سۋ باسىپ قالۋ قاۋپى بار

بيىل قىزىلجار وڭىرىنە دە قار ادەت­تە­گى­دەن كوپ ءتۇستى. سولتۇستىكتىڭ التى اي بويى اق كورپەسىن ايقارا جامىلعان قىتى­مىر قىسى مەن ساقىلداعان سارى ايازى جەردى ەكى مەترگە دەيىن سىرەستىرىپ قاتىرىپ تاستادى. سونىڭ سالدارىنان وبلىس ورتا­لى­عىندا بىرقاتار سۋ كولون­كالارى ىستەن شىقتى. كوكتەمنىڭ العاشقى ايىنان “تۇسكە دەيىن كيىز, تۇستەن كەيىن ءمۇيىز” اۋا رايى  قۇبىلىپ تۇر. گيدرو­مە­تەورولوگيا قىزمەتكەرلەرىنىڭ ايدىڭ اياعىنا قاراي 5-10 گرادۋس جىلىلىقتى كورسەتەدى دەگەن بولجامى كەلە قويعان جوق. قاسات قاردىڭ بىرتىندەپ ەرۋىن جاقسى­لىققا جورىعان پەتروپاۆل قا­لاسى تۇرعىندارىنىڭ قاۋىپتەنە­تىن­دەي تۇستارى دا جوق ەمەس. ويتكەنى, كۇن كۇرت جىلىسا, ەسىل وزەنىنە تاقاۋ  ورنالاسقان زارەچ­نىي كەنتى مەن تەرى زاۋىتى شا­عىن اۋدانىن سۋدىڭ شايىپ كەتۋى ابدەن ىقتيمال. توتەنشە جاع­دايدىڭ الدىن الۋعا كۇنىبۇرىن قام جاسالماسا, ساي-سالانى قۋا­لاي اققان اعىن سۋدىڭ زاردابىن  پەترو­پاۆل­دىقتار تالاي تارتقان. وسىنى ەسكەرگەن بولۋ كەرەك, سۋ تاسقىنىن بولدىرماۋ, كەزدەسە قال­عان جاعدايدا جەدەل قارەكەتكە كىرىسۋ جايى وبلىستىق اكىمدىكتە, سەلەكتورلىق كەڭەستە بىرنەشە رەت قارالىپ, ءتيىستى باس­شىلار مەن اۋدان اكىمدەرىنە ناقتى ءمىن­دەت­تەر جۇكتەلدى. ونىڭ ۇستىنە الما­تى وبلى­سى­نا قا­راستى قىزىل­اعاش  اۋىلىنداعى توسىن اپات تا ۇلكەن ساباق بولعان ءتارىزدى. توتەنشە جاعدايلار جونىندەگى وبلىستىق دە­پارتامەنتتىڭ باستى­عى الەيتجان ءساتتى­باەۆ­تىڭ بەرگەن دەرەكتەرىنە قاراعاندا كەز كەلگەن وقىس وقيعانى جەدەل زالالسىز­دان­دى­رۋ­عا تەحنيكا دا, ادام كۇشى دە دايىن. ينەرتتى ماتەريالدار مەن جانار-جاعارماي قورى جەتكىلىكتى. كوپىرلەر مەن 12 cۋ قويماسى جان-جاقتى تەكسەرى­لىپ, كەزەكشىلىك بەكەتتەرى ۇي­ىمداستىرىلعان. راديوبايلانىس قۇرالدارى­مەن قامتاماسىز ەتىل­گەن. قاۋىپتى ايماقتاردا تۇرعان اۋىلدار مەن تۇرعىنداردىڭ  ءتىزىمى الى­نىپ, تەز ارادا كوشىرۋ جول­دارى ويلاستى­رىل­عان. قاجەتتى ازىق-ت ۇلىك قورلارى دا جا­سالعان. اپاتتى جاعدايلاردى جويۋ شارالارى ءۇشىن 28,5 ميلليون تەڭگە قاراستىرىلعان. باسقارمانىڭ وكىلدەرى  كەيبىر ەلدى مە­كەن­دەردى سۋ الىپ كەتۋ قاۋپى بارىن جاسىرمايدى. اسىرە­سە, م.جۇماباەۆ, شال اقىن اۋداندارى بويىنشا  ساقتىق شا­رالارى اسا قاجەت. بۇل ايماق­تاردا بىرقاتار اۋىل-سەلولار قاۋىپ­تى جەرلەردە تۇر. ع.مۇسىرە­پوۆ اۋدانىندا ورنا­لاس­قان   تايسارى, شارىق سۋ قويمالارى  شي­رەك عاسىردان بەرى جوندەۋ كورمەگەن. قار سۋى كوپ جينالسا, شىداس بەرۋى ەكىتالاي. ءۋالي­حا­نوۆ اۋدانىنداعى سىلەتى سۋ قويما­سى­نىڭ ار­ناسىنان لىقسي توگىلگەن سۋ قۋلىكول, قايرات, كوبەنساي اۋىل­دارىنىڭ تۇرعىندارىن جىل­دا ۇلكەن ابىگەرگە ءتۇسىرىپ ءجۇر. سوندىقتان بۇل ماڭايعا قاجەتتى ماتەريالدار مەن تەحنيكالار شوعىرلاندىرىلىپ, جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەن 2,76 ميلليون تەڭگە بولىنگەن. قاۋىپتى جەرلەردى الدىن-الا بولجاي ءبىلىپ, تابيعات اپاتتارىن مۇمكىندىگىنشە بولدىرماۋ, الدىن الۋ, تەز ارادا جويۋ,  تەحنيكا مەن ادام كۇشىن جۇمىلدىرۋ جۇمىس­تارىن ۇتىمدى ۇيىمداستىرۋ ۇلكەن سىن بولعالى تۇر. ءومىر ەسقالي, سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى.