وبلىستىقدەنساۋلىقساقتاۋباسقارماسىوبلىستاعىجۇقپالىاۋرۋلاردىباقىلاۋدىڭەلىمىزدەگىقازىرگىتالاپتارىناسايتۋبەركۋلەزگەقارسىاۋرۋحانالاردىڭداقۇرىلىمىنجەتىلدىرۋدىقولعاالعانەدى. سونىڭ ناتيجەسىندە, وتكەن جىلى وبلىس اۋماعىندا تۋبەركۋلەزبەن اۋىراتىندار سانى 2,5 پايىزعا, ال بالالار اراسىندا وسى اۋرۋدىڭ تارالۋى 43,8 پايىزعا تومەندەدى. بۇرىنعى جىلدارمەن سالىستىرعاندا قۇرت اۋرىنان قايتىس بولعاندار سانى 5,7 پايىزعا ازايدى. قازىر وبلىسىمىز تۋبەركۋلەز اۋرۋىنىڭ تارالۋ كورسەتكىشى بويىنشا ەلىمىزدە 7-ورىندا تۇر. ەندى تۋبەركۋلەز اۋرۋحانالارىنا قاتىستى جاڭا قۇرىلىمدىق وزگەرىستەر نە ءۇشىن قاجەت بولدى دەگەنگە كەلەيىك.
وبلىستىقدەنساۋلىقساقتاۋباسقارماسىوبلىستاعىجۇقپالىاۋرۋلاردىباقىلاۋدىڭەلىمىزدەگىقازىرگىتالاپتارىناسايتۋبەركۋلەزگەقارسىاۋرۋحانالاردىڭداقۇرىلىمىنجەتىلدىرۋدىقولعاالعانەدى. سونىڭ ناتيجەسىندە, وتكەن جىلى وبلىس اۋماعىندا تۋبەركۋلەزبەن اۋىراتىندار سانى 2,5 پايىزعا, ال بالالار اراسىندا وسى اۋرۋدىڭ تارالۋى 43,8 پايىزعا تومەندەدى. بۇرىنعى جىلدارمەن سالىستىرعاندا قۇرت اۋرىنان قايتىس بولعاندار سانى 5,7 پايىزعا ازايدى. قازىر وبلىسىمىز تۋبەركۋلەز اۋرۋىنىڭ تارالۋ كورسەتكىشى بويىنشا ەلىمىزدە 7-ورىندا تۇر. ەندى تۋبەركۋلەز اۋرۋحانالارىنا قاتىستى جاڭا قۇرىلىمدىق وزگەرىستەر نە ءۇشىن قاجەت بولدى دەگەنگە كەلەيىك. بۇل وزگەرىستەر, بىرىنشىدەن, 
تۋبەركۋلەزبەن اۋىراتىن ناۋقاستاردى وسى اۋرۋدىڭ جۇقپالى جانە جۇقپايتىن تۇرلەرىنە سايكەس اۋرۋحانانىڭ قۇرىلىمدىق بولىمشەلەرىنە الىپ جەكەلەي ەمدەۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. ەكىنشىدەن, اۋدان ورتالىقتارىنداعى اۋرۋحانالارداعى توسەك-ورىندى قازىرگى تالاپتارعا ساي ءتيىمدى پايدالانۋعا جول اشادى. مىسالى, بۇرىن كەيبىر اۋداندارداعى تۋبەركۋلەزگە قارسى ەمدەۋ اۋرۋحانالارىندا توسەك-ورىندار بوس تۇرسا, قازىر جاعداي وزگەردى. تۋبەركۋلەزگە قارسى ديسپانسەر زەرتحاناسىنىڭ حالىقارالىق ستاندارتتارعا ساي اپپاراتتارمەن جابدىقتالۋى دا جۇمىسىمىزدى جەڭىلدەتىپ وتىر. مىسالى, «BDBACTEC MQIT 960» اناليزاتورى 3-15 كۇن ارالىعىندا ميكروباكتەريانى انىقتاپ بەرەدى. سونان سوڭ, 7-9 كۇندە باكتەرياعا قارسى پرەپاراتتارعا سەزگىشتىكتى انىقتايدى. بۇرىن قالاي ەدى؟ تۋبەركۋلەز تاياقشاسىنىڭ ءوسىندىسىن انىقتاۋدى 3 اي كۇتۋگە تۋرا كەلەتىن. بيىل اۋرۋحاناعا «Gene Xpert» اتتى اناليزاتور قۇرالىن دا الدىق. ياعني, ناۋقاستى ديسپانسەرگە قابىلداپ الۋ كەزىندە بىردەن قاقىرىقتى الىپ جانە از ۋاقىتتىڭ ىشىندە تۋبەركۋلەز ميكروباكتەرياسىنىڭ بارىن انىقتاپ, ءبىرىنشى كۇننەن حيميوتەراپيا تاعايىنداۋعا بولادى, تۇسكەن ناۋقاستاردى مامانداندىرىلعان بولىمشەگە بىردەن جىبەرەدى. تۋبەركۋلەز تاياقشاسىنىڭ بار-جوعىن 2 ساعات ىشىندە