رۋحانيات • 16 ءساۋىر, 2020

ىرىسىمىز – ىنتىماعىمىزدا

591 رەت
كورسەتىلدى
16 مين
وقۋ ءۇشىن

مەملەكەتىمىزدىڭ بەدەلدى باس گازەتى «Egemen Qazagstanda», ارتىنشا بارلىق باسىلىمدار مەن نەگىزگى سايتتاردا كەڭ كولەمدە جارىق كورگەن «بىرلەسە بىلگەن ەل ءبارىن جەڭەدى» اتتى ەلباسىمىز نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ماڭىزدى ماقالاسى دەر كەزىندە ايتىلعان وتكىر ءسوز, قۋاتى كۇشتى ۇندەۋ بولدى دەپ سانايمىن.

ىرىسىمىز – ىنتىماعىمىزدا

كوللاجدى جاساعان امانگەلدى قياس, «ەQ»

قازاقستاننان تارتىپ كۇللى دۇنيە داعدارىپ قالدى. وتباسىمىزدان وتانى­مىزعا دەيىن, اۋلەتىمىزدەن الەمگە دەيىن ابىگەرگە ءتۇسىپ جۇرت ءارى-ءسارى كۇي كەشىپ مۇڭايىپ قالىپ ەدى. وسىن­داي اۋىر شاقتا مەملەكەتىمىز بۇگىنگى تەح­نولو­گيا­لىق مۇمكىندىگىمىزدى, مەدي­تسي­نالىق جەتىس­تىكتەرىمىزدى, قارجى-قاراجات, اسكەري ادام كۇشى ارقىلى بۇل ءتونىپ كەلگەن اپاتتىڭ بەتىن قايتارۋعا جەدەل كىرىستى. شۇعىل شارالار قولدانىپ, الدىن الۋعا بار كۇشىمىزدى جۇمىلدىردى. دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى الدىمەن «ا» جوسپارىن, ارتىنان «ب» جوسپارىن ىركەس-تىركەس ىسكە قوستى. ەگەر ماسەلە ۇلعايىپ, وقيعا ەتەك الىپ بارا جاتسا, كەلەسى «س» جوسپارىن دا ەنگىزەتىنىن اشىق ايتتى. ال ازىرگە شۇكىر, جاعداي «س» جوسپارىنا كىرىسەتىن شەككە جەتكەن جوق. مۇنىڭ ءوزى بۇل ىندەتكە الدىن الا ساقاداي ساي دايارلانىپ, قارسى شارالار قولدانۋ ارقىلى بولىپ وتىر. وسىنىڭ ءبارىنىڭ ارتىندا ەلباسىنىڭ نۇسقاۋلارى پەن اقىل پاراساتى كورىنىپ تۇر. مىنە, سونڭ ناقتى ايعاعى «بىرلەسە بىلگەن ەل ءبارىن جەڭەدى» ماقالاسىنىڭ جاريالانۋى دەر ەدىم. ماقالادا ايتىلعان جاعدايدىڭ ءبارى وتە جوعارى دالدىكپەن, شىنايى تۇردە ورتاعا سالىنىپتى. مەنىڭ ەسىمدە, وسىدان بىرنەشە جىل بۇرىن الدەبىر وپپوزيتسيالىق توپ وكىلدەرى: «ۇلتتىق قوردى نەگە جامباسقا باسىپ تىعىپ وتىرمىز؟ ەگەر ونى ءدال قازىر حالىققا تاراتىپ بەرسەك, ءار ادامعا 17000 تەڭگەدەن اينالار ەدى!» دەپ, ونى بيلىكتىڭ كەمشىلىگى رەتىندە اتاپ, ۇرانداعان بولاتىن. سول ۇراننىڭ تار ورىستىلىكتەن, الىستى كورە الماۋشىلىقتان تۋعانىنا كوزىمىز جەتىپ وتىر. ەگەر سوندا 17 مىڭ تەڭگەنى ۇلەستىرىپ تاستاعاندا, ول تالاندىدان تۇسكەن مالداي قۇمعا ءسىڭىپ جوق بولار ەدى. سول قورىمىز ودان بەرىدە قوسىلىپ وتىرىپ, مول قازىناعا اينالدى. ەل ۇيدەن شىعا الماي, جۇمىس ورىندارى جابىلىپ, حالىق قاراپ قالعاندا ۇلتتىق قور ىسكە قوسىلدى. 