قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭى № 94-V

سەنبى, 25 مامىر 2013 1:51

دەربەس دەرەكتەر جانە ولاردى قورعاۋ تۋرالى

وسى زاڭ دەربەس دەرەكتەر سالاسىنداعى قوعامدىق قاتىناستاردى رەتتەيدى, سونداي-اق دەربەس دەرەكتەردi جيناۋمەن, وڭدەۋمەن جانە قورعاۋمەن بايلانىستى قىزمەتتiڭ ماقساتىن, قاعيداتتارىن جانە قۇقىقتىق نەگiزدەرiن ايقىندايدى.

1-تاراۋ. جالپى ەرەجەلەر

1-باپ. وسى زاڭدا پايدالانىلاتىن نەگiزگi ۇعىمدار

وسى زاڭدا مىناداي نەگiزگi ۇعىمدار پايدالانىلادى:

1) بيومەتريالىق دەرەكتەر – دەربەس دەرەكتەر سۋبەكتىسىنىڭ فيزيولوگيالىق جانە بيولوگيالىق ەرەكشەلiكتەرiن سيپاتتايتىن دەربەس دەرەكتەر, ولاردىڭ نەگىزىندە وسى سۋبەكتىنىڭ جەكە باسىن انىقتاۋعا بولادى;

سەنبى, 25 مامىر 2013 1:51

دەربەس دەرەكتەر جانە ولاردى قورعاۋ تۋرالى

وسى زاڭ دەربەس دەرەكتەر سالاسىنداعى قوعامدىق قاتىناستاردى رەتتەيدى, سونداي-اق دەربەس دەرەكتەردi جيناۋمەن, وڭدەۋمەن جانە قورعاۋمەن بايلانىستى قىزمەتتiڭ ماقساتىن, قاعيداتتارىن جانە قۇقىقتىق نەگiزدەرiن ايقىندايدى.

1-تاراۋ. جالپى ەرەجەلەر

1-باپ. وسى زاڭدا پايدالانىلاتىن نەگiزگi ۇعىمدار

وسى زاڭدا مىناداي نەگiزگi ۇعىمدار پايدالانىلادى:

1) بيومەتريالىق دەرەكتەر – دەربەس دەرەكتەر سۋبەكتىسىنىڭ فيزيولوگيالىق جانە بيولوگيالىق ەرەكشەلiكتەرiن سيپاتتايتىن دەربەس دەرەكتەر, ولاردىڭ نەگىزىندە وسى سۋبەكتىنىڭ جەكە باسىن انىقتاۋعا بولادى;

2) دەربەس دەرەكتەر – مالىمەتتەر نەگىزىندە ايقىندالعان نەمەسە ايقىندالاتىن دەربەس دەرەكتەر سۋبەكتىسىنە قاتىستى, ەلەكتروندىق, قاعاز جانە (نەمەسە) وزگە دە ماتەريالدىق جەتكىزگىشتە تiركەلگەن cول مالىمەتتەر;

3) دەربەس دەرەكتەردi بۇعاتتاۋ – دەربەس دەرەك­تەردi جيناۋدى, جيناقتاۋدى, وزگەرتۋدى, تولىق­تىرۋدى, پايدالانۋدى, تاراتۋدى, يەسiزدەندiرۋدى جانە جويۋدى ۋاقىتشا توقتاتۋ جونىندەگى ءىس-ارەكەتتەر;

4) دەربەس دەرەكتەردى جيناقتاۋ – دەربەس دەرەكتەردى قامتيتىن بازاعا دەربەس دەرەكتەردى ەنگىزۋ ارقىلى ولاردى جۇيەلەندىرۋ جونىندەگى ءىس-ارەكەتتەر;

5) دەربەس دەرەكتەردى جيناۋ – دەربەس دەرەكتەردى الۋعا باعىتتالعان ءىس-ارەكەتتەر;

6) دەربەس دەرەكتەردi جويۋ – جاسالۋى ناتيجەسىندە دەربەس دەرەكتەردi قالپىنا كەلتiرۋ مۇمكىن بولمايتىن iس-ارەكەتتەر;

7) دەربەس دەرەكتەردi يەسiزدەندiرۋ – جاسالۋى ناتيجەسiندە دەربەس دەرەكتەردiڭ دەربەس دەرەكتەر سۋبەكتiسىنە تيەسiلiگiن انىقتاۋ مۇمكىن بولمايتىن iس-ارەكەتتەر;

8) دەربەس دەرەكتەردى قامتيتىن بازا (بۇدان ءارى – بازا) – رەتكە كەلتىرىلگەن دەربەس دەرەكتەردىڭ جيىنتىعى;

9) دەربەس دەرەكتەردى قامتيتىن بازانىڭ مەنشىك يەسى (بۇدان ءارى – مەنشىك يەسى) – دەربەس دەرەكتەردى قامتيتىن بازانى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭدارىنا سايكەس يەلەنۋ, پايدالانۋ جانە وعان بيلىك ەتۋ قۇقىعىن ىسكە اسىراتىن مەملەكەتتىك ورگان, جەكە جانە (نەمەسە) زاڭدى تۇلعا;

10) دەربەس دەرەكتەردى قامتيتىن بازانىڭ وپەراتورى (بۇدان ءارى – وپەراتور) – دەربەس دەرەكتەردى جيناۋدى, وڭدەۋدى جانە قورعاۋدى جۇزەگە اسىراتىن مەملەكەتتىك ورگان, جەكە جانە (نەمەسە) زاڭدى تۇلعا;

11) دەربەس دەرەكتەردى قورعاۋ – وسى زاڭ­دا بەلگىلەنگەن ماقساتتاردا جۇزەگە اسىرىلاتىن شارالار, ونىڭ ىشىندە قۇقىقتىق, ۇيىمداستىرۋشىلىق جانە تەحنيكالىق شارالار كەشەنى;

12) دەربەس دەرەكتەردi وڭدەۋ – دەربەس دەرەكتەردى جيناقتاۋعا, ساقتاۋعا, وزگەرتۋگە, تولىقتىرۋعا, پايدالانۋعا, تاراتۋعا, يەسiزدەندiرۋگە, بۇعاتتاۋعا جانە جويۋعا باعىتتالعان iس-ارەكەتتەر;

