داعدارىس كەزەڭىندە ەڭ ءبىرىنشى بولىپ از قورعالعان سانات «سوققى» قابىلدايدى جانە ونىڭ سالدارىن سەزىنەدى. 200 ملرد تەڭگە كولەمىندەگى قاراجات ءبىرىنشى كەزەكتە حالىقتىڭ الەۋمەتتىك وسال توپتارىن قولداۋعا باعىتتالعان. زەينەتاقى مەن مەملەكەتتىك جاردەماقىلاردى 10%-عا يندەكستەۋ جىلدىق ماندە باعانىڭ وسۋىنە بايلانىستى كىرىس شىعىنىن ءىشىنارا وتەيدى. بۇل رەتتە كومەك كورسەتىلەتىن ازاماتتار ساناتتارىنىڭ تىزبەسى كەڭەيتىلەدى, سونداي-اق وسال ساناتقا قولداۋ كورسەتىلەدى.
توتەنشە جاعداي كەزەڭىندە ءوز بەتىنشە جۇمىسپەن قامتىلعاندار مەن رەسمي ەمەس جۇمىس ىستەيتىن ازاماتتار ءۇشىن الەۋمەتتىك تولەمدەر تۋرالى ماسەلە بويىنشا ناقتى ايتىلدى. ولار جۇمىسپەن قامتىلعان حالىقتىڭ جالپى سانىنىڭ شامامەن 24%-ى. تابىسىن جوعالتقان تۇلعالار ءۇشىن نەگىزگى مىندەت 42500 تەڭگە كولەمىندە الەۋمەتتىك تولەم الۋ ءۇشىن ءوز مارتەبەسىن رەسىمدەۋ قاجەت. قوسىمشا تولەمدەر الۋ جاعدايىندا ازاماتتاردىڭ ار-وجدانسىز قاتىناسىنا بايلانىستى ءارتۇرلى پىكىرلەر دە ايتىلدى.
الايدا مەملەكەت باسشىسىنىڭ قيىن جاعدايدا جۇرگەن جانە شىن مانىندە كومەككە مۇقتاج ادامداردىڭ پايداسى ءۇشىن جاساعان شەشىمى سالماقتى فاكتور بولىپ, وسى شەشىمدى قابىلداۋداعى جاعىمسىز وي-پىكىرلەردەن باسىم ءتۇستى. ەل ءۇشىن قيىن ۋاقىتتا جەكەلەگەن تەرىس پيعىلدى ازاماتتاردىڭ تۇسىنىستىكپەن قاراۋىنا ءۇمىت ارتامىز.
ەلدەگى شاعىن جانە ورتا بيزنەس جۇمىسپەن قامتىلعان حالىقتىڭ جالپى سانىنىڭ 37,5%-ىن قامتاماسىز ەتەدى. شاعىن جانە ورتا كاسىپورىنداردىڭ ءونىم شىعارۋ مەن قىزمەتتەرىنىڭ جالپى كولەمىندە ەڭ ۇلكەن ۇلەس ساۋداعا – شامامەن 25%, قۇرىلىسقا – 17%, ودان ءارى اۋىل شارۋاشىلىعىنا 8% تيەسىلى. سوندىقتان ەڭبەكاقى تولەۋ قورىنان 6 ايعا سالىقتار مەن باسقا دا تولەمدەردى ەسەپتەۋ مەن تولەۋدى الىپ تاستاۋ (بۇعان الەۋمەتتىك اۋدارىمدار, تابىس سالىعى, زەينەتاقى جارنالارى مەن مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ جانە ت.ب. جاتادى), شوب-قا بوساعان قاراجاتتى بيزنەستى, ياعني جۇمىس ورىندارىن ساقتاۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن سالالارعا قايتا باعىتتاۋعا جاعداي جاسايدى. قالعان سالىق تولەمدەرىنە كەلەتىن بولساق, ولار 3 ايعا كەيىنگە قالدىرىلدى. بۇل شوب-تى قولداۋ بويىنشا جاريالانعان بۇرىنعى شارالارعا تاعى ءبىر قوسىلعان جەڭىلدىك بولادى.
ماڭىزدى شارالاردى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن بارلىق قاراجات كوزدەرى, سونىڭ ىشىندە 2019 جىلدىڭ باسىنداعى اكتيۆتەرى 24,5 ملرد تەڭگەنى قۇراعان مەملەكەتتىك الەۋمەتتىك ساقتاندىرۋ قورى دا پايدالانىلادى.
بولىنگەن قاراجاتتى ءتيىمدى يگەرۋ مەن اشىقتىعىن قامتاماسىز ەتۋ – اتقارۋشى مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ نەگىزگى مىندەتى. ءبىزدىڭ ءال-اۋقاتىمىز وسىعان بايلانىستى. بارلىق جانە ءار ادامنىڭ ۇيلەسىمدى جۇمىسى ىستەۋى ماڭىزدى. مەملەكەت پەن قوعامنىڭ ءتيىمدى ءوزارا ءىس-قيمىلى ارقىلى ءبىز داعدارىستىق كەزەڭنىڭ قيىندىقتارىن ەڭسەرە الامىز.
اسەل ابەن,
قازاقستان ستراتەگيالىق زەرتتەۋلەر ينستيتۋتىنىڭ الماتى قالاسىنداعى وكىلدىگىنىڭ باسشىسى