ەۋروپالىق ءبىلىم بەرۋ كەڭىستىگىنە جول اشىلدى

قازىر الەمدىك ءبىلىم بەرۋ كە­ڭىس­تىگى جەكە-دارا قالۋدى قالامايدى. سوندىقتان دا بولار, الەمدەگى 46 مەملەكەتتىڭ بولون پروتسەسىنە ءبىرى­گىپ وتىرعانى. ءبىز دە وسى ۇدەرىستەن شىعۋ ءۇشىن, ياعني الەمدىك ءبىلىم بەرۋ كەڭىستىگىنە ۇمتىلعان ەدىك. كۇنى كەشە عانا بۋداپەشت پەن ۆەنا قالالارىندا ەۋروپا ءبىلىم مينيسترلەرى باس قوسقان ءىى فو­رۋم­دا بولون پروتسەسى مەن حالىق­ارا­لىق ليسسابون ىنتىماقتاستىعىنا قوسىلۋعا قول جەتكىزدىك. بۇل ەل ءومى­رىندەگى ەلەۋلى وقيعا دەۋگە تۇ­را­دى. سونىڭ ناتيجەسىندە جوعارى ءبىلىم بەرۋدىڭ ەۋروپالىق ۇلگىسىنە ەنەتىن بولامىز. قازاقستاندىق جوعارى مەكتەپتىڭ الەمدىك ءبىلىم كەڭىستىگىمەن بۇلاي ۇيلەسۋى ۇلتتىق ەكونوميكا ءۇشىن مامان دايارلاۋعا كەڭ جول اشىپ قانا قويمايدى, كادر ساپاسىن ارتتىرۋعا دا ەرەكشە سەپتىگىن تيگىزەدى. سول سەكىلدى ءبىلىم بەرۋ كەڭىستىگىندەگى ۇستانىمى­مىز­دى نىعايتۋعا دا مۇمكىندىك بەرەدى. وتانىمىز ەۋروپالىق ءبىلىم بەرۋ كەڭىستىگىنە ەنۋ ارقىلى الەمدىك ءبىلىم بەرۋ ۇدەرىسىنە جاقىنداۋعا دا قادام جاسالادى. ال وسى يگىلىكتى شارا قازاق ەلى­نىڭ جوعارى ءبىلىم بەرۋىنە قانداي جاقسىلىقتار اكەلەدى دەگەن ساۋ­ال­عا توقتالار بولساق, بولون پرو­تسە­سىنە قوسىلۋ ارقىلى, بىرىنشىدەن, وتاندىق ءبىلىم بەرۋ باعدارلاما­لا­رىن جانە وقۋ جوسپارلارىن ەۋرو­پا­لىق ستاندارتتارعا سايكەستەن­دى­رۋ­گە, ەكىنشىدەن, بىلىكتىلىكتى ارتتى­رىپ, اكادەميالىق دارەجەلەردى تانۋعا, ۇشىنشىدەن, قازاقستاندىق جوعارى وقۋ ورىندارى بەرگەن ديپلومداردىڭ ەۋروپا وڭىرىندە جارامدىلىعى جانە كادرلارى­مىز­دىڭ كەز كەلگەن ەلدە جۇمىسقا تۇ­رۋى­نا قۇقىلى بولۋىنا, ءتورتىن­شىدەن, وقىتۋشى-پروفەسسورلارى­مىز­دىڭ دەڭگەي دارەجەسىن شەتەل­دىك­­تەرگە تانىتۋعا, بەسىنشىدەن ستۋ­دەنتتەر مەن وقىتۋشىلاردىڭ اكا­دە­ميالىق ۇتقىرلىعىن قامتاما­سىز ەتۋگە, التىنشىدان, ەكى ديپ­لوم­دى ءبىلىم بەرۋ باعدارلاماسىن ىسكە اسىرۋعا مول مۇمكىندىك تۋادى دەپ جاۋاپ بەرۋگە نەگىز بار. الەمدەگى جوعارى ءبىلىم بەرۋ ىسىندە كرەديتتىك تەحنولوگيا بوي­ىن­شا وقىتۋ كەڭ قانات جايعان. ەندىگى جەردە بۇل ءىس تە ەلىمىزدە ءوز شەشىمىن تابادى. جوعارى وقۋ ور­نىن بىتىرۋشىلەرگە شەتەلدىك ۇلگىگە ساي ديپلومنىڭ قوسىمشاسىن بە­رۋ­دى, حالىقارالىق ەڭبەك نارىعى­نىڭ تالاپتارىنا سايكەس ولاردىڭ جۇمىسقا قابىلدانۋىنا كەپىلدىك جاساۋدى قامتاماسىز ەتۋ قاراستى­رى­لىپ وتىر. بولون دەكلاراتسيا­سى­نىڭ تاعى ءبىر ماڭىزدىلىعى سول – كرەديتتىك تەحنولوگيا بويىنشا سىناقتىق بىرلىك جۇيەسىن ەنگىزۋ, ياعني اكادەميالىق كرەديتتەردى قا­لىپتاستىرۋ. جوعارىدا ايتقانىم­داي, ەلىمىزدە سوڭعى جىلدارى بۇل قادام بىرتىندەپ ءوز شەشىمىن تاۋىپ كەلەدى. بولون پروتسەسىنە قوسىلعانعا دەيىن ەلىمىزدە كوپتەگەن جۇمىستار اتقارىلدى. ءبىلىم قۇرىلىمى مەن مازمۇنى جان-جاقتى قارالىپ, دەك­لاراتسيانىڭ پرينتسيپتەرىنە ءساي­كەستەندىرىلدى. كادر دايىن­داۋدىڭ ءۇش ساتىسى, ناقتىلاي ءتۇس­سەم, باكالاۆر – ماگيستر – PhD بىرتە-بىرتە ورنىعىپ كەلەدى. ءبىلىم بەرۋ پروتسەسى سۋبەكتىلەرىنىڭ اكا­دە­ميالىق ەركىندىك شەكارالارى كە­ڭەي­تىلدى. سونىڭ ناتيجەسىندە ءبىلىم بەرۋ مادەنيەتى قالىپتاسۋ ۇستىندە. تاعى ءبىر ايتارىم, 2009 جىلعى ءساۋىر ايىندا لۋۆەن (بەلگيا) ۋنيۆەر­سي­تە­تىنىڭ بازاسىندا بولون پروتسەسىنە قاتىسۋشى ەلدەردىڭ ءبىلىم مينيستر­لەرىنىڭ فورۋمى وتكەن بولاتىن. وسى شاراعا قازاقستان مەملەكەتى العاش رەت قاتىسىپ, ءبىلىم بەرۋ سالاسىندا ىنتىماقتاستىق ورناتۋ ماسەلەسىن قوزعاعان ەدى. سول سەكىلدى وتانىمىزدىڭ ليسسابون كونۆەن­تسياسىنا قول قويۋى, كونۆەنتسيا اياسىندا ەۋروپا مەملەكەتتەرى قا­بىلداعان بىرنەشە قورىتىندى قۇجاتتارعا سۇيەنىپ ءبىزدىڭ دە ءبىراز جۇمىستاردى تياناقتى جۇرگىزۋگە مۇمكىندىگىمىز بولادى. حالىقارالىق ءبىلىم بەرۋ پرو­تسە­سىنە قوسىلعاننان كەيىنگى جەردە تالاپتىڭ كۇشەيەتىنى بەلگىلى. مۇ­نىڭ ەڭ باستىسى, وتانىمىزداعى جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ حالىق­ارا­لىق اككرەديتاتسيادان ءوتۋى دەر ەدىك. مۇنداي جاعدايدا ەلباسى ايتقان حالىقارالىق رەيتينگكە ەنۋ جۇزەگە اساتىن بولادى. سول ار­قىلى دۇنيەجۇزىلىك ءبىلىم كەڭىستى­گىندە تەك تانىلىپ قانا قويماي, ءوز ورنىمىزدى الامىز. بۇگىنگى كۇنى قازاقستاندىق ءۇش جوعارى وقۋ ورنى شەتەلدىك اككرەديتاتسيالىق اگەنت­تىك­تەردىڭ مامانداندىرىلعان ساراپ­تاۋىنان جاقسى ءوتتى. سونداي-اق قازاق باس ساۋلەت-قۇرىلىس اكا­دەمياسى ساۋلەت ماماندىعى بوي­ىن­شا مسا-يۋنەسكو-نىڭ اك­كرە­ديتاتسيالىق اگەنتتىگىنىڭ تالاپ­تا­رىنا تولىق جاۋاپ بەرىپ, ۇدەدەن شىعا ءبىلدى. م.اۋەزوۆ اتىنداعى وڭتۇستىك قازاقستان ۋنيۆەرسيتەتى جەتى ءبىلىم بەرۋ باعدارلاماسى شەڭ­بەرىندە شەتەلدىك ءASىىN (گەرما­نيا) اككرەديتاتسيالىق اگەنتتىگىنەن جوعارى باعا السا, قازاقستان-بريتان تەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتى بريتاندىق مامانداندىرىلعان تەڭىز ينجينيرينگى, عىلىم جانە تەحنولوگيالار ينستيتۋتىنان ينجەنەرلىك باعدارلاما بويىنشا جوعارى كورسەتكىشكە قول جەتكىزدى. وتكەن جىلى ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەت­تەرى­مىزدىڭ 10 ءبىلىم بەرۋ باع­دار­لا­ما­لارى مامانداندىرىلعان حالىق­ارالىق اككرەديتاتسيادان وتكىزىلە باستادى. بۇل جۇمىس پرەزيدەنت نۇرسۇل­تان نازارباەۆ ۇيىتقى بولىپ وتىرعان “ەۋروپاعا جول” مەملە­كەت­تىك باعدارلاماسىنا سايكەس ات­قارىلىپ جاتقانىن دا نازارعا سالا كەتسەم دەيمىن. جانسەيىت تۇيمەباەۆ, ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترى.