدا تابۋعا بولادى. ونىڭ ۇستىنە زايساننىڭ تارىسىنىڭ اتاعى وسكەمەندى بىلاي قويىپ, استانا مەن الماتىعا دا جەتكەن. ءدامى ءتىل ۇيىرەتىن تارىنى ىزدەپ ءجۇرىپ ساتىپ الاتىندار قاتارى كوبەيىپ كەلەدى.
جاقىندا ىسساپارمەن زايسان اۋدانىندا بولدىق, اۋدان تۇرعىندارىنىڭ ەڭسەسى كوتەرىڭكى. جىل باسىنان بەرى 10 ميلليارد 861 ميلليون تەڭگەنىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن ءوندىرىپتى. وڭىردە سويا داقىلى مەن تارى دا بىتىك وسەدى. ەبىن تاپساڭ, تارىدان كول-كوسىر پايدا تابۋعا بولادى. ونىڭ ۇستىنە زايساننىڭ تارىسىنىڭ اتاعى وسكەمەندى بىلاي قويىپ, استانا مەن الماتىعا دا جەتكەن. ءدامى ءتىل ۇيىرەتىن تارىنى ىزدەپ ءجۇرىپ ساتىپ الاتىندار قاتارى كوبەيىپ كەلەدى.
– بيىل «قارابۇلاق», «كەڭساي» اۋىلدىق وكرۋگتەرىندەگى شارۋا قوجالىقتارى 295 گەكتارعا تارى ەگىپ, گەكتارىنان 24-30 تسەنتنەردەن ءونىم الدى. «ىنتىماق» شارۋا قوجالىعى 50 وتباسىن بىرىكتىرىپ, 192 گەكتارعا بيداي, 197 گەكتارعا تارى, 44 گەكتارعا كارتوپ ەكتى. ءىستىڭ كوزىن تاپقاندار ءبىر قاپ تارىنى تازارتىپ, قۋىرىپ بولعان سوڭ ساتسا 50-70 مىڭ تەڭگە تابىس تۇسىرەدى. ال سويانى سوڭعى بىرنەشە جىلدان بەرى وڭىردە ءوسىرىپ جاتقاندار كول-كوسىر بايلىققا كەنەلۋدە. سەبەبى, سويا قۇس وندىرىسىنە اسا قاجەت. ودان تاعامنىڭ 50-دەن استام ءتۇرىن ازىرلەۋگە بولادى. تونناسىن قازىردىڭ وزىندە 70 مىڭ تەڭگەدەن ساتىپ الىپ جاتقاندار از ەمەس. قىتايدان كوشىپ كەلگەن قانداسىمىز بولاتبەك ميزامحان بيىل 200 گەكتارعا سويا ەگىپ, مول ءونىم الدى. ولاردىڭ قوجالىعى جارسۋ اۋىلىندا, سوعان بارايىق دەگەن اۋداندىق اۋىل شارۋاشىلىعى ءبولىمىنىڭ باستىعى سابىر اندىرباەۆ ءبىزدى تاياق تاستام جەردەگى اۋىلعا باستاي جونەلدى.
ميزامحاننىڭ وتباسى التايدىڭ بۋىرشىن قالاسىنان 2006 جىلى اتامەكەنگە قونىس اۋدارىپتى. وزىمەن بىرگە اعاسى قابىلبەك, ءىنىسى وڭال, بارلىعى 5 وتباسى كەلە سالىسىمەن 5 گەكتار جەرگە كارتوپ سالعان. ازداعان قارجى جيناپ العان سوڭ بيداي ەككەن.
سوڭعى بىرەر جىلدا رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن قارجى ءبولىنىپ, 7 شاقىرىم 400 مەترگە بەتون ناۋالار ورناتىلعان. قازىر ۇزىندىعى 14 شاقىرىم 800 مەتر بولاتىن ر-1, ر-2 ماگيسترالدى كانالدارى ەگىستىككە سۋ بەرىپ تۇر. وعان 900,9 ميلليون تەڭگە قارجى ءبولىندى, سۋ قوجالىقتارعا تولىق جەتەدى,–دەپ قاسىمىزدا جۇرگەن اۋداندىق ءماسليحاتتىڭ حاتشىسى داۋلەت ىدىرىشەۆ انىقتاما بەرە كەتتى.
ميزامحاندى ەسىك الدىنان جولىقتىردىق. ءۇش-ءتورت جىگىت «كاماز» كولىگىنە قاپشىققا سالىنعان سويانى تيەپ جاتىر ەكەن.
– «قولى قيمىلداعاننىڭ اۋزى قيمىلدايدى» دەپ ورىندى ايتىلعان. كارتوپ ەگىپ, استىقتان قور جيناعاننان كەيىن بيىل 200 گەكتارعا سويا ەكتىك. سويا – جەردى تىڭايتىپ قانا قويماي, ازوت بەرەتىن باعالى داقىل. ەڭ باستىسى, ونى پىشاق ۇستىنەن تالاپ الىپ كەتەدى. سەمەي قۇس فابريكاسى 40 توننا سويانى بىزدەن ساتىپ الدى. ءبىر تونناسى 70 مىڭ تەڭگە. مىنا كولىك سەمەيگە جونەلتىلمەك. كەلەر جىلى اۋدان اكىمى الماس وڭداقانوۆ بىزگە قوسىمشا 300 گەكتار جەر بەرىپ وتىر, 1000 گەكتارعا سويا ەكپەكپىز. ونى دا سەمەيلىكتەر الماق. قازىردىڭ وزىندە كەلىسىم جاساستىق. جالپى, زايساندىقتار سويا ەگىستىگىن كوبەيتسە, كورشى مەملەكەت تە ساتىپ الۋعا ىنتا تانىتىپ وتىر. سويا مەن تارى وسىرۋگە اۋداندا مول مۇمكىندىك بار, سۋ جەتكىلىكتى, ءتۇبى وسى ەكى داقىل ديقانداردىڭ ىرىسىن ارتتىراتىنى ءسوزسىز, – دەپ بولاتبەك ميزامحان ءبىراز جايدان حاباردار ەتتى.
قانداسىمىز 25 ميلليون تەڭگەگە كومباين ساتىپ الىپتى. «كەلەسى جىلى تارى مەن سويانى ەگىپ, ودان مول پايدا تاۋىپ جاتساق, قۋاتتى تەحنيكالاردى ساتىپ الامىن», دەيدى ءىستىڭ كوزىن تاپقان ىسكەر ازامات.
وڭداسىن ەلۋباي,
«ەگەمەن قازاقستان».
شىعىس قازاقستان وبلىسى,
زايسان اۋدانى.
–––––––––––
سۋرەتتە: سويا داقىلى سەمەيگە جونەلتىلمەك.
سۋرەتتى تۇسىرگەن اۆتور.