انىقتاپ بەرەدى. اۋرۋدى انىقتاۋعا قاتىستى بارلىق جۇيلەردىڭ ءبارىن اۆتوماتتاندىرۋ ارقىلى زەرتحاناداعى «SmartCycler» قۇرىلعى جۇيەسى ارقىلى بيولوگيالىق ۇلگىلەردىڭ سىناق ناتيجەسىن 30-40 مينۋت ءىشىندە ءدال انىقتايدى. سول سياقتى, قۇرىلىمدىق وزگەرىستەر جۇقپالى دەرتتىڭ تارالۋىنىڭ الدىن الۋعا, مەملەكەت ءبولىپ وتىرعان قىرۋار قارجىنى ۇتىمدى پايدالانۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
وتكەن جىلى «ءوز ومىرىڭدەگى ەڭ ماڭىزدى تۇسىرىلىمگە ءتۇس, فليۋوروگرافيادان ءوت» تاقىرىبىندا كەڭ كولەمدى اكتسيا ۇيىمداستىرىلدى. بۇرىن رەنتگەنگە تۇسكەن ادامدار ناتيجەسىن 1-2 كۇن كۇتەتىن. قازىر وبلىستىق ديسپانسەردىڭ رەنتگەندياگنوستيكالىق ءبولىمشەسىندە وسى ماقساتقا زاماناۋي «پروسكان» ساندىق فليۋوروگراف فمتسس.,«اردياگنوست-8» رەنتگەندياگنوستيكالىق كەشەنى پايدالانىلۋدا. ءتۇسىرىلىم مەن ونىڭ قورىتىندىسى, ەمدەلۋشىنىڭ دەرەكتەر جۇيەسى وسى اپپاراتتا ساقتالادى. وتكەن جىلى وبلىستىڭ 12 اۋدانىنىڭ 29667 تۇرعىنى جىلجىمالى فليۋوروگرافيالىق قوندىرعىسىنا قارالدى. «كرف112» اتتى رەنتگەن فليۋوروگرافيالىق ساندىق كەشەنى جۇك كولىگىنىڭ قورابىنا ورنالاستىرىلعان. بۇل جىلجىمالى كەشەن كەۋدە مەن وكپەنى رەنتگەندياگنوستيكالىق تەكسەرۋگە ارنالعان. ديسپانسەردىڭ فتيزياتر ماماندارى وبلىس تۇرعىندارىنا عانا ەمەس, سونىمەن قاتار, وبلىستا ورنالاسقان تۇزەۋ مەكەمەلەرىندەگى جازاسىن وتەۋشىلەردىڭ دە دەنساۋلىعىن قاداعالايدى. بيىل وبلىستىق دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسى مەن وبلىستاعى قىلمىستىق-اتقارۋ جۇيەسى دەپارتامەنتى جانە وبلىستىق تۋبەركۋلەزگە قارسى ديسپانسەرى تۇزەۋ مەكەمەلەرىندەگى جازاسىن وتەۋشىلەر مەن تەرگەۋدەگى ادامدارعا مەديتسينالىق كومەك كورسەتۋ تۋرالى مەموراندۋمعا قول قويدى. تۇزەۋ مەكەمەلەرىنەن بوساپ شىققاندار ديسپانسەرلىك ەسەپكە الىنادى. جالپى, تۋبەركۋلەزبەن اۋىراتىن ناۋقاستارعا وتكەن جىلى 55,3 ميلليون تەڭگەنىڭ كومەگى كورسەتىلدى. وبلىس ورتالىعىندا 210 ورىندىق بالالارعا ارنالعان تۋبەركۋلەزگە قارسى شيپاجاي بار. شالداي مەكتەپ-ينتەرناتىندا 1-11-سىنىپ وقۋشىلارى ساۋىقتىرىلادى. وبلىس بويىنشا 5 شيپاجايلىق بالالار باقشاسى بار. بالالاردىڭ جاس مولشەرىنە قار اي قىمىز بەن بال بەرىلەدى. تۋبەركۋلەزدى ەمدەۋ تەگىن. ەمدەۋ كەزىندە نەگىزىنەن وتاندىق پرەپاراتتار قولدانىلۋدا.
تۋبەركۋلەزگە قارسى اۋداندىق جانە وبلىستىق اۋرۋحانالاردا بىلىكتى ماماندار جۇمىس ىستەيدى. 2010 جىلى سەمەي مەملەكەتتىك مەديتسينالىق اكادەمياسىن بىتىرگەن 9 جاس مامان كەلسە, بيىل جەرگىلىكتى مەديتسينالىق كوللەدجدى بىتىرگەن 5 مەدبيكە جانە 2 زەرتحاناشى جۇمىسقا ورنالاستى.
داۋلەتبەك مۋسين,
پاۆلودار وبلىستىق تۋبەركۋلەزگە قارسى ديسپان-
سەرىنىڭ باس دارىگەرى.
پاۆلودار.
