23 قازان، 2013

«نۇر وتان» – ناقتى ىستەردىڭ پارتياسى

229 رەت كورسەتىلدى

AAM 8637-1كەشە عانا وتكەن، ىستىق-سۋىعى ءالى باسىلا قويماعان «نۇر وتان» پارتياسىنىڭ XV سەزىن ۇلكەن كىتاپ دەسەك، سول ماعىنالى دا مازمۇندى جيناقتى پاراقتاپ، ونى قاراپايىم حالىققا جەتكىزۋ، ءتۇسىندىرۋ، تەك پاراقتاپ قانا قويماي، ونداعى اۋقىمدى مىندەتتەردى جۇزەگە اسىرۋ سىندى استا-توك شارۋالاردى شىعىس قازاقستان وبلىستىق فيليالى باستاپ تا جىبەردى. ەلورداداعى پارتيا جيىنىنان ورالعان فيليال توراعاسى، وبلىس اكىمى بەردىبەك ساپارباەۆ ساياسي كەڭەستىڭ كەڭەيتىلگەن ءماجىلىسىن وتكىزدى.

 جاۋاپكەرشىلىك جۇگى اۋىر

كەشە عانا وتكەن، ىستىق-سۋىعى ءالى باسىلا قويماعان «نۇر وتان» پارتياسىنىڭ XV سەزىن ۇلكەن كىتاپ دەسەك، سول ماعىنالى دا مازمۇندى جيناقتى پاراقتاپ، ونى قاراپايىم حالىققا جەتكىزۋ، ءتۇسىندىرۋ، تەك پاراقتاپ قانا قويماي، ونداعى اۋقىمدى مىندەتتەردى جۇزەگە اسىرۋ سىندى استا-توك شارۋالاردى شىعىس قازاقستان وبلىستىق فيليالى باستاپ تا جىبەردى. ەلورداداعى پارتيا جيىنىنان ورالعان فيليال توراعاسى، وبلىس اكىمى بەردىبەك ساپارباەۆ ساياسي كەڭەستىڭ كەڭەيتىلگەن ءماجىلىسىن وتكىزدى.

AAM 8637-1

ماجىلىسكە ساياسي كەڭەستىڭ 45 مۇشەسى­نەن باسقا وبلىستىق باسقارمالار مەن دەپارتامەنتتەردىڭ باسشىلارى، «نۇر وتان­نىڭ» فراكتسياسى دەپۋتاتتارى، باسقا دا ساياسي پارتيالاردىڭ، قوعامدىق بىرلەستىكتەردىڭ وكىلدەرى قاتىستى. سونىمەن بىرگە، ونلاين كەستەسىندەگى بۇل جيىنعا وڭىردەگى اۋدان، قالا جۇرتى دا قاتىسۋ مۇمكىندىگىن الدى.

– پارتيانىڭ كەزەكتەن تىس سەزى، ونداعى پارتيا توراعاسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ماعىنالى بايانداماسى ارقامىزدى كەڭگە سالۋعا بولمايتىنىن، ايتىلعان، قابىلدانعان شەشىمدەردى جۇزەگە اسىرۋدى بۇگىننەن باستاپ قولعا الۋىمىز كەرەكتىگىن مىندەتتەپ وتىر. سەزد قابىلداعان ساياسي دوكترينا ءبىزدىڭ بۇگىنگى تاڭدا ەكونوميكاسى مىقتى، ادىلەتتى الەۋمەتتىك ساياسات جۇرگىزىپ وتىرعان، بارلىق سالالاردا بىردەي جەتىستىكتەرىمەن ماقتانا الاتىن مەملەكەت ەكەندىگىمىزدىڭ دالەلى. الايدا، ەلباسىمىز ايتپاقشى، بۇگىنگى تابىستارىمىزعا ماساتتانىپ قانا وتىرۋ ەرتەڭگى كۇنى توقىراۋعا اپارادى، سوندىقتان ءبىر ءسات تە تىزگىندى بوساتپاۋىمىز كەرەك. ەكونوميكامىزدىڭ قارقىندى دامۋى ەڭ الدىمەن حالقىمىزدىڭ تۇرمىسىن جاقسارتۋعا باعىتتالعانىن ۇمىتۋعا بولمايدى، ءارى سونى قالىڭ جۇرتشىلىققا جەتكىزۋ شارت. الەۋمەتتىك باعدارلامالاردى دەر كەزىندە جۇزەگە اسىرۋ ناتيجەسىندە ءبىز بۇگىنگى تاڭدا ەۋرازيا كەڭىستىگىندەگى ىرگەلى مەملەكەت بولىپ وتىرمىز. ال، پارتيا سەزى قويىپ وتىرعان مىندەتتەر تىم اۋقىمدى. جاۋاپكەرشىلىك جۇگى اۋىر، – دەدى ءوزىنىڭ كىرىسپە سوزىندە بەردىبەك ماشبەك ۇلى.

