بۇگىن استانادا «ساپالى ءبىلىم مەن تاربيە بەرۋ – قازاقستاننىڭ مەملەكەتتىك ساياساتىنىڭ باسىمدىلىعى»
اتتى رەسپۋبليكالىق پەداگوگيكالىق تامىز كەڭەسى باستالادى.
بۇگىن استانادا «ساپالى ءبىلىم مەن تاربيە بەرۋ – قازاقستاننىڭ مەملەكەتتىك ساياساتىنىڭ باسىمدىلىعى»
اتتى رەسپۋبليكالىق پەداگوگيكالىق تامىز كەڭەسى باستالادى.
تابىس وزدىگىنەن كەلمەيدى
جاڭا وقۋ جىلى دا جاقىنداپ كەلەدى. ءدال قازىر ۇستازدار قاۋىمىنىڭ الدى ەڭبەك دەمالىستارىنان ورالىپ, مەكتەپ تىرشىلىگى ەندى-ەندى قىزىپ جاتىر. ءبىز وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى اكىمىنىڭ ورىنباسارى ساكەن قانىبەكوۆكە جولىعىپ, وسى ءبىلىم سالاسىنداعى ءىستىڭ جايى تۋرالى سۇراعان ەدىك.
– ساكەن اسەمبەك ۇلى, اڭگىمەمىزدى وبلىستاعى ءبىلىمنىڭ ساپاسى, ياعني ءبىلىم بەرۋ سالاسىنىڭ جەتىستىكتەرى, جاقسى جاڭالىقتارىنان باستاساق. بيىلعى ۇبت قورىتىندىسى, ول سىندا قانداي ءبىلىم وشاقتارى جاقسى جاعىنان تانىلدى؟
– وقۋشىلارىمىزدىڭ بيىلعى وقۋ جىلىندا جەتكەن جەتىستىكتەرى بارشىلىق. ەڭ ۇلكەن ءبىلىم سايىسى سانالاتىن جالپى ءبىلىم بەرەتىن پاندەر بويىنشا رەسپۋبليكالىق وليمپيادادا ەكى جىل قاتارىنان جوعارى ناتيجەگە قول جەتكىزىپ, رەسپۋبليكادا ءىىى ورىندى جەڭىپ الىپ, «ەڭ ۇزدىك وليمپيادالىق كوماندا» اتاعىن الدى.
رەسپۋبليكالىق وليمپيادادا جوعارى ناتيجە كورسەتكەن وقۋشىلاردىڭ مۇعالىمدەرىن ىنتالاندىرۋ ماقساتىندا جانە وزگە وقۋشىلاردىڭ قىزىعۋشىلىعىن ارتتىرۋ ءۇشىن مەكتەپ مۇعالىمدەرىنە 50 مىڭ تەڭگە سىياقى, ال, وقۋشىلارعا ايپاد (iPad) پلانشەتنيگى بەرىلەدى. بۇل شارا جىل سايىن ءداستۇرلى جالعاسىن تاباتىن بولادى.
بيىلعى جىلعى ۇبت قورىتىندىسىنا توقتالاتىن بولساق, وبلىستىڭ ورتا باللى 72,5-ءتى قۇرادى. بۇل وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا 5,6-عا ارتىپ وتىر. سونىمەن قاتار, ۇبت-نىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ەكى جىلدىق ناتيجەگە تالداۋ جۇرگىزە كەلە جۇمىسى تومەن, ەشقانداي ىلگەرىلەۋشىلىگى جوق مەكتەپ باسشىلارىنىڭ قىزمەتكە سايكەستىگىن قاراپ وتىرمىز.
بيىلعى جىلى «التىن بەلگىدەن» ۇمىتكەر 1143 ءتۇلەكتىڭ 336-ى, ياعني 29,4 پايىزى ءوز بىلىمدەرىن دالەلدەدى. بۇل ءوتكەن جىلدان 98 «التىن بەلگىگە» ارتىق. ونىڭ ىشىندە, ماقتاارال اۋدانىنداعى ب.مومىش ۇلى اتىنداعى مەكتەپ-گيمنازياسىنان 29, م. دۋلاتي اتىنداعى ءۇش تىلدە وقىتاتىن مامانداندىرىلعان دارىندى بالالارعا ارنالعان №8 گيمنازياسىنان – 15, ن.وڭداسىنوۆ اتىنداعى تۇركىستان ايماقتىق «دارىن» مەكتەپ-ينتەرناتىنان 10 «التىن بەلگى» يەگەرلەرى شىعىپ وتىرعانىن اتاپ وتكەنىمىز ءجون بولار.
– وتكەن جىلى وبلىستا نەبارى ءۇش اۋىسىمدا وقيتىن 4-اق مەكتەپ بار ەكەنى ايتىلعان ەدى. جاقىندا بۇل سان 36-عا جەتىپتى. مۇنىڭ سەبەبى نەدە؟
– ءيا, وتكەن جىلى وبلىستا ءۇش اۋىسىمدا وقيتىن 4 مەكتەپ بولعان بولسا, ونىڭ 2-ءۋىنىڭ ماسەلەسى شەشىلگەن بولاتىن. وبلىس اكىمىنىڭ تاپسىرماسىمەن وبلىستىڭ الەۋمەتتىك كارتاسىن جاساۋ بارىسىندا وبلىستاعى ءۇش اۋىسىمدا وقيتىن مەكتەپتەر مەن اپاتتىق جاعدايداعى مەكتەپتەردى ناقتى انىقتاۋ بويىنشا جۇمىستار جۇرگىزىلدى. سونىڭ ناتيجەسىندە بۇگىنگى كۇنى وبلىستا 48 اپاتتىق جاعدايداعى, 35 ءۇش اۋىسىمدا وقيتىن مەكتەپتەر بار ەكەنى انىقتالىپ وتىر. ەندىگى جەردە كەزەڭ-كەزەڭىمەن جىل سايىن 150 ورىنعا دەيىنگى مەكتەپتەر ماسەلەسى اۋداندىق بيۋدجەت ەسەبىنەن, 300 ورىنعا دەيىن وبلىستىق بيۋدجەت ەسەبىنەن, ال 300 ورىننان جوعارى مەكتەپتەر رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت ەسەبىنەن شەشىلەتىن بولادى.
– جالپى, دەموگرافيالىق ءدۇمپۋى كۇشتى وڭتۇستىكتە ءالى قانشا مەكتەپ سالىنۋى ءتيىس, قانشاسىنىڭ قۇرىلىسى جوسپارلانىپ, باستالىپ قويدى؟ وبلىس بويىنشا قانشا مەكتەپ بار؟ مەكتەپ سالۋ ىسىنە اتسالىسىپ جاتقان دەمەۋشىلەر بار ما؟
– وبلىستا 1019 مەكتەپ جۇمىس ىستەيدى. ونىڭ 582-ءى تيپتىك, 436-ى ىڭعايلاستىرىلعان عيماراتتا, ساماننان سالىنعان, اپاتتى جانە بۇرىنعى كەڭسە, بالاباقشا, ماقتا تەرىمشىلەرىنە ارنالىپ سالىنعان عيماراتتار. بولمەلەرى تار, سپورت, اكت زالدارى, فيزيكا, حيميا, بيولوگيا, مۋلتيمەديا كابينەتتەرى جانە شەبەرحانا ت.ب. جوق. سوندىقتان بۇل مەكتەپتەرگە قوسىمشا قۇرىلىس نەمەسە جاڭا مەكتەپ سالۋدى قاجەت ەتەدى. وبلىس اكىمىنىڭ قولداۋىمەن وسى كۇردەلى ماسەلەلەر ءوز شەشىمىن تابۋدا. بۇعان دالەل, سوڭعى 3 جىلدا 119 مەكتەپ جانە 15 مەكتەپكە قوسىمشا قۇرىلىستار سالىنىپ بەرىلدى. ال 2013 جىلى 83 ءبىلىم نىسانىنىڭ قۇرىلىسى سالىنۋدا, ونىڭ ىشىندە 55 مەكتەپ, 12 بالاباقشا, 7 قوسىمشا قۇرىلىس, 7 مەكتەپتىڭ عيماراتىن قايتا قۇرۋ, 2 كاسىپتىك مەكتەپ بار. قۇرىلىس سالۋعا اتسالىسىپ جاتقان دەمەۋشىلەر دە بار. 2009-2012 جىل ارالىعىندا ولاردىڭ كومەگىمەن 4 مەكتەپ سالىنسا, 1 مەكتەپتىڭ عيماراتىن قايتا قۇرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلدى.
– وبلىس ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرىن ءىڭ قىسقا دايىندىعى قالاي؟ قانداي تۇيىتكىلدى ءماسەلەلەر بار بۇل سالادا؟
– جاڭا وقۋ جىلىنا 126474,2 توننا كومىر جوسپارلانسا, بۇگىنگى كۇنگە دەيىن ونىڭ 40 پايىزى مەكتەپتەرگە جەتكىزىلدى. ال كىشى قازاندىقپەن جىلىتىلاتىن مەكەمەلەرگە قاجەتتى جانار-جاعارمايدىڭ 53 پايىزى دايىندالدى. قالعان قاتتى وتىنداردى تامىز ايىنىڭ ىشىندە تولىق تاسىمالداۋ جوسپارلانعان. جانار-جاعارمايدى كەلىسىمشارت بويىنشا ىدىستىڭ سىيىمدىلىعىنا قاراي تاسىمالداۋشى مەكەمە جەتكىزىپ تۇرادى.
اڭگىمەلەسكەن
ورالحان ءداۋىت.
وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى.
لەبىز
ءبىلىم مەن بىلىكتى ۇشتاستىرۋ ماڭىزدى
قازاقتىڭ ۇلى جازۋشىسى مۇحتار اۋەزوۆ «ەلمەن ەلدى, حالىقپەن حالىقتى تەڭەستىرەتىن ءبىلىم» دەگەن ەكەن. بىلمەگەنىڭدى ۇيرەنۋ, ءتاجىريبەسىمەن ءبولىسۋ, وزگە جۇرتتىڭ وزىق ۇلگىلەرىن مەڭگەرۋ قاشاندا ماڭىزدى. وسى رەتتە نازارباەۆ زياتكەرلىك مەكتەپتەرى ءبىلىم بەرۋ سالاسىندا رەسپۋبليكامىزدىڭ قاي ايماعىندا بولماسىن پەداگوگ مامانداردىڭ جاڭا بۋىنىن قالىپتاستىرۋ كەرەكتىگىن اڭعارتتى. قوعامدا سۇرانىس پايدا بولعان سوڭ, مەملەكەت وعان وڭتايلى جاعداي جاسادى. سونىڭ ارقاسىندا كەمبريدج ۋنيۆەرسيتەتىمەن ءوزارا ىنتىماقتاستىق جاسالىپ, ءبىلىم-بىلىگىمىزدى ارتتىرىپ قايتتىق. وسى جىلدىڭ 1-12 شىلدە كۇندەرى ۇلىبريتانيادا «مەكتەپ باسقارۋداعى كوشباسشىلىق» تاقىرىبىندا مازمۇندى ءدارىستەر تىڭدادىق. اعىلشىننىڭ بەلدى عالىمدارى «كوشباسشىلىق جانە كوماندالىق توپتاردىڭ ءتيىمدىلىگىن ارتتىرۋ جولدارى», «توپتىق جۇمىستاعى كوشباسشىلىق», «ءتيىمدى جوسپارلاۋدىڭ شارتتارى», «مەكتەپتىڭ دامۋ جوسپارىن جاساۋدىڭ ەرەشەلىكتەرى» تاقىرىبىندا مازمۇندى باياندامالار جاسادى. ساراپتامالىق جۇمىستارعا نەگىزدەلگەن ترەنينگتەر جۇرگىزدى. ۇلىبريتانيادا وقۋشىلار 24 شىلدەگە دەيىن وقيدى عوي. وسى جاعدايدىڭ ارقاسىندا مەكتەپتەردە وتەتىن ساباقتاردا بولىپ, كوپتەگەن قىزىقتى كەزدەسۋلەرگە قاتىسىپ قايتتىق.
ونداعى مەكتەپ عيماراتتارىنىڭ كولەمى مەن ماتەريالدىق-تەحنيكالىق دەڭگەيى ەرەكشە اسەر ەتتى. دەگەنمەن, سوڭعى جىلدارى ەلىمىزدە پايدالانۋعا بەرىلىپ جاتقان جاڭا ءۇلگىدەگى ءبىلىم وردالارىنىڭ اعىلشىن مەكتەپتەرىنەن ەش كەم تۇسپەيتىنىنە دە كوزىمىز جەتتى.
اعىلشىن مەكتەپتەرىنىڭ قۇرىلىمدارىنا كەلەر بولساق, باستاۋىش سىنىپ مەكتەبى, نەگىزگى مەكتەپ جانە جوعارى سىنىپتاردان تۇراتىن ورتا مەكتەپ بولىپ جاس ەرەكشەلىكتەرىنە بايلانىستى بولەك-بولەك وقىتىلادى ەكەن. تۇرمىسى تومەن وقۋشىلارعا الەۋمەتتىك قىزمەتكەرلەر بەكىتىلگەن. سونداي-اق, بالانىڭ جەكە قۇقىعىن قورعاۋدا تالاپ كۇشتى جانە قوعامداعى الەۋمەتتىك تەڭسىزدىكتىڭ الدىن الۋ ماقساتىندا كوپ قارجى بولىنەدى. اعىلشىن مۇعالىمدەرى ۇستاز مارتەبەسىنە ساي جۇمىس ىستەۋدى باستى ءومىر قاعيداسىنا اينالدىرعانى بايقالادى. بۇل ەلدەگى ءبىلىم جۇيەسى ءۇش نەگىزگى پرينتسيپتەرگە باعىنادى: جوعارى دەڭگەيدە تولەرانتتىلىق, ءبىلىم بەرۋ ءۇردىسى جەكە تۇلعالىق بولمىستى دامىتۋعا باعىتتالعان مۇعالىمدەردىڭ كاسىبي بىلىكتىلىگىنە جاۋاپكەرشىلىك قاتاڭ تالاپ ەتىلەدى.
ەلباسىنىڭ سىندارلى ساياساتىنىڭ ارقاسىندا ءبىلىم بەرۋ سالاسىندا ۇلكەن جۇمىستار اتقارىلدى. سوندىقتان ۇلىبريتانياداعى ءبىلىم بەرۋ ستاندارتتارى ءبىزدىڭ ەلدە دە جاقىن بولاشاقتا ورىن الاتىنىنا سەنەمىن. الداعى رەسپۋبليكالىق «تامىز كەڭەسىندە» شەت جۇرتتا كورگەنىمدى, ويعا تۇيگەنىمدى ورتاعا سالىپ, بايانداما جاساماقپىن.
گۇلجان ايداروۆا,
№3 مەكتەپ-ليتسەيىنىڭ
ديرەكتورى.
قىزىلوردا.
ۋاقىت تالابى
ۇستازدىق جولدى قالاپ, ءبىلىم بەرۋ سالاسىندا ەڭبەك ەتىپ كەلە جاتقانىما شيرەك عاسىرعا جۋىقتاعانمەن جاڭا وقۋ جىلى الدىندا قاشاندا تولقۋلى بولامىن. جاس ادام تەز جەتىلمەي مە؟! جازعى دەمالىستارىندا وقۋشىلارىمىزدىڭ وي مەن بوي جاعىنان دا ەسەيىپ كەلۋى, وقىتۋ ۇردىسىنە ءاردايىم بيىكتەپ وتىرعان تالاپ, قالاداعى جاراتىلىستانۋ-ماتەماتيكالىق جانە قوعامدىق-گۋمانيتارلىق كاسىبي باعىتتاردا ءبىلىم بەرەتىن تانىمال وقۋ ورنىنىڭ مارتەبەسىن كوتەرە تۇسۋدەگى مىندەت تولقىتادى.
بالكىم, سىرت كوزگە بايقالا قويماس, وقىتۋ مەن تاربيە ىسىندە مەكتەپتەردەگى جىلدان-جىلعا جاڭارۋلار جەتىپ ارتىلادى. زامان تالاپ-تالعامىنا ساي ءبىلىم الۋعا جاعداي جاساۋشى ينتەراكتيۆتى تاقتا, كومپيۋتەرلەر, ەلەكتروندى كورنەكى قۇرالدار, مۋلتيمەديا كابينەتتەرى قازىر ەشكىمگە تاڭسىق ەمەس. ءوزىم جەتەكشىلىك ەتەتىن وقۋ ۇياسى دا سوندايلىعىمەن ەرەكشەلەنەدى. گيمنازياداعى ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىنە ەكسپەريمەنتالدى 12 جىلدىق ءبىلىم بەرۋ, رەسپۋبليكالىق ەلەكتروندى وقىتۋ «e-learning» جۇيەسى بويىنشا قاناتقاقتى جوبالار, اعىلشىن ءتىلىن 1-سىنىپتان باستاپ وقىتۋ ەنگىزىلدى. وقىتۋشىلارىمىزدىڭ 85 پايىزى جوعارى ساناتتاعى ۇستازدار سانالادى.
شاكىرتتەرىمىزگە وسى زامانعى ءبىلىم نەگىزدەرىن ساپالى مەڭگەرتۋمەن بىرگە ازاماتتىق, ادامگەرشىلىك, تۇلعالىق قاسيەتتەرىن دامىتۋعا, ۇلتتىق ۇلگىلى سالت-داستۇرلەردى جۇرەكتەرىنە سىڭىرۋىنە باسا نازار اۋدارىلادى. بۇعان دەيىن دە بۇل باستى ماسەلە تۇتىلسا, ەلىمىزدىڭ بەدەلى مەن ابىرويى اسقاقتاي تۇسۋىندە وزەكتىلىگى ودان سايىن وتە زور ەكەنى سونى مىندەتتەر جۇكتەپ وتىر.
پەداگوگتاردىڭ رەسپۋبليكالىق تامىز كەڭەسىنەن كوكەيگە كوپ ويلار تۇيىلەتىنى ءسوزسىز. ۇستازدار قاۋىمى قىزمەتىنە جاڭا سەرپىن بەرۋىن تىلەيمىن.
ايمان مۋسينا,
قاراعاندى قالاسىنداعى
№ 92 گيمنازيانىڭ ديرەكتورى.
قاراعاندى.
*ۇيرەنەتىن ءۇردىس
مۇعالىمگە ارنالعان ۋلترابۋك
استانادا بiلiم جانە عىلىم مينيسترلiگi ءباسپاسوز وكىلدەرىن جاڭا وقۋ جىلىنىڭ قارساڭىندا جۇزەگە اسىپ وتىرعان «مۇعالiمگە ارنالعان ۋلترابۋك» اتتى باعدارلاماسىمەن تانىستىردى. قازاقستاندىق ۇستازدار قازىرگى زامانعى بۇل موبيلدi كومپيۋتەرلەردى پايدالانۋ ارقىلى ءبىلىم بەرۋ بارىسىندا كوپتەگەن ارتىقشىلىقتارعا قول جەتكىزە الادى ەكەن. زاماناۋي قۇرال ارقىلى پەداگوگيكالىق سوڭعى جەتىستىكتەرمەن تانىس بولىپ, ءوز تاجىريبەلەرىن دە كوپشىلىككە ۇسىنا الادى. «مۇعالiمگە ارنالعان ۋلترابۋك» جوباسى قر بعم-نiڭ 2011 جىلى قابىلدانعان «ەلەكتروندى وقىتۋ جۇيەسi» باعدارلاماسىن قولداۋعا باعىتتالعان.
– جوبا باستاپقىدا اقمولا, الماتى, قاراعاندى وبلىستارىندا جانە استانا مەن الماتى قالالارىندا ەنگiزiلەدi. كەيiن بۇل يگi شارانى قازاقستاننىڭ بارلىق ءوڭiرلەرiندە دە تاراتۋ جوسپارلانۋدا», – دەيدi جوبا جەتەكشiسi, بiلiم جانە عىلىم مينيسترلiگi ستراتەگيالىق جوسپارلاۋ جانە اقپاراتتىق-كوممۋنيكاتسيالىق تەحنولوگيالار دەپارتامەنتi باستىعىنىڭ ورىنباسارى گۇل ءجۇسiپوۆا.
بەرىك سادىر,
«ەگەمەن قازاقستان».
استانا.
