«ەلەكتر ەنەرگەتيكاسى تۋرالى» 2004 جىلعى 9 شىلدەدەگى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭى 4-بابىنىڭ 38-6), 38-7) تارماقشالارىنا سايكەس قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى قاۋلى ەتەدى:
1. قوسا بەرىلىپ وتىرعان ەنەرگيا ءوندىرۋشى ۇيىمدار ءۇشىن كۇزگى-قىسقى كەزەڭدە پايدالانىلاتىن وتىن قورىنىڭ نورمالارى بەكىتىلسىن.
2. «ەنەرگيا ءوندىرۋشى ۇيىمدار ءۇشىن كۇزگى-قىسقى كەزەڭدە پايدالانىلاتىن وتىن قورىنىڭ نورمالارىن ايقىنداۋ قاعيدالارىن بەكىتۋ تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتىنىڭ 2013 جىلعى 19 ناۋرىزداعى № 261 قاۋلىسىنا (قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ءپۇاج-ى, 2013ج., № 22, 353-قۇجات.) مىناداي تولىقتىرۋ ەنگىزىلسىن:
كورسەتىلگەن قاۋلىمەن بەكىتىلگەن ەنەرگيا ءوندىرۋشى ۇيىمدار ءۇشىن كۇزگى-قىسقى كەزەڭدە پايدالانىلاتىن وتىن قورىنىڭ نورمالارىن ايقىنداۋ قاعيدالارى:
مىناداي مازمۇنداعى 7-1-تارماقپەن تولىقتىرىلسىن:
«7-1. ەنەرگيا ءوندىرۋشى ۇيىمداعى وتىننىڭ ورتاشا تاۋلىكتىك شىعىسى مىناداي فورمۋلالارعا سايكەس ەسەپتەلەدى:
ۆ=ۆتە + ۆەە, [توننا],
مۇنداعى:
ۆ – ەنەرگيا ءوندىرۋشى ۇيىمداعى وتىننىڭ ورتاشا تاۋلىكتىك شىعىسى;
ۆجە – جىلۋ ەنەرگياسىن وندىرۋگە ارنالعان وتىننىڭ ورتاشا تاۋلىكتىك شىعىسى;
ۆەە – ەلەكتر ەنەرگياسىن وندىرۋگە ارنالعان وتىننىڭ ورتاشا تاۋلىكتىك شىعىسى.
جىلۋ ەنەرگياسىن وندىرۋگە جۇمسالاتىن وتىننىڭ ورتاشا تاۋلىكتىك شىعىسىنىڭ مولشەرىن ايقىنداۋ.
ۆجە = ۆجە شارت / ە, [توننا];
مۇنداعى:
ۆجە شارت – جىلۋ ەنەرگياسىن وندىرۋگە ارنالعان شارتتى وتىننىڭ ورتاشا تاۋلىكتىك شىعىسى [شارتتى وتىننىڭ تونناسى];
ە – وتىننىڭ جىلۋ شىعارۋ قابىلەتىنىڭ شارتتى وتىنعا قاتىناسىنا تەڭ كالوريالى كوەففيتسيەنتى:
ە = Qpت / 7000,
مۇنداعى:
Qpت - وتىننىڭ تومەنگى جىلۋ شىعارۋ قابىلەتى, [كيلوكالوريا/كيلوگرامم];
7000 – شارتتى وتىننىڭ تومەنگى جىلۋ شىعارۋ قابىلەتى, [كيلوكالوريا/كيلوگرامم].
ۆجە شارت = ءQتاۋ * bت * 10-3, [شارتتى وتىننىڭ تونناسى],
مۇنداعى:
ءQتاۋ - تاۋلىگىنە الىناتىن جىلۋ ەنەرگياسىنىڭ مولشەرى [گيگاكالوريا];
bو – شارتتى وتىننىڭ جىلۋ ەنەرگياسىن جىبەرۋدەگى ۇلەس شىعىسى, [كيلوگرامم/گيگاكالوريا].
ءQتاۋ = Q * t,
مۇنداعى:
ءQتاۋ – تاۋلىگىنە الىناتىن جىلۋ ەنەرگياسىنىڭ مولشەرى [گيگاكالوريا];
Q – بەلگىلەنگەن جىلۋ قۋاتىن پايدالانۋ كوەففيتسيەنتىن ەسكەرە وتىرىپ ەسەپتەلگەن جىلۋ قۋاتى [گيگاكولوريا / ساعات];
t – تاۋلىكتەگى ساعات سانى [ساعات];
Q=Qبەلگ *كو, [گيگاكولوريا/ساعات], مۇنداعى:
Qبەلگ – ستانتسيانىڭ بەلگىلەنگەن جىلۋ قۋاتى, [گيگاكالوريا /ساعات];
كو – بەلگىلەنگەن جىلۋ قۋاتىن پايدالانۋ كوەففيتسيەنتى;
كو= ءQوند /Qبەلگ.*n) مۇنداعى:
ءQوند – جىل بويى وڭدىرىلگەن جىلۋ ەنەرگياسىنىڭ مولشەرى [گيگاكالوريا];
n – وتكەن جىلداعى كۇنتىزبەلىك ساعات سانى.
تاۋلىگىنە ەلەكتر ەنەرگياسش وندىرۋگە جۇمسالاتىن شارتتى وتىن مولشەرىن ايقىنداۋ:
ۆەە = ۆەەشارت /ە, [توننا],
مۇنداعى:
ۆەە شارت – ەلەكتر ەنەرگياسىن وندىرۋگە ارنالعان شارتتى وتىننىڭ ورتاشا تاۋلىكتىك شىعىسى, [شارتتى وتىننىڭ تونناسى];
ە – وتىننىڭ جىلۋ شىعارۋ قابىلەتىنىڭ شارتتى وتىنعا قاتىناسىنا تەڭ كالوريالىق كوەففيتسيەنتى:
ە = Qpت / 7000, [كيلوكالوريا/كيلوگرامم].
مۇنداعى:
Qpت - وتىننىڭ تومەنگى جىلۋ شىعارۋ قابىلەتى, [كيلوكالوريا/كيلوگرامم];
7000 – شارتتى وتىننىڭ تومەنگى جىلۋ شىعارۋ قابىلەتى, [كيلوكالوريا/كيلوگرامم].
ۆەە شارت = ەتاۋ * bە * 10-3 [شارتتى وتىننىڭ تونناسى],
مۇنداعى:
ەتاۋ – تاۋلىگىنە الىنعان ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ مولشەرى [مىڭ كيلوۆاتت*ساعات];
bە - شارتتى وتىننىڭ ەلەكتر ەنەرگياسىن جىبەرۋدەگى ۇلەس شىعىسى, [گرامم/كيلوۆاتت*ساعات];
ەتاۋ = N * t, مۇنداعى:
N – بەلگىلەنگەن ەلەكتر قۋاتىن پايدالانۋ كوەففيتسيەنتىن ەسكەرە وتىرىپ ەسەپتەلگەن ەلەكتر قۋاتى [مەگاۆاتت];
ءtتاۋ – تاۋلىكتەگى ساعات سانى, ساعات;
N=Nبەلگ.*كە, [مەگاۆاتت], م9نداعى:
Nبەلگ. – ستانتسيانىڭ بەلگىلەنگەن ەلەكتر كۋاتى, [مەگاۆاتت];
كە – بەلگىلەنگەن ەلەكتر قۋاتىن پايدالانۋ كوەففيتسيەنتى;
كە = ەوند / (Nبەلگ.* n), مۇنداعى:
ەوند – وتكەن جىلى وندىرىلگەن ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ مولشەرى [مىڭ كيلوۆاتت*ساعات];
n – وتكەن جىلداعى كۇنتىزبەلىك ساعات سانى.».
3. «وتىن پايدالانۋ قورىنىڭ نورماسى تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەمەر-ءمينيسترىنىڭ 1996 جىلعى 19 جەلتوقسانداعى № 577-ءو وكىمىنىڭ كۇشى جويىلدى دەپ تانىلسىن.
4. وسى قاۋلى العاشقى رەسمي جاريالانعان كۇنىنەن باستاپ كۇنتىزبەلىك ون كۇن وتكەن سوڭ قولدانىسقا ەنگىزىلەدى.
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەمەر-ءمينيسترى س.احمەتوۆ.
قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتىنىڭ 2013 جىلعى 24 قازانداعى №1143 قاۋلىسىمەن بەكىتىلگەن
ەنەرگيا ءوندىرۋشى ۇيىمدار ءۇشىن كۇزگى-قىسقى كەزەڭدە پايدالانىلاتىن
وتىن قورىنىڭ نورماسى
1. قاتتى جانە سۇيىق وتىنمەن جۇمىس ىستەيتىن ەنەرگيا ءوندىرۋشى ۇيىمدار ءۇشىن:
100 كيلومەترگە دەيىنگى جەتكىزۋ قاشىقتىعىندا 10 تاۋلىككە ارنالعان نەگىزگى جانە رەزەرۆتى وتىن مولشەرى;
100 كيلومەتردەن اساتىن جەتكىزۋ قاشىقتىعىندا 20 تاۋلىككە ارنالعان نەگىزگى جانە رەزەرۆتى وتىن مولشەرى.
2. گاز ءتارىزدى وتىنمەن جۇمىس ىستەيتىن ەنەرگيا ءوندىرۋشى ۇيىمدار ءۇشىن, ولاردا مازۋت:
اۆاريالىق وتىن, 5 تاۋلىككە ارنالعان وتىنعا مولشەرى;
رەزەرۆتىك وتىن, 10 تاۋلىككە ارنالعان وتىن مولشەرى بولىپ تابىلادى.
3. مازۋت جاعاتش وتىن بولىپ تابىلاتىن ەنەرگيا ءوندىرۋشى ۇيىمدار ءۇشىن:
10 تاۋلىككە ارنالعان وتىن مولشەرى, بۇل رەتتە ءبىر مەزگىلدە جاعىلاتىن اگرەگاتتار سانى:
نومينالدى ونىمدىلىگىنەن 30%-عا دەيىن جۇكتەمەسى بار 4x200 مەگاۆاتت, 3x300 مەگاۆاتت جانە ودان جوعارى ەلەكتر ستانتسياسىندا - بلوكتاردا;
نومينالدى ونىمدىلىگىنەن 30%-عا دەيىن جۇكتەمەسى بار جىلۋ ەلەكتر ورتالىعىنىڭ ەكى ەڭ ۇلكەن قازانىنان جوعارى بولماۋى ءتيىس.