13) دەربەس دەرەكتەردi پايدالانۋ – مەنشىك يەسىنىڭ, وپەراتوردىڭ جانە ءۇشىنشى تۇلعانىڭ قىزمەت ماقساتتارىن ىسكە اسىرۋعا  باعىتتالعان دەربەس دەرەكتەرمەن جاسالاتىن iس-ارەكەتتەر;

14) دەربەس دەرەكتەردى ساقتاۋ – دەربەس دەرەكتەردىڭ تۇتاستىعىن, قۇپيالىلىعىن جانە قولجەتىمدىلىگىن قامتاماسىز ەتۋ جونىندەگى ءىس-ارەكەتتەر;

15) دەربەس دەرەكتەردi تاراتۋ – جاسالۋى ناتيجەسىندە دەربەس دەرەكتەر بەرىلەتىن, ونىڭ ىشىندە بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى ارقىلى بەرىلەتىن نەمەسە قانداي دا بiر وزگەشە تاسiلمەن دەربەس دەرەكتەرگە قول جەتكىزۋ ۇسىنىلاتىن ءىس-ارەكەتتەر;

16) دەربەس دەرەكتەر سۋبەكتiسi (بۇدان ءارى – سۋبەكت) – دەربەس دەرەكتەر تيەسىلى جەكە تۇلعا;

17) ءۇشiنشi تۇلعا – سۋبەكت, مەنشىك يەسى جانە (نەمەسە) وپەراتور بولىپ تابىلمايتىن, بiراق دەربەس دەرەكتەردi جيناۋ, وڭدەۋ جانە قورعاۋ بويىنشا ولارمەن (ونىمەن) ءمان-جايلار نەمەسە قۇقىق قاتىناستارى ارقىلى بايلانىستى بولاتىن تۇلعا.

2-باپ. وسى زاڭنىڭ ماقساتى

وسى زاڭنىڭ ماقساتى ادامنىڭ جانە ازاماتتىڭ دەربەس دەرەكتەرiن جيناۋ جانە وڭدەۋ كەزiندە ونىڭ قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىن قورعاۋدى قامتاماسىز ەتۋ بولىپ تابىلادى.

3-باپ. وسى زاڭنىڭ قولدانىلۋى

1. وسى زاڭمەن دەربەس دەرەكتەردi جيناۋعا, وڭدەۋگە جانە قورعاۋعا بايلانىستى قاتىناستار رەتتەلەدi.

2. دەربەس دەرەكتەردi جيناۋ, وڭدەۋ جانە قورعاۋ ەرەكشەلiكتەرى وزگە دە زاڭدارمەن جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ اكتىلەرىمەن رەتتەلۋى مۇمكىن.

3. وسى زاڭنىڭ كۇشى:

1) ەگەر بۇل رەتتە باسقا دا جەكە جانە (نەمەسە) زاڭدى تۇلعالاردىڭ قۇقىقتارى جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسى زاڭدارىنىڭ تالاپتارى بۇزىلماسا, سۋبەكتىلەردىڭ تەك قانا جەكە جانە وتباسىلىق مۇقتاج ءۇشىن دەربەس دەرەكتەردى جيناۋى, وڭدەۋى جانە قورعاۋى;

2) قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق مۇراعات قورى جانە مۇراعاتتار تۋرالى زاڭناماسىنا سايكەس دەربەس دەرەكتەردi قامتيتىن قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق مۇراعات قورىنىڭ قۇجاتتارىن جانە باسقا دا مۇراعاتتىق قۇجاتتاردى قالىپتاستىرۋ, ساقتاۋ جانە پايدالانۋ;

3) «مەملەكەتتىك قۇپيالار تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭىنا سايكەس مەملەكەتتىك قۇپيالارعا جاتقىزىلعان دەربەس دەرەكتەردى جيناۋ, وڭدەۋ جانە قورعاۋ;

4) قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭدارىندا بەلگىلەنگەن شەكتەردە بارلاۋ, قارسى بارلاۋ, جەدەل-ىزدەستىرۋ قىزمەتى, سونداي-اق قورعالاتىن تۇلعالار مەن وبەكتىلەردىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ جونىندەگى كۇزەت ءىس-شارالارىن جۇزەگە اسىرۋ بارىسىندا دەربەس دەرەكتەردى جيناۋ, وڭدەۋ جانە قورعاۋ كەزiندە تۋىندايتىن قاتىناستارعا قولدانىلمايدى.

4-باپ. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ  دەربەس دەرەكتەر جانە ولاردى قورعاۋ تۋرالى زاڭناماسى

1. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ دەربەس دەرەكتەر جانە ولاردى قورعاۋ تۋرالى زاڭناماسى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كونستيتۋتسياسىنا نەگiزدەلەدi جانە وسى زاڭ مەن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ وزگە دە نورماتيۆتiك قۇقىقتىق اكتiلەرiنەن تۇرادى.

2. ەگەر قازاقستان رەسپۋبليكاسى راتي­فيكاتسيالاعان حالىقارالىق شارتتا وسى زاڭدا قامتىلعاننان وزگەشە قاعيدالار بەلگiلەنسە, وندا حالىقارالىق شارتتىڭ قاعيدالارى قولدانىلادى.

5-باپ. دەربەس دەرەكتەردi جيناۋ, وڭدەۋ جانە قورعاۋ  قاعيداتتارى

دەربەس دەرەكتەردi جيناۋ, وڭدەۋ جانە قورعاۋ:

1) ادامنىڭ جانە ازاماتتىڭ كونستيتۋتسيالىق قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىن ساقتاۋ;

2) زاڭدىلىق;

3) قولجەتىمدىلىگى شەكتەۋلى دەربەس دەرەكتەردىڭ قۇپيالىلىعى;

4) سۋبەكتىلەر, مەنشىك يەلەرى جانە وپەراتورلار قۇقىقتارىنىڭ تەڭدىگى;

5) جەكە باستىڭ, قوعامنىڭ جانە مەملەكەتتىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ قاعيداتتارىنا سايكەس جۇزەگە اسىرىلادى.

2-تاراۋ. دەربەس دەرەكتەردى جيناۋ جانە وڭدەۋ

6-باپ. دەربەس دەرەكتەرگە قولجەتىمدىلىك

دەربەس دەرەكتەر قولجەتىمدىلىگى بويىنشا جالپىعا بىردەي قولجەتىمدى جانە قولجەتىمدىلىگى شەكتەۋلى  بولىپ بولىنەدى.

جالپىعا بىردەي قولجەتىمدى دەربەس دەرەكتەر – سۋبەكتىنىڭ كەلىسىمىمەن ەركىن قول جەتكىزۋگە بولاتىن نەمەسە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسىنا سايكەس قۇپيالىلىقتى ساقتاۋ تالاپتارى قولدانىلمايتىن دەربەس دەرەكتەر.

حالىقتى اقپاراتپەن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا دەربەس دەرەكتەردىڭ جالپىعا بىردەي قولجەتىمدى كوزدەرى (ونىڭ ىشىندە ومىرباياندىق انىقتامالار, تەلەفون, مەكەنجاي كىتاپتارى, جالپىعا بىردەي قولجەتىمدى ەلەكتروندىق اقپاراتتىق رەسۋرستار, بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى) پايدالانىلادى.

قولجەتىمدىلىگى شەكتەۋلى دەربەس دەرەكتەر – قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسىمەن قولجەتىمدىلىك شەكتەلگەن دەربەس دەرەكتەر.

7-باپ. دەربەس دەرەكتەردى جيناۋ, وڭدەۋ شارتتارى

1. وسى زاڭنىڭ 9-بابىندا كوزدەلگەن جاعداي­لاردى قوسپاعاندا, دەربەس دەرەكتەردى جيناۋدى, وڭدەۋدى سۋبەكتىنىڭ نەمەسە ونىڭ زاڭدى وكىلىنىڭ كەلىسىمىمەن مەنشىك يەسى جانە (نەمەسە) وپەراتور جۇزەگە اسىرادى.

2. قايتىس بولعان (سوت حابار-وشارسىز كەتكەن دەپ تانىعان نەمەسە قايتىس بولدى دەپ جاريالاعان) سۋبەكتىنىڭ دەربەس دەرەكتەرىن جيناۋ, وڭدەۋ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسىنا سايكەس جۇزەگە اسىرىلادى.

3. دەربەس دەرەكتەردى قامتيتىن ەلەكتروندىق اقپاراتتىق رەسۋرستاردا دەربەس دەرەكتەردى جيناۋ, وڭدەۋ ەرەكشەلىكتەرى وسى زاڭنىڭ ەرەجەلەرى ەسكەرىلە وتىرىپ, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اقپاراتتاندىرۋ تۋرالى زاڭناماسىنا سايكەس بەلگىلەنەدى.

8-باپ. سۋبەكتiنiڭ دەربەس دەرەكتەردi جيناۋعا, وڭدەۋگە

كەلiسiم بەرۋ (كەرi قايتارىپ الۋ) ءتارتiبi

1. سۋبەكت نەمەسە ونىڭ زاڭدى وكىلى دەربەس دەرەكتەردى جيناۋعا, وڭدەۋگە جازباشا نەمەسە ەلەكتروندىق قۇجات نىسانىندا نە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسىنا قايشى كەلمەيتىن قورعاۋ ءىس-ارەكەتتەرىنىڭ ەلەمەنتىن قولدانۋ ارقىلى وزگە دە تاسىلمەن كەلiسiم بەرەدى (كەرى قايتارىپ الادى).

2. سۋبەكت نەمەسە ونىڭ زاڭدى وكىلى دەربەس دەرەكتەردi جيناۋعا, وڭدەۋگە بەرگەن كەلىسىمدى, ەگەر بۇل قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭدارىنا قايشى كەلسە نە ورىندالماعان مىندەتتەمەسى بولعان كەزدە كەرى قايتارىپ الا المايدى.

9-باپ. دەربەس دەرەكتەردi سۋبەكتiنiڭ كەلiسiمiنسiز جيناۋ, وڭدەۋ

دەربەس دەرەكتەردى سۋبەكتىنىڭ نەمەسە ونىڭ زاڭدى وكىلىنىڭ كەلىسىمىنسىز جيناۋ, وڭدەۋ:

1) قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى مەن سوتتاردىڭ قىزمەتىن, اتقارۋشىلىق ءىس جۇرگىزۋدى جۇزەگە اسىرعان;

2) مەملەكەتتىك ستاتيستيكالىق قىزمەتتى جۇزەگە اسىرعان;

3) دەربەس دەرەكتەردi مiندەتتi تۇردە يەسiز­دەندiرۋ شارتىمەن ولاردى  ستاتيستيكالىق ماقساتتار ءۇشiن مەملەكەتتىك ورگاندار پايدا­لانعان;

4) قازاقستان رەسپۋبليكاسى راتيفيكاتسيالاعان حالىقارالىق شارتتار iسكە اسىرىلعان;

5) ەگەر سۋبەكتiنiڭ نەمەسە ونىڭ زاڭدى وكىلىنىڭ كەلiسiمiن الۋ مۇمكiن بولماسا, ادامنىڭ جانە ازاماتتىڭ كونستيتۋتسيالىق قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىن قورعاعان;

6) ادامنىڭ جانە ازاماتتىڭ قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىن قامتاماسىز ەتۋ جونىندەگى قازاقستان رەسپۋبليكاسى زاڭناماسىنىڭ تالاپتارى ساقتالعان جاعدايدا جۋرناليستiڭ زاڭدى كاسiپتىك قىزمەتi جانە (نەمەسە) بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنىڭ قىزمەتى نە عىلىمي, ادەبي نەمەسە وزگە دە شىعارماشىلىق قىزمەت جۇزەگە اسىرىلعان;

7) قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭدارىنا سايكەس دەربەس دەرەكتەر, ونىڭ iشiندە سايلانبالى مەملەكەتتiك لاۋازىمدارعا كانديداتتاردىڭ دەربەس دەرەكتەرi جاريالانعان;

8) قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭدارىنا سايكەس سۋبەكت دەربەس دەرەكتەردى ۇسىنۋ جونىندەگى ءوز مىندەتتەرىن ورىنداماعان;

9) قارجى نارىعى مەن قارجى ۇيىمدارىن رەتتەۋدi, باقىلاۋدى جانە قاداعالاۋدى جۇزەگە اسىراتىن مەملەكەتتiك ورگان قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسىنا سايكەس جەكە جانە زاڭدى تۇلعالاردان اقپارات العان;

10) قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭدارىندا بەلگىلەنگەن وزگە دە جاعدايلاردا جۇرگىزىلەدى.