كۇن تارتىبىندەگى «نۇر وتان» پارتياسىنىڭ XV سەزىندە قابىلدانعان پارتيا دوكتريناسى اياسىندا جۇزەگە اسىرىلۋعا ءتيىس شىعىس قازاقستان وبلىستىق فيليالىنىڭ مىندەتتەرى» دەگەن تاقىرىپتاعى باياندامانى وبلىستىق فيليال توراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى ءتۇسىپحان تۇسىپبەكوۆ جاسادى.

– پارتيا توراعاسى – ەلباسىنىڭ سىندارلى ساياساتىن شىعىس جۇرتى ءاماندا ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىكپەن جۇزەگە اسىراتىنى ايان. الدىمىزدا پارتيا ايقىنداپ بەرگەن، ەلباسى كوشباسشى بولاتىن، مۇقىم جۇرت بولىپ اتقاراتىن اۋقىمدى ماقساتتار مەن مىندەتتەر تۇر. پارتيا توراعاسى ايتپاقشى، «نۇر وتان» – ازاماتتىق قوعامنىڭ كوشباسشىسى بولۋعا ءتيىس. ولاي بولسا، ەلىمىزدىڭ كەمەل كەلەشەگىن جاساۋ ءۇشىن ايانباي ەڭبەك ەتۋىمىز قاجەت. بۇل شارادا وڭىردەگى پارتيا فيليالى ارقاشان الدىڭعى قاتاردا بولاتىنىنا سەنەيىك، – دەدى ول قورىتىندى سوزىندە.

جوسپارلار مەن مىندەتتەر تالقىعا ءتۇستى. سەزد دەلەگاتتارى ە. نۇرباەۆ، و.چەرنىشوۆ، ب.مارجان جيىننان العان اسەرلەرىمەن، تۇيگەندەرىمەن ءبولىستى. فيليالدىڭ كەڭەيتىلگەن ءماجىلىسى ءوز مۇمكىندىكتەرىن سارالاي كەلە، قاۋلى قابىلدادى.

الىبەك قاڭتارباي.

وسكەمەن.

 

DSC 9204 - كوپياەربولات يسانوۆ،

«نۇر وتان» پارتياسى سىرىم اۋداندىق

فيليالى توراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى:

تالاپ بيىك، مىندەت زور

ءتىلشى تۇسىنىكتەمەسى: سەزد وتكەن كۇندەرى شىعارماشىلىق ساپارمەن استانا قالاسىندا بولعانمىن. ەلگە قايتار ساپاردا «نۇر وتاننىڭ» باستى قۇرىلتايىنا باتىس قازاقستان وبلىسىنان سايلانعان دەلەگاتتار توبىمەن استانا اۋەجايىندا كەزدەسىپ، ورال قالاسىنا بىرگە ۇشتىق. ولاردىڭ سەزدەن العان اسەرلەرى مول بولعانى، جىگەرگە جىگەر، قۋاتقا قۋات، قايراتقا قايرات قوسىپ كەلە جاتقاندارى ايقىن اڭعارىلىپ تۇردى.

سولاردىڭ ءبىرى سەزد دەلەگاتى، «نۇر وتان» پارتياسى سىرىم اۋداندىق فيليالى توراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى ەربولات يسانوۆپەن ۇشاق سالونىندا قاتار وتىرىپ قالىپپىز. وسى ءساتتى پايدالانىپ، ودان سەزدەن العان اسەرى مەن كوڭىلگە تۇيگەن وي-پىكىرىن ايتىپ بەرۋىن وتىنگەن ەدىم.

– سەزدە ەلباسى – پارتيا توراعا­سى نۇرسۇلتان نازارباەۆ بارلىق نۇروتان­دىقتاردىڭ الدىنا جاۋاپتى مىندەتتەر قويدى. ەندىگى جەردە ءاربىر ارىپتەسىمىز ءىس پەن ءسوزدىڭ بىرلىگىنە بۇرىنعىدان دا تەرەڭىرەك ءمان بەرۋى قاجەتتىگىن ۇعىنىپ قايتقانداي بولدىق. ال ۋادە بەردىڭ بە – ورىندا. ورىندالماعان قۇر­عاق ءسوز بەن ۋادە «نۇر وتان» پارتياسىنىڭ ءار مۇشەسىنە كولەڭكە تۇسىرەدى دەپ سانايمىن. سەلقوستىق پەن ەنجارلىق بىزبەن كورشىلەس، ەنشىلەس تۇرا المايدى. كورمەس تۇيەنى دە كورمەس دەگەن قاعيدامەن نۇروتاندىقتار ەش ىمىرالاسا الماعان جاعدايدا عانا ولاردىڭ ەل، تۇرعىندار الدىنداعى بەدەلى مەن مارتەبەسى ودان ءارى بيىكتەي تۇسەدى.

ادامدار جەرگىلىكتى جەردە جەمقورلاردى تۇستەپ تانيدى، ال بۇل ولاردى قاتارداعى نۇروتاندىقتاردى بىلەدى دەگەن ءسوز. ولار ءبىرىنشى بولىپ دابىل قاعىپ جەمقورلاردى اشكەرەلەۋى كەرەك دەپ اتاپ كورسەتتى ەلباسى – «نۇر وتان» پارتياسىنىڭ توراعاسى ن.ءا.نازارباەۆ. سونىمەن بىرگە، نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى مەملەكەتتىك قازىنانىڭ بىردە ءبىر تەڭگەسى قاراۋسىز قالماۋعا ءتيىس ەكەنى جونىندە ناقتى مىندەتتەر قويدى. وسىناۋ ەكى تاپسىرمانىڭ ءوزى پارتيامىزدىڭ ءاربىر مۇشەسىنە ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىك پەن سەنىم ارتادى. بۇل ارادا جاي عانا جاۋاپكەرشىلىك ەمەس، جوعارى پارتيالىق جاۋاپكەرشىلىك قاجەت ەكەنى انىق.

ءبىز وسى ەكى اۋىز سوزدەن تۇراتىن بيىك ۇعىم مۇددەسىنەن شىعا الىپ ءجۇرمىز بە؟ پارتيالىق جاۋاپكەرشىلىك تۋرالى ازاماتتىق ار-وجدانىمىزدىڭ الدىندا ويلانىپ كوردىك پە؟ قالاي دەگەندە دە ونى اياققا باسپاۋعا ۇمتىلعانىمىز، وعان كىر كەلتىرمەۋگە تىرىسقانىمىز انىق. الايدا، ءدال بۇگىنگى كۇنى، سونىڭ ىشىندە پارتيانىڭ حV سەزىنەن كەيىنگى ارالىقتا مۇنداي پارتيالىق جاۋاپكەرشىلىك سەزىمىن ودان ءارى تەرەڭدەتۋ مەن كۇشەيتۋ قاجەتتىگى تالاس تۋعىزبايدى.

تەك سوندا عانا پارتيالىق قىزمەتتىك پارمەندىلىگى مەن ناتيجەسى ودان ءارى ارتا الادى. بولدىق، تولدىق دەۋ ەشكىمگە دە ابىروي اپەرمەيدى، سونىڭ ىشىندە مۇنداي سىڭارجاق كوزقاراس «نۇر وتان» سەكىلدى كوشباسشى پارتياعا مۇلدەم جات. پارتيامىز ۇزدىكسىز العا دامۋ، ءوسۋ ۇستىندە. ونىڭ قىزمەتىنىڭ ادىستەرى مەن تاسىلدەرى دە ودان ءارى جەتىلدىرىلۋدە. وسىنداي جاعداي ءاربىر نۇروتاندىق پارتيا جۇمىسىنىڭ قۋاتىن كەم دەگەندە ءۇش قايتارا ەسەلەندىرۋگە ءوز ۇلەسىن قوسۋعا ءتيىس. ءارى مۇنىڭ ءوزى پارتيالىق جۇمىس الەۋەتىنىڭ شەگى بولىپ تابىلمايدى.

ءبىز ءبىرىنشى كەزەكتە ەلىمىزدىڭ باستى سايا­سي پارتياسىنىڭ ساپالىق قۇرامىنا باس­تى كوڭىل بولۋگە ءتيىسپىز. ءبىزدىڭ ارامىزدا قۇر ۇرانشىلدار مەن «نۇر وتاننىڭ» اتىنا كىر كەلتىرەتىن ديلەتانتتارعا ورىن جوق دەپ سانايمىن. ءتۇيىپ ايتقاندا، پارتيالىق جاۋاپكەرشىلىك ودان ءارى كۇشەيىپ، ءاربىر نۇروتاندىق ءوزىنىڭ كۇش-جىگەرى مەن مۇمكىندىگىن ورتاق تابىستار مولايۋىنا جۇمساي بىلسە، الىنبايتىن اسۋلار بولمايدى دەپ بىلەمىن.

جازىپ العان

تەمىر قۇسايىن،

«ەگەمەن قازاقستان».

باتىس قازاقستان وبلىسى.

 

01-اليا ر-2ءاليا راقىشەۆا،

«نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ» «نۇر وتان»

پارتياسى «قولعانات» باستاۋىش پارتيا

ۇيىمىنىڭ ءتورايىمى:

نۇرلى بولاشاقتىڭ ىرگەسىن ەلباسىمەن بىرگە قالايىق!

جاھاندا بولىپ جاتقان ەكونوميكالىق، سايا­سي، الەۋمەتتىك دۇربەلەڭدەر دۇنيە ديدارىندا كۇمان مەن قورقىنىش تۋعىزادى. سونىڭ سالدارىنان ورىن الىپ وتىرعان سوعىستار مەن داعدارىستار جانىڭدى كۇيزەلتىپ، ەرتەڭگى كۇنگە دەگەن سەنىمسىزدىككە الىپ كەلەدى. وسىعان حالىقتىڭ توتەپ بەرۋىن قامتاماسىز ەتىپ، قۋاتتاندىراتىن بيىك رۋح پەن مەملەكەتتىڭ ناقتى العا قويار جوسپارى بولسا كەرەك. «مەنىڭ ىشكى تۇيسىگىم مەن تاجىريبەم الەمنىڭ تاياۋ بولاشاقتاعى دامۋ كەزەڭى اسا كۇردەلى بولاتىنىن اڭداتادى، – دەپ اتاپ ءوتتى ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ «نۇر وتان» پارتياسىنىڭ حV سەزىندە سويلەگەن سوزىندە. – وسىنداي قيىندىقتار مەن داعدارىستار ورىن الىپ تۇرعاندا ءبىزدىڭ ەلىمىز بيىل تۇراقتى دامىپ كەلەدى». سوڭىنان ەرگەندەردى رۋحتاندىرىپ، نۇرلى بولاشاقتىڭ ىرگەسىن بەكەمدەيتىن ۇلكەن ماقساتتاردى جۇزەگە اسىرۋعا جۇمىلدىراتىن «نۇر وتان» پارتياسىنىڭ جاڭا دوكتريناسى جۇرتشىلىق تاراپىنان جان-جاقتى قولداۋعا يە بولىپ، پارتيا قۇرىلتايىندا بەكىتىلدى.

