20 ناۋرىز, 2010

الدىن الا قام جاسالىپ جاتىر

572 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن
الماتى وبلىسىنىڭ اقسۋ اۋدانىنداعى قىزىلاعاش اۋىلىندا بولعان  قايعىلى وقيعا سۋ تاسىسا قايتەمىز دەپ وتىرعان  ءبىزدىڭ جاقتىڭ  دا اۋىلدارىن ۇيقىلارىنان وياتقانداي بولدى. اپات ايتىپ كەلمەيدى. قازىردىڭ وزىندە وبلىستىق توتەنشە جاعدايلار  باسقارماسى وبلىستاعى  80-گە جۋىق اۋىلدىڭ كوكتەمگى سۋ تاسقىنىنا ۇشىراۋ قاۋپى بار ەكەنىن ايتىپ وتىر. ونىڭ ۇستىنە بۇگىندە  ەكى كۇننىڭ بىرىندە  قار جاۋىپ, بوران سوعىپ تۇر. وبلىستاعى بارلىق  دەرلىك اۋداندار, اتاپ ايتقاندا, ەكىباستۇز, ەرتىس, اقتوعاي, جەلەزينكا اۋداندارىنىڭ اۋىلدارى سۋ تاسقىنىنا قالماستاي جان-جاقتى ازىرلىككە كىرىسكەن. ىقتيمال اپاتتىڭ الدىن الۋعا ارنايى تەحنيكالار بولىنگەن. كەزەكشىلىك, باقىلاۋ شارالارى  جاسالدى. بىلتىرعى جىلى اقتوعاي اۋدانىنداعى  شولاقسور اۋىلى قالىڭ سۋدىڭ ورتاسىندا قالعانى بەلگىلى. سوندىقتان بيىل بۇل اۋىلدا سۋ تاسقىنىنا قالمايتىنداي دايىندىق جۇمىستارى جۇرگىزىلۋى ءتيىس. “ەگەمەن قازاقستاننىڭ” پاۆلودار وبلىسىنداعى ءتىلشىسى فاريدا بىقاي اقتوعاي اۋدانى اكىمىنىڭ ورىنباسارى بەكزيا ىسقاقوۆاعا: – ءسىز بۇعان نە دەيسىز؟ – ءبىزدىڭ اۋداننىڭ اۋماعى 9,8 مىڭ شارشى شاقىرىمدى الىپ جاتىر, 37 اۋىلىمىز بار. اۋىل­دار­دىڭ دەنى شالعايدا ورنالاسقان. وسى اۋىلداردىڭ ىشىندە جىل ساي­ىن كوكتەمگى سۋ تاسقىنى كەزىندە قاۋىپ­تى جاعدايدا قالاتىن اۋى­لى­مىز – اۋدان ورتالىعىنان 164 شا­قىرىم قاشىقتىقتا جاتقان شو­لاق­سور اۋىلى. بۇل اۋىل سىلەتى وزە­نىنىڭ بويىندا ورنالاسقان­دىق­تان, سۋ تاسقىنىنىڭ اۋزىندا تۇر, بۇل جەردى 700-گە جۋىق ادام مە­كەن­­دەيدى. بۇل ارادا بار ماسەلە وسى اۋىلدان 140 شاقىرىم جەردە, ياعني اقمولا وبلىسىنىڭ اۋما­عىن­دا ورنالاسقان سىلەتى سۋ قوي­ما­سىنا باي­لانىستى. قار ەرىگەن كەز­دە سۋ قويماسىنىڭ ارناسىنان اسىپ كەتۋ قاۋپى تۋىندايدى. ويتكەنى, وزەن ارناسىمەن سۋ ەرىكسىز جىبەرىلەدى. بۇگىنگى كۇنى ماماندار سىلەتى سۋ قويماسىندا 144,6 ملن. م3 كولە­مىن­دە سۋ بار, جوبا بويىنشا سۋ سىي­ىمدىلىعى 230 ملن. م3 دەپ وتىر. ولاردىڭ ايتۋلارىنشا, نەگىزىندە سۋ قويماسىنان سۋ كوپ مولشەردە جىبەرىلمەۋى كەرەك, بىراق سوڭعى جاۋعان قارعا بايلانىستى جاعداي قالىپتى دەۋگە ءالى ەرتەرەك. اۋىل اكىمدىگى دە كۇندىز-ءتۇنى با­قى­لاۋ جۇمىستارىن جۇرگىزىپ, كە­زەك­شى­لىك جاساۋدا. سونىمەن قاتار, اۋدان اكىمدىگىنىڭ قاۋلىسىمەن سۋ تاسقى­نىنىڭ الدىن الۋ, توتەنشە جاع­دايلار بولا قالعان جاعدايدا ونىڭ زارداپتارىن جويۋ جونىندەگى ءىس-شارالار جوسپارى بەكىتىلدى. اۋىلعا قاۋىپ تونگەن كەزدە تۇرعىن­داردى كوشىرۋ, مال-م ۇلىكتەرىن قاۋىپسىز جەرگە جەتكىزۋ جوسپارلارى جاسالدى. مامانداردىڭ ايتۋلارىنشا, بۇل كۇندەرى سىلەتى وزەنىندە مۇزدىڭ قالىڭدىعى 70-80 سم-ءدى قۇرايدى ەكەن. اۋدان بويىنشا شولاقسور اۋىلىندا توتەنشە جاعدايدىڭ الدىن الۋ جانە بولدىرماۋ ءۇشىن بارلىق جاعدايلار جاسالۋدا. پاۆلودار وبلىسى.
سوڭعى جاڭالىقتار