الەم • 16 ناۋرىز, 2010

الەم وتكەن اپتادا

564 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

داعدارىستا بايلار بايدى

امەريكانىڭ “فوربس” جۋر­نا­لى الەمدەگى بايلاردىڭ ءتىزىمىن جا­ريالادى. وتكەن جىلدىڭ قو­رى­تىندىسى بويىنشا بايلار ءتى­زى­مىن 53,5 ميلليارد دوللار باي­لىعى بار مەكسيكالىق تەلەماگنات كارلوس سليم باستاپ وتىر. ول ءبىرىنشى ورىننان اتاقتى امە­ري­كالىق بيلل گەيتستى (53 ميل­لي­ارد) ىعىستىردى. ءۇشىنشى ورىندا – تاعى دا ءبىر امەريكالىق ۋوررەن باففەت (47 ميلليارد). ءبىر قىزىعى – داعدارىس كە­زىن­دە رەسەيدە ميللياردەرلەر كو­بەيىپ­تى. “فوربستىڭ” تىزىمىنە بۇرىن 32 رەسەيلىك باي كىرسە, ەندى ولاردىڭ سانى – 64.

 

ازاروۆ – پرەمەر-مينيستر

باسقا جەردە بيلىكتەگى ەكىنشى تۇلعا سانالاتىن پرەمەر-مي­نيستر­لەردىڭ كىم بولعانىنا ءمان بەرىلە بەرمەيدى. ال ۋكراينادا – وزگەشە. بۇل پرەزيدەنت ۆ.يانۋ­كو­ۆيچ­تىڭ باعىتىن بىلدىرەدى. بۇرىن يۋ.تيموشەنكو اتقارعان قىزمەتتى ەندى ن.ازاروۆ اتقارادى. دەمەك, پرەزيدەنت ءوز ادامدارىنا سەنىم ارتادى. ۇمىتكەردىڭ ءبىرى س.تيگيپكو پرەمەردىڭ كوپ ورىنباسار­لارىنىڭ ءبىرى عانا بولدى.

 

اتا زاڭدا اقاۋ كوپ

مولداۆيا باسشىلىعى ەل كون­ستيتۋتسياسىنا وزگەرىستەر ەن­گىزۋ ءۇشىن بۇكىلحالىقتىق رەفە­رەن­دۋم وتكىزۋ جونىندە شەشىم قابىلدادى. ونىڭ دا ءجونى بار: سول اتا زاڭداعى اقاۋلىقتارعا بايلانىستى. رەسپۋبليكا ءبىرازدان بەرى ءوز پرەزيدەنتىن سايلاي الماي وتىر, ءتىپتى قاجەتتى ۋاقىتىندا پارلامەنت سايلاۋىن دا وتكىزە المايدى. سونداي-اق قازىر پرەزيدەنت مىندەتىن اتقارۋشى ميحاي گيمپۋ رەفەرەندۋمعا مەملەكەتتىك ءتىلدى مولداۆان ءتىلى دەگەننەن رۋمىن ءتىلى دەپ اتاۋعا وزگەرتۋدى ۇسىنىپ وتىر. كوممۋنيستەر بۇل رەفە­رەندۋمعا بويكوت جاريالاماق.

 

سوعىسقا دايىن

كحدر ۇكىمەتى ءوز اسكەرىن جوعارى جاۋىنگەرلىك دايىندىققا قويعانىن مالىمدەدى. مۇنى ولار وڭتۇستىك كورەياداعى اقش-پەن بىرىگىپ وتكىزىلىپ جاتقان اسكەري جاتتىعۋلارعا جاۋاپ دەپ وتىر. سول جاتتىعۋلاردى ولار سول­تۇس­تىككە شابۋىلدىڭ رەپەتيتسياسى سانايدى. سولتۇستىك جاعىنىڭ اسكەري قولباسشىسى وڭتۇستىك كو­رەيانى اقش-ىمەن قوسا قو­پا­رىپ تاستاۋعا دايىن ەكەندىكتەرىن حابارلادى. قورقىتۋعا دا بولار, بىراق شامالاپ ايتقان دا ءجون عوي.

 

چيليدە – جاڭا پرەزيدەنت

جەر سىلكىنىپ, استان-كەستەن بولىپ جاتقان چيليدە جاڭا پرەزيدەنت سەبەستيان پينەرا قىزمەتىنە كىرىستى. بۇعان دەيىن 20 جىل سولشىلداردىڭ بيلىگىندە بولعان بۇل ەلدە اسا باي ادامنىڭ پرەزيدەنت بولىپ سايلانۋى دا چيليلىكتەردىڭ ءبىر وزگەرىس كۇتكەنى شىعار. دەگەندە, سوڭعى پرەزيدەنت ايەل ازامات ميشەل باچەلەت حا­لىققا جاعىمدى بولدى. تەك ونىڭ قايتا سايلانۋىن زاڭ كوتەرمەدى. پينەراعا بيلىك تىزگىنىن ۇستاۋ وڭايعا سوقپاس. اقپانداعى جەر سىل­كىنىسى ەلگە 30 ميلليارد دوللار زيان كەلتىردى. ءبىر قىزىعى – جاڭا پرەزيدەنتتىڭ يناۋگۋرا­تسيا­سى ءوتىپ جاتقاندا دا 7,2 بالل جەر سىلكىنىسى بولىپتى.

 

دوس بولۋ قيىن ەل

يراننىڭ كولىك ءمينيسترى حاميد بەحباحاني سول ەلدە نان تاۋ­ىپ جۇرگەن رەسەيلىك ۇشقىش­تار­عا ەكى ايدا تاباندارىڭدى جال­تىراتىڭدار دەپ نۇسقاۋ بەردى. سەبەبى – وزىمىزدە ۇشقىش جەتەدى دەيدى. جەتسە, بۇرىن نەگە جۇمىس­قا العان؟! مۇنىڭ شىن سەبەبى باسقادا. رەسەي امالسىز اقش ۇسى­نىپ وتىرعان يرانعا قارسى سانكتسيانى قولداۋعا ءماجبۇر. سو­نان سوڭ يرانعا س-300 زىمىران-زينيت كەشەنىن بەرسە دە ابىرويى توگىلەدى. يران ونى تۇسىنگىسى كەلمەيدى. جالپى, يرانمەن دوس بولۋ قيىن.

 

لاڭكەستەر ورنى – تۇرمە

تاجىكستاندا “تابليعي دجا­ماات” مۇسىلمان قوزعالىسىنىڭ مۇشەلەرى مەن جاقتاستارىنا سوت بولدى. ايىبى – ەكسترەميستىك ۇيىم­دارمەن بايلانىسى بارلى­عى. 23 ادام ءۇش جىلدان التى جىلعا دەيىن سوتتالسا, 33 ادامعا اق­شاداي ايىپ بەلگىلەندى. جالپى تاجىكستاندا “تابليعي دجاماات­تىڭ” قىزمەتىنە تىيىم سالىنعان.

 

قاراقشىلار قۇرىقتالدى

فرانتسيانىڭ اسكەري تەڭىزشى­لەرى سومالي جاعالاۋىندا كۇزەتتە جۇرگەن كەزىندە 35 سومالي قاراق­شىسىن قاماۋعا الىپتى. بۇل – سوڭعى ەكى جىلداعى قاراقشى­لارعا قارسى كۇرەستەگى ەڭ ۇلكەن “ولجا”. سومالي قاراقشىلارى بۇكىل الەمدى شۋلاتىپ ءجۇر. بۇل ماڭمەن كەمەسى وتپەيتىن ەل از. قاراقشىلار كەمەنى ۇستايدى دا, بوساتقانعا اقشا سۇرايدى. بەر­مە­سەڭ, ادامىڭدى ءولتىرىپ, كەمەڭدى قارىق قىلادى. كوپ ەل بەرىپ قۇتىلادى.

 

ازىرلەگەن  ماماديار جاقىپ.

سوڭعى جاڭالىقتار