2020 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان باستاپ ءۇش جىل مەرزىمگە شاعىن كاسىپكەرلىك سۋبەكتىلەرىنە, ونىڭ ىشىندە ميكرو كاسىپكەرلىك سۋبەكتىلەرىنە بارۋمەن تەكسەرۋگە, پروفيلاكتيكالىق باقىلاۋعا جانە قاداعالاۋعا جاريالانعان موراتوري كۇشىنە ەندى.
ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگىنىڭ مالىمەتىنشە, موراتوري كۇشى تۇرعىنداردىڭ ءومىرى مەن دەنساۋلىعىنا, قورشاعان ورتاعا, زاڭنامالىق پەن قوعامدىق تارتىپكە قاۋىپ ءتوندىرۋى مۇمكىن زاڭ بۇزۋشىلىقتاردىڭ الدىن الۋعا نەمەسە ولاردى جويۋعا باعىتتالعان تەكسەرۋلەرگە قاتىستى بولمايدى. سونىمەن قاتار كونستيتۋتسيالىق قۇرىلىم مەن ۇلتتىق قاۋىپسىزدىككە تىكەلەي نەمەسە جاناما قاۋىپ توندىرگەن جاعدايدا كۇشى جۇرمەيدى. مۇنداي جاعدايلاردا تەكسەرۋلەر باقىلاۋ جانە قاداعالاۋ ورگانىنىڭ ءبىرىنشى باسشىسىنىڭ شەشىمىنىڭ نەگىزىندە جۇرگىزىلەتىن بولادى.
سونىمەن قاتار ەگەر كاسىپكەر ءوز قىزمەتىنە قاتىستى باستاماشى بولسا, سونداي-اق قىلمىستىق-پروتسەسسۋالدىق كودەكستە قاراستىرىلعان نەگىزدەر بويىنشا تەكسەرۋلەر جۇرگىزىلە الادى.
موراتوري پروكۋرورلىق, كەدەندىك, قارسى سالىق تەكسەرىستەرىنە, سالالىق تەكسەرىستەردىڭ كەيبىر تۇرلەرىنە, سونداي-اق جەر قويناۋلارىن پايدالانۋشىلاردى تەكسەرۋگە, ونىمگە سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق ساراپتاما جۇرگىزۋمەن پروفيلاكتيكالىق قاداعالاۋعا, سايكەستىكتى باعالاۋ سالاسىنداعى اككرەديتتەۋ سۋبەكتىلەرىن پروفيلاكتيكالىق باقىلاۋ مەن تەكسەرۋگە قاتىستى بولمايتىنىن ايتا كەتكەن ءجون.
جارلىقتا ءموراتوريدىڭ 2019 جىلى كاسىپكەرلىك سۋبەكتىسىنە بارۋمەن باستالعان پروفيلاكتيكالىق باقىلاۋ مەن قاداعالاۋعا جانە تەكسەرۋگە قاتىستى بولمايتىنى ناقتىلانعان. شاعىن جانە ميكرو كاسىپكەرلىك ساناتتارىنا جاتاتىن جەكەمەنشىك جانە مەملەكەتتىك كاسىپكەرلىك سۋبەكتىلەرى موراتوري جۇرگىزۋگە جاتادى.
ءوز جۇمىسى بارىسىندا كاسىپكەرلىك سۋبەكتىلەرى ەل زاڭناماسىن, جەكە جانە زاڭدى تۇلعالاردىڭ قۇقىقتارى مەن زاڭدى مۇددەلەرىن ساقتاۋى, سونداي-اق قر زاڭناماسىنا سايكەس تاۋارلاردىڭ, جۇمىستار مەن قىزمەتتەردىڭ قاۋىپسىزدىگى مەن ساپاسىن قامتاماسىز ەتۋى ءتيىس. بۇل مىندەتتەمەلەردى كاسىپكەرلىك سۋبەكتىلەرى موراتوري كەزەڭىندە دە ساقتاۋى كەرەك.
سونىمەن قاتار مەملەكەت باسشىسىنىڭ 2019 جىلعى 2 قىركۇيەكتەگى جولداۋىندا تەك ارنايى سالىق رەجيمدەرىن قولداناتىن جانە ميكرو نەمەسە شاعىن كاسىپكەرلىك سۋبەكتىسى رەتىندە تانىلعان سالىق تولەۋشىلەردى عانا ءۇش جىل مەرزىمگە تابىس سالىعىنان بوساتۋ قاراستىرىلعان.
تابىس سالىعى — بۇل كورپوراتيۆتى تابىس سالىعى, جەكە تابىس سالىعى, شارۋا قوجالىقتارى مەن فەرمەرلىك شارۋاشىلىقتار ءۇشىن بىرىڭعاي جەر سالىعى, سونداي-اق جەڭىلدەتىلگەن دەكلاراتسيا بويىنشا جۇمىس ىستەيتىن سالىق تولەۋشىلەر ءۇشىن الەۋمەتتىك سالىق. باسقا بارلىق سالىقتار مەن تولەمدەر مىندەتتەمەلەر تۋىنداعان جاعدايدا تولەنەدى.
انىقتاما: زاڭناما بويىنشا ميكروبيزنەس – بۇل جۇمىسكەرلەر سانى 15 ادامنان اساتىن جانە جىلدىق تابىسى 30 مىڭ ەڭ تومەنگى ەسەپتىك كورسەتكىشتى (تەك) قۇرايتىن (79 530 مىڭ تەڭگە) جەكە كاسىپكەرلەر, ال شاعىن بيزنەس — بۇل جۇمىسكەرلەرىنىڭ سانى 100 ادامعا دەيىن بولاتىن, جىلدىق تابىسى 300 مىڭعا دەيىنگى اەك قۇرايتىن (795 300 مىڭ تەڭگە) جەكە كاسىپكەرلەر جانە زاڭدى تۇلعالار.
قانشا بيزنەسمەن سالىقتان بوساتىلادى؟
الدىن الا ەسەپتەۋلەر بويىنشا, تابىس سالىعىن تولەۋدەن 1,2 ملن جۋىق سالىق تولەۋشى 380 ملرد تەڭگەدەن استام سوماعا, ءۇش جىل مەرزىمگە بوساتىلادى.
قازاقستان ۇكىمەتى ەلىمىزدەگى بيزنەس احۋالدى جاقسارتۋ ماقساتىندا قولدانىستاعى زاڭنامانى رەفورمالاۋ, رۇقسات بەرۋ جۇيەسىن جەتىلدىرۋ, بيزنەستى قۇرۋ راسىمدەرىن جەڭىلدەتۋ, مەملەكەتتىك باقىلاۋ-قاداعالاۋ قىزمەتىن وڭتايلاندىرۋ بويىنشا جۇيەلى جۇمىستار جۇرگىزىپ جاتىر.
رەسمي ستاتيستيكالىق مالىمەتتەرگە سايكەس, 2019 جىلدىڭ 9 ايىندا ءجىو-دەگى شوك ۇلەسى 29,5%-دى قۇرادى, بۇل 2018 جىلدىڭ سايكەس كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 0,6%-عا ارتىق (2018 جىلعى قاڭتار-قىركۇيەكتە – 28,9%).
سونىمەن قاتار 2019 جىلدىڭ قاڭتار-ماۋسىم ايلارىندا شاعىن جانە ورتا كاسىپكەرلىك سۋبەكتىلەرىنىڭ ءونىم شىعارۋى 12 662,7 ملرد تەڭگەنى قۇراپ, 2018 جىلدىڭ سايكەس كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 10,8%-عا ارتتى (2018 جىلدىڭ قاڭتار-ماۋسىم ايلارىندا – 10 638 ملرد تەڭگە).
2019 جىلدىڭ 1 جەلتوقسانىنداعى جاعداي بويىنشا تىركەلگەن شوك سۋبەكتىلەرىنىڭ سانى 1,6 ملن بىرلىكتى قۇرادى, بۇل كورسەتكىش 2018 جىلدىڭ سايكەس كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 3,1%-عا جوعارى, جۇمىس ىستەپ تۇرعان سۋبەكتىلەردىڭ سانى 7,8%-عا ءوسىپ, 1,3 ملن بىرلىكتى قۇرادى.
