كوروناۆيرۋس پاندەمياسىمەن كۇرەستىڭ جارتى جىلىنان كەيىن ساراپشىلار العاشقى قورىتىندىلارىن شىعارا باستادى – كىم, قاي مەملەكەت جانە ۇلت COVID-19 قاتەرىن جەڭىپ شىعا الدى. سوندا العاشقى قورىتىندىلار مىناداي: «تيپتىك ەمەس پنەۆمونيا» ەپيدەمياسىن وتكەرگەن ەلدەردىڭ تاجىريبەسى كوروناۆيرۋسپەن كۇرەستەگى جەتىستىكتىڭ ماڭىزدىلىعى جاعىنان ءبىرىنشى فاكتورى بولدى (SARS, 2003 جىل, ينفەكتسيانىڭ تارالۋى بويىنشا باقىلاۋ شارالارىمەن توقتاتىلدى). ال جەتىستىكتىڭ ماڭىزدىلىعى جاعىنان ەكىنشى فاكتور – سەنىم. پاندەميا جاعدايىندا ۆيرۋستىڭ تارالۋىنا توسقاۋىل قويۋدىڭ جەتىستىگى تىكەلەي مەملەكەتتىك باقىلاۋ تەتىكتەرىنەن ەمەس, ازاماتتاردىڭ ەرىكتى قاتىسۋىنا تاۋەلدى. ال ازاماتتاردىڭ قاتىسۋى ولاردىڭ مەملەكەتكە, مەملەكەتتىك ورگاندارعا سەنىمىنە نەگىزدەلەدى.
ءبىزدىڭ ساراپشىلار, الەۋمەتتانۋشىلار, ساياساتتانۋشىلار قوعامداعى سەنىمنىڭ جەتكىلىكتى جوعارى دەڭگەيدە ەمەس ەكەنىن بۇرىننان ايتىپ كەلەدى. ەگەر ادەتتەگى جاعدايدا بۇل وتە تەوريالاندىرىلعان قورىتىندى سياقتى ەستىلسە, وندا پاندەميانىڭ جارتى جىلىندا سەنىمسىزدىكتىڭ «قولدانبالى» سيپاتىن – ۇرەي تۋعىزۋ جانە جوعارى دەڭگەيدەگى بەلگىسىزدىك, ينفودەميا, مەملەكەت پەن ازاماتتاردىڭ ارەكەتتەرىنىڭ كەلىسىلمەۋىن ءبارىمىز سەزىندىك.
وكىنىشكە قاراي, مەملەكەتتىك سەكتورعا سەنىم دەڭگەيى شەشۋشى كورسەتكىش بولىپ تابىلمايدى, ول ورتالىق مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ ستراتەگيالىق جوسپارلارىندا, وڭىرلەردى دامىتۋ باعدارلامالارىندا جوق. ال بۇكىل الەمدە مەملەكەتكە دەگەن سەنىم تومەننەن جوعارىعا – جەرگىلىكتى باسقارۋدان ورتالىققا قاراي قالىپتاسادى (Edelman Trust Barometer 2020, مەملەكەتتىك باسقارۋدىڭ ءارتۇرلى دەڭگەيىندەگى سەنىم دەڭگەيىن سالىستىرۋ).
سوندىقتان حالىقتىڭ ەڭ الدىمەن قالا, ەلدى مەكەندەر, ايماقتار اكىمدەرىنە دەگەن سەنىمىن ارتتىرۋ مىندەتى COVID-19-عا قارسى كۇرەس ستراتەگياسىنىڭ ءبىر بولشەگىنە اينالۋى قاجەت. سەبەبى سەنىم قوعامنىڭ مىنەز-ق ۇلىقتىق ۇستانىمىنا بايلانىستى كەز كەلگەن مەملەكەتتىك ساياسات ءۇشىن وتە ماڭىزدى.
اشىق مەملەكەت ساياساتى بۇدان بىلاي قاراي ءبىر-ەكى ورتالىق مەملەكەتتىك ورگاننىڭ ۆەدومستۆولىق مىندەتى بولىپ قالماۋى كەرەك. سەنىم كورسەتكىشتەرى مەملەكەتتىك جوسپارلاۋ, وڭىرلىك ساياسات جۇيەسىنە ەنۋى قاجەت, مەملەكەتتىك سەكتورداعى كادرلىق شەشىمدەر ءۇشىن نەگىزگە اينالۋى ءتيىس.
بيۋدجەتتىڭ مالىمەتتەرىن, ەسەپتەرىن جانە اشىقتىعىن جاريالاۋ تۋرالى العاشقى كەشەندى ساياسات 2015 جىلى «100 ناقتى قادام» ۇلت جوسپارىن جۇزەگە اسىرۋ شەڭبەرىندە ەنگىزىلگەن بولاتىن. قازىر ولاردى قايتا باعالاۋ, قاتاڭداتۋ جانە جەتىلدىرۋ ۋاقىتى كەلدى.
بۇگىندە حالىقتىڭ مەملەكەتتىك جۇيەلەرگە, قىزمەت كورسەتۋ سەرۆيستەرى مەن پروۆايدەرلەرىنە, سونداي-اق جەكە ادامدارعا دەگەن سەنىم دەڭگەيىن انىقتاۋ بويىنشا جۇيەلى زەرتتەۋلەر وتكىزۋ قاجەت.
سابينا ساديەۆا,
پرەزيدەنت جانىنداعى قازاقستان ستراتەگيالىق زەرتتەۋلەر ينستيتۋتى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى
