27 ناۋرىز, 2010

قىزىلاعاش قيىندىقتا قالمايدى

732 رەت
كورسەتىلدى
6 مين
وقۋ ءۇشىن
رەداكتسياعا قازاق مەملەكەتتىك قىزدار پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىندەگى قىزىلاعاش اۋىلىنان وقۋعا تۇسكەن ءبىر توپ سۋدەنتتەردەن حات كەلىپ ءتۇستى. الماتى وبلىسى, اقسۋ اۋدانىنىڭ وسى اۋىلىنداعى تابيعات زارداپتارىنان بولعان قاسىرەتكە قابىرعالارى قايىسىپ وتىرعانىن جازعان ستۋدەنت قىزدار ءوز حاتتارىندا قىزىلاعاش ەلدى مەكەنىندەگى تۋعان-تۋىستارىنان ايىرىلىپ, اۋىر قايعىعا دۋشار بولعان اعايىن-جۇرتپەن وزدەرىنىڭ جۇرەكتەرى ءبىر ەكەنىن ايتادى. “جۇرەگىمىز —  اۋىلىمىزبەن بىرگە” سونىمەن بىرگە, ولار وسىناۋ قيىن جاعدايعا كەزىككەن اعاي­ىنعا  مەملەكەت تاراپىنان جا­سا­لىپ جاتقان بارلىق مۇمكىن­دىكتەرگە, دەر كەزىندە جەتىپ تۇرعان كومەككە ريزاشىلىق سەزىمدەرىن جەتكىزەدى. “ماسەلەن, – دەلىنەدى حاتتا – ءبىز ءبىلىم الىپ جاتقان ۋنيۆەرسيتەتتىڭ رەكتورى وسى جاعداي بولعان كۇن­نىڭ ەرتەسىنە قىزىلاعاش اۋىلى­نان كەلىپ وقيتىن اقىلى نەگىزدەگى ستۋدەنتتەردىڭ بارىنە رەكتورلىق ستيپەنديا تاعايىن­داپ, گرانتتا وقيتىن ستۋدەنت­تەرگە قارجىلاي كومەك بەردى. بۇل, ارينە, ءبىز ءۇشىن ۇلكەن قولداۋ بولدى”. ودان ءارى حات يەلەرى فيلولوگيا فاكۋلتە­تى­نىڭ 2-كۋرس ستۋدەنتى كامشات مۇ­حا­مەت­قاليەۆا, تاريح-ەكونو­مي­كا فا­كۋلتەتىنىڭ 4-كۋرس ستۋ­دەنتى جا­نار­گۇل مادەنيەت, في­زيكا-ماتە­ماتيكا فاكۋلتەتىنىڭ 4-كۋرس ستۋ­دەنتى مۋنيرا تۇر­سىن, جاراتى­لىس­تانۋ-گەوگرافيا فاكۋلتەتىنىڭ 1-كۋرس ستۋدەنتى ايناش نۇرباەۆا, مۋزىكالىق ءبىلىم جانە مادەنيەت فاكۋل­تەتىنىڭ 4-كۋرس ستۋدەنتى ءۇزىم قويىلحان, پەداگوگيكا جانە پسيحولوگيا فاكۋلتەتىنىڭ 4-كۋرس ستۋدەنتى مەرۋەرت مولدا­عۇلوۆا قازىرگىدەي ءبىلىم باسەكەسى زاما­نىن­دا مەملەكەت باسشى­سىنىڭ ين­تەللەكتۋالدى ۇلتتىڭ قالىپ­تا­سۋى­نا كوپ كوڭىل ءبولىپ وتىرعان­دىعىن, وسىناۋ قام­قورلىقتى ستۋدەنتتەر قاۋىمى جاقسى سەزى­نەتىنىن ايتا كەلىپ, وزدەرى وقيتىن وقۋ ورنىندا شاكىرتاقىنىڭ 25 پايىزعا ءوسىپ, جاتاقحانالاردىڭ سالىنىپ, جازعى سەسسيانى “وتە جاقسى” جانە “جاقسى” دەگەن با­عاعا تاپسىرعان ستۋدەنتتەرگە قو­سىمشا گرانتتاردىڭ بەرىلىپ جات­قانىن دا تىلگە تيەك ەتىپتى. ودان ءارى ولار وزدەرىنىڭ تۋعان اۋىلدارى اۋىر قايعىنى باستان كەشىپ جات­قاندا  سىرت قال­ماي, قىزىل­اعاشتى قايتا گۇل­دەندىرۋگە اتسالىساتىندارىن  جازا­دى. وسىعان وراي ستۋدەنت قىزدار بيىل ۋنيۆەرسيتەتتى بىتىرە­تىن ءتورت تۇلەكتىڭ ۇستازدىق قىز­مەتتى ءوز مەكتەپتەرىندە باستاي­تىن­دارىن, تابيعاتتىڭ توسىن اپاتىنان جۇرەگى شايلىققان ءىنى-سىڭلىلەرىنىڭ جاقسى وقىپ, كەلە­شەكتە وزدەرى ۇناتقان ما­مان­دىق يەلەرى بولۋىنا كومەك­تەسەتىندەرىن ايتا وتىرىپ, بارشا ستۋدەنت دوستارىن بۇگىنگى كۇن تالابىنا ساي ساۋلەتتى دە ايشىقتى ارحي­تەكتۋرالىق ۇلگى­دەگى جاڭا اۋىل تۇرعىزۋعا, ونىڭ رۋحاني الەۋەتىن ارتتىرۋعا شاقىرعان. “بالام دەيتىن جۇر­تىمىز باردا, جۇرتىم دەيتىن ۇرپاق ءبىز بولايىق!”, – دەيدى حات يەلەرى. داستان كەنجالين. تاسقىنعا توسقىن قايعىرما, كوتەر باستى, قىزىلاعاش! جەلبىرەتىپ تۇرعاندا تۋىن الاش! ء“بىز سەندەرمەن ارقاشان بىرگەمىز” – دەپ, قالىڭ ەل قولداپ جاتىر, قىزىر الاش! شىمكەنت, تارازبەنەن, قوستانايىڭ, استانا ەسەلەپ كۇش, قوسقان ايبىن. اقتاۋ مەن قاراعاندى, كوكشەتاۋىڭ, اتىراۋ – قايعىڭا ورتاق, دوستار-اي – مىڭ. ورال مەن قىزىلوردا – قان تامىرىم, وسكەمەن مەن سەمەيىم – ايتار مۇڭىن. اۋزىنان جىرىپ بەرىپ جاتىر  ءبارى, تانىتىپ ۇلى دالا دارحاندىعىن. بىرلىكتى ەلگە ەشكىم دە سۇعىنا الماس, مەيىرىم, ىزگىلىكتەن ءبىر جان قالماس. قازاققا ءتان رۋحپەن جەڭە ءبىلدىڭ, توسىنداۋ تابيعاتتىڭ سىنىن العاش. بايشەشەك قاۋىز اشىپ, اعاش بۇرلەر, قىزعالداعى قۇلپىرىپ دالام گۇلدەر. كەشتەۋ كەلگەن ناۋرىزدىڭ نۇرىنداي بوپ, وسە بەرسىن, تاسقىن مەن امانگۇلدەر! مامىتقان قۇدايبەرگەنوۆ. الماتى وبلىسى, ۇيعىر اۋدانى, شونجى اۋىلى. اتىراۋدان جىبەرىلگەن جاردەم قىزىلاعاشتاعى اعايىننىڭ باسىنداعى اۋىر جاعدايعا اتىراۋلىقتاردىڭ دا قابىرعاسى قايىسىپ وتىر. وبلىس اكىمى بەرگەي رىسقاليەۆتىڭ جەرگىلىكتى باسىلىمداردا ءوڭىر جۇرتشىلىعىن, كاسىپكەرلەر مەن كاسىپورىندار باسشىلارىن قىزىلاعاشتىقتار قيىن­دىعىن بىرگە كوتەرىسۋگە شاقىرعان ۇندەۋى جاريالاندى. وسىعان وراي بىرنەشە باسقوسۋلار وتكىزىلدى. اتىراۋ وبلىسى قولدان كەلەتىن كومەك ءتۇرىنىڭ بارلىعىن كور­سەتۋگە دايىن. وبلىس اكىمىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى بولات داۋكەنوۆتىڭ ايتۋىنشا, ەلباسىنىڭ قىزىل­اعاش­تاعى زارداپتى جويۋعا بايلانىستى بەرىلگەن تاپ­سىرماسىنا وراي ءوڭىر قازىناسىنان 50 ميلليون تەڭگە قارجى ارنايى ەسەپشوتقا اۋدارىلعان. بۇعان قوسا وڭىردەگى مەملەكەتتىك قىزمەتكەرلەر العاشقىلاردىڭ قاتارىندا ءبىر كۇندىك جالاقىلارىن اۋداردى. جولداسبەك شوپەعۇل, اتىراۋ وبلىسى. ۇلاندىقتار كومەگى رەسپۋبليكالىق ۇلاننىڭ اسكەري قىز­مەتشىلەرى الماتى وبلىسى, اقسۋ اۋدا­نىنداعى اپاتتان زارداپ شەككەندەردىڭ قايعىسىنا ورتاقتاسادى. اسكەري مەكە­مە­لەر اراسىندا العاشقى بولىپ, رەسپۋب­لي­كالىق ۇلاننىڭ ورتالىق اپپاراتى, 0111, 0112, 0116 اسكەري بولىمدەرىنىڭ ساردارلا­رى, كەلىسىم-شارت بويىنشا اسكەري قىز­مەت­شىلەرىنىڭ بارلىعى اقشالاي قاراجات جي­ناپ, ارنايى اشىلعان ەسەپشوتقا اۋداردى. ينستيتۋت ۇجىمىنىڭ قولداۋى الماتى وبلىسى, اقسۋ اۋدانىنا قاراستى قىزىلاعاش اۋىلىندا بولعان جويقىن سۋ اپاتىنىڭ سالدارىنان قايعىلى وقيعاعا ۇشىراعان اۋىل تۇرعىندارىنا كومەك بەرۋ ماقساتىندا مەملەكەت تاريحى ينستيتۋتىنىڭ ۇجىمى اپات بولعان اۋدانداعى زارداپ شەككەن جاندارعا ارناپ ءبىر كۇندىك جالاقىسىن اۋداردى. قايعىلى وقيعانىڭ زاردابىن شەگىپ, قان جۇتىپ قالعان قاراپايىم حالىق سۋ تاسقىنى كەزىندە اۋىر قيىنشىلىققا ۇشىراپ, باسپانا, مال-مۇلكىنەن ايىرىلۋدان سىرت, 40-قا تارتا جاننىڭ اجال قۇشۋىمەن اياقتالعان ەدى. بۇگىنگى تاڭدا, سۋ شايىپ كەتكەن اۋىلدىڭ تۇرعىندارى قوعامنىڭ, مەملەكەتتىڭ كومەگىنە ءزارۋ بولىپ وتىر. اۋىر اپاتقا ۇشىراعان اۋىل تۇرعىندارىنىڭ قايعىلى تاعدىرىنا الاڭداۋشىلىق بىلدىرە وتىرىپ, مەملەكەت تاريحى ينستيتۋتىنىڭ ۇجىمى, زارداپ شەككەن قامكوڭىل جانداردىڭ, قيىنشىلىقتى تەز ارادا جەڭىپ, ەڭسە كوتەرۋلەرىنە تىلەكتەستىك بىلدىرەدى. ايتبالا ابەنوۆا, مەملەكەت تاريحى ينستيتۋتىنىڭ عىلىمي قىزمەتكەرى. استانا.
سوڭعى جاڭالىقتار