الماتى وبلىسىنىڭ اقسۋ اۋدانىنداعى قىزىلاعاش اۋىلىندا بولعان قايعىلى وقيعا سۋ تاسىسا قايتەمىز دەپ وتىرعان ءبىزدىڭ جاقتىڭ دا اۋىلدارىن ۇيقىلارىنان وياتقانداي بولدى. اپات ايتىپ كەلمەيدى. قازىردىڭ وزىندە وبلىستىق توتەنشە جاعدايلار باسقارماسى وبلىستاعى 80-گە جۋىق اۋىلدىڭ كوكتەمگى سۋ تاسقىنىنا ۇشىراۋ قاۋپى بار ەكەنىن ايتىپ وتىر. ونىڭ ۇستىنە بۇگىندە ەكى كۇننىڭ بىرىندە قار جاۋىپ, بوران سوعىپ تۇر. وبلىستاعى بارلىق دەرلىك اۋداندار, اتاپ ايتقاندا, ەكىباستۇز, ەرتىس, اقتوعاي, جەلەزينكا اۋداندارىنىڭ اۋىلدارى سۋ تاسقىنىنا قالماستاي جان-جاقتى ازىرلىككە كىرىسكەن. ىقتيمال اپاتتىڭ الدىن الۋعا ارنايى تەحنيكالار بولىنگەن. كەزەكشىلىك, باقىلاۋ شارالارى جاسالدى.
بىلتىرعى جىلى اقتوعاي اۋدانىنداعى شولاقسور اۋىلى قالىڭ سۋدىڭ ورتاسىندا قالعانى بەلگىلى. سوندىقتان بيىل بۇل اۋىلدا سۋ تاسقىنىنا قالمايتىنداي دايىندىق جۇمىستارى جۇرگىزىلۋى ءتيىس.
“ەگەمەن قازاقستاننىڭ” پاۆلودار وبلىسىنداعى ءتىلشىسى فاريدا بىقاي اقتوعاي اۋدانى اكىمىنىڭ ورىنباسارى بەكزيا ىسقاقوۆاعا:
– ءسىز بۇعان نە دەيسىز؟
– ءبىزدىڭ اۋداننىڭ اۋماعى 9,8 مىڭ شارشى شاقىرىمدى الىپ جاتىر, 37 اۋىلىمىز بار. اۋىلداردىڭ دەنى شالعايدا ورنالاسقان. وسى اۋىلداردىڭ ىشىندە جىل سايىن كوكتەمگى سۋ تاسقىنى كەزىندە قاۋىپتى جاعدايدا قالاتىن اۋىلىمىز – اۋدان ورتالىعىنان 164 شاقىرىم قاشىقتىقتا جاتقان شولاقسور اۋىلى. بۇل اۋىل سىلەتى وزەنىنىڭ بويىندا ورنالاسقاندىقتان, سۋ تاسقىنىنىڭ اۋزىندا تۇر, بۇل جەردى 700-گە جۋىق ادام مەكەندەيدى. بۇل ارادا بار ماسەلە وسى اۋىلدان 140 شاقىرىم جەردە, ياعني اقمولا وبلىسىنىڭ اۋماعىندا ورنالاسقان سىلەتى سۋ قويماسىنا بايلانىستى. قار ەرىگەن كەزدە سۋ قويماسىنىڭ ارناسىنان اسىپ كەتۋ قاۋپى تۋىندايدى. ويتكەنى, وزەن ارناسىمەن سۋ ەرىكسىز جىبەرىلەدى.
بۇگىنگى كۇنى ماماندار سىلەتى سۋ قويماسىندا 144,6 ملن. م3 كولەمىندە سۋ بار, جوبا بويىنشا سۋ سىيىمدىلىعى 230 ملن. م3 دەپ وتىر. ولاردىڭ ايتۋلارىنشا, نەگىزىندە سۋ قويماسىنان سۋ كوپ مولشەردە جىبەرىلمەۋى كەرەك, بىراق سوڭعى جاۋعان قارعا بايلانىستى جاعداي قالىپتى دەۋگە ءالى ەرتەرەك. اۋىل اكىمدىگى دە كۇندىز-ءتۇنى باقىلاۋ جۇمىستارىن جۇرگىزىپ, كەزەكشىلىك جاساۋدا. سونىمەن قاتار, اۋدان اكىمدىگىنىڭ قاۋلىسىمەن سۋ تاسقىنىنىڭ الدىن الۋ, توتەنشە جاعدايلار بولا قالعان جاعدايدا ونىڭ زارداپتارىن جويۋ جونىندەگى ءىس-شارالار جوسپارى بەكىتىلدى. اۋىلعا قاۋىپ تونگەن كەزدە تۇرعىنداردى كوشىرۋ, مال-م ۇلىكتەرىن قاۋىپسىز جەرگە جەتكىزۋ جوسپارلارى جاسالدى.
مامانداردىڭ ايتۋلارىنشا, بۇل كۇندەرى سىلەتى وزەنىندە مۇزدىڭ قالىڭدىعى 70-80 سم-ءدى قۇرايدى ەكەن. اۋدان بويىنشا شولاقسور اۋىلىندا توتەنشە جاعدايدىڭ الدىن الۋ جانە بولدىرماۋ ءۇشىن بارلىق جاعدايلار جاسالۋدا.
پاۆلودار وبلىسى.