31 ناۋرىز, 2010

قازاقستان توراعالىعىنان ءۇمىت مول

641 رەت
كورسەتىلدى
7 مين
وقۋ ءۇشىن
ەقىۇ-نىڭ ءىس باسىنداعى ءتور­اعا­سى, قازاقستان رەسپۋبليكاسى­نىڭ مەملەكەتتىك حاتشىسى – سىرت­قى ىستەر ءمينيسترى قانات ساۋداباەۆتىڭ شىعىس ەۋروپادا ورنالاسقان, ءبىر-بىرىمەن جاپسارلاس جاتقان ءۇش مەملەكەتكە – بەلارۋس, ۋكراينا جانە مولدوۆا رەسپۋبليكالارىنا ساپارى باستالدى. العاشقى توقتاعان ەل – بەلارۋستە ءىس باسىنداعى توراعا وسى ەل باسشىسى الەكساندر لۋكاشەنكومەن, سىرتقى ىستەر ءمينيسترى سەرگەي مارتىنوۆپەن, بەلارۋس ۇلتتىق كەڭەسى وكىلدەر پالاتاسىنىڭ توراعاسى ۆلاديمير اندرەيچەنكومەن جانە ساياسي پارتيالار,  ازاماتتىق قوعام ۇيىمدارى وكىلدەرىمەن كەزدەسۋلەر وتكىزدى. بەلارۋس جەرىنە كوكتەم كەلىپ بۋسانىپ جاتىر ەكەن. ۇشاقتا وتىرىپ-اق ديقان بىتكەننىڭ تى­نىم­­سىز تىرلىگىن باستاعانىن اڭعار­دىق. اق كورپەسىن جامىلعان ار­قا­دان كوكتەم لەبى ەسكەن مينسكىگە كەلىپ تۇسكەندە قاسىما تايانعان بە­لا­رۋس ازاماتى: “سىزدەر قازاق­ستان­نان ەمەس­سىزدەر مە؟ نەگە اۋە­جاي­دا “قوش كەلدىڭىزدەر!” دەگەن جازۋ جوق” – دەيدى. ء“سىز قازاقشا بىلەسىز بە؟” دەسەك: “مەنىڭ تۋعان جەرىم – قا­زاق­ستان. قاراعاندىدا تۋىپ-وسكەن­مىن. مۇندا كەلگەنىمە 15 جىل بول­دى. ارالارىڭىزدا قا­راعاندىلىقتار بار ما؟ استانانى تسەلينوگراد كەزىندە كورگەنمىن. قازىر ينتەرنەت­تەن دوستارىم ءجى­بەر­گەن سۋرەتتەردەن استاناعا تاڭ­قالۋدامىن. ەلگە سالەم ايتى­ڭىز­دار”, دەگەن اقجارقىن پەيىلىمەن ساعىنىشىن جەتكىزگەن بۇرىنعى جەرلەسىمىزبەن كەزدەسۋ كوڭىلدە جى­لىلىق وياتسا, وسى سەزىم كەدەندىك وداقتاعى ارىپتەس ەلگە ساپار بارىسىندا ەش تولاستامادى. ەرتەڭگىسىن العاشقى جۇزدەسۋ ەقىۇ-نىڭ مينسكىدەگى كەڭسەسى­نىڭ عيماراتىندا وسى ەلدەگى ساياسي پار­تيالار مەن قوعامدىق ۇيىم­دار­دىڭ وكىلدەرىمەن كەزدەسۋدەن باس­تال­دى. ەقىۇ-نىڭ مينسكىدەگى كەڭ­سەسىنىڭ باسشىسى بەنەديكت حاللەر ءىس باسىنداعى توراعانىڭ ساپارىنا ساتتىلىك تىلەپ, العاشقى ءسوز كەزەگىن قانات ساۋداباەۆقا ۇسىندى. قانات بەكمىرزا ۇلى ەلىمىزدىڭ توراعالىعىنا توقتالا كەلىپ: ءبىز ەلدەر اراسىنداعى جاقىنداسۋ مەن ءتۇسىنىسۋدى, باتىس پەن شىعىس ارا­سىن­داعى ۇعىنىسۋ مەن ۇندەسۋدى دا­مىتۋدا ءوزىمىزدىڭ تمد مەم­لە­كەت­تەرى­نىڭ ۇجىمدىق كانديداتى ەكە­نىمىزدى ەستە ۇستايمىز. ويتكەنى, ءبىزدىڭ ورتاق تاريحىمىز, ءدىلىمىز بار, قىسقاسىن ايتقاندا, ءبارىمىز ءبىر شينەلدەن شىققان ەلدەرمىز. سوندىقتان ءبىر-ءبىرىمىزدىڭ پروب­لە­مالارىمىزدى, شەشىمىن تابۋىن كۇ­تەتىن ماسەلەلەردى ءتۇپ تامى­رى­نان تانيمىز. توتالي­تارلىق جۇيە­دەن دەموكراتيالىق قوعام قۇرۋ ۇستىندەمىز. بىرەۋلەرىمىزدە دەمو­كرا­تيانىڭ جەدەل جۇرگىزىلۋى, بىرەۋ­لەرىمىزدە شابانىراق ءجۇرۋى دە زاڭدىلىق. ال بۇگىنگى كەزدەسۋدە ءسىز­دەردىڭ ەقىۇ جۇمىسىنا قاتىستى پىكىرلەرىڭىزدى ەستىپ ءبىلۋ ءبىز ءۇشىن ماڭىزدى, دەپ جينالعانداردى اشىق اڭگىمەگە شاقىردى. بەلارۋستىك ساياسي پارتيالار مەن ازاماتتىق قوعام وكىلدەرىنىڭ دە كۇتكەنى اشىق اڭگىمە ەكەن. سال­عاننان ەلدەرىندەگى دەموكرا­تيا­لان­دىرۋ ۇدەرىستەرىنە, ساياسي جۇيەنى ليبەرالداندىرۋعا قاتىستى ولقى­لىقتار جايىن قىزىنا اڭگىمەلەدى. قازاقستاننىڭ حالىقارالىق بەدەلى ۇيىم توراعالىعىنداعى قىزمەتى­نەن مول ءۇمىت پەن سەنىم كۇتەتىن­دىك­تەرىن جەتكىزدى. ويتكەنى, سىزدەردىڭ سىرتقى ساياساتتاعى بەدەلدەرىڭىز, باتىس پەن شىعىس اراسىنداعى ءتۇ­سىنىستىكتى قالىپتاستىرۋداعى جۇ­مىس­تارىڭىز بىزدەردى وسىنداي ويعا جەتەلەيدى, دەدى ولار. ماسەلەن, ءبى­رىك­كەن ازاماتتىق پارتيا توراعا­سى­نىڭ ورىنباسارى ياروسلاۆ رو­مان­چۋك ەلدە ەقىۇ بيلىكتى قولدايتىن جانە قولدامايتىن بارلىق پار­تيالاردىڭ ۇنقاتىسۋ وتكىزەتىن الا­ڭىنا اينالعانىنا توقتالىپ, ەل­دەگى سايلاۋلار بارىسىن قاتتى سىن­عا السا, بەلارۋس پرەزي­دەنت­تىگىنە وسىدان بۇرىن ەكى رەت ءتۇسىپ, ەندى ءۇشىنشى رەت باعىن سىناۋدان ۇمىتكەر ليبەرال-دەموكراتيالىق پارتياسىنىڭ توراعاسى سەرگەي گاي­دۋكەۆيچ وعان قارسى ءۋاجىن ءبىل­دىرگەن. جوق, بەلارۋس مەم­لە­كەتىندە دەموكراتيالانۋ ۇدەرىسى ۇزدىكسىز ءجۇرىپ كەلەدى, ونى تەگىس جوق­قا شىعارۋعا بولمايدى, ماسە­لە ونىڭ قارقىنىندا, مەنىڭ سوعان كوڭىلىم تولمايدى دەسە, كوم­مۋنيستىك پارتيانىڭ ءتورايىمى تاتيانا گولۋبەۆا ەقىۇ-نىڭ ءىس باسىنداعى توراعاسىنىڭ ەلدەگى دەموكراتيالانۋ ۇدەرىسىن بىلگەنى ءجون, بىراق ارىپتەستەر, ءبىز وسىلاي ءبىر-ءبىرىمىزدى سىناپ, ءىس باسىنداعى توراعاعا شاعىمدانعانىمىزبەن, ءبىز ءۇشىن ساياساتتى ليبەراليزاتسيا­لاۋ­­دى ەشكىم دە جۇرگىزبەيدى, نەگە ءبىز اشەيىندە ءبىر ۇستەلدىڭ باسىندا كەزدەسىپ, ولقىلىقتاردىڭ ورنىن تولتىرۋدى ويلامايمىز. ءوزىمىز قاناتتاسا قيمىلداساق, شەشىلمەي­تىن دۇنيە جوق, دەگەن پىكىرىن ورتاعا سالدى. مۇنى كوپشىلىك تە مويىن­داعانداي سىڭاي تانىتتى. بۇدان سوڭ ءىس باسىنداعى توراعا ءوز ارىپتەسى, بەلارۋس سىرتقى ىستەر ءمينيسترى س.مارتىنوۆپەن العا­شىن­دا تەك ەكەۋى عانا جۇزبە-ءجۇز, سو­ڭىنان كەڭەيتىلگەن قۇرامدا كەز­دەستى. ەقىۇ جۇمىسىنىڭ قاي تا­را­پىندا بولسا دا جۇرگىزىلەتىن ۇدە­رىستەرگە قاتىسۋدا بەلسەندىلىك تا­نىتۋشى بەلارۋس اتالعان ۇيىم­نىڭ ۆەنا­داعى ەكونوميكالىق-ەكولوگيالىق كوميتەتىنىڭ توراعاسى رەتىندە دە كوپتەگەن جۇمىستار اتقارۋدا. كەزدەسۋدە تاراپتار ەقىۇ اياسىندا جانە وزگە دە بايلانىستار بويىنشا ەكى ەلدىڭ ۇندەسە قيمىل­داۋىنىڭ ماڭىزىنا توقتالدى. ماسەلەن, تاۋار تاسىمالداۋداعى ما­ڭىزدى جول – تەڭىزگە شىعۋ ءمۇم­كىندىگى جوق ەكى ەلدىڭ دە تەمىر جول مەن اۆتوكولىك جولدارىنداعى قاۋىپسىزدىك ماسەلەسىندەگى ۇندەس­تىگى­نىڭ باسى اشىق. سونىمەن بىرگە, ەنەرگەتيكالىق قاۋىپسىزدىكتە دە قا­زاقستان بەلارۋس مەملەكەتىنىڭ اتقارىپ جۇرگەن جۇمىستارىنا وڭ باعا بەرىپ, ۇيىمنىڭ مينسكىدەگى كەڭسەسى ارقىلى ونى ءارى قاراي دامىتۋعا مۇددەلىلىك تانىتاتىنى­مىزدى جەتكىزدى. ءىس باسىنداعى ءتور­اعا ارىپتەسىن الماتىدا بولاتىن سىرتقى ىستەر مينيسترلەرىنىڭ سامميتىنە شاقىردى. ول ىقى­لاسپەن قابىل الىندى. بەلارۋس باسشىسى الەكساندر لۋكاشەنكومەن جۇزدەسۋ دوس-جار ادامداردىڭ كەزدەسۋىندەي, ءبىر-بىرىنەن سىر جاسىرماس اشىق پەيىلدە ءوتتى. پرەزيدەنت كەدەندىك وداققا قاتىستى ويلارىمەن ءبولىس­كەندە ءبىز تىزە قوسا قيمىلداۋعا كەلىس­كەندىكتەن, سول ۇستانىمنان شىعۋعا ءتيىسپىز, دەدى. شەكارا وداق ەلدەرى ءۇشىن اشىق بولۋى كەرەك, ال ەقىۇ-عا مۇشە مەملەكەتتەر باسشىلارىنىڭ سامميتىنە كەلسەك, ونى وتكىزۋ جايىندا جاقتاعان دا, قارسىلىق تانىتقان دا پىكىرلەر بار ەكەنىن بىلەمىز, بەلارۋس بۇل رەتتە جانە وزگە دە قازاقستان باس­تاماشىلىعىنا قاتىستى شارالار­دا ناعىز دوس ەكەنىن تانىتۋعا ءازىر. ەكى قولىمىزدى كوتەرىپ, سىزدەردى قولدايمىز, يىعىمىزدى توسىپ, تايانىش بولۋعا ءازىرمىز, دەدى. قانات بەكمىرزا ۇلى بەلارۋس باسشىسىنا قازاقستاننىڭ ۇيىمعا توراعالىعى تۇسىندا قولداۋ كورسە­تىپ كەلە جاتقانىنا العىسىن ءبىلدى­رىپ, ءبىزدىڭ ەل ەقىۇ-عا مۇشە ەلدەر مەم­لەكەت باسشىلارىنىڭ ءسامميتىن شا­قىرۋ دايىندىعىنا كىرىسكەنىن ايتتى. سونداي-اق, جازدا الماتىدا سىرتقى ساياسات ۆەدومستۆولارى باسشىلارى­نىڭ بەيرەسمي كەزدەسۋى وتكىزىلەتىنىن مالىمدەپ, الەكساندر لۋكاشەنكونى مەملەكەت باسشىلارىنىڭ قاتىسۋى­مەن بولاتىن سامميتكە شاقىردى. انار تولەۋحانقىزى – مينسكىدەن.
سوڭعى جاڭالىقتار