20 ناۋرىز، 2012

قاشاندا قاتاردامىز

210 رەت كورسەتىلدى

قاشاندا قاتاردامىز

سەيسەنبى، 20 ناۋرىز 2012 7:50

1987 جىلعى 21 ناۋرىزدا، حا­لىقتىق ناۋرىز مەرەكەسىنىڭ قارسا­ڭىندا الماتى قالا­سىنداعى اباي اتىنداعى اكادەميالىق وپەرا جانە بالەت تەاترىندا العاشقى قۇرىلتاي كونفەرەنتسياسى ءوتىپ، وندا رەسپۋب­ليكالىق ارداگەرلەر ۇيىمى قۇرىل­عان بولاتىن. ۇيىم­نىڭ نەگىزگى ماق­ساتتارى ارداگەرلەردىڭ قۇقىن قورعاۋ جانە ولاردى ساياسي-قوعامدىق جۇ­مىستارعا كەڭىنەن تارتۋ بولىپ بەلگى­لەندى.

سەيسەنبى، 20 ناۋرىز 2012 7:50

1987 جىلعى 21 ناۋرىزدا، حا­لىقتىق ناۋرىز مەرەكەسىنىڭ قارسا­ڭىندا الماتى قالا­سىنداعى اباي اتىنداعى اكادەميالىق وپەرا جانە بالەت تەاترىندا العاشقى قۇرىلتاي كونفەرەنتسياسى ءوتىپ، وندا رەسپۋب­ليكالىق ارداگەرلەر ۇيىمى قۇرىل­عان بولاتىن. ۇيىم­نىڭ نەگىزگى ماق­ساتتارى ارداگەرلەردىڭ قۇقىن قورعاۋ جانە ولاردى ساياسي-قوعامدىق جۇ­مىستارعا كەڭىنەن تارتۋ بولىپ بەلگى­لەندى.

وتكىزىلگەن قۇرىلتاي كونفەرەنتسياسى بۇ­رىن ارەكەت ەتكەن بىتى­راڭقى ارداگەرلەر ۇيىم­دارىن ءبى­رىك­تىرۋگە، كوپشىلىك قارت ادام­دار­دىڭ بىرلىككە، وزدەرىنىڭ الەۋمەتتىك-ەكو­نوميكالىق مۇددەلەرىن بىرلەسىپ قور­عاۋعا دەگەن ۇمتىلىستارىن قي­سىندى ءتۇ­يىندەۋگە مۇمكىندىك بەردى. تومەننەن جوعارىعا دەيىن ۇيىمدىق تۇرعىدان جىمداسىپ ورىلگەن جانە ءبىر ورتا­لىقتان باسقارىلاتىن ءبىر­تۇتاس ارداگەرلەر ۇيىمىن قالىپ­تاستىرۋ قا­جەت­تىگىن ءومىردىڭ ءوزى تالاپ ەتتى.

وتكەن كەزەڭنىڭ وقيعالارىن ەسكە العاندا، ءبىز ارداگەرلەر قوزعالى­سى­نىڭ باستاۋىندا تۇرعان اعالارى­مىز­دى قۇرمەتپەن اتاۋىمىز كەرەك. رەس­پۋبليكالىق ارداگەرلەر ۇيىمى­نىڭ العاشقى توراعاسى بولىپ ەلگە سىيلى، تاجىريبەلى باسشى، ۇلى وتان سوعىسىنىڭ ارداگەرى، بىرقاتار ۋاقىت رەسپۋبليكا مينيسترلەر كە­ڭەسى توراعاسى­نىڭ ورىنباسارى قىز­مەتىن اتقارعان ءشاڭ­گەرەي ءجانى­بەكوۆ سايلاندى.

قازاقستاننىڭ ارداگەرلەر ۇيى­مى­نىڭ قالىپتاسۋىنا ونىڭ قىز­مەتىن جانداندىرىپ، بەدەلىن كوتە­رۋگە ەلەۋلى ۇلەس قوسقان كەلەسى باسشى كەڭەس وداعىنىڭ باتىرى، قا­زاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ حالىق قا­ھار­ما­نى، گەنەرال ساعادات نۇر­ما­­عانبەتوۆ بولدى.

قازاقستانداعى ارداگەرلەر قوز­عا­لىسى­نىڭ ەلەۋلى جەتىستىكتەرى ور­تا­لىق كەڭەستى ون توعىز جىل باس­قارعان ماقتاي ساعديەۆتىڭ ەسىمىمەن بايلانىستى. ارداگەرلەر قاتارى­نىڭ ۇيىم­داستىرۋ تۇرعىسىنان ءبى­رىگىپ بە­كۋى، بىرلەستىكتىڭ جارعىلىق ءمىن­دەتتەر مەن باعدارلامالىق ماق­سات­تاردى ويداعىداي شەشە الاتىن ىق­پالدى ساياسي-قوعامدىق كۇشكە اينالۋى وسى كەزەڭنىڭ ەنشىسىنە تيەسىلى.

قازىرگى كۇنى رەسپۋبليكالىق ارداگەرلەر ۇيىمى ەلىمىزدەگى ەڭ ۇلكەن قوعامدىق ۇيىم بولىپ سانالادى. قۇرامىندا 1 ميلليون 730 مىڭ ادام بار: 9 مىڭنان استام ۇلى وتان سوعىسىنىڭ قاتىسۋشىلارى، 225 مىڭ تىل ەڭبەككەرلەرى، 880 كونتسلاگەر تۇتقىندارى، 320 لەنينگراد قورشاۋىندا بولعاندار، 1397 قازا تاپقان جاۋىنگەرلەردىڭ جەسىرلەرى، سونىمەن قاتار، 2 مىڭداي قازاق­ستان رەسپۋبليكاسىنا ەڭبەگى سىڭگەن زەينەتكەرلەر. ارداگەرلەر اراسىندا 5 كەڭەس وداعىنىڭ باتىرى، 133 سو­تسياليستىك ەڭبەك ەرى، 4 حالىق قا­ھار­مانى، ونداعان مىڭ وردەن جانە مەدالدارمەن ماراپاتتالعاندار بار. بۇل ادام­دار ءبىزدىڭ قوعامى­مىزدىڭ ارى بولىپ سانالادى. ولار وزدەرىنىڭ باقيلىق بولىپ كەتكەن اعا بۋىن سەرىكتەرىمەن بىرگە فا­شيزم­دى كۇيرەتۋگە، سوعىستان كەيىنگى حالىق شا­رۋاشىلىعىن قالپىنا كەلتىرۋگە، تىڭ يگەرۋگە، ونداعان قا­لالار، ءجۇز­دەگەن ەلدى مەكەن، زاۋىتتار مەن فابريكالار سالۋعا ولشەۋ­سىز ۇلەستەرىن قوستى.

رەسپۋبليكالىق ارداگەرلەر ۇيى­مى 16 اي­ماقتىق، 240 قالالىق جانە اۋداندىق، 9،5 مىڭ باستاۋىش ۇيىم­داردان تۇرادى، ەلىمىز­دىڭ بۇكىل اۋ­ماعىن جانە ەڭبەك ۇجىمدا­رىنىڭ كوپشىلىگىن قامتيدى. كۇندەلىكتى ءوزى­­نىڭ جۇمىسىندا ورتالىق كەڭەس سالالى قۇرىلىمدارعا سۇيەنە وتىرىپ، ارداگەرلەر­دىڭ قالىڭ قولىن قوعامدىق جۇمىسقا بەلسەندى تۇردە قاتىسۋعا، مەملەكەتتىك جانە قوعام­دىق قۇرىلىمدارعا كەڭىنەن وكىلدىك ەتۋگە، اعا بۋىننىڭ مۇددەسىن قور­عاۋعا، جاستاردى اكەلەر مەن انا­لاردىڭ ەڭ ۇزدىك ءداستۇر ۇلگىسىندە تاربيەلەۋگە تارتىپ وتىر.

قازاقستاندىق ارداگەرلەر ۇيى­مى «ءتا­ۋەل­سىز مەملەكەتتەر ارداگەر­لەرى (زەينەت­كەرلەرى) قوعامدىق ۇي­ىم­دارى ىنتىماقتاس­تىعىنىڭ» ء(ماس­كەۋ) بەل­سەندى مۇشەسى بولىپ تابىلادى جانە بارلىق شەكارالاس ەلدەردىڭ باۋىرلاس ارداگەرلەر كە­ڭەس­تەرىمەن تىعىز بايلانىس جاسايدى.

ەلىمىزدەگى ارداگەرلەر ۇيىم­دارى ەل پرە­زيدەنتىنىڭ ساياسي باعى­تىن تولىعىمەن قول­داي­دى. قازاق­ستان حالقىنا جولداۋداعى اي­شىق­تالعان دامۋدىڭ جاڭا باعىتتارى ارداگەرلەر اراسىندا ىستىق ىقى­لاسقا يە بولدى جانە ونىڭ ورىندالۋىنا ءوز ۇلەستەرىن قوسۋ­عا ارقا­شاندا دايىن. وسىنىڭ دالەلى رە­تىندە اردا­گەر­لەردىڭ پرەزيدەنتتىك جانە پارلا­مەنت­تىك سايلاۋلار كەزىندە ءوز ءتوڭى­رەگىنە كوپ ادامدار جيناپ، ولاردىڭ كۇش-قۋاتىن جاسام­پاز­دىق ەڭبەككە جۇمىلدىرۋعا باعىت­تاعان بەل­سەندىلىگىن ايتۋعا بولادى.

ءار دەڭگەيدەگى ارداگەرلەر كەڭەس­تەرىن ىسكەر دە قايراتتى، لايىقتى ادامدار باسقارىپ كەلدى جانە باس­قارۋدا. ولاردىڭ باي ومىرلىك ءتاجى­ريبەسى، قارتتارعا كومەككە كەلۋگە قاشان­دا دايىندىعى – مىڭداعان ارداگەرلەر قوزعالىسىنىڭ ەرىكتى جانە رياسىز بەلسەن­دىلەرىنىڭ قىمبات قورى. ولار وزدەرىنىڭ رۋحاني جىگەر­لەرىمەن، جوعارى ۇستامدىلىعىمەن، جەكە باس ۇلگىلە­رى­مەن قازاقستاندا ۇلت­ارالىق كەلىسىم احۋالىن قالىپ­تاس­تىردى جانە ول ءبۇ­گىنگى كۇنى ءبىزدىڭ قوعامنىڭ ەڭ مىق­تى تىرەگى بولىپ تابىلادى.

قازاقستاندىق قو­­عام، ۇلت كوش­باس­شىسى ن.ءا. نازارباەۆ ەل تاۋەل­سىز­­د­ى­گىنىڭ قالىپ­تاسۋى­نا قوسقان اردا­­گەر­لەردىڭ ۇلەسىن وتە جوعارى باعالايدى. مەملەكەت باسشى­سىنىڭ ايتۋى بويىنشا، اعا بۋىن قيىن جىلدارى بالالارى مەن نەمە­رەلە­رىنىڭ جارقىن بولاشاعى ءۇشىن رەفورما جۇرگىزۋ كە­زىندە ءوز جاعداي­لارى­نىڭ ءتو­مەندەۋىنە سانالى تۇردە باردى. وتكەن شيرەك عاسىر ارالىعىندا ءبىر جارىم مىڭ­نان استام ارداگەردىڭ مەملە­كەتتىك ناگرادالارعا يە بول­عانى تەگىن ەمەس. ول وتان ءۇشىن اتقا­رىلعان ولاردىڭ ەڭبەگىنىڭ لايىقتى باعاسى. ەلىمىزدىڭ ەكونوميكالىق الەۋەتى جاقسارعان­نان كەيىن ارداگەر­لەردىڭ الەۋمەتتىك جاع­دايىن ساپالى تۇردە كوتەرۋگە ءمۇم­كىندىك تۋدى.