17 مىڭ تەڭگە ەمەس, ونان دا كوپ بولىپ حالىقتىڭ قولىنا ءتيىپ جاتىر. ونان وزگە ازىق-ت ۇلىككە, مەديتسينالىق قۇرال-جابدىقتارعا, وزگە دە قۇتقارۋ جولىنا جۇمسالۋدا. بۇگىنگى تاڭداعى مۇناي باعاسى ءتۇسىپ, ەكونوميكالىق قارجى داعدارىسى تۋىنداعان الماعايىپ كەزدە ۇلتتىق قور ىسكە قوسىلدى. ءدال وسى ءبىر ماسەلەنىڭ ءوزى ەلباسىنىڭ الىستى ويلايتىنىن, كوكجيەكتى كورە بىلەتىنىن العاۋسىز دالەلدەپ بەردى. ماقالاداعى مىنا ايتىلعان ماسەلە ءسوزىمىزدىڭ مايەگى: «ەل پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى توقاەۆ حالىققا ارناعان تاياۋداعى ۇندەۋىندە بارلىق الەۋمەتتىك توپتارعا, كاسىپكەرلەرگە, اۋىل شارۋاشىلىعى سا­لاسىنا كورسەتىلەتىن الۋان ءتۇرلى كومەك تۋرالى جان-جاقتىلى ماعلۇمات بەردى. ەگەر قازاقستاننىڭ ۇلتتىق ەكونوميكا­داعى قول جەتكىزگەن تابىستارى مەن جوعارىدا اتالعان قور قۇرىلماسا, مۇنىڭ ءبىرى دە بولماس ەدى» دەپ, اتاپ ءوتتى. بۇل ءسوز ەشبىر الىپ-قوسارى جوق شىندىق. «ادامدار ءبىر جىلدىعى ءۇشىن ەگىن ەگەدى, ءجۇز جىلدىعى ءۇشىن اعاش ەگەدى, مىڭ جىلدىعى ءۇشىن ۇرپاق تاربيەلەيدى» دەگەن, دانا ءسوز ەسىمە ورالا بەرەدى. قاراپ وتىرساڭىزدار, «ەگىن ەگۋ», «اعاش ءوسىرۋ», «ۇرپاق تاربيەلەۋ» ءبىزدىڭ ەلباسىنىڭ كۇن تارتىبىنەن ءبىر تۇسپەگەن ەكەن. حالىق اش قالماسىن دەپ اۋىل شارۋاشىلىعى مەن ءوندىرىستى, كاسىپكەرلىك پەن ساۋدانى دامىتتى. ەكونوميكامىز بەن ەكولوگيامىزدى كۇشەيتۋ ءۇشىن قور توپتادى, ازىناعان بورانى مەن ايازى بۋىرقانعان استانامىز نۇر-سۇلتان قالاسىنىڭ اينالاسىنا ورمان بەلدەۋىن وتىرعىزىپ جاسىلداندىرۋدى ەل بويىنشا جالپىلاستىردى. مىڭجىلدىق ماڭگىلىگىمىز ءۇشىن «بولاشاق» باعدارلاماسىن باس­تاپ, مىڭداعان شاكىرتتەردى مەملەكەتتىك قازىنادان قامداپ وزىق ءبىلىم مەن جوعارى تەحنولوگيانى يگەرتتى. وسىنىڭ ءبارىن ەلباسىمىز ىستەمەگەندە كىم ىستەدى دەپ ويلايسىزدار؟.. مىنە, قازىرگى تاڭداعى تار كەزەڭ قىسپاققا سالىپ, ء«تاجۆيرۋس» تاپ بەرىپ, جاۋ جاعادان, ءبورى ەتەكتەن الىپ اپشىمىزدى قۋىرىپ بارا جاتقان شاقتا سول اقىل-پاراساتتىڭ ناتيجەسىندە جيناقتالعان قۇندىلىقتارىمىز ىسكە قوسىلىپ ەلىمىزدىڭ ەڭسەسىن كوتەرىپ, جۇرت­تىڭ جۇرەگىن تىنىشتاندىردى. حالىق­تى ۇرەيلەنۋ مەن دۇرلىگۋدەن ساقتاپ, بولاشاققا, ەرتەڭگە دەگەن ءۇمىتىن وياتىپ, سەنىمىن كۇشەيتتى.

جايشىلىقتا بۇل ادام بالاسى بايلىق, بيلىك ءۇشىن ارىستانداي الىسىپ جولبارىستاي جۇلقىسۋعا دەيىن بارادى. اناۋ الپاۋىت ەلدەر الەمنىڭ تىزگىنىنە تالاسىپ جاقىنداپ كەلىپ جاعالاسىپ, قالتارىستان شىعىپ توبىقتان قاعىپ, تاسادا جاتىپ تاس لاقتىرىپ دۇرلىگىسىپ جاتار ەدى. مىنانداي ادامزاتقا ورتاق اپات, ءتىلسىز جاۋ ءتونىپ كەلگەندە, ءبارىن قايىرىپ جەر بەتىنىڭ تىنىشتىعى مەن الەمنىڭ اماندىعىنا جۇدىرىقتاي جۇمىلدى. ەلباسىمىز نۇرسۇلتان نازارباەۆ وسىنداي كۇردەلى كەزەڭدى كورە ءبىلىپ, ءوز ويىن بىلايشا جەتكىزەدى. «تۇتقيىلدان كەلگەن جامان ىندەت – كوروناۆيرۋس دەرتى بارشا ادامزاتقا قاۋىپ-قاتەر توندىرۋدە. بۇگىنگى زاماننىڭ بار كۇش-قۋاتىن, اقىل-ويى مەن عىلىم-ءبىلىمىنىڭ جەتىستىگىن ورتاق ماقسات جولىنا بىرلەسە جۇمىلدىرىپ, ىنتىماقتاسا ارەكەت ەتۋدە» دەپ, بار شىندىقتى بارشاعا جەتكىزدى. بۇل ىندەت ادام تاڭدامايدى, باي مەن كەدەيدى, ارىق پەن سەمىزدى, حان مەن قاراشانى اجىراتىپ جاتپاي-اق بايقاۋسىز جەردەن جارماسا كەتەدى ەكەن. ول ءتىپتى ۇلت تا تاڭدامايدى, سەنىكى-مەنىكى دەگەن جوق. جەر شارى – ورتاق ءۇيىڭ, مەملەكەت – كيەلى شاڭىراعىڭ. سەنىڭ اماندىعىڭ – ونىڭ اماندىعى, ونىڭ اماندىعى – سەنىڭ اماندىعىڭ! قازاقستانداعى جۇزدەن اسا ۇلت وكىلى ءبىر جاعادان باس, ءبىر جەڭنەن قول شىعارىپ, وسىناۋ قيىن كەزەڭدە كەرىسپەي, تەبىسپەي تەڭ قيمىلداۋعا ءتيىسپىز. تەك بۇل كەزدە عانا ەمەس, ءومىر بويى وسىلاي قول ۇستاسا تىرشىلىك ەتۋگە ءتيىس ەكەنىمىزدى تاعى ءبىر رەت ءتۇسىندىردى. سوندىقتان دا, الەم بىرلەسۋگە, جۇرت جۇمىلۋعا ءتيىس. باياعى دۇنيەجۇزىلىك ءبىرىنشى, ەكىنشى سوعىستاعىداي اتويلاپ العا ۇمتىلاتىن شايقاسقا ۇقساماي­دى. توپتاسىپ, شوعىرلانىپ شوقتاي جانۋ­عا بولمايدى. «بۇل سوعىستىڭ» اتى –سالعىلاسۋ ەمەس, ساقتانۋ. اتويلاپ اتۋ ەمەس, «وكوپتا» تىنىش جاتۋ. ورشەلەنىپ بارىپ جاۋىڭدى تاپتاۋ ەمەس, قىمتانىپ جاتىپ ءتارتىپتى ساقتاۋ. ەلباسىمىز بۇل جاعىن دا قاعىس قالدىرماي باۋىرجان مومىش ۇلىنىڭ: ء«تارتىپسىز ەل بولمايدى, تارتىپكە باعىنعان قۇل بولمايدى» دەگەن دانا ءسوزىن العا تارتىپتى.

ء«بىزدىڭ اتا زاڭىمىزدىڭ ءبىرىنشى بابىندا: «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەڭ قىمبات قازىناسى – ادام جانە ونىڭ ءومىرى» دەپ, ناقتى جازىلعان. سوندىقتان ەلىمىزدە دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىن دامىتۋعا ايىرىقشا كوڭىل ءبولىندى» دەگەن ەلباسى ادام ماسەلەسىن تاعى دا جۇرتتىڭ جادىنا سالىپ ەسكەرتەدى. سول ءۇشىن دە ەلباسىنىڭ نۇسقاۋى, پرەزي­دەنت­تىڭ ناقتى تاپسىرماسى بو­يىنشا اۋرۋ­­مەن بەتپە-بەت كەزدەسىپ وتىرعان مەدي­­تسينا قىزمەتكەرلەرىنىڭ ايلىق جالاقى­­سىن كوتەرىپ ولاردىڭ ءومىرىن ەلەپ-ەسكەرىپ ساقتاندىرىپ وتىر. ويتكەنى ولار حالىقتىڭ قايعىسىن سەيىلتۋگە, بار­شانىڭ باس اماندىعىن قورعاۋعا بارىن سالۋدا, ارپالىسىپ الدىڭعى شەپتە ءجۇر.

«كول تولقىسا, كوبىگى بەتىنە شىعادى, ەل تولقىسا, تەنتەگى شەتكە شىعادى» دەپ, حالىق بولعان سوڭ تىرەكتى كۇش, تەگەۋرىندى قايرات بەرەر قايماعى دا بار, كورشىنىڭ ءۇيى ورتەنسە, جانعان وتىنا شاي قايناتىپ العىسى كەلىپ تۇراتىن وراي­شىل سايعاعى دا بار. ول تۋرالى ەلبا­سى جۇرت مىنەزىن دە ءدوپ باسا ايتىپتى: «ادەتتە جۇرت كوڭىلى الاڭ وسىنداي كەزدە ەل ىشىنە ۇرەي تاراتىپ, بايبالام سالۋشى­لار ءوز مۇددەسىنە پايدالانۋعا تىرى­سادى. مەن حالىقتى ءارتۇرلى سونداي ازعى­رىندى, ارزان اڭگىمەلەرگە ەرۋدەن ساق بولۋعا شاقىرامىن» دەيدى اعىنان جارى­لا ءادىل ءسوز ايتىپ. ونداي جاعداي بو­لىپ تا جا­تىر... ونىمەن قۇقىق قورعاۋ قىز­مەت­كەر­لەرى اينالىسىپ, حالىقتىڭ كوزىن اق پەن قاراعا جەتكىزۋدە. وسىلايشا مەم­لە­كەت­تىڭ ورنىقتىلىعىنا قىزمەت ەتىپ جاتىر.

«ەلىمىزدىڭ ەڭ ۇلكەن بايلىعى – ادام مەن ونىڭ ءومىرى بولعاندىقتان, ءاربىر ادام ءوزىنىڭ, وتباسىنىڭ, اتا-اناسى مەن بالا-شاعاسىنىڭ ومىرىنە, دەنساۋلىعىنا زور جاناشىرلىقپەن, ەرەكشە جاۋاپكەرشىلىكپەن قاراۋى كەرەك. ويتكەنى ۇلت دەنساۋلىعى – مەملەكەت قاۋىپسىزدىگىنىڭ قۇرامداس بولىگى», دەپتى ەلباسى ءسوزىن ءارى قاراي جالعاپ. مەملەكەت بويىنشا ءبىرتۇتاس قيمىلداپ, جۇدىرىقتاي جۇمىلۋعا شاقىرادى. مەملەكەت بيلىگى ۇيىمداستىرۋشى كۇش, ەكونوميكالىق بەرىك تۇعىر ەكەنى راس. دەسەك تە, حالىق قاراپ قالۋعا, بەيبەرەكەت ساپىرىلىسۋعا بولمايدى. ءبارى تارتىپپەن, ساقتىقپەن, سانالى تۇردە وزىنە, وتباسىنا جاۋاپتى. وتباسىلاردىڭ اماندىعى مەملەكەتىمىزدىڭ اماندىعىنىڭ كەپىلى. جۋىقتا پرەزيدەنتىمىز قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ توتەنشە جاعداي جاريالا­عان كەزدەگى سوزىندە مەملەكەتتىڭ تاۋەلسىزدىگى قازاق­ستان­دىقتاردان باسقا ەشكىمگە كەرەك ەمەس. ءبىز كۇردەلى تاريحي كەزەڭگە تۋرا كەل­دىك. تاۋەلسىزدىگىمىزدى ساقتاپ, ونى بەكەم­دەپ ۇرپاققا امانات ەتۋ ءبارىمىزدىڭ ورتاق بورىشىمىز ەكەنى قاداپ تۇرىپ ايتىلدى. مىنە, ەلباسى مەن پرەزيدەنتتىڭ ويىنىڭ دا, ماقساتىنىڭ دا ءبىر نۇكتەدە توعىسىپ جاتقانىن وسىلاي تۇسىنۋىمىزگە بولادى.

كەز كەلگەن ۇلت پەن مەملەكەتتىڭ باسىندا ۇيىتقى بولار تۇلعا, ۇيىمداستىرا وتىرىپ باستاي بىلەتىن كوسەم كەرەك. ونسىز باعىتىمىزدى تاۋىپ, جاۋىمىزدى جاسقاپ, دوسىمىزدى تانىپ شىعار جول تاپپاس ەدىك. ەلباسى ءوز سوزىندە اتاقتى گۋمانيست, ءداۋىر بولگىش دارا تۇلعا, ءۇندى حالقىنىڭ تاۋەلسىزدىك تاڭى بولعان ماحاتما گاندي تۋرالى تىلىنە تيەك ەتىپ, ونىڭ: «الەمدى وزگەرتۋ ءۇشىن اۋەلى ءوزىمىز وزگەرۋىمىز كەرەك», دەگەن ناقىلعا اينالىپ كەتكەن ناقتى تۇجىرىمىن ەسىمىزگە سالادى. بيىل باستالعانىنا ءۇش جىل بولىپ كەلە جاتقان «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسى دا ءوزىمىزدى وزگەرتۋدىڭ ەڭ ۇتىمدى جولى بولاتىن. ءۇش جىل بۇرىن العا قويىلعان «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» ءبىرىنشى كەزەڭ دەسەك, ونان سوڭعى « ۇلى دالانىڭ جەتى قىرى» ەكىنشى كەزەڭ ەدى. ول كەزدەردە قالام يەسى بولعان ءبىز دە ءۇن قوسىپ باسپاسوزدە اشىق پىكىرىمىزدى ءبىلدىرىپ, زيالى جۇرت اتىنان ەلدى ورتاق ماقساتقا شاقىرعانبىز. ونان كەيىنگى ەكىنشى پرەزيدەنتىمىزدىڭ وتكەن جىلعى حالىققا جولداۋى, وعان ىلەسە حاكىم ابايدىڭ 175 جىلدىعىنا وراي جاريالاعان ماقالاسى, ەلباسىمىز نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ «بىرلەسە بىلگەن ەل ءبارىن جەڭەدى» دەگەن ماقالاسى «رۋحاني جاڭعىرۋدىڭ» ءۇشىنشى كەزەڭى دەر ەدىم. مۇنىڭ ءبارى سالالاس, ساباقتاس, بەرىك يدەولوگيا دەپ ايتار ەدىم. دەمەك, ۇشى-قيىرى كورىنبەيتىن ايدىن-شالقار تەڭىزدە كەمەمىزبەن كەتىپ بارامىز. ءبىر شۇكىر ەتەتىنىمىز, ول كەمەنىڭ اداستىرماس كاپيتانى بار, ءبىز وعان سەنەمىز!

جوعارىدا ايتتىم, ەلباسىنىڭ ءار كەزدەگى ۇندەۋلەرى مەن جولداۋلارىنا دەر كەزىندە پىكىر ءبىلدىرىپ ارتىمىزدا وتىرعان وقىرماندارىمىزعا, بىزدەن لەبىز كۇتىپ وتىرعان قاراپايىم جۇرتقا جاقسىلاپ ءتۇسىندىرىپ كەلدىك. شاما-شارقىمىزشا وي قوسىپ ۇلتتاردى ىنتىماققا, تاتۋلىق پەن تۇتاستىققا شاقىردىق. ەلباسى بۇل جولعى سوزىندە تاعى دا: «مەن ءسوزىمدى الدىمەن اعا ۇرپاق پەن زيالى قاۋىم وكىلدەرىنە ارنايمىن: حالىقتى ىنتىماققا شاقىرىپ, جاقسىلىققا, ىزگى امالدار جاساۋعا, سالاماتتى ءومىر سالتىن ۇستانۋعا ۇندەڭىزدەر»  دەدى. «ەلباسى بىرەۋ, حالىق وعان تىرەۋ» دەگەندەي, بۇل ايتىپ-ايتپاي ءبىزدىڭ مىندەتىمىز. جازۋشىلار بەيبىتشىلىك پەن تىنىشتىقتىڭ ارقاسىندا عانا ويلارىن كوركەمدەپ كوپكە جەتكىزە الىپ وتىر. ال جاستار بولسا, وسى تاۋەل­سىز­دىكتىڭ جەمىسىمەن, ارقاسىن كەڭگە سالىپ ءوسىپ كەلەدى. ولار مەملەكەتتىڭ تىكەلەي قامقورلىعى بولعاندىقتان عانا ءبىلىم الىپ, بىلىكتىلىكتەرىن كوتەرۋدە. ەندەشە مىنانداي قيىن كەزدە ەلدىڭ ەرتەڭىنە قىزمەت ەتپەي نە ىستەمەك! سوندىقتان ەلباسى «جاس وسكىندەرگە» جاقسى ءسوزىن ارناپ, ولاردى شابىتتاندىرا وتىرىپ ەرتەڭگى بولاشاقتىڭ يەلەرى ەكەنىن ەستەرىنە سالىپتى. تىنىشتىق بولعاندىقتان عانا جۇرت الاڭسىز جۇمىستارىمەن اينالىسىپ, كاسىپكەرلەر ساۋدا-ساتتىعىن جاساي الادى. ولاردىڭ اقشا تابۋىنا, قۋاتتانا تۇسۋىنە ەل ساياساتى مەن تۇراقتىلىق كەپىل. سوندىقتان دا ەلباسى كاسىپكەرلەرگە باعىتتاي بايىپتى پىكىر ايتىپ, ولارعا وي تاستايدى. بۇگىنگى تاڭدا ەلباسى ۇندەۋىنە ءۇن قوسقان كوپتەگەن كاسىپكەرلەر اۋرۋعا قارسى كۇرەستە وزدەرىنىڭ قىرۋار قارجىسىن ۇسىنىپ, ۇلتتىڭ بولاشاعىنا دەم بەرۋدە.

قاراپ وتىرساق, دامىعان 30 ەلدىڭ قاتارىنا وتۋدە, كەمەلدەنگەن مەملەكەتكە اينالۋدىڭ ءوزى دە حالىقتىڭ اماندىعى مەن دەنساۋلىعىنا تىكەلەي بايلانىس­تى ەكەن. وسىنى تەرەڭ سەزىنگەن ەلباسى اتال­عان ۇندەۋىندە: «ۇلت دەنساۋلىعى مەن مەملەكەت قاۋىپسىزدىگى – ءبىر-بىرىمەن ەتەنە, ەگىز ۇعىمدار», دەگەن پاراساتتى پايى­مىن حالىق ساناسىنا سىڭىرە وتىرىپ ناقتىلاپ كەتىپتى.

پرەزيدەنتتىڭ جاڭا ۇندەۋىنىڭ ءوزى كۇللى قازاقستاندىقتارعا, تۇسىنگەن ادامعا جەتكىلىكتى دۇنيە دەر ەدىم. دەسە دە, وسى ەلدىڭ ءبىر ازاماتى بولعانىمىز ءۇشىن, قولىمىزعا قالام العان جازۋشى دەگەن اتىمىز بولعاندىقتان وي-پىكىرىمىزبەن بولىسپەي تاعى تۇرا المايمىز. مەملەكەتتى قۇراۋشى قازاق حالقىمەن ءبىر اسپاننىڭ استىندا, ءبىر توپىراقتا تەڭ جاساپ كەلەمىز. ءومىردىڭ قىزىعى مەن قيىندىعىن ءبىر كورىپ وتىرمىز. ءار ادامنىڭ ماڭدايىنا جازىلاتىن تاعدىر بار. سول سەكىلدى ءار حالىقتىڭ دا ماڭدايىنا جازىلعان تاعدىر بار. ونى ەشكىم سىزىپ تاستاي المايدى. ءبىز مادەنيەتىمىز بەن ادەبيەتىمىز تىعىز ارالاسىپ كەتكەن «توسەكتە باسىمىز قوسىلعان, توسكەيدە مالىمىز قوسىلعان» تۇركىنىڭ تارماقتارىمىز. وسىدان بۇرىن ءبىر سۇحباتىمدا ايتقانىمداي, وزبەك حالقىندا «جولداسىڭ قازاق بولسا, جولدا قالمايسىڭ» دەگەن ءسوز بار ەكەن. ءبىزدىڭ ۇيعىر حالقىندا «كورشىڭ قازاق بولسا, ۇيقىڭ تىنىش بولادى» دەگەن ماتەل بار.

ءيا, مەن سولاي ايتقانمىن, بۇگىندە سول لەبىزىمدى قايتالاسام, ەش ارتىقتىق ەتپەيدى. قازاق حالقى بىزگە كەرەك بولعانى سەكىلدى, ءبىز دە قازاق حالقىنا كەرەكپىز. بۇگىنگى بولىپ جاتقان تاريحي ساباقتار, اشىق ايتسام, كوروناۆيرۋستىڭ بىزگە بەرىپ تۇرعان ساباعى نەمەسە وزىندىك ء«دارىسى» بار. ول بولسا, «ادامزاتتىڭ ارما­نى ورتاق, ماقساتى ءبىر. دۇنيەنى تەكە­تىرەس جانجالدار ەمەس, بىرلىك پەن سۇيىس­پەنشىلىك قانا قۇتقارادى». ماقالا­نىڭ ءون بويىندا سالماقتى ويلار, سالي­قا­لى پىكىرلەر وتە مول. تۇتاس قوعام تالقى­لاپ, قولداپ, ساراپ­تاپ جاتىر. ءبىز دە باسىمىزعا كەلىپ, جانى­مىزعا نۇر بولىپ سىڭگەن تۇستارىنا پىكىر بىلدىردىك. ءسوزىمنىڭ سوڭىن ەلباسى­نىڭ قورىتىندى سوزىمەن اياقتاعىم كەلىپ وتىر. ء«بىز بىرگەمىز. قيىندىققا قايىس­پاي, بەلىمىزدى بەكەم بۋىپ, بەرەكە-بىرلىگى­مىزدەن ايىرىلمايىق. سوندا عانا ءبىز قاس­تەرلى تاۋەلسىزدىگىمىزدى ساقتاپ, قازاق­ستان­دى «ماڭگى ەل» بولۋعا لايىقتى ەتە الامىز»

 

احمەتجان اشيري,

جازۋشى-دراماتۋرگ, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى,

«قۇرمەت» وردەنىنىڭ يەگەرى

سوڭعى جاڭالىقتار