تامىلجىعان تابيعات اياسىنداعى زەرەندى ديقاندارى وتكەن جىلى تابىستى جۇمىس ىستەدى. اگروتەحنيكالىق شارالاردى ۋاقتىلى ءارى تىڭعىلىقتى اتقارۋلارى ارقىلى 299,1 مىڭ توننا استىق جيناپ العان بولاتىن. دەر شاعىندا, ىنتىماقپەن اتقارىلعان ءىستىڭ ناتيجەسىندە تۇقىم مەن مال ازىعىنا قاجەتتى ىشكى قاجەتتىلىك تولىق قامتاماسىز ەتىلدى. بيىل ەشقايدان تۇقىم ىزدەمەيتىن بولدى. وزدەرىنىڭ قامبالارىندا تولىپ تۇر. ءبىر ايتا كەتەرلىگى, سوڭعى ءتورت جىلدا اۋدان ديقاندارىنىڭ ماڭداي تەرى وتەلىپ كەلەدى. وسى جىلدارى ورتا ەسەپپەن ەگىس القابىنىڭ ءار گەكتارىنان 18,6 تسەنتنەردەن استىق جيناپ كەلەدى. اۋا رايى قۇبىلمالى سولتۇستىك وڭىردە بۇل ءتاپ-ءتاۋىر كورسەتكىش.
– بيىل ىلعال مول بولاتىن سىڭايلى, – دەيدى «قۇلان» شارۋا قوجالىعىنىڭ باسشىسى قۇلان بولاتوۆ, – سۋ تىشقاندارى ۇيالارىن ادەتتەگىدەي تومارعا ەمەس, جاپىرىلا قۇلاعان بۇتانىڭ ەتەگىنە سالىپتى. راس, بۇرىنعىداي ەگىستىك القاپتارىنا قار توقتاتۋدى ويداعىداي اتقارا الماي كەلەمىز. ەسەسىنە, جومارت تابيعات ءوزى قارايلاسقانداي. وتكەن جىلى وتباسىمىزبەن مىڭ گەكتار القاپقا ەگىن ەگىپ, ويداعىداي ءونىم الدىق. بيىلعى كوكتەمدە قالاي بولار ەكەن دەگەن ءتارىزدى الاڭداۋشىلىق بار ەدى. پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ مالىمدەمەسىنەن كەيىن بويىمىزعا كۇش-قۋات قۇيىلىپ, قۇلشىنىسىمىز ارتىپ سالا بەردى. مەملەكەت باسشاسىنىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, كوكتەمگى ەگىس ناۋقانى ءۇشىن قوسىمشا 100 ملرد تەڭگە قارجى بولىنەدى ەكەن. ونىڭ ۇستىنە ۇكىمەتكە جانارمايدىڭ نارىقتىق باعاسىن 15 پايىزعا ارزانداتىپ, 165 تەڭگەگە دەيىن تومەندەتۋ مىندەتىن جۇكتەدى. شىن مانىندە, بۇل ءبىز سياقتى اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ شاعىن قۇرىلىمدارى ءۇشىن وتە كوپ كومەك.
بيىل كوكشەتاۋعا كوكتەم كەش كەلدى. دالاداعى قاسات قاردىڭ مۇرتى بۇزىلعان جوق. بىراق جاۋاپتى ناۋقانعا جاۋاپكەرشىلىكپەن دايىندالۋدى ماقسات قىلعان زەرەندىلىك ديقاندار قازىر تەحنيكالارىن قامداپ جاتىر. اۋداندىق اۋىل شارۋاشىلىعى ءبولىمىنىڭ باسشىسى سەرىك شايكوزوۆتىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, بيىل اۋدان ديقاندارى 177,4 مىڭ گەكتار القاپقا ءداندى داقىلدار وتىرعىزباق. ونىڭ 59,5 مىڭ گەكتارى ارپا, 4 مىڭ گەكتارى س ۇلى, ودان وزگە بۇرشاق تۇقىمداس داقىلدار دا بار. 1,7 مىڭ گەكتار القاپقا كارتوپ, 0,39 مىڭ گەكتار القاپقا كوكونىس وتىرعىزىلماق.
قازىرگى زاماندا اۋىل شارۋاشىلىعى ءوندىرىسىن ءارتاراپتاندىرۋ ۇسىنىلۋدا. بۇل – زامان تالابى. ديقاندار دا ءبىر داقىلمەن شەكتەلىپ قالماي, زىعىر, راپس, جاسىمىق, سويا, كۇنباعىس ءتارىزدى داقىلداردى كوپتەپ ءوسىرۋدى ويلاستىرىپ وتىر. بۇل ونىمدەرگە سۇرانىس تا از ەمەس. اۋداندا ءتورت ت ۇلىك مالدىڭ باسى جىل سايىن ءوسىپ كەلەدى. مىنە, وسى ورايدا اۋىلدىق وكرۋگ اكىمدەرى اۋىل شارۋاشىلىعى تاۋارلارىن وندىرۋشىلەرمەن بىرلەسە وتىرىپ, ازىقتىق داقىلداردى كوبەيتۋ ءۇشىن ەگىستىك القاپتاردىڭ قۇرىلىمىن ەلەكتەن وتكىزىپ, قايتا قاراعاندارى ءجون.
وتپەلى كەزەڭدە بىرجىلدىق جانە كوپجىلدىق ەكپە ءشوپ ەگۋ ۇمىت قالعان بولاتىن. مال ازىعى ءۇشىن اسا قاجەتتى وسى ءبىر ءىس سوڭعى جىلدارى ايتارلىقتاي جاندانىپ كەلە جاتىر ەكەن.
– اۋداندا بىرجىلدىق جانە كوپجىلدىق ەكپە ءشوپتىڭ 375 توننا تۇقىمى بار, – دەيدى سەرىك شايكوزوۆ, – ۇستىمىزدەگى جىلى 15 مىڭ گەكتار جەرگە مال ازىعىنا قاجەتتى داقىلداردى سەبۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز.
تۇقىم دەمەكشى, قولدا بار 21,8 مىڭ توننا تۇقىمنىڭ 14,6 مىڭ تونناسى تەكسەرۋدەن وتكەن. تەكسەرىلگەن تۇقىم قورىنىڭ ءبىرىنشى جانە ەكىنشى كلاستى كولەمى 65,6 پايىزدى قۇرايدى. زەرەندىلىك ديقاندار بيىل تۇقىم تاقسىرەتىن تارتپاۋعا ءتيىس. ويتكەنى اۋدانداعى اتتەستاتتالعان تۇقىم شارۋاشىلىقتارىنىڭ سۋبەكتىلەرىندە 758,3 توننا جوعارى ساپالى تۇقىم بار. وزدەرىن عانا قامتىپ قويماي, كورشى اۋدانداردىڭ شارۋاشىلىقتارىنا دا بۇل تاراپتان كومەك كورسەتە الادى.
كوكتەمگى ەگىستى دەر شاعىندا, تىڭعىلىقتى اتقارۋ الدىمەن ماشينا-تراكتور پاركىنىڭ قىزمەتىنە تىكەلەي بايلانىستى. ۇستىمىزدەگى جىلى ءۇش اۋىل شارۋاشىلىعى ەگىس تەحنيكاسى ساتىلىپ الىنعان ەكەن. جوقتان ءتاۋىر دەگەنىمىزبەن, شىنتۋايتىنا كەلگەندە ازداۋ. ءدال وسى ارادا اۋدانداعى اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكاسىنىڭ 30 پايىزىنىڭ توزىپ تۇرعانىن ايتۋعا ءماجبۇرمىز. بىزدىڭشە, جىل سايىن ماشينا-تراكتور پاركىنىڭ تىم بولماعاندا 10 پايىزى جاڭارتىلىپ تۇرسا. سوندا بىرەر جىلدا ءبارىن بولماعانىمەن, قاق جارتىسىن جاڭالاپ الار ەدىك. تەحنيكا قۋاتى جەتىپ تۇرسا, ءداندى جانە بۇرشاقتى داقىلدار ون كۇننىڭ ىشىندە ەگىلمەك. ىركىلىسسىز جۇمىس ىستەۋ ءۇشىن 3,9 مىڭ توننا كەپىلدەندىرىلگەن ديزەل وتىنى قاجەت. ازىرگە ونىڭ 70 پايىزى تاسىمالدانىپ الىنعان.
ىلعال كوپ جىلى ارامشوپتەر دە بوي كوتەرەدى. دەمەك, ديقان قاۋىم وسى ءبىر جايدى قاپەرىندە ۇستاعانى ءجون. زەرەندىلىك ديقاندار 175 مىڭ گەكتار ەگىستىك القاپتىڭ ارام شوبىنە قارسى حيميالىق وڭدەۋ جۇرگىزەمىز دەپ الاقاندارىن ىسقىلاپ وتىر. جەرىڭ قۇنارلى بولسا, ارام شوپتەن ادا بولساڭ, استىق شىقپاعاندا قايتەدى؟!
مەملەكەت باسشىسىنىڭ ءوزى دەم بەرگەن كوكتەمگى ەگىستە ىركىلىس بولمايدى.
اقمولا وبلىسى,
زەرەندى اۋدانى