تەك قانا سوڭعى ون جىل ارا­لىعىندا ورتاشا زەينەتاقى مولشەرى 5 مىڭنان 40 مىڭعا نەمەسە 8 ەسەگە ءوستى. وسى كورسەتكىش بويىنشا ءبىز باسقا تمد ەلدەرىنىڭ ءبارىنىڭ الدىندامىز. اتاپ ايتۋىم كەرەك، بۇل تەك مەملەكەتتىك تولەم بويىنشا. ودان باسقا بىزدە ارداگەرلەرگە بەرىلەر كوپتەگەن كومەك تۇرلەرى مەن جەڭىل­دىكتەر جەرگىلىكتى بيلىك ورگاندارى مەن كوممەرتسيالىق قۇرىلىمدار تاراپىنان دا جاسالادى. ۇلى وتان سوعىسىنا قاتىسۋشىلار بىزدە اسا ۇلكەن قامقورلىققا يە.

مىسالى، جىل سايىنعى قازان ايىندا وتكىزىلەتىن قارتتارعا كومەك اي­لىعىندا 700 مىڭداي ادامعا 1 ميلليارد تەڭگەدەن استام كولەمدە ماتە­ريالدىق كومەك كورسەتىلدى. ءبىر­قاتار ايماقتاردا ارداگەرلەر ءۇشىن قوعام­دىق كولىكتە تەگىن ءجۇرۋ جانە كوم­مۋنالدىق، ءدارى­گەرلىك قىزمەتتەردە جەڭىلدىكتەر قاراس­تىرىلعان.

مۇنىڭ ءبارى قوعامدا قارتتارعا دەگەن مەيىرىمدىلىك جاعدايلارىنىڭ قا­لىپتاسقانىن دالەلدەيدى. كوپتە­گەن قالتالى ازاماتتار ءۇشىن قايى­رىم­دىلىق قاسيەتتەر كۇندەلىكتى وي مەن ءىستىڭ كورسەتكىشى بولىپ وتىر.

مۇمكىندىكتى پايدالانىپ، گازەت ارقىلى ەل پرەزيدەنتىنە، جەرگىلىكتى بيلىك ورگاندارىنا، كوپتەگەن بيزنەس قۇرىلىمدارىنا، اعا بۋىن وكىلدە­رىنە كورسەتىلەر باعا جەتپەس كومەك­تەرى ءۇشىن اسا زور ريزاشىلىعىمدى، العى­سىمدى بىلدىرگىم كەلەدى. ءوز كەزە­گىن­دە، ارداگەرلەرىمىز بولاشاققا دەگەن نىق سەنىممەن قازاقستاندا بولىپ جاتقان بارلىق جاقسىلىققا ءوز ۇلەس­تەرىن قوسۋعا دايىن.

بۇگىنگى مەرەيتوي وتكەنىمىزگە ويلى كوزبەن قاراپ، ەلىمىزدىڭ ساياسي جانە الەۋمەتتىك-ەكونو­مي­كالىق جاڭ­عىر­تۋ جاعدايىندا ءوز ىستەرى­مىزدىڭ كەلەشەك باعىتتارىن بەلگىلەۋگە ىنتالاندىرادى. ءبىز، ەڭ الدىمەن، اعا بۋىن­­نىڭ تۇر­مىستىق جاعدايىنىڭ جاق­سارۋىنا كوپ الاڭ­دايمىز. جا­ھان­دىق داعدارىس جاعدايىندا مەم­لە­كەتتىڭ مۇمكىندىگى شەكتەۋلى ەكەنىن جاق­سى ءتۇسىنىپ، ارداگەرلەر ۇيىمدارى جەر­گىلىكتى مۇمكىندىكتەردى مەيلىنشە مولىنان پايدالانىپ، ەڭ تومەنگى زەي­نەتاقى الاتىندارعا، ءاسى­رەسە، جال­­­عىزباستىلار مەن قاريالارعا كومەك بەرۋگە ۇمتىلادى. بۇل تۇر­عىدا ءمۇم­كىندىكتەر از ەمەس. ارداگەرلەرگە كو­مەك بەرۋ بويىنشا كەيبىر ايماق­تاردى الدىڭعى قاتارلىلار دەڭ­گەيىنە كوتەرىپ، بۇل جۇمىسقا شا­عىن جانە ورتا بيزنەس وكىلدەرىن بەلسەندى تارتۋ كەرەك.

كوپتەگەن قاريالارىمىز دارىگەر­لىك قىز­مەت كورسەتۋدىڭ كەمشىلىك­تەرىنە شاعىم­دا­نادى. بۇگىندەرى ءار­بىر ەمدەلۋشىنىڭ دارىگەردى جانە ەمحانانى تاڭداۋ ەركى بار دەپ سانالادى. بىراق، دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيس­ترلىگىنىڭ مالىمەتتەرى بويىنشا، وسى مۇمكىندىكتى تۇرعىنداردىڭ تەك 4%-ى عانا پايدالانعان، ال 70 جاستان اسقان قاريالاردى ستاتسيوناردا ەمدەۋدەن ءتىپتى قاشادى ەكەن. ءدارى-دارمەك ماسەلەسى دە سول بۇرىنعىشا تاپشى كۇيىندە. كوپتەگەن قاريالار تەگىن دارىگەرلىك كومەك كولەمىنە كىرمەگەن، رەتسەپتىمەن ۇسىنىلاتىن قىمبات دارىلەردى ساتىپ الاتىن مۇمكىن­دىك­تەرى جانە جوق. قازىرگى جاپپاي كوممەر­تسيا­لانعان جاعدايدا اق حالاتتى ادامدارى­مىزعا قارت­تارعا قا­تىستى جا­نا­شىر­لىق پەن كو­مەك بە­رەيىن دەگەن ىقى­لاس جەتپەي جاتادى.

قوعامنىڭ كەي­بىر بولىگى اعا بۋىندى ۇمىتا باستا­عا­نى قۇ­پيا ەمەس. كەي­­بىرەۋ­لەرگە قار­تاي­عان اتا-اناسىنا قارايلاسۋ ارتىق ماشاقات سياق­تى. نارىقتىق قاتى­ناستارعا بۇكىل بولمىسىمەن كىرىپ كەتكەن كەيبىر جاستار جاسى ۇلعايعان ادامدارعا كومەك بەرۋدىڭ ماڭىزدى­لىعىن سە­زىن­بەيدى. مۇنداي قوعام­دىق پسيحولوگيا ادام­گەرشىلىككە جاتپايدى جانە ونىڭ بو­لاشاعى جوق. ءويت­كەنى، بۇگىنگى جاس ەرتەڭ شاۋ تارتپاي ما ەكەن؟!

وسى تۇرعىدا كەل­گەندە جاستاردى تاربيە­لەۋدەگى كەم­شىلىكتى كورمەۋگە بول­مايدى. ءاس­كەري-پاتريوتتىق ءتار­بيەمەن كوبىرەك شۇ­عىلدانىپ، ول بويىنشا بەلگىلى ءبىر ناتيجە­لەرگە جەتىپ، ءبىز جاستار بويىنا جالپى­ادامدىق قۇندىلىقتار: ادامگەر­شىلىك، ادال­دىق، ەڭبەكسۇيگىشتىك ءجا­نە زاڭدى سىيلاۋ­شىلىق، ۇلكەنگە قۇر­مەت سياقتى قاسيەتتەردى ءسىڭىرۋ جاعىن نازاردان تىس قالدىردىق.

ەكونوميكالىق داعدارىس جاع­دايىندا جاستارىمىز ءومىردىڭ رۋحاني جاعىن ۇمىتىپ كەتىپ جاتقانى اقيقات. مۇنداي احۋال ءدىني راديكاليزم مەن سەپاراتيزمگە جول اشادى. سوندىقتان ارداگەرلەر تۇرعىن­دار­دىڭ جۇ­مىس­پەن قامتىلۋىن، قول­جەتىمدى تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىن، جاستارعا ءبىلىم بەرۋدى ۇيىمداس­تىرعاندا ماسەلەنىڭ تاربيەلىك جا­عىن كۇ­شەيتۋ جايىن قاراستىرعان پرەزيدەنت جولداۋىنا زور سەنىم ارتىپ وتىر.

ءبىز، سونىمەن قاتار، الەۋمەتتىك سالادا مەملەكەتتىك رەتتەۋدىڭ كۇ­شەيتىلۋىن، اسىرەسە، قوعامداعى ارداگەرلەر ورنىنىڭ، ەڭ الدىمەن، زاڭ­دىلىق تۇرعىسىنان قۇقىقتىق بە­كىتىلۋىن قالايمىز. وسى تۇستا «ارداگەرلەر تۋرالى» زاڭ قابىلداۋ جايلى ۇسىنىستىڭ كوكەي­كەستىلىگى ايقىن كورىنەدى.

ارداگەرلەر پرەزيدەنتتىڭ زەي­نەت­­كەرلىك جۇيەگە قاتىستى ۇكىمەتكە بەرگەن تاپسىرماسىن زور ىنتامەن قارسى الدى. اڭگىمە، ەڭ الدىمەن، زەينەتاقىنى ءادىل ەسەپتەۋ جايلى بولىپ وتىر. قازىر ەڭ تومەنگى ءمول­شەرلى زەي­نەت­اقى الاتىندار، نەگى­زىنەن، زەينەتاقىسى وتكەن عاسىردىڭ 90-شى جىلدارداعى ەڭبەك­اقىسى بويىنشا ەسەپتەلگەندەر. ول كەزدە ەڭبەكاقى تومەن، وندىرىستەر توقتاپ، ەڭبەك­كەرلەردىڭ كوبى اقىسىز دەما­لىسقا شىققان بولاتىن.

جيناقتاۋشى زەينەتاقى قورلا­رىنىڭ دا اشىق جانە بارشاعا ءتۇ­سىنىكتى بولۋى كەرەك. زەينەتاقى قور­لارى مەن الەۋمەتتىك قامسىز­داندىرۋ قورلارىنىڭ جۇمىسىن قاداعا­لايتىن قامقورشىلىق كەڭەس­تەر قۇرىلىپ، ونىڭ قۇرامىنا ارداگەرلەر وكىلدەرى قاتىس­قانى دۇرىس بولار ەدى.

كوپتەگەن ارداگەرلەر ۇيىمدارى سۇراعان­داي، قاجەتتىلىگى ءپىسىپ-جەتىل­گەن ماسەلە «سىبايلاس جەمقور­لىقتى جەڭۋگە جۇرتشىلىق­تىڭ قا­تىسۋى تۋرالى» زاڭنىڭ قابىل­دانۋى. ول مەم­لەكەتتىك اپپاراتتىڭ سىبايلاس جەم­قورلىققا قارسى زاڭ­نامانىڭ قالاي ورىندالۋىن قادا­عالاۋعا قوعام­دىق ۇيىمداردىڭ قۇزىرەتىن بەكىتەر ەدى.

ارداگەرلەر مەن مۇگەدەكتەرگە شەفتىك كو­مەك بەرۋ ءۇشىن، الەۋ­مەتتىك ماڭىزدى جوبا­لارعا بيزنەس قۇرى­لىمدارىن كەڭىنەن تارتۋ ءۇشىن ولار­عا سالىقتىق جانە باس­قاداي جەڭىل­دىكتەر قارالسا ءجون بولار ەدى. ءبىز ارداگەرلەر ماسەلە­لەرىن كەڭىنەن قام­تيتىن ورتالىق جانە ايماقتىق بۇقارالىق اقپارات قۇرال­دارىندا اقپاراتتىق كەڭىس­تىكتىڭ كەڭەيۋىنە مۇق­تاجبىز. باسىم باعىتتى باع­دارلامالار ساناتىنا كىرەتىن، «ارداگەر» ۇلتتىق باعدار­لاماسى ەنگى­زىلسە نۇر ۇستىنە نۇر. ونىڭ باستى مىندەتى، قارتتاردىڭ لايىقتى ءومى­رىن قام­تاماسىز ەتىپ، ولاردى قوعامدىق جۇمىس­قا جۇ­مىلدىرۋ بولار ەدى.

الدىمىزدا اتقارىلار ىستەر كوپ. رەس­پۋب­ليكالىق ارداگەرلەر ۇيىمى ءوزىنىڭ بار ۇيىمداس­تىرۋ­شىلىق جانە ينتەللەك­تۋال­دىق رەسۋرستارىن پايدالانىپ جانە ۇر­پاق­­تار جالعاستىعى مەن بىرلىگىنە سۇيە­نە وتىرىپ، ەلىمىزدىڭ جاڭا ماقساتتارىنا جەتۋ جولىن­داعى قوزعالىسىنا ءوز ۇلەسىن قوسا بەرمەك. ارداگەرلەر ۇيىمىنىڭ 25 جىل­­دىعى جانە ناۋرىز مەيرامى قارسا­ڭىندا بارشا ارداگەرلەر قاۋىمىنا ىستىق ءسا­لەمىمدى جانە قۇتتىقتاۋىمدى جولداپ، تۋعان قا­زاقستانى­مىزدىڭ گۇلدەنىپ، وركەن­دەي بەرۋىن تىلەيمىن.

قايىربەك سۇلەيمەنوۆ،  ارداگەرلەر ورتالىق كەڭەسىنىڭ  توراعاسى، گەنەرال-پولكوۆنيك.

سوڭعى جاڭالىقتار

7 ءوڭىر «سارى» ايماقتا

كوروناۆيرۋس • كەشە

كوبەلەكتەر كورمەسى

ايماقتار • كەشە

كوكشەدەگى ونەر سايىسى

ايماقتار • كەشە

"حات قورجىن"

قوعام • كەشە

قوڭىر اۋەن

ونەر • كەشە

بالقاشتان باستاۋ الدى

ايماقتار • كەشە

كوتەرمەاقى كولەمى ءوستى

ايماقتار • كەشە

جىرشىلىق ونەر – جان ازىعى

ونەر • 21 قىركۇيەك، 2021

جاڭارعان جولدار – تاۋەلسىزدىك تارتۋى

قازاقستان • 21 قىركۇيەك، 2021

داعدارىس پەن دارمەنسىزدىك

ەكونوميكا • 21 قىركۇيەك، 2021

ۇلتتى ۇلىقتايتىن سۋرەتكەر

تەاتر • 21 قىركۇيەك، 2021

قازاق شىعارماسى اقش-تا باعالاندى

ادەبيەت • 21 قىركۇيەك، 2021

تاشەنوۆتىڭ قالتا ساعاتى

تاريح • 21 قىركۇيەك، 2021

سيقىرلى ساز

ونەر • 21 قىركۇيەك، 2021

دۇنيەجۇزىلىك كورمە – دۋبايدا

وقيعا • 21 قىركۇيەك، 2021

العا باستايتىن باعىت-باعدار ايقىن

ەل جانە ەلباسى • 21 قىركۇيەك، 2021

تۇراقتى ازىق-ت ۇلىك جۇيەسىن قارجىلاندىرۋ

ەكونوميكا • 21 قىركۇيەك، 2021

نورۆەگيانىڭ ۇلتتىق مىندەتى

الەم • 21 قىركۇيەك، 2021

اقمولا وبلىسىندا زاڭسىز تسەح انىقتالدى

ايماقتار • 21 قىركۇيەك، 2021

ۇقساس جاڭالىقتار