قىزىلاعاشتا العاشقى ءۇيدىڭ ىرگەتاسى قالاندى

اڭگىمە تاعى دا قىزىلاعاش اۋىلى جايلى. وتكەن بەيسەنبىدە تاسقىننان كەيىنگى اۋىلدا سالى­نا­تىن جاڭا ۇيلەردىڭ قۇرىلىسىن باس­تاۋ ءۇشىن وبلىس اكىمى مەردى­گەر­لىك جانە جوبالاۋ ۇيىمدارىنىڭ جەتەكشىلەرىمەن كەزدەسكەن ەدى. مۇن­داعى قالپىنا كەلتىرۋ جانە قۇرىلىس جۇمىستارىنا 47 قۇرى­لىس, 5 جوبالاۋ كومپانياسى تار­تى­لىپتى. مەملەكەتتىك ساۋلەت-قۇرىلىس باقىلاۋ باسقارماسىنىڭ, سەيسمولوگيالىق عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتى ماماندارىنىڭ قورى­تىن­دىسىمەن قىزىلاعاش اۋىلىن­دا 423 تۇرعىن ءۇي (479 پاتەر) جانە اۋىلدىق اكىمدىك, مەكتەپ-ينتەر­نات, اۋرۋحانا, مادەنيەت ءۇيى, مەشىت عيماراتتارىنىڭ بۇگىنگى جايى زەرتتەلىپتى. قورىتىندى بويىنشا 9 تۇرعىن ءۇي سەيسمولوگيالىق شىدامدىلىعىن كۇشەيتۋ جۇمىس­تارىنسىز, ال 6 قوعامدىق عيمارات سەيسمولوگيالىق كۇشەيتۋ جۇمىس­تارىمەن كۇردەلى جوندەۋ جۇرگىزۋگە جارامدى دەپ تابىلعان. قالعان تۇرعىن ۇيلەر تولىقتاي بۇزىلۋعا جاتاتىن بولىپتى. اۋىلدىڭ باس جوسپارىنا ءساي­كەس جاڭا ۇيلەر سۋ قويماسىنىڭ با­تىسىنا قاراي  400 مەتر قا­شىق­تىققا كوشىرىلدى. جۇمىستى جەدەل­دەتۋ ماقساتىندا 26 قۇرىلىس كوم­پانياسى قالپىنا كەلتىرۋ, ءۇيىن­دىلەر مەن قوقىستان تازارتۋ ج­ۇ­مىس­تارىن تاۋلىك بويى جال­عاس­تىرۋدا. “اۋىز سۋ” مەملەكەتتىك باعدارلاماسىمەن  سۋ قۇبىرلارىن سالۋعا اعىمداعى جىلعا 130 ملن. تەڭگە ءبولۋ جوسپارلانسا, بيۋدجەت­تەن وعان قاجەتتى قوسىمشا 40 ملن. تەڭگە ءبولىنىپ, سۋ جۇيەسى تولى­عى­مەن قايتا جاسالىپ, بۇل جۇمىستىڭ دا تياناعى كەلتىرىلەتىن بولدى. گازەتىمىزدىڭ وتكەن سانىندا ايتىلعان تۇرعىندار ءوتىنىشى ورىن­دالىپ, وبلىس اكىمىنىڭ شەشىمىمەن كوكتەم ەگىسىنە قاجەتتى جەر بولىنسە, وبلىس اۋداندارىنان  300 توننادان استام تۇقىم جەتكىزىلەتىنى دە حالىقتىڭ ەرتەڭگى كۇنگە دەگەن سەنىمدەرىن نىعايتا ءتۇستى. جاڭا ۇيلەردىڭ قۇرىلىسى 2,5-3 ايدا اياقتالادى دەپ جوسپارلانۋدا. قىزىلاعاشتىقتار ومىرىندە قا­سيەت­تى جۇمادا تاعى جاعىمدى جاڭالىق بولىپ, العاشقى تۇرعىن ءۇي قۇ­رى­لىسىنىڭ ىرگەتاسى قالاندى. شوقان ءۋاليحانوۆ كوشەسىندەگى نۇرسۇلتان ءجۇمادىلدىڭ ءۇيىنىڭ ورنىنا جاڭادان قۇرىلىس سالۋ جۇمىسىن “اسك اۋىل­قۇرىلىس” جاۋاپكەرشىلىگى شەك­تەۋ­لى سەرىكتەس­تى­گى­نىڭ ساۋلەت­شى­لەرى باس­تاپ, وزدەرىنە تاپسىرىلعان 11 ءۇيدىڭ العاش­قى­سى­نىڭ جۇمىسىنا كىرىسىپ كەتتى. حالىق ءۇشىن بۇل كۇن ەرەكشە بولعاندىقتان وبلىس اكىمى سەرىك ۇمبەتوۆ شا­را­نىڭ باسى-قا­سىنان تابىلىپ, ور­نا­تىلعان قا­لىپقا ءۇي يەسىمەن بىرگە قوسپانى قۇيدى. داستۇرگە ساي قۇربان شا­لىنىپ, ارۋاقتارعا قۇران باعىش­تالدى. – تاريحي وتانىما قىتايدان كەلىپ, تابان تىرەگەلى جەتى جىل بولىپتى. وتباسىمدا 3 بالام بار. تاسقىننان ءۇي-مۇلكىمىز بولماسا ءوزىمىز جاپا شەككەن جوقپىز. بۇگىن مىنە, جاڭا جوبامەن 4 بولمەلى باسپانامنىڭ قۇرىلىسى باستالدى. ولار تۇرمىسقا قاجەتتىلىكتەردىڭ بارلىعى قاراستىرىلعان ءۇيدى قىسقا مەرزىمدە سالامىز دەپ وتىر. بۇل جۇمىسقا ءوزىم دە قولعابىس ەتەمىن. جەرلەستەرىم ەلباسىنا العىس ايتۋدا. ويتكەنى, قيىندىعىمىزدى جۇرت جۇمىلا كوتەرۋدە. ەلىندە جۇرگەننىڭ ەرنىنە تيەدى دەگەن وسى, دەدى قانداسىمىز نۇرسۇلتان ءجۇمادىل بىزبەن اڭگىمەسىندە. جابىرقاعان كوڭىلدەرى ءسال بولسا دا كوتەرىلگەن تۇرعىندار ەندى مۇنداي قيىندىق قايتالانباسىن دەگەن تىلەكپەن باستامانىڭ باياندى بولا­تىنىنا سەنىمدەرىن ءبىلدىرىپ جاتتى. كۇمىسجان بايجان, الماتى وبلىسى.