قازاقستان «Doing Business» رەيتينگىندە الەمنىڭ 190 ەلىنىڭ اراسىندا توپ-25 قۇرامىندا
رەسمي ستاتيستيكالىق دەرەكتەردەگى كورسەتكىشتەردىڭ ءوسۋى, سونداي-اق قازاقستاننىڭ دۇنيەجۇزىلىك بانكتىڭ «Doing Business» رەيتينگىندە الەمنىڭ 190 ەلى اراسىندا بيزنەستى جۇرگىزۋدە ەڭ ۇزدىك توپ-25-كە كىرۋى بيزنەستى دامىتۋ ءۇشىن قولايلى جاعدايلار جاساۋعا باعىتتالعان قابىلداناتىن شارالاردىڭ پارمەندىلىگىن راستايدى.
قازىرگى تاڭدا قازاقستان دۇنيەجۇزىلىك بانك رەيتينگىندە 25-ورىندى الىپ قانا قويماي, 2017 جىلدان باستاپ 11 پوزيتسياعا جوعارى كوتەرىلىپ, 2017-2018 جىلدارى بيزنەستى جۇرگىزۋ جەڭىلدىگىنىڭ ءۇش ينديكاتورى بولىگىندە رەتتەۋشى رەفورمالاردى ىسكە اسىرعان ەلدەردىڭ قاتارىنا ەندى (2017 ج. – 36-ورىن, 2018 ج. – 28-ورىن).
قابىلدانىپ جاتقان شارالار كاسىپكەرلىك الەۋەتتى اشۋعا, شاعىن جانە ورتا كاسىپكەرلىكتىڭ ءوسىمىن جاقسارتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى, بۇل ەلدىڭ ەكونوميكالىق ءوسۋى مەن ءال-اۋقاتىنىڭ جاقسارۋىنا ىقپال ەتەدى.
«Doing Business» رەيتينگىندەگى ەلدىڭ جەتىستىكتەرى اتالعان پوزيتسيانى نىعايتۋدىڭ الەۋەتىنىڭ بار ەكەنىن كۋالاندىرادى, سونىمەن قاتار كاسىپكەرلىكتى جۇرگىزۋ ءۇشىن ەڭ جاقسى شارتتارى بار توپ-20 ەلدىڭ قاتارىنا كىرۋ مىندەتىن بەلگىلەيدى.
وسىعان بايلانىستى, ۇكىمەت قول جەتكىزىلگەن ناتيجەلەردى جاقسارتۋ ماقساتىندا «Doing Business» رەيتينگىنىڭ ينديكاتورلارى اياسىندا بيزنەس-احۋالدى جاقسارتۋ ماسەلەلەرى بويىنشا زاڭنامالىق تۇزەتۋلەردىڭ 8-پاكەتىن ازىرلەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزدى, ونى قابىلداۋ بيزنەستى دامىتۋعا وڭ اسەر ەتەدى, ەلىمىزگە قوسىمشا ينۆەستيتسيالار تارتادى.
بۇگىنگى تاڭدا «كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرگە بيزنەس احۋالدى جاقسارتۋ ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» قر زاڭىنىڭ جوباسى 30-دان استام نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق اكتىلەرگە شامامەن 200 تۇزەتۋدى قامتيدى.
بيزنەستى جاقسارتۋ جونىندەگى زاڭنامالىق نورمالاردى ەنگىزۋمەن قاتار, «بيزنەستىڭ جول كارتاسى-2025» مەملەكەتتىك باعدارلاماسى جانە باسىم جوبالاردى نەسيەلەۋ تەتىگى اياسىندا بيزنەسكە قارجىلىق قولداۋ كورسەتىلەدى.
بۇل رەتتە باعدارلامانى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن الداعى 4 جىلعا 421 ملرد تەڭگە مولشەرىندە بيۋدجەت قاراجاتى ءبولىندى, سونداي-اق ەلىمىزدىڭ 2025 جىلعا دەيىنگى ستراتەگيالىق دامۋ جوسپارىنا سايكەس كەلەتىن نىسانالى ينديكاتورلار بەلگىلەنگەن.
باعدارلامانى ىسكە اسىرۋ قورىتىندىسى بويىنشا ءجىو-دەگى شوب ۇلەسىن كەمىندە 35%-عا ۇلعايتۋ, ءجىو قۇرىلىمىنداعى وڭدەۋشى ونەركاسىپتىڭ ۇلەسىن كەمىندە 13,4%-عا جەتكىزۋ كۇتىلۋدە.
