الماتى مەن نۇر-سۇلتاندا قاۋەسەتتەن جەڭىلىپ قالعان اقپاراتتى ورتالىقتان شالعاي ايماقتاردا «اسپاننان» ىزدەۋگە تۋرا كەلەتىنىن كورىپ ءجۇرمىز. سول سەبەپتى الماتى اكىمدىگىنىڭ كورشى ەلدەن تاراپ جاتقان اتى جامان تۇماۋدان قالاي قورعانىپ جاتقانى تۋرالى اقپاراتتار تاۋلىك سايىن جاڭارتىلىپ بەرۋگە كىرىستى. ازىرگە الماتى اكىمدىگى تاراتىپ جاتقان اقپاراتتاردىڭ جەل سوزبەن سالىستىرعاندا ءباسى باسىم بولىپ, قاۋەسەتتىڭ الدىن الىپ جاتىر. ءسوزىمىز دالەلدى بولۋى ءۇشىن باسىنان باستايىق. قىتايمەن اۋە قاتىناسى توقتاتىلدى. كوروناۆيرۋس اۋرۋى تىركەلگەن ەلدەردەن كەلگەن بارلىق جولاۋشىلار ءۇشىن دارىگەرلەر مەديتسينالىق انىقتاما جينايدى. ەمحانالاردا يزولياتورلار اشىلدى.
بىرنەشە ونداعان ادام تەمپەراتۋراعا جانە جەدەل رەسپيراتورلى ۆيرۋستىق ينفەكتسيالارعا شاعىمدانىپ, اۋرۋحاناعا ءتۇستى. بىراق كوروناۆيرۋستى ەشكىم راستاعان جوق. بىراق الەمدىك باق ءۇشىن بۇل ءباسى باسىم ترەند تاقىرىپ.
الماتى قالاسىنداعى تاۋارلار مەن قىزمەتتەردىڭ ساپاسى مەن قاۋىپسىزدىگىن باقىلاۋ دەپارتامەنتىنىڭ باسشىسى ايزات مولداعاسيموۆا 30 قاڭتار كۇنى جۋرناليستەرمەن كەزدەسكەن كەزدە قالادا جاعداي تۇراقتى ەكەنىن, قاۋەسەتتەرگە بوي الدىرماي, رەسمي ورگانداردىڭ اقپاراتىنا نازار اۋدارۋ قاجەتتىگىن ايتتى. «حالىقتى دۇرىس اقپاراتپەن قامتاماسىز ەتە الماسا, وزدەرىنە سىن ەكەنىن جەتكىزدى.
ال 1 قاڭتار كۇنى اتالمىش دەپارتامەنتتىڭ ءباسپاسوز بولىمىنەن سانيتارلىق-كارانتيندىك باقىلاۋ ءۇشىن الماتى حالىقارالىق اۋەجايىنا بارعانىن ەسىتتىك. سول كۇنى ءتۇس اۋا اۋەجايعا بارعان كەزدە قاۋىپتى ايماقتاردان كەلەتىن ۇشاقتاردىڭ وقشاۋلانعان ايماققا كەلىپ قونعانىن, قىزمەتكەرلەرىنىڭ, كوشى-قون پوليتسياسىنىڭ جانە مەديتسينالىق قىزمەتكەرلەردىڭ جۇمىسىنا ەرەكشە نازار اۋدارىلعانى تۋرالى حابار تاراتىلدى.
ال 2 اقپان كۇنى جۋرناليستەرمەن كەزدەسكەن الماتى قالاسىنداعى تاۋارلار مەن قىزمەتتەردىڭ ساپاسى مەن قاۋىپسىزدىگىن باقىلاۋ دەپارتامەنتىنىڭ باسشىسى ايزات مولداعاسيموۆا الماتىعا كەلىپ-كەتكەندەردىڭ ءبارىن بىردەي تەكسەرۋگە سەبەپ كورىپ تۇرماعانىن ايتتى. «الماتى كوروناۆيرۋستىق ينفەكتسيانى تەستىلەۋگە دايىن. تەستىلەۋ شامامەن ەكى ساعاتتى الادى. سونىمەن قاتار, ءبىز ورتالىق انىقتامالىق زەرتحاناعا راستاۋعا جىبەرەمىز. بۇگىنگى كۇنى ءبارىنىڭ تەرىس ناتيجەلەرى بار», - دەيدى ايزات مولداعاسيموۆا.
ونىڭ ايتۋىنشا, اۋرۋ دەڭگەيىنىڭ جوعارىلاۋىنا بايلانىستى, كوروناۆيرۋستىق ينفەكتسياسى بار دەگەن كۇدىكپەن 17 سىناما الماتىعا جىبەرىلگەن. ولاردىڭ دياگنوزى دا تەرىس ناتيجە كورسەتتى. تاۋلىگىنە بىرنەشە رەت بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى ارقىلى ەل حالقىنا رەسمي اقپارات تاراتىلادى. الماتى تۇرعىندارى الماتى اۋەجايىنىڭ جاڭا جىلۋ جابدىقتارىمەن جابدىقتالعانىن, بارلىق حالىقارالىق رەيستەردە سانيتارلىق-كارانتيندىك باقىلاۋ كۇشەيتىلگەنىن, 30 ەپيدەميولوگتىڭ تاۋلىك بويى بارلىق رەيستەر جاسايتىندىعىن, تاعى 80 ەپيدەميولوگتىڭ كەزەكشىلىك ەتەتىنىن جانە 8 توپتىڭ جۇمىس جاسايتىندىعىنان حاباردار.
قاۋىپتى ايماقتاردان ۇشىپ كەلگەن ۇشاقتار بولەك تۇراققا قونادى
ال ۆيرۋستىق ينفەكتسيالارعا كۇدىك تۋىنداعان جاعدايدا بۇل ادامدار دەرەۋ جەلدەتۋ جۇيەسىمەن اۋەجايداعى ارنايى قالپىنا كەلتىرۋ ايماقتارىندا وقشاۋلانادى.
الماتى قالاسىنىڭ اكىمى باقىتجان ساعىنتاەۆتىڭ شەشىمىمەن اكىمنىڭ ەرجان باباقۇماروۆتىڭ توراعالىعىمەن كوروناۆيرۋستىق ينفەكتسيانىڭ الدىن الۋ جونىندەگى ايماقتىق شتاب قۇرىلدى. «الەۋمەتتىك جەلىلەردە قاۋەسەت تاراتپاۋ ءۇشىن ءبىز كۇن سايىن اقپارات بەرۋگە مىندەتتىمىز», - دەدى الماتى قالالىق دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسىنىڭ وكىلى نابيرا ەسەنوۆا جۋرناليستەرمەن كەزدەسكەن كەزدە.
الماتى رەسمي اقپاراتتىڭ جەتكىلىكتى بولۋى ءۇشىن مۇمكىندىكتىڭ ءبارىن جۇمىلدىرىپ جاتىر. قالا باسشىلىعىنىڭ مۇنداي ارەكەتى, ءبىر جاعىنان, جاعدايدى باقىلاۋدا ۇستاۋعا تىرىسىپ جاتقاندىعىن, ەكىنشى جاعىنان, قورقىنىش ءالى دە كۇشەيە تۇسەتىندىگىن كورسەتەدى.
اپتا باسىنان بەرى الەۋمەتتىك جەلىلەردە مەديتسينالىق ماسكا جەتپەي جاتىر دەگەن اقپارات مەن «قازاقستان يران مەن قىرعىزستاننان مەديتسينالىق ماسكا» ساتىپ الادى دەگەن دەرەك اقپارات مايدانىندا تەكە-تىرەسىپ قالدى:
بۇل جولى دا الماتى بيلىگى جەل ءسوزدىڭ تامىرلانىپ كەتپەۋىنىڭ الدىن الدى. قازىر الماتىداعى ءدارىحانالاردى ءبىر ءسۇزىپ شىقساڭىز, مۇنىڭ جالعان ەكەنىنە كوزىڭىز جەتەدى. باعا دا وزگەرگەن جوق. ونىڭ ءار داناسى بۇرىنعىداي, 35 تەڭگەدەن ساتىلىپ جاتىر.
كوروناۆيرۋستان قورىققان قالا تۇرعىندارى مەديتسينالىق ماسقالاردى كوتەرە ساتىپ الۋعا دايىن
«بىراق وعان قاجەتتىلىك جوق ەكەنىن ءتۇسىندىرىپ جاتىرمىز. بۇل جاعداي جالعاسا بەرسە, تاپشىلىق جاساندى جولمەن قالىپتاسۋى مۇمكىن. سوندىقتان ءاربىر ادامعا 10-15 دانا مەديتسنالىق ماسقا ساتىلىپ جاتىر. تاۋاردىڭ بۇل تۇرىنە دەگەن سۇرانىس كەرەكەت ءوستى», - دەيدى قالاداعى ءدارىحانالاردىڭ ءبىرىنىڭ پرۆايزەرى ساۋلە تاكەنقىزى.
مەديتسنالىق ماسقالار تەز ساتىلىپ جاتىر. تاپسىرىس قالىپتى جاعدايدان ەكى-ءۇش ەسە كوپ بەرىلسە دە, ءتۇس اۋا ساتىلىپ كەتەدى. باعانىڭ ءوسىپ كەتۋىنە جول بەرمەۋ ءۇشىن وڭىرلىك شتاب الىپساتارلىقتى جانە جولىن كەسۋدى قاداعالايدى. ء«بىز الماتىنىڭ مەديتسينالىق بەتپەدەن قىسىلىپ قالماۋى ءۇشىن تاڭەرتەڭگى ساعات 10-دا 77 دارىحاناعا قوڭىراۋ شالىپ, تەكسەرۋ جۇرگىزەمىز», - دەيدى ايزات مولداعاسيموۆا.
ونىڭ ايتۋىنشا, قالالىق ءدارىحانالاردا مەديتسينالىق ماسكالاردىڭ بولۋى مەن قۇنى تۋرالى مونيتورينگ كۇن سايىن جۇرگىزىلەدى. كەيدە ماسكالار 70 تەڭگەدەن جانە ودان جوعارى رەسپيراتورلار ساتىلعان كەزدە بۇزۋشىلىقتار انىقتالادى, سودان كەيىن پوليتسيا ءبولىمى جۇمىسقا كىرەدى. «باعالار مەن جاساندى تولقۋلار تۋىنداعان جاعدايدا ولار اكىمشىلىك جانە قىلمىستىق جاۋاپكەرشىلىككە تارتۋ ءۇشىن بارلىق شارالاردى قولدانۋدا», - دەيدى قالانىڭ باس دارىگەرى ايزات مولداعاسيموۆا.
سوڭعى كۇندەرى جەرگىلىكتى Biola جانە Turan وندىرىستىك كومپانيالارىنان 20 000 ماسكا ساتىپ الىندى. «Dolce» ءوندىرۋشىسى كۇنىنە 4 مىڭ ماسكا شىعارادى, ال الماتىداعى ماسكالار قورى كۇن سايىن تولتىرىلادى. بۇگىنگى تاڭدا تاپسىرىس الداعى اپتاعا ورىندالدى. ءدارىحانالاردى ءبىر اپتا ىشىندە ماسكالارمەن تولتىرۋ جوسپارلانۋدا», - دەدى ا. مولداعاسيموۆا.
قاۋىپتىڭ ءالى سەيىلمەگەنىن باق ارقىلى ەسىتىپ, ءبىلىپ, كورىپ وتىرمىز. 2 اقپاننان باستاپ كوروناۆيرۋسكە قاتىستى ستاتيستيكانىڭ قازانى كەمەرىنەن اسىپ-توگىلىپ قايناپ جاتىر. بدۇ مالىمەتى بويىنشا الەمدە 2019-nCoV ۆيرۋسى 17 391 ادامدى جۇقتىردى (ونىڭ ىشىندە قىتايدا 17238, تاعى 233 ەلدە 153 جۇقتىرۋ وقيعاسى تىركەلگەن). كوروناۆيرۋس 362 ادامنىڭ ءومىرىن قيدى.
30 قاڭتاردا ددۇ كوروناۆيرۋستىڭ ورشۋىنە بايلانىستى حالىقارالىق الاڭداۋشىلىق تۋعىزاتىن توتەنشە جاعداي جاريالادى. 30 قاڭتاردا ددۇ كوروناۆيرۋستىڭ ورشۋىنە بايلانىستى حالىقارالىق الاڭداۋشىلىق تۋعىزاتىن توتەنشە جاعداي جاريالادى. 23 ەلدىڭ ازاماتىنىڭ بويىنان بەرت بەلگىسى تابىلدى. الەم 2019-nCoV ۆيرۋسىنىڭ تارالۋىنان, شىنىمەن اياق تارتا باستادى. سەبەبى اقش-تا 2019-2020 جىلدار ارالىعىندا 10 مىڭعا جۋىق ادام تۇماۋدان قايتىس بولدى.
الماتى