10-باپ. دەربەس دەرەكتەرگە قول جەتكىزۋ

1. ەگەر قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسىندا وزگەشە كوزدەلمەسە, دەربەس دەرەكتەرگە قول جەتكىزۋ سۋبەكتىنىڭ نەمەسە ونىڭ زاڭدى وكىلىنىڭ مەنشىك يەسىنە جانە (نەمەسە) وپەراتورعا ولاردى جيناۋعا, وڭدەۋگە بەرگەن كەلىسىمىنىڭ شارتتارىمەن ايقىندالادى.

ەگەر مەنشىك يەسى جانە (نەمەسە) وپەراتور جانە (نەمەسە) ءۇشىنشى تۇلعا وسى زاڭنىڭ تالاپتارىن ورىنداۋدى قامتاماسىز ەتۋ جونىندەگى مىندەتتەمەلەردى وزىنە الۋدان باس تارتسا نەمەسە ولاردى قامتاماسىز ەتە الماسا, دەربەس دەرەكتەرگە قول جەتكىزۋگە تىيىم سالىنۋعا ءتيىس.

2. سۋبەكتىنىڭ نەمەسە ونىڭ زاڭدى وكىلىنىڭ ءوز دەربەس دەرەكتەرىنە قول جەتكىزۋگە قاتىستى ءوتىنىش جاساۋى (سۇراۋ سالۋى) مەنشىك يەسىنە جانە (نەمەسە) وپەراتورعا جازباشا نەمەسە ەلەكتروندىق قۇجات نىسانىندا نە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسىنا قايشى كەلمەيتىن قورعاۋ ءىس-ارەكەتتەرىنىڭ ەلەمەنتىن قولدانۋ ارقىلى  وزگە دە تاسىلمەن بەرىلەدى.

3. مەنشىك يەسىنىڭ جانە (نەمەسە) وپەراتوردىڭ جانە (نەمەسە) ءۇشىنشى تۇلعانىڭ اراسىنداعى دەربەس دەرەكتەرگە قول جەتكىزۋگە قاتىستى قاتىناستار قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسىمەن رەتتەلەدى.

11-باپ. دەربەس دەرەكتەردiڭ قۇپيالىلىعى

1. قولجەتىمدىلىگى شەكتەۋلى دەربەس دەرەكتەرگە قول جەتكىزە الاتىن مەنشىك يەلەرى جانە (نەمەسە) وپەراتورلار, سونداي-اق ءۇشiنشi تۇلعالار سۋبەكتىنىڭ نەمەسە ونىڭ زاڭدى وكىلىنىڭ كەلىسىمى نە وزگە دە زاڭدى نەگىزدەر بولماعاندا ولاردى تاراتۋعا جول بەرمەۋ تالاپتارىن ساقتاۋ ارقىلى ولاردىڭ قۇپيالىلىعىن قامتاماسىز ەتەدi.

2. كاسىپتىك, قىزمەتتىك قاجەتتىلىككە, سونداي-اق ەڭبەك قاتىناستارىنا بايلانىستى قولجەتىمدىلىگى شەكتەۋلى دەربەس دەرەكتەر وزدەرىنە بەلگىلى بولعان ادامدار ولاردىڭ قۇپيالىلىعىن قامتاماسىز ەتۋگە مiندەتتi.

3. بيومەتريالىق دەرەكتەردىڭ قۇپيالىلىعى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسىندا بەلگىلەنەدى.

12-باپ. دەربەس دەرەكتەردى جيناقتاۋ جانە ساقتاۋ

1. دەربەس دەرەكتەردى جيناقتاۋ مەنشىك يەسى جانە (نەمەسە) وپەراتور, سونداي-اق ءۇشىنشى تۇلعا جۇزەگە اسىراتىن مىندەتتەردى ورىنداۋ ءۇشىن قاجەتتى  جانە جەتكىلىكتى دەربەس دەرەكتەردى  جيناۋ ارقىلى جۇرگىزىلەدى.

2. دەربەس دەرەكتەردى ساقتاۋدى مەنشىك يەسى جانە (نەمەسە) وپەراتور, سونداي-اق ءۇشىنشى تۇلعا بازادا جۇزەگە اسىرادى.

ەگەر قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭ­نا­ماسىندا وزگەشە كوزدەلمەسە, دەربەس دەرەك­تەردى ساقتاۋ مەرزىمى ولاردى جيناۋ جانە ءوڭ­دەۋ ماقساتتارىنا قول جەتكىزگەن كۇنمەن ايقىندالادى.

13-باپ. دەربەس دەرەكتەردى وزگەرتۋ جانە تولىقتىرۋ

دەربەس دەرەكتەردى وزگەرتۋدى جانە تولىق­تىرۋدى مەنشىك يەسى جانە (نەمەسە) وپەراتور سۋبەكتىنىڭ نەمەسە ونىڭ زاڭدى وكىلىنىڭ ءوتىنىش جاساۋى (سۇراۋ سالۋى) نەگىزىندە نە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭدارىندا كوزدەلگەن وزگە دە جاعدايلاردا جۇزەگە اسىرادى.

14-باپ. دەربەس دەرەكتەردى پايدالانۋ

دەربەس دەرەكتەردى پايدالانۋدى مەنشىك يەسى, وپەراتور جانە ءۇشىنشى تۇلعا ولاردى جيناۋدىڭ بۇرىن مالىمدەلگەن ماقساتتارى ءۇشىن عانا جۇزەگە اسىرۋعا ءتيىس.

15-باپ. دەربەس دەرەكتەردى تاراتۋ

1. دەربەس دەرەكتەردى تاراتۋعا, ەگەر بۇل رەتتە سۋبەكتىنىڭ قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارى بۇزىلماسا, سونداي-اق وزگە دە جەكە جانە (نەمەسە) زاڭدى تۇلعالاردىڭ زاڭدى مۇددەلەرى  قوزعالماسا, جول بەرىلەدى.

2. دەربەس دەرەكتەردى جيناۋدىڭ بۇرىن مالىمدەلگەن ماقساتتارى شەڭبەرىنەن شىعاتىن جاعدايلاردا ولاردى تاراتۋ سۋبەكتىنىڭ نەمەسە ونىڭ زاڭدى وكىلىنىڭ كەلىسىمىمەن جۇزەگە اسىرىلادى.

16-باپ. دەربەس دەرەكتەردى ترانسشەكارالىق بەرۋ

1. دەربەس دەرەكتەردى ترانسشەكارالىق بەرۋ – دەربەس دەرەكتەردى شەت مەملەكەتتەردىڭ اۋماعىنا بەرۋ.

2. وسى زاڭعا سايكەس دەربەس دەرەكتەردى شەت مەملەكەتتەردىڭ اۋماعىنا ترانسشەكارالىق بەرۋ وسى مەملەكەتتەر دەربەس دەرەكتەردى قورعاۋدى قامتاماسىز ەتكەن جاعدايدا عانا جۇزەگە اسىرىلادى.

3. دەربەس دەرەكتەردىڭ قورعالۋىن قامتاماسىز ەتپەيتىن شەت مەملەكەتتەردىڭ اۋماعىنا دەربەس دەرەكتەردى ترانسشەكارالىق بەرۋ مىناداي:

1) ءوزىنىڭ دەربەس دەرەكتەرىن ترانسشەكارالىق بەرۋگە سۋبەكتىنىڭ نەمەسە ونىڭ زاڭدى وكىلىنىڭ كەلىسىمى بولعان;

2) قازاقستان رەسپۋبليكاسى راتيفيكاتسيالاعان حالىقارالىق شارتتاردا كوزدەلگەن;

3) ەگەر بۇل كونستيتۋتسيالىق قۇرىلىستى قورعاۋ, قوعامدىق ءتارتىپتى ساقتاۋ, ادامنىڭ جانە ازاماتتىڭ قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىن, حالىقتىڭ دەنساۋلىعى مەن يماندىلىعىن قورعاۋ ماقساتىندا قاجەت بولسا, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭدارىندا كوزدەلگەن;

4) ەگەر سۋبەكتىنىڭ نەمەسە ونىڭ زاڭدى وكىلىنىڭ كەلىسىمىن الۋ مۇمكىن بولماسا, ادامنىڭ جانە ازاماتتىڭ كونستيتۋتسيالىق قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىن قورعاعان جاعدايلاردا جۇزەگە اسىرىلۋى مۇمكىن.

4. دەربەس دەرەكتەردى شەت مەملەكەتتەردىڭ اۋماعىنا ترانسشەكارالىق بەرۋگە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭدارىمەن تىيىم سالىنۋى نەمەسە شەكتەۋ قويىلۋى مۇمكىن.

17-باپ. دەربەس دەرەكتەردi يەسiزدەندiرۋ

دەربەس دەرەكتەردi ستاتيستيكالىق, سوتسيو­لوگيالىق, عىلىمي زەرتتەۋلەر جۇرگiزۋ ءۇشiن جيناۋ جانە وڭدەۋ كەزىندە مەنشىك يەسى جانە (نەمەسە) وپەراتور, سونداي-اق ءۇشىنشى تۇلعا ولاردى يەسiزدەندiرۋگە مىندەتتى.

18-باپ. دەربەس دەرەكتەردى جويۋ

مەنشىك يەسى جانە (نەمەسە) وپەراتور, سونداي-اق ءۇشىنشى تۇلعا دەربەس دەرەكتەردى:

1) وسى زاڭنىڭ 12-بابىنىڭ 2-تارماعىنا سايكەس ساقتاۋ مەرزىمى وتكەن سوڭ;

2) سۋبەكت, مەنشىك يەسى جانە (نەمەسە) وپەراتور, سونداي-اق ءۇشىنشى تۇلعا اراسىنداعى قۇقىق قاتىناستارى توقتاعان كەزدە;

3) سوت شەشىمى زاڭدى كۇشىنە ەنگەن كەزدە;

4) وسى زاڭدا جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ وزگە دە نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەرىندە بەلگىلەنگەن وزگە دە جاعدايلاردا جويۋعا ءتيىس.

19-باپ. دەربەس دەرەكتەرمەن ءىس-ارەكەتتەر جاساۋ تۋرالى حابارلاما

1. ەگەر قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭدا­رىندا وزگەشە كوزدەلمەسە, مەنشىك يەسى جانە (نەمەسە) وپەراتور سۋبەكتىنىڭ دەربەس دەرەكتەرىن ءۇشىنشى تۇلعاعا بەرۋ  جونىندە ونى حاباردار ەتۋ تۋرالى شارتتار بولعان كەزدە بۇل تۋرالى وسى سۋبەكتىنى نەمەسە ونىڭ زاڭدى وكىلىن ون جۇمىس كۇنى ىشىندە حاباردار ەتەدى.

2. وسى باپتىڭ 1-تارماعىنىڭ تالاپتارى:

1) مەملەكەتتىك ورگاندار قازاقستان رەسپۋب­ليكاسىنىڭ زاڭناماسىندا كوزدەلگەن ءوز فۋنكتسيالارىن ورىنداعان, سونداي-اق جەكەشە نوتاريۋستار, جەكە سوت ورىنداۋشىلارى جانە ادۆوكاتتار قىزمەتىن جۇزەگە اسىرعان;

2) دەربەس دەرەكتەردى ستاتيستيكالىق, سوتسيولو­گيالىق نەمەسە عىلىمي ماقساتتاردا جيناۋدى جانە وڭدەۋدى جۇزەگە اسىرعان جاعدايلارعا قولدانىلمايدى.

3-تاراۋ. دەربەس دەرەكتەردى قورعاۋ

20-باپ. دەربەس دەرەكتەردى قورعاۋ كەپىلدىگى

1. دەربەس دەرەكتەر قورعالۋعا جاتادى, وعان مەملەكەت كەپىلدىك بەرەدى.

2. دەربەس دەرەكتەردى جيناۋ جانە وڭدەۋ ولار­دىڭ قورعالۋى قامتاماسىز ەتىلگەن جاعدايلاردا عانا جۇزەگە اسىرىلادى.

21-باپ. دەربەس دەرەكتەردى قورعاۋدىڭ ماقساتتارى

دەربەس دەرەكتەردى قورعاۋ:

1) جەكە ومىرگە قولسۇعىلماۋشىلىق, جەكە جانە وتباسى قۇپياسى قۇقىقتارىن ىسكە اسىرۋ;

2) ولاردىڭ تۇتاستىعىن جانە ساقتالۋىن قامتاماسىز ەتۋ;

3) ولاردىڭ قۇپيالىلىعىن ساقتاۋ;

4) ولارعا قول جەتكىزۋ قۇقىعىن ىسكە اسىرۋ;

5) ولاردى زاڭسىز جيناۋدى جانە وڭدەۋدى بولعىزباۋ ماقساتىندا شارالار كەشەنىن, ونىڭ ىشىندە قۇقىقتىق, ۇيىمداستىرۋشىلىق جانە تەحنيكالىق شارالار كەشەنىن قولدانۋ ارقىلى جۇزەگە اسىرىلادى.

22-باپ. مەنشىك يەسىنىڭ جانە (نەمەسە) وپەراتوردىڭ, سونداي-اق ءۇشىنشى تۇلعانىڭ دەربەس دەرەكتەردى قورعاۋ جونىندەگى مىندەتتەرى

1. مەنشىك يەسى جانە (نەمەسە) وپەراتور, سونداي-اق ءۇشىنشى تۇلعا:

1) دەربەس دەرەكتەرگە رۇقساتسىز قول جەتكىزۋدى بولعىزباۋدى;

2) ەگەر دەربەس دەرەكتەرگە رۇقساتسىز قول جەتكىزۋ ەڭسەرىلمەگەن بولسا, دەربەس دەرەكتەرگە مۇنداي رۇقساتسىز قول جەتكىزۋ فاكتىلەرىن ۋاقتىلى انىقتاۋدى;

3) دەربەس دەرەكتەرگە رۇقساتسىز قول جەتكىزۋدىڭ قولايسىز سالدارىن بارىنشا ازايتۋدى قامتاماسىز ەتەتىن دەربەس دەرەكتەردى قورعاۋ جونىندەگى قاجەتتى شارالاردى قولدانۋعا مىندەتتى.

2. مەنشىك يەسىنىڭ جانە (نەمەسە) وپەراتوردىڭ, سونداي-اق ءۇشىنشى تۇلعانىڭ دەربەس دەرەكتەردى قورعاۋ جونىندەگى مىندەتتەرى دەربەس دەرەكتەردى جيناعان كەزدەن باستاپ تۋىندايدى جانە ولار جويىلعان نە يەسىزدەندىرىلگەن كەزگە دەيىن كۇشىندە بولادى.

23-باپ. دەربەس دەرەكتەردى قامتيتىن ەلەكتروندىق اقپاراتتىق رەسۋرستاردى قورعاۋ

دەربەس دەرەكتەردى قامتيتىن ەلەكتروندىق اقپاراتتىق رەسۋرستاردى قورعاۋ ەرەكشەلىكتەرى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اقپاراتتاندىرۋ تۋرالى زاڭناماسىنا سايكەس بەلگىلەنەدى.

4-تاراۋ. سۋبەكتىنىڭ, مەنشىك يەسىنىڭ جانە (نەمەسە) وپەراتوردىڭ قۇقىقتارى مەن مىندەتتەرى

24-باپ. سۋبەكتiنiڭ قۇقىقتارى مەن مىندەتتەرى

1. سۋبەكتىنىڭ:

1) مەنشىك يەسىندە جانە (نەمەسە) وپەراتوردا, سونداي-اق ءۇشىنشى تۇلعادا ءوز دەربەس دەرەكتەرىنىڭ بولۋى تۋرالى بiلۋگە, سونداي-اق:

دەربەس دەرەكتەردi جيناۋ جانە وڭدەۋ فاكتىسىن, ماقساتتارىن, كوزدەرىن, تاسىلدەرىن راستاۋدى;

دەربەس دەرەكتەردىڭ تiزبەسiن;

دەربەس دەرەكتەردi وڭدەۋ مەرزiمدەرiن, ونىڭ iشiندە ولاردى ساقتاۋ مەرزiمدەرiن قامتيتىن اقپاراتتى الۋعا;

2) تيiستi قۇجاتتارمەن راستالعان نەگiزدەر بولعان كەزدە, مەنشىك يەسىنەن جانە (نەمەسە) وپەراتوردان ءوز دەربەس دەرەكتەرىن وزگەرتۋدى جانە تولىقتىرۋدى  تالاپ ەتۋگە;

3) دەربەس دەرەكتەردi جيناۋ, وڭدەۋ شارتتا­رىنىڭ بۇزىلعانى تۋرالى اقپارات بولعان جاعدايدا, مەنشىك يەسىنەن جانە (نەمەسە) وپەراتوردان, سونداي-اق ءۇشىنشى تۇلعادان ءوز دەربەس دەرەكتەرىن بۇعاتتاۋدى تالاپ ەتۋگە;

4) مەنشىك يەسىنەن جانە (نەمەسە) وپەراتوردان, سونداي-اق ءۇشىنشى تۇلعادان قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسىن بۇزا وتىرىپ جينالعان جانە وڭدەلگەن ءوز دەربەس دەرەكتەرىن, سونداي-اق وسى زاڭدا جانە قازاقستان رەسپۋب­ليكاسىنىڭ وزگە دە نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەرىندە بەلگىلەنگەن وزگە دە جاعدايلاردا جويۋدى تالاپ ەتۋگە;

5) وسى زاڭنىڭ 8-بابىنىڭ 2-تارماعىندا كوزدەلگەن جاعدايلاردى قوسپاعاندا, دەربەس دەرەكتەردى جيناۋعا, وڭدەۋگە بەرگەن كەلiسiمiن كەرى قايتارىپ الۋعا;

6) مەنشىك يەسىنە جانە (نەمەسە) وپەراتورعا دەربەس دەرەكتەردىڭ جالپىعا بىردەي قولجەتىمدى كوزدەرىندە ءوز دەربەس دەرەكتەرىنىڭ تاراتىلۋىنا  كەلىسىم بەرۋگە (باس تارتۋعا);

7) ءوز قۇقىقتارىنىڭ جانە زاڭدى مۇددەلەرىنىڭ قورعالۋىنا, ونىڭ ىشىندە مورالدىق جانە ماتەريالدىق زياننىڭ وتەلۋىنە;

8) وسى زاڭدا جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ وزگە دە زاڭدارىندا كوزدەلگەن وزگە دە قۇقىقتاردى جۇزەگە اسىرۋعا  قۇقىعى بار.

2. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭدارىندا بەلگى­لەنگەن جاعدايلاردا  سۋبەكت ءوز دەربەس دەرەكتەرىن ۇسىنۋعا مىندەتتى.

25-باپ. مەنشىك يەسىنىڭ جانە (نەمەسە) وپەراتوردىڭ قۇقىقتارى مەن مىندەتتەرى

1. مەنشىك يەسىنىڭ جانە (نەمەسە) وپەراتوردىڭ وسى زاڭدا جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ وزگە دە نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەرىندە كوزدەلگەن تارتىپپەن دەربەس دەرەكتەردى جيناۋدى, وڭدەۋدى جۇزەگە اسىرۋعا قۇقىعى بار.

2. مەنشىك يەسى جانە (نەمەسە) وپەراتور:

1) ەگەر قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭدارىندا وزگەشە كوزدەلمەسە, وزدەرى جۇزەگە اسىراتىن مىندەتتەردى ورىنداۋى ءۇشىن قاجەتتى جانە جەتكىلىكتى دەربەس دەرەكتەردىڭ تىزبەسىن بەكىتۋگە;

2) قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسىنا سايكەس دەربەس دەرەكتەردى قورعاۋ ءۇشىن قاجەتتى شارالاردى, ونىڭ ىشىندە قۇقىقتىق, ۇيىمداستىرۋشىلىق جانە تەحنيكالىق شارالاردى قولدانۋعا جانە ساقتاۋعا;

3) قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ دەربەس دەرەكتەر جانە ولاردى قورعاۋ تۋرالى زاڭناماسىن ساقتاۋعا;

4) دەربەس دەرەكتەردى جيناۋ جانە وڭدەۋ ماقساتتارىنا قول جەتكىزگەن جاعدايدا, سونداي-اق وسى زاڭدا جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ وزگە دە نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەرىندە بەلگىلەنگەن وزگە دە جاعدايلاردا ولاردى جويۋ جونىندە شارالار قولدانۋعا;

5) قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭنا­ماسىندا كوزدەلگەن جاعدايلاردا, سۋبەكتىنىڭ دەربەس دەرەكتەرىن جيناۋعا جانە وڭدەۋگە ونىڭ كەلىسىمىن العانى تۋرالى دالەلدەمەنى ۇسىنۋعا;

6) سۋبەكتىگە قاتىسى بار اقپاراتتى, ەگەر قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭدارىندا وزگە مەرزىمدەر كوزدەلمەسە, سۋبەكتىنىڭ نەمەسە ونىڭ زاڭدى وكىلىنىڭ ءوتىنىشىن العان كۇننەن باستاپ ءۇش جۇمىس كۇنى ىشىندە حابارلاۋعا;

7) سۋبەكتىگە نەمەسە ونىڭ زاڭدى وكىلىنە اقپارات بەرۋدەن باس تارتقان جاعدايدا, ەگەر قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭدارىندا وزگە مەرزىمدەر كوزدەلمەسە, ءوتىنىشتى العان كۇننەن باستاپ  ءۇش جۇمىس كۇنىنەن اسپايتىن مەرزىمدە دالەلدى جاۋاپ ۇسىنۋعا;

8) ءبىر جۇمىس كۇنى ىشىندە:

دەربەس دەرەكتەردىڭ انىقتىعىن راستايتىن ءتيىستى قۇجاتتاردىڭ نەگiزiندە ولاردى وزگەرتۋگە جانە (نەمەسە) تولىقتىرۋعا نەمەسە دەربەس دەرەكتەردى وزگەرتۋ جانە (نەمەسە) تولىقتىرۋ مۇمكىن بولماعان كەزدە ولاردى جويۋعا;

دەربەس دەرەكتەردى جيناۋ, وڭدەۋ شارتتارىنىڭ بۇزىلعانى تۋرالى اقپارات بولعان جاعدايدا, سۋبەكتىگە قاتىسى بار دەربەس دەرەكتەردى بۇعاتتاۋعا;

دەربەس دەرەكتەردi قازاقستان رەسپۋب­ليكاسىنىڭ زاڭناماسىن بۇزا وتىرىپ جيناۋ, وڭدەۋ فاكتىسى انىقتالعان جاعدايدا, سونداي-اق وسى زاڭدا جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ وزگە دە نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەرىندە بەلگىلەنگەن وزگە دە جاعدايلاردا ولاردى جويۋعا;

دەربەس دەرەكتەردى جيناۋ, وڭدەۋ شارتتارىن بۇزۋ فاكتىسى راستالماعان جاعدايدا, دەربەس دەرەكتەردى بۇعاتتاۋدى الىپ تاستاۋعا مىندەتتى.

5-تاراۋ. دەربەس دەرەكتەر جانە ولاردى قورعاۋ سالاسىنداعى مەملەكەتتىك رەتتەۋ

26-باپ. قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكiمەتiنiڭ قۇزىرەتi

قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكiمەتi:

1) دەربەس دەرەكتەر جانە ولاردى قورعاۋ سالاسىنداعى مەملەكەتتiك ساياساتتىڭ نەگiزگi باعىتتارىن ازiرلەيدi;

2) قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتىنىڭ قۇرىلىمىنا كىرەتىن ورتالىق اتقارۋشى ورگانداردىڭ, جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردىڭ دەربەس دەرەكتەر جانە ولاردى قورعاۋ سالاسىنداعى قىزمەتىنە باسشىلىق جاساۋدى جۇزەگە اسىرادى;

3) مەنشىك يەسىنىڭ جانە (نەمەسە) وپەراتوردىڭ وزدەرى جۇزەگە اسىراتىن مىندەتتەردى ورىنداۋ ءۇشىن قاجەتتى جانە جەتكىلىكتى دەربەس دەرەكتەردىڭ تىزبەسىن ايقىنداۋ ءتارتىبىن بەكىتەدى;

4) مەنشىك يەسىنىڭ جانە (نەمەسە) وپەراتوردىڭ, سونداي-اق ءۇشىنشى تۇلعانىڭ دەربەس دەرەكتەردى قورعاۋ جونىندەگى شارالاردى جۇزەگە اسىرۋ ءتارتىبىن بەكىتەدى;

5) وزiنە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كونستي­تۋتسياسىمەن, زاڭدارىمەن جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتiنiڭ اكتiلەرiمەن جۇكتەلگەن وزگە دە فۋنكتسيالاردى ورىندايدى.

27-باپ. مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ قۇزىرەتى

مەملەكەتتىك ورگاندار ءوز قۇزىرەتى شەگىندە:

1) دەربەس دەرەكتەر جانە ولاردى قورعاۋ سالاسىنداعى نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردى ازiرلەيدi جانە (نەمەسە) بەكىتەدى;

2) جەكە جانە (نەمەسە) زاڭدى تۇلعالاردىڭ دەربەس دەرەكتەر جانە ولاردى قورعاۋ ماسەلەلەرى جونىندەگى وتىنىشتەرىن قارايدى;

3) قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ دەربەس دەرەكتەر جانە ولاردى قورعاۋ تۋرالى زاڭناماسىنىڭ بۇزىلۋىنا جول بەرگەن ادامداردى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭدارىندا بەلگىلەنگەن جاۋاپتىلىققا تارتۋ جونىندە شارالار قولدانادى;

4) قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭدارىندا, قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ جانە قازاقستان رەس­پۋبليكاسى ۇكىمەتىنىڭ اكتىلەرىندە كوز­دەلگەن وزگە دە وكىلەتتىكتەردى  جۇزەگە اسىرادى.

28-باپ. وسى زاڭنىڭ قولدانىلۋىن قاداعالاۋ

1. پروكۋراتۋرا ورگاندارى مەملە­كەت اتىنان وسى زاڭ مەن قازاقستان رەسپۋب­ليكاسىنىڭ دەربەس دەرەكتەر جانە ولاردى قورعاۋ سالاسىنداعى وزگە دە نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردىڭ دالمە-ءدال ءارى بىركەلكى قولدانىلۋىنا جوعارى قاداعالاۋدى جۇزەگە اسىرادى.

2. «پروكۋراتۋرا تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبلي­كاسىنىڭ زاڭىندا بەلگىلەنگەن نەگىزدە جانە تارتىپپەن شىعارىلعان  پروكۋرورلىق قاداعالاۋ اكتىلەرى بارلىق ورگاندار, ۇيىمدار, لاۋازىمدى ادامدار مەن ازاماتتار ءۇشىن مىندەتتى.

6-تاراۋ. قورىتىندى جانە وتپەلى ەرەجەلەر

29-باپ. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ دەربەس دەرەكتەر جانە ولاردى قورعاۋ تۋرالى زاڭناماسىن بۇزعانى ءۇشiن جاۋاپتىلىق

قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ دەربەس دەرەكتەر جانە ولاردى قورعاۋ تۋرالى زاڭناماسىن بۇزۋ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭدارىنا سايكەس جاۋاپتىلىققا اكەپ سوعادى.

30-باپ. داۋلارعا شاعىم جاساۋ جانە ولاردى قاراۋ ءتارتىبى

سۋبەكتىنىڭ, مەنشىك يەسىنىڭ جانە (نەمەسە) وپەراتوردىڭ, سونداي-اق ءۇشىنشى تۇلعانىڭ دەربەس دەرەكتەردى جيناۋ, وڭدەۋ جانە قورعاۋ كەزىندەگى   ءىس-ارەكەتتەرىنە (ارەكەتسىزدىگىنە) قازاقستان رەسپۋب­ليكاسىنىڭ زاڭدارىندا بەلگىلەنگەن تارتىپپەن شاعىم جاسالۋى مۇمكىن.

دەربەس دەرەكتەردى جيناۋ, وڭدەۋ جانە قورعاۋ كەزىندە تۋىندايتىن داۋلار قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭدارىندا بەلگىلەنگەن تارتىپپەن قارالۋعا جاتادى.

31-باپ. وسى زاڭدى قولدانىسقا ەنگiزۋ ءتارتiبi

1. وسى زاڭ العاشقى رەسمي جاريا­لانعانىنان كەيiن التى اي وتكەن سوڭ قولدانىسقا ەنگiزiلەدi.

2. مەنشىك يەلەرى جانە (نەمەسە) وپەراتورلار نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردى جانە وزگە دە قۇجاتتاردى وسى زاڭ قولدانىسقا ەنگىزىلگەن كۇننەن باستاپ ءۇش اي مەرزىم ىشىندە وسى زاڭنىڭ تالاپتارىنا سايكەس كەلتىرۋگە مىندەتتى.

3. وسى زاڭ قولدانىسقا ەنگىزىلگەنگە دەيىن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسىنا سايكەس جۇزەگە اسىرىلعان دەربەس دەرەكتەردى جيناۋ, وڭدەۋ, ەگەر وسى دەرەكتەردى ودان ءارى وڭدەۋ جانە قورعاۋ ولاردى جيناۋ ماقساتتارىنا ساي بولسا, وسى زاڭنىڭ تالاپتارىنا سايكەس كەلەدى دەپ تانىلادى.

قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى

ن. نازارباەۆ.

استانا, اقوردا, 2013 جىلعى 21 مامىر № 94-V قرز