لاڭكەستىك – ز ۇلىمدىقتىڭ جابايى ءتۇرى
سەيسەنبى, 5 ناۋرىز 2013 7:20
بۇگىندە تەررورلىق ۇيىمداردىڭ استىرتىن ءىس-ارەكەتى جەكەلەگەن مەملەكەتتەردى عانا ەمەس, الەمدىك قوعامداستىقتى دا قاتتى الاڭداتىپ وتىر. ولاردىڭ اۋىر زارداپتارعا سوقتىراتىن, قايعى-قاسىرەت اكەلەتىن ز ۇلىمدىق ارەكەتتەرىنەن ورتالىق ازياداعى بىردە-ءبىر مەملەكەت وزدەرىن ساقتاندىرا المايتىندىعى تاعى جاسىرىن ەمەس. مەملەكەت باسشىسى وسى جىلدىڭ قاڭتار ايىندا ەلىمىزدەگى قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ جەتەكشىلەرىمەن وتكىزگەن كەڭەستە تەرروريزم جانە ەكسترەميزم كورىنىستەرىمەن كۇرەستى بارىنشا كۇشەيتۋدى تاپسىرۋى, تالاپ ەتۋى سوندىقتان بولسا كەرەك.
سەيسەنبى, 5 ناۋرىز 2013 7:20
بۇگىندە تەررورلىق ۇيىمداردىڭ استىرتىن ءىس-ارەكەتى جەكەلەگەن مەملەكەتتەردى عانا ەمەس, الەمدىك قوعامداستىقتى دا قاتتى الاڭداتىپ وتىر. ولاردىڭ اۋىر زارداپتارعا سوقتىراتىن, قايعى-قاسىرەت اكەلەتىن ز ۇلىمدىق ارەكەتتەرىنەن ورتالىق ازياداعى بىردە-ءبىر مەملەكەت وزدەرىن ساقتاندىرا المايتىندىعى تاعى جاسىرىن ەمەس. مەملەكەت باسشىسى وسى جىلدىڭ قاڭتار ايىندا ەلىمىزدەگى قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ جەتەكشىلەرىمەن وتكىزگەن كەڭەستە تەرروريزم جانە ەكسترەميزم كورىنىستەرىمەن كۇرەستى بارىنشا كۇشەيتۋدى تاپسىرۋى, تالاپ ەتۋى سوندىقتان بولسا كەرەك.
اڭگىمە قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەلەرى بولعاندىقتان, الدىمەن جاقىندا ەلوردادا ۇلتتىق جانە ايماقتىق قاۋىپسىزدىك پروبلەمالارىنا ارنالعان جيىندا ساياساتتانۋشى ەرلان قاريننىڭ الەم جانە ەكونوميكا ينستيتۋتىنىڭ بايانداماسىنداعى تەرروريزمنىڭ جاھاندىق يندەكسى تۋرالى كەلتىرگەن مالىمەتتەرىنە از-كەم توقتالساق دەيمىز. ويتكەنى, اتالعان ينستيتۋت ساراپشىلارىنىڭ باياندامالارىندا تەرروريزم مەن ەكسترەميزمنىڭ قايسى ەلدە بەلەڭ الىپ بارا جاتقاندىعى جايلى دەرەكتەر كورسەتىلگەن.
ساراپشىلار وزدەرىنىڭ جاساعان تالداۋلارىندا تەرروريزم جاھاندىق پروبلەما ەكەندىگىن, جىل وتكەن سايىن ول حالىقارالىق سيپات الىپ بارا جاتقاندىعىن اتاپ وتكەن. سونداي-اق وندا تەرروريزم مەن ەكسترەميزم كورىنىستەرى ءجيى كەزدەسەتىن ەلدەردىڭ دە ءتىزىمى بەرىلگەن. ءتىزىمدى يراك, پاكستان جانە يران ەلدەرى باستاپ تۇر. ال 2002-2011 جىلدار ارالىعىندا جاسالعان تەررورلىق ارەكەتتەردىڭ 35 پايىزى يراك پەن اۋعانستان مەملەكەتتەرىنىڭ اۋماعىندا جۇزەگە اسىرىلىپتى. مالىمەتتەرگە قاراعاندا, تەرروريستىك شابۋىلدار 2006-2007 جىلدارى «شارىقتاۋ شەگىنە» جەتىپ, ءجيى كورىنىس بەرگەن. ودان كەيىنگى جىلدارى ونىڭ تومەندەۋى بايقالعان, بىراق تەرروريزمنىڭ قاۋىپ-قاتەرى جوعارى دەپ باعالانعان.