جاپون حالقىنىڭ ماقالىنا سۇيەنسەك: «ارەكەت­سىز كورىنىس – بۇل ارمان. كورىنىسسىز ارەكەت – بۇل شا­تاسۋ». دەمەك، ءاربىر ارەكەتتىڭ ءمانىسى ءارى ناتيجەسى بولۋى كەرەك. 2050 جىلعا باعىتتالعان دامۋ ستراتەگياسى ناقتى جوسپاردى قاجەت ەتتى، ءارى ناتيجەنىڭ ناقتى مولشەرلەمەسىن بەلگىلەۋ كەرەك بولدى. سوعان ساي سوتسيال-دەموكراتيالىق اعىمنىڭ قاعيدالارىنا سۇيەنىپ، جاڭا باعدارلاما قالاندى. ەندى زامان دا وزگەردى، ادام دا جاڭاردى. وسى جاڭارۋعا سايكەس حالىقتى زياتكەرلىك ۇلت رەتىندە قالىپتاستىرۋدىڭ جاڭا ستراتەگياسىنىڭ، جاڭا دوكترينانىڭ كەزەگى كەلىپ تۇر. جاڭا دوكترينادا ناقتى قادامدار، كاعيدالار بەلگىلەنىپ وتىر. سەز­دەگى سوزىندە نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى «نۇر وتان­نىڭ» باعدارلامالىق قۇجاتتارى اركەزدە دە ناق­تىلى بولعانىن، سوندىقتان ولار ناتيجەلى بو­­لىپ كەلە جاتقانىن اتاپ ايتتى. «ءبىز ءاربىر ءسوز­ى­مىز­دى اركەزدە دە شىنايى ەڭبەكپەن جانە ناقتى ىستەرمەن ايعاقتاپ وتىرامىز»، دەدى ەلباسى. ءار ازامات ءۇشىن تارتىمدى، كۇندەلىكتى ويى مەن قام-قا­­رە­كەتىنىڭ نەگىزىن قۇرايتىن ماسەلەلەر وسى قۇ­جات­ق­ا وزەك بولىپ تارتىلعان. ءتيىمدى مەملەكەتتىك باس­قارۋ، بىرلىك پەن كەلىسىم، الەۋمەتتىك جاڭعىرتۋ دوك­ترينانىڭ ءار جولىنان كورىنىس بەرسە، ءبىز ءۇشىن «قازاقستان-2050» ستراتەگياسىنداعى بيىك ماق­ساتتارعا قول جەتكىزەتىندىگىمىز سەنىمدى بولا تۇسەدى.

باسقا مەملەكەتتەردىڭ ساياسي قۇرىلىمىنا كوز سالساق، باسشى ورگاندارى مۇشەلەرىنىڭ باسىم بولىگىن نە كونە داستۇرگە سۇيەنەتىن، نە مۇلدەم بۇل داستۇرگە سايكەسپەيتىن، ءسويتىپ، قوعامدى باسقا باعىتقا جەتەلەيتىن ساياساتكەرلەر قۇرايدى. سوندا سول مەملەكەتتەردىڭ تۇرعىندارى وسى ەكى نۇسقادان وزدەرىنىڭ دۇنيەتانىمدارىنا جاقىن بىرەۋىن تاڭدايدى. ال «نۇر وتان» پارتياسىنىڭ باستى ەرەكشەلىگى – بۇل شەبەر باسشىلىقتىڭ ليبەرالدى ەكونوميكا مەن الەۋمەتتىك كونسەرۆاتيزمنىڭ اراسىنداعى تىزگىندى تەڭ ۇستاۋى. مۇنداي ساياسي تسەنتريستىك يدەولوگيا ءوزىنىڭ ادىلەتتىلىگىمەن ءارى الۋان تۇرلىلىگىمەن ءار ازاماتتىڭ كوڭىلىنەن شىعادى. وسىلايشا، قوعامنىڭ ءاربىر مۇشەسىنىڭ كەمەل ازاماتتىق مەملەكەت قۇرۋعا قاتىناسۋىنا مۇمكىنشىلىگى ارتا بەرەدى. ول ءوز وتباسىنىڭ مۇڭىن مۇڭداپ، بالا-شاعاسىنا ۇلگى بولسا، وسىلايشا اتا-اناسىنىڭ اق ءسۇتىن اقتاسا، قوعامدا بۇل ازامات ادال ەڭبەگى مەن بىلىمدىلىگىنە قاراي سىي-قۇرمەتكە بولەنەدى. مۇنداي قوعامنىڭ ىرگەتاسى بەرىك بولادى.

پارتيا مەن ازاماتتىڭ وسىلاي ءوزارا ءتيىمدى ارەكەتتەسۋى جاۋاپتى ازاماتتىق قوعامدى قۇرۋعا ىقپالىن تيگىزەدى. مەملەكەت ءوزى تاراپىنان قاۋىپسىزدىكتى، ءتارتىپتى، ەكونوميكالىق تۇراقتىلىقتى قامتاماسىز ەتسە، ءار ازامات وسى فاكتورلاردىڭ جۇزەگە اسۋىنا قاتىسۋى قاجەت. مەملەكەتتىڭ دەمەۋى بولماسا، ازامات تا پايداسىن اسىرا المايدى، ازاماتتىڭ قوعامدىق بەلسەندىلىگى بولماسا، مەملەكەتتىڭ دە دامۋى تەجەلەدى. سوندىقتان پارتيانىڭ العا قويىپ وتىرعان باعىتى – پارتيا مۇشەلەرىنىڭ ساپالىلىعى، حالىقتىڭ سىناعىنان وتكەن ساڭلاقتار توبىن قالىپتاستىرۋ. سەزدە ايتىلعانداي، پارتيانىڭ جوعارى وكىلدىك ورگانىنىڭ قۇرامى 49 پايىزعا جاڭارتىلىپ، باسىم بولىگىن مادەنيەت، سپورت، ءبىلىم بەرۋ جانە دەنساۋلىق ساقتاۋ سالالارىنىڭ وكىلدەرى قۇرادى.

2013 جىلدىڭ 18 قازانىنان باستاپ وتانىمىز ءۇشىن ەلەۋلى كەزەڭ باستالدى. «نۇر وتان» پارتياسى بەلگىلەگەن جول – قۋاتتى ەكونوميكا مەن الەمدەگى قاتاڭ سۇرىپتاۋدان وتكەن تاجىريبەنى ۇيلەستىرە الاتىن قاينار بۇلاق. كەلەشەكتە جاھاندىق تاريحتىڭ جارقىن بەتتەرىنەن ءوز ورنىمىزدى تاپقىمىز كەلسە، ءبىر جاعادان باس، ءبىر جەڭنەن قول شىعارىپ، ءبىر باعىتتى ۇستانىپ، العا ۇمتىلۋىمىز قاجەت. «نۇر وتان» پارتياسىنىڭ مۇشەسى بولۋ – بۇل جوعارى جاۋاپكەرشىلىكتىڭ كورسەتكىشى، بۇل حالىقتىڭ مۇددەسىن مىندەت ەتىپ قويا ءبىلۋدىڭ بەلگىسى.

جازىپ العان

انار تولەۋحانقىزى،

«ەگەمەن قازاقستان».

استانا.

سوڭعى جاڭالىقتار

9 سۋ قويماسى سالىنادى

ەكولوگيا • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار