زاڭعا باعىنۋ كەرەك
سەنبى, 19 مامىر 2012 8:00
كونستيتۋتسيانىڭ 1-بابىنىڭ 1-تارماعىندا: «قازاقستان رەسپۋبليكاسى ءوزىن دەموكراتيالىق, زايىرلى, قۇقىقتىق جانە الەۋمەتتىك مەملەكەت رەتىندە ورنىقتىرادى, ونىڭ ەڭ قىمبات قازىناسى – ادام جانە ادامنىڭ ءومىرى, قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارى» دەپ جازىلعان. بۇل ادام قۇقىعى مەن بوستاندىعى ەلىمىزدە العاشقى ورىندا تۇراتىندىعىن كورسەتەدى. وسى تۇرعىدا رەسپۋبليكامىزدا ءتۇرلى زاڭدىق شارالار دا ءوتىپ كەلەدى. سولاردىڭ ءبىرى دە بىرەگەيى وتكەن رەسپۋبليكالىق زاڭگەرلەر سەزى دەسەك, ارتىق ايتقاندىق ەمەس. وسى رەتتە ءبىز زاڭ سالاسى مەن قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىندا قىزمەت ەتىپ جۇرگەن «ىشكى ىستەر ورگاندارى مەديا ورتالىعى» جشس باس ديرەكتورى الماس سادۋبايمەن وي بولىسكەن ەدىك.
سەنبى, 19 مامىر 2012 8:00
كونستيتۋتسيانىڭ 1-بابىنىڭ 1-تارماعىندا: «قازاقستان رەسپۋبليكاسى ءوزىن دەموكراتيالىق, زايىرلى, قۇقىقتىق جانە الەۋمەتتىك مەملەكەت رەتىندە ورنىقتىرادى, ونىڭ ەڭ قىمبات قازىناسى – ادام جانە ادامنىڭ ءومىرى, قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارى» دەپ جازىلعان. بۇل ادام قۇقىعى مەن بوستاندىعى ەلىمىزدە العاشقى ورىندا تۇراتىندىعىن كورسەتەدى. وسى تۇرعىدا رەسپۋبليكامىزدا ءتۇرلى زاڭدىق شارالار دا ءوتىپ كەلەدى. سولاردىڭ ءبىرى دە بىرەگەيى وتكەن رەسپۋبليكالىق زاڭگەرلەر سەزى دەسەك, ارتىق ايتقاندىق ەمەس. وسى رەتتە ءبىز زاڭ سالاسى مەن قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىندا قىزمەت ەتىپ جۇرگەن «ىشكى ىستەر ورگاندارى مەديا ورتالىعى» جشس باس ديرەكتورى الماس سادۋبايمەن وي بولىسكەن ەدىك.
– الماس كادىربەك ۇلى, رەسپۋبليكالىق زاڭگەرلەر سەزى ءوتتى. وندا ءتۇرلى وي پىكىرلەر مەن ۇسىنىستار ورتاعا سالىندى. بۇل باسقوسۋدىڭ زاڭ سالاسىندا قالام تەربەپ جۇرگەن جۋرناليستەر ءۇشىن دە بەرەرى مول. ال قازاقتىلدى جۋرناليستيكادا قۇقىق سالاسى تاقىرىبىنا قالام تارتىپ ءجۇرگەندەر كەمشىن ەكەنى دە جاسىرىن ەمەس. دەمەك, زاڭگەرلەر سەزىنەن نە كۇتەمىز؟
– زاڭ – حالىق ءۇشىن. زاڭ – حالىقتىڭ قورعاۋشىسى. زاڭعا باعىنۋ بار دا, وعان سەنۋ بار. رەسپۋبليكالىق زاڭگەرلەر سەزى دە زاڭدى سىيلاۋ مەن ونى قۇرمەتتەۋدىڭ سيپاتىن تاعى ءبىر كورسەتىپ بەردى دەپ ويلايمىن.
ال ءبىزدىڭ سالا سەنىمدى بەكىتۋگە, زاڭدى قۇرمەتتەۋ مەن ونى تۇسىنۋگە, كەز كەلگەن قوعامدىق ءماسەلەنى زاڭ ارقىلى شەشۋگە بولاتىندىعىنا كوز جەتكىزۋگە باعىتتالادى. سوندىقتان زاڭ سالاسىنىڭ جۋرناليستەرى سۇحبات الۋعا, رەپورتاج جاساۋعا بارسا دا, ماقالا جازۋعا وتىرسا دا قۇقىقتىق نورماتيۆتەرگە سۇيەنۋى كەرەك. سەبەبى, ءسىزدىڭ بارىپ وتىرعان ادامىڭىز, ياعني قۇقىق سالاسىنىڭ ادامى زاڭدى ءالىپبيدى جاتقا بىلگەندەي بىلەدى. ال ءوزىڭ بىلمەيتىن تاقىرىپتا ول اداممەن قالاي ءتىل تابىسۋعا بولادى؟ جاڭا زاڭ شىقتى ما, ونى وقۋ كەرەك, باپتار وزگەردى مە, ونى ءتۇرتىپ قويۋ كەرەك. جاستار كوبىنە جالپىلاما جازادى. جانە الەۋمەتتىك تاقىرىپتارعا قۇمار. ولاردى ءبىر تاقىرىپقا نەگىزدەۋ جانە جۇيەلەۋ ءۇشىن كوپ جۇمىستار ىستەۋگە تۋرا كەلەدى. اعا تىلشىلەر بالا تىلشىلەرگە بىلگەنىن ۇيرەتەدى, باسشى رەتىندە ءوزىمىز كەڭەس بەرەمىز. استانا دا ءبىر كۇندە سالىنعان جوق قوي, اقىرىن ءجۇرىپ, انىق باسىپ, باعىت-باعدارىمىزدى ايقىنداپ, وڭ-سولىمىزدى تانىپ كەلەمىز.
– حالىق قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى قىزمەتكەرلەرىنە قانشالىقتى سەنەدى؟ زاڭگەرلەر سەزىنىڭ بۇل رەتتە بەرەر كومەگى قانداي؟
– قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى قىزمەتكەرلەرىنىڭ ءيميدجىن كوتەرۋ, ولاردىڭ جانكەشتى قىزمەتتەرىن, جاي عانا وتباسىنداعى ادامدىق بەينەسىن اشۋ, حالىققا تانىتۋ ءبىزدىڭ باسىلىمداردىڭ باستى باعىتى بولىپ تابىلادى. قىلمىستىڭ ورىن الۋى باق-تا سەنساتسيا بولادى دا, ونىڭ قۇرىقتالۋى كوبىنە كولەڭكەدە قالادى. قاراپايىم عانا مىسال, 40 گرادۋس ايازدا جول ساقشىلارى كۇنى بويى جەل وتىندە تۇرىپ قىزمەت ەتەدى, ال ءبىز كولىكتەن شىعىپ, قۇجات كورسەتۋگە ەرىنىپ جاتامىز. نەمەسە ءورت ءسوندىرۋشىلەردىڭ بۇكىل ەڭبەگىن ولاردىڭ كەشىگىپ كەلۋىمەن جوققا شىعارا سالامىز. قۇداي ساقتاسىن, ءبىر قيىندىق بولا قالعاندا شارتتى تۇردە قولىمىز سولاردىڭ ءنومىرىن تەرە باستايدى. ال مۇنىڭ ءوزى – سەنىم. ياعني, سولار عانا قۇتقارىپ يا ساقتاپ قالاتىنىن بىلەمىز. «ءبىر قۇمالاق ءبىر قارىن مايدى شىرىتەتىنى» تاعى بار.
قازىر بەيبىت ءومىرىمىز بەن ءتۇن ۇيقىمىزدىڭ تىنىشتىعى – بەلگىلى ءبىر دارەجەدە قۇقىق قورعاۋ سالاسى قىزمەتكەرلەرىنىڭ ارقاسى ەمەس پە؟! جوعارعى سوتتاعى جاڭا رەفورمالار دا كوپ ۇزاماي ءوز ناتيجەسىن بەرەدى دەپ بىلەمىز. قۇقىعىمىزدىڭ قورعالاتىنىن بىلگەندىكتەن دە ءبىز قازىر باتىل سويلەيمىز, باتىرلىق ارەكەتتەرگە بارامىز. باستى بايلىق – ەركىن ءومىر ءسۇرۋ. دەموكراتيالىق قوعام دەگەنىمىزدىڭ ءوزى دە سول – ءوز ەركىندىگىڭدى سەزىنۋ جانە وزگەنىڭ ەركىندىگىنە قول سۇقپاۋ. زاڭگەرلەر سەزىنىڭ نەگىزگى وزەگى دە وسىعان ساياتىن بولسا كەرەك.
– اڭگىمەڭىزگە راحمەت.
اڭگىمەلەسكەن ءابدىراحمان قىدىربەك,
«ەگەمەن قازاقستان».
