10 ناۋرىز, 2010

وڭىرلىك ماسەلە وزەكتى دە ماڭىزدى

772 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن
كەشە پارلامەنت سەناتىنىڭ توراعاسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ قاتىسۋىمەن ء“وڭىر” دەپۋتاتتىق توبىنىڭ كەزەكتى وتىرىسى بولىپ ءوتتى. سونداي-اق وتىرىسقا پرەمەر-ءمينيستردىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى ومىرزاق شوكەەۆ, “نۇر وتان” حدپ حاتشىسى سەرگەي گروموۆ, پارلامەنتتەگى وكىلدىكتەر باسشىلارى مەن سەنات اپپاراتى جانە پرەمەر-مينيستر كەڭسەسىنىڭ جاۋاپتى قىزمەتكەرلەرى قاتىستى. الدىمەن ءسوز العان سەنات ءتور­اعاسى داعدارىستان كەيىنگى الەمدە مۇمكىندىكتى دۇرىس پايدالانىپ, رەفورما جاساۋدا بەلسەندى ءىس-ارە­كەتتەر جاساعان ەلدەر عانا باسىم جاعدايعا يە بولادى دەگەندى ەرەكشە ايتتى. قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى: “پرەزيدەنت ۇسىنعان 2020 سترا­تە­گيا­لىق جوسپارىن ىسكە اسىرۋ قا­زاقستانعا دامىعان ەلدەردىڭ ال­دىڭ­عى قاتارىندا بولۋعا جانە كە­لەشەكتە بولۋى مۇمكىن سىناقتارعا توتەپ بەرىپ, بارشا قازاقستان­دىق­تاردىڭ يگىلىگىنە قىزمەت ەتەتىن ور­نىقتى ەكونوميكانى قۇرۋعا ءمۇم­كىندىك بەرەدى”, دەدى. وسى سترا­تە­گيالىق باعىت مەملەكەتتىڭ بارلىق دەڭگەيدەگى ورگاندارىنىڭ بەلسەنە اتسالىسۋىن جانە بارشا قازاق­ستان­دىقتاردىڭ قولداۋىن تالاپ ەتەدى. سپيكەردىڭ ايتۋىنشا, جۇمىلا جۇمىس ىستەۋدىڭ ارقاسىندا عانا ەلىمىزدىڭ جاڭا ەكونوميكالىق ورلەۋىن قامتاماسىز ەتە الامىز. پرەزيدەنتتىڭ سەنىمدى تىرەگى بولىپ تابىلاتىن “نۇر وتان” پارتياسى ءۇشىن بۇل باعدارلامانى ورىنداۋ ونىڭ جۇمىسىنىڭ باستى وزەگىنە اينالۋى ءتيىس. ء“وڭىر” دەپۋتاتتىق توبى پارتيامەن بىرلەسىپ العا قوي­ىل­عان بارلىق مىندەتتەردىڭ ورىن­دا­لۋىنا, سونىڭ ىشىندە قاراجاتتىڭ پايدالانىلۋىنا باقىلاۋدى قام­تا­ماسىز ەتۋگە, كاسىپكەرلەردىڭ جانە تۇتاستاي العاندا حالىقتىڭ ناقتى پروب­لەمالارىنا نازار اۋدارىپ, ونى شەشۋدىڭ وڭتايلى جۇيەسىن قۇرۋعا تىكەلەي اتسالىسۋى قاجەت. سەنات توراعاسى: “كەدەن وداعى ءبىز­دىڭ پرەزيدەنتىمىزدىڭ ينتەگراتسيالىق