ساراپشىلار اقش-تىڭ مەملەكەتتىك دەپارتامەنتى حالىقارالىق تەرروريستىك ۇيىم رەتىندە «قارا تىزىمگە» كىرگىزگەن 52 شەتەلدىك توپتىڭ جاساعان تەررورلىق ارەكەتتەرىن دە زەردەلەپ كورىپتى. ولار تەررورلىق ارەكەتتەرىنىڭ باسىم كوپشىلىگىن نەگىزىنەن وزدەرى قىزمەت ەتەتىن ەلدەردىڭ اۋماعىندا جۇزەگە اسىرعاندىعى انىقتالعان. وزگە ەلدەردىڭ اۋماعىندا مۇنداي ارەكەتتەرگە سيرەك جاعدايدا عانا بارعان. تالداۋ كورسەتكەنىندەي, تەررورشىلار قانقۇيلى ز ۇلىمدىق پيعىلدارىن جۇزەگە اسىرۋدا جاڭا قارۋ تۇرلەرىن ەمەس, كوبىنشە قولدان جاسالعان جارىلعىش زاتتاردى پايدالانعان. بۇل تەرروريستىك ارەكەتتەردى نەگىزىنەن شاعىن توپتار نەمەسە جەكەلەگەن ادامدار ۇيىمداستىراتىنىن جانە ىسكە اسىراتىنىن كورسەتەدى. ويتكەنى, وسى شاعىن توپتاردىڭ كوپشىلىگى ءبىر-ءبىر جارىم جىلداي عانا استىرتىن ارەكەت ەتىپ, تاراپ كەتەدى ەكەن.
كەلەسى جىلى اۋعانستاننان ونداعى حالىقارالىق كواليتسيانىڭ نەگىزگى كۇشتەرى شىعارىلا باستايدى. كوپتەگەن ساراپشىلار قازىردىڭ وزىندە حالىقارالىق كواليتسيا كۇشتەرى اۋعانستان اۋماعىنان اكەتىلگەن كەزدە ورتالىق ازيا ايماعىندا تەررورلىق ارەكەتتەر وسە تۇسەدى دەگەن بولجام جاساپ وتىر. مۇنى ەشكىم دە جوققا شىعارمايدى. سەبەبى, وزبەكستان, قىرعىزستان جانە تاجىكستان مەملەكەتتەرى اۋعانستانمەن شەكارالاس جاتىر. ونىڭ ۇستىنە بۇل ەلدەردەگى ساياسي جانە ەكونوميكالىق احۋال جاقسى دەپ ايتا المايمىز. سونداي-اق ءبىر-بىرىمەن كورشىلەس ورنالاسقان وزبەكستان مەن قىرعىزستان, ءتاجىكستان مەن وزبەكستان اراسىندا كەيبىر ماسەلەلەرگە بايلانىستى پروبلەمالار دا بار. بۇعان سىرتقى كۇشتەر ارالاسىپ, قولتىعىنا سۋ بۇركەتىن بولسا, ورتالىق ازيا «ىستىق نۇكتەنىڭ» بىرىنە اينالىپ كەتۋى ابدەن مۇمكىن.
قورقىنىشتى ءارى ۇرەيلەندىرەتىن بۇل سوزدەردى جايدان-جاي كەلتىرىپ وتىرعان جوقپىز. كىلەڭ مۇسىلمان مەملەكەتتەرى ءومىر ءسۇرىپ جاتقان ايماقتاعى ەلدەردىڭ ىشكى ساياسي جاعدايىن تۇراقسىزداندىرۋعا مۇددەلى سىرتقى كۇشتەر دە, جەكەلەگەن مەملەكەتتەر دە بار ەكەنىن ايتۋعا ءتيىسپىز. ولاردىڭ وسىنداي جىمىسقى وي-نيەتتەرىنىڭ قىلاڭ بەرۋىنە ورتالىق ازياداعى كەيبىر ەلدەردە كەزدەسەتىن بىرقاتار ىشكى فاكتورلار دا وزىندىك «ىقپال» ەتەتىنى جاسىرىن ەمەس. مىسالى, بۇعان سول ەلدەردەگى ساياسي ەليتانىڭ قىلمىسقا بوي الدىرۋى, حالىقتىڭ مادەنيەتى مەن ءبىلىم دەڭگەيىنىڭ تومەندىگى, تۇرعىنداردىڭ بەلگىلى ءبىر بولىگىنىڭ مارگينالدانۋى, ۇلتارالىق جانە كونفەسسياارالىق قارسىلىقتىڭ كورىنىس بەرۋ ءمۇمكىندىگى, ساياسي جەتەكشىلەردىڭ بۇرىنعى جانە قازىرگى كەزدە جىبەرگەن قاتەلىكتەرىنەن تۋىندايتىن سەپاراتيستىك كوزقاراستىڭ تارالۋى, قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى قىزمەتكەرلەرىنىڭ تەرروريستىك جانە قىلمىستىق توپتارمەن كۇرەس جۇرگىزۋدەگى كاسىبي دەڭگەيىنىڭ تومەندىگى, شەنەۋنىكتەر اراسىنداعى, سونداي-اق قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ قىزمەتكەرلەرى اراسىنداعى جەمقورلىق, كوشى-قون تاسقىنىنا باقىلاۋ جاساۋدىڭ السىزدىگى, جاستارعا رۋحاني-تانىمدىق ءتاربيە بەرۋدى ۇيىمداستىرۋداعى كەمشىلىكتەر جانە ۇيىمداسقان قىلمىستىڭ ءوسۋى جاتادى.
سوڭعى جىلدارى ترانسۇلتتىق ۇيىمداسقان قىلمىستىڭ بوي كورسەتۋى دە جيىلەپ بارادى. ءوز كەزەگىندە ول ءارتۇرلى تەرروريستىك قۇرىلىمداردىڭ قىزمەتىن جانداندىرۋعا ىقپال ەتۋمەن قاتار, ولاردى «نارلەندىرىپ» تە وتىرادى. بۇل ورتالىق ازيا ايماعىنا دا ءتان. وعان مىسال رەتىندە وسى ايماقتاعى ەلدەردىڭ بارلىعىنا دەرلىك اسا قاۋىپتى دەپ سانالاتىن ءدىني نەگىزدە قۇرىلعان تەرروريستىك جانە ەكسترەميستىك باعىتتاعى ۇيىمداردى اتاۋعا بولادى. ولار ءدىني ساۋاتى از ادامداردى, اسىرەسە, جاستاردى ءوز قاتارلارىنا تارتۋ ءۇشىن نەبىر ايلا-امالدارعا بارادى, ءتىپتى كۇش قولدانىپ, قورقىتىپ-ۇركىتۋدەن دە تايىنبايدى. ۇيىمعا مۇشە بولىپ كىرگەندەردى قاتالدىققا ۇيرەتەدى, جاۋىزدىققا تاربيەلەيدى.
كوپتەگەن ساراپشىلار وسى زامانعى تەرروريزمنىڭ بۇرىنعىدان ايىرماشىلىعى ونىڭ قازىرگى ۋاقىتتاعى ارەكەتتەرى سوعىس كەزىندەگى ءىس-قيمىلدارعا ۇقسايدى جانە ولار ۇيىمداستىرۋ ورتالىعىن ايىرۋ مۇمكىن ەمەس ۇلگىدەگى ۇيىم دەگەندى ايتادى. ساراپشىلاردىڭ پىكىرىنشە, تەرروريستىك جەلىدە وسىنداي ورتالىق بار, ول تەك ساياسي-يدەيالىق, ال كەيدە قارجىلىق ماعىنادا عانا جۇمىس ىستەيتىن كورىنەدى.
كەيدە بىزدەر وسى زامانعى تەررورشىلاردىڭ جالپىعا ءبىردەي قاتىسى بار مورالدىق جانە يناباتتىلىق نورمالارىنا جەككورۋشىلىكپەن قاراۋعا ءۇندەگەن شاقىرۋلارىنا كۋا بولاتىنىمىز راس. سول شاقىرۋلاردىڭ استارىندا قانىپەزەرلىك, كەرەك بولسا, اسكەري جانجالدار كەزىندە بەيبىت تۇرعىندارعا قارسى جاسالعان قىلمىستاردان دا اسىپ تۇسەتىن قاتىگەزدىك جاتقانى ءبىردەن بايقالادى. ويتكەنى, ولار ەشقانداي دا كىناسى جوق ادامداردى كوپتەپ ءولتىرۋدى ويلاستىرادى, كوپ زالال كەلتىرۋگە ۇمتىلادى. وسىنداي ز ۇلىمدىق ءىس-ارەكەتتەرى ارقىلى تەررورشىلار قاراپايىم حالىق پەن بيلىكتى قورقىتۋعا ارەكەتتەنىپ, وزدەرىنىڭ تالاپتارىن ورىنداتتىرۋ, سوعان ءتۇرلى جولدارمەن قول جەتكىزۋ ماقساتىن كوزدەيدى.
سوڭعى جىلدارى ساياسي جاعىنان تۇراقسىز, كيكىلجىڭدەر مەن جانجالدار ءورشىپ تۇرعان بىرقاتار ەلدەردە دەنەسىنە جارىلعىش زاتتار بايلاپ, ءوزىن ءوزى جارىپ ءجىبەرۋ نەمەسە اۆتوكولىكتەرگە بومبا قويۋ ارقىلى جارىلىستار جاساۋ وقيعالارى جيىلەپ كەتتى. مۇنداي وقيعالار, وكىنىشكە قاراي, شيتتىك يسلام كەڭىستىگىندە كوبىرەك بايقالۋدا. ال ءوزىن ءوزى ولىمگە بايلاپ, جانكەشتىلىككە بارۋ ولار ءۇشىن مارتەبە سانالادى ەكەن. مىسالى, يران مەن يراك مەملەكەتتەرى اراسىندا بولعان جانجال كەزىندە وسىنداي جانكەشتىلىك جاساعان ساربازداردىڭ وتباسىلارىنا يراندىق اسكەري كومانديرلەر ولاردىڭ قازا تاپقانى تۋرالى «ءوزىن ءوزى ازاپتى ولىمگە قيدى» دەگەن ماعىنادا قۇتتىقتاۋ ۇلگىسىندەگى حابارلاما جىبەرىپ وتىرعان. تاياۋ شىعىستا, سونداي-اق سولتۇستىك كاۆكازدا جانكەشتىلەر جاساعان تەررورلىق ارەكەتتەر كەيبىرەۋلەرگە وتباسىلىق ماقتانىش بولىپ تابىلاتىن كورىنەدى.
وسىنداي قاۋىپ-قاتەرلەردى بولدىرماۋ بۇگىندە الەمدىك قوعامداستىقتىڭ دا, ءىرى حالىقارالىق ۇيىمداردىڭ دا, كەز كەلگەن مەملەكەتتىڭ دە «باس اۋرۋىنا» اينالىپ وتىر. باسقالاردى ايتپاعاندا, ورتالىق ازيا ەلدەرىنىڭ وزىندە وسى پروبلەمالارعا قاتىستى حالىقارالىق دەڭگەيدەگى جيىندار دا ءجيى وتكىزىلىپ ءجۇر. سول جيىنداردا نەگىزىنەن – تەرروريزممەن جانە ەكسترەميزممەن كوپ بولىپ ايانباي كۇرەس جۇرگىزۋ قاجەت دەگەن سياقتى بۇرىننان ايتىلا-ايتىلا ابدەن جاۋىر بولعان پىكىرلەر. بۇعان ءوز تاراپىمىزدان قوسارىمىز, بۇل ز ۇلىمدىقپەن كۇرەسۋدە ناقتى يدەولوگيالىق جۇمىستاردىڭ ورنى دا, ءجونى دە ەرەكشە ماڭىزدى ەكەندىگى. ول ءۇشىن مەملەكەتتىك جانە قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى, سونداي-اق ءدىني جانە قوعامدىق بىرلەستىكتەر جان-جاقتى جوسپارلانعان يدەولوگيالىق جۇمىستاردى كوپشىلىك اراسىندا, ءبىرىنشى كەزەكتە جاستار اراسىندا ۇيىمشىلدىقپەن جۇرگىزگەننىڭ بەرەرى مول بولماق دەمەكپىز.
الەمدىك قوعامداستىق تاراپىنان حالىقارالىق تەرروريزمگە قارسى ءىس-قيمىل كورسەتۋگە شاقىرعان مالىمدەمەلەر مەن ءۇندەۋلەر قابىلدانىپ جاتادى. ال كوپتەگەن ەلدەر بۇل شاقىرۋلارعا قولداۋ ءبىلدىرىپ, كەيدە كۇش جۇمىلدىرۋعا ءازىر ەكەندىكتەرىن رەسمي تۇردە مالىمدەپ تە جىبەرەدى. جاسىراتىنى جوق, كوپ رەتتە ەلدەردىڭ ءوز مۇددەلەرىنە بايلانىستى, گەوساياسي جاعدايلارعا بايلانىستى ايتقان ءسوزى مەن ناقتى ءىس-قيمىلىنىڭ اراسىندا الشاقتىقتار دا كەزدەسىپ قالادى. ماسەلەن, تاياۋ شىعىس ەلدەرى دە تەرروريزمدى ايىپتايدى, وعان قارسى بىرلەسە كۇرەس ءجۇرگىزۋدى قۇپتايدى. بىراق وسى ايماقتاعى بىرقاتار ەلدەردەگى ەميسسارلار ءوز قىزمەتتەرىن ورتالىق ازياداعى مەملەكەتتەرگە ۆاححابيزم يدەياسىن تاراتۋدى بەلسەندى ۇيىمداستىرىپ ءارى جۇرگىزىپ كەلەدى. وكىنىشتىسى سول, ولاردىڭ يدەياسىن جاقتاۋشىلار قازاقستاندا دا بار.
ءبىزدىڭ ەلىمىزدە تەرروريزم مەن ەكسترەميزمنىڭ كورىنىس بەرۋى قازىرشە ونشا اۋقىمدى ەمەس. دەگەنمەن, شەتەلدىك تەرروريستىك جانە ەكسترەميستىك ۇيىمداردىڭ, راديكالدىق اعىمداعى كونفەسسيالار ميسسيونەرلەرىنىڭ, سونداي-اق ەلىمىزدە وزدەرىنىڭ قۇرىلىمدارىنىڭ بولىمشەلەرىن قۇرۋعا ۇمتىلىپ وتىرعان ءتۇرلى سەكتالاردىڭ ءىس-ارەكەتتەرى الاڭداتپاي قويمايدى. وسى ايتقاندارىمىز, ياعني شەتەلدىك تەرروريستىك ۇيىمداردىڭ ورتالىق ازياداعى ەلدەرمەن قاتار, قازاقستانعا دا ىقپال ەتۋگە قارەكەت جاساپ جاتقاندارى وتكەن جىلدىڭ قاراشاسىندا پارلامەنت ءماجىلىسىندە ۇيىمداستىرىلعان تەرروريزمگە قارسى ءىس-قيمىل ماسەلەلەرى جونىندەگى حالىقارالىق كونفەرەنتسيا بارىسىندا دا اتاپ كورسەتىلگەن بولاتىن.
تەرروريستىك قۇرىلىمداردىڭ جەتەكشىلەرى ينتەرنەتتى پايدالانۋ ارقىلى ازاماتتاردى شەتەلدەردەگى سوعىس قيمىلدارىنا تارتۋعا ۇگىتتەيتىنى, ءوز يدەيالارىن ءبىزدىڭ ەلىمىزدىڭ تۇرعىندارىنا دا تاراتاتىندىعى الدەقاشان دالەلدەنگەن. وعان يسماتۋللا ابدۋعاپپار جەتەكشىلىك جاساعان ەكسترەميستىك ۇيىمنىڭ ءبىراز جىلعا سوزىلعان قىزمەتى ناقتى دالەل بولىپ تابىلادى. ۇزاق مەرزىمگە سوتتالعان ونىڭ جاقتاۋشىلارى ەل اۋماعىندا ءالى دە كەزدەسىپ قالۋى مۇمكىن. ەندى سولاردىڭ قايتا باس كوتەرۋلەرىنە جول بەرمەۋ كەرەك.
بۇرىندارى تەرروريزم قىلمىس رەتىندە قاراستىرىلىپ, ونىمەن نەگىزىنەن قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى مەن ارنايى قىزمەت ورگاندارى اينالىسىپ كەلگەن بولسا, سوڭعى جىلدارى ولارعا قارسى كۇرەس جۇرگىزۋگە كونترتەررورلىق قارۋلى كۇشتەر مەن وزگە اسكەري قۇرىلىمدار دا قاتىستىرىلا باستادى. مىنە, بۇل حالىقارالىق تەرروريزمنىڭ الەم جۇرتشىلىعى ءۇشىن اسا قاۋىپتى سيپات الىپ بارا جاتقانىن كورسەتەدى. ەلىمىزدىڭ ۇلتتىق قورعانىس ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى گەننادي دۋبوۆتسەۆتىڭ ايتۋىنشا, قارۋلى كۇشتەردىڭ تەرروريزممەن كۇرەسكە تارتىلۋ شارالارى ونىڭ الدىن الۋعا باعىتتالعان. ەگەر ول ورىندالماعان نەمەسە تەررورشىلار بەرىلمەگەن جاعدايدا, قاۋىپسىزدىك ءۇشىن ولاردىڭ كوزىن جويۋعا اسكەري قۇرامالار دا قاتىستىرىلادى. سونىمەن قاتار, قارۋلى كۇشتەر تەرروريستىك ۇيىمدارمەن جانە قىلمىستىق توپتارمەن كۇرەس جۇرگىزۋدە قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنا كومەكتەر دە كورسەتۋى مۇمكىن.
قۇزىرەتتى ورگاندار وكىلدەرىنىڭ قاتىسۋىمەن بىرلەسكەن انتيتەررورلىق جاتتىعۋلاردى جۇيەلى تۇردە وتكىزىپ تۇرۋ پرەۆەنتيۆتى ءىس-قيمىل شارالارىنىڭ ءبىرى بولىپ تابىلادى. مىسالى, 2003 جىلدان باستاپ شىۇ-عا مۇشە ەلدەردىڭ اسكەري قۇرامالارى «بەيبىتشىلىك ميسسياسى» دەگەن اتاۋمەن انتيتەررورلىق جاتتىعۋلاردى تۇراقتى نەگىزدە وتكىزىپ كەلەدى. سونداي-اق ۇجىمدىق قاۋىپسىزدىك شارتى ۇيىمىنىڭ كواليتسيالىق كۇشتەرى دە جىل سايىن كونترتەررورلىق ماسەلەلەرگە ارنالعان بىرلەسكەن جاتتىعۋلار وتكىزىپ تۇرادى. مۇنداي شارالاردى وتكىزۋ قۇقىق قورعاۋ جانە ارنايى قىزمەت ورگاندارىنىڭ, اسكەري ءبولىمشەلەردىڭ كوتەرىلىسشىل-پارتيزاندىق تاكتيكانى قولدانۋعا بەيىم تەرروريستىك قۇرىلىمدارمەن كۇرەس جۇرگىزۋدە تاجىريبە جيناقتاۋ ءۇشىن قاجەت.
ساراپشىلاردىڭ پىكىرىنشە, تەرروريزمگە قارسى كۇرەس سالاسىندا اسكەري-ساياسي قىزمەتتى جەتىلدىرۋدە شەشۋدى قاجەت ەتەتىن پروبلەمالار دا بار. وعان بىرقاتار مەملەكەتتەردىڭ تەررورشىلارعا قاتىستى ەكى ءتۇرلى ساياسات جۇرگىزەتىندىگى, كەيبىر ەلدەردىڭ حالىقارالىق شارتتاردى ورىندامايتىندىعى, تەرروريستىك ۇيىمدارعا پرەۆەنتيۆتى سوققى بەرۋ جونىندەگى تۇجىرىمدامالارىنىڭ حالىقارالىق قۇقىق نورمالارىنا سايكەس كەلمەيتىندىگى جانە ءبىرقاتار مەملەكەتتەردىڭ بۇۇ جانە باسقا حالىقارالىق ۇيىمداردىڭ ءرولىن ەلەمەۋى جاتادى.
ءاليسۇلتان قۇلانباي,
«ەگەمەن قازاقستان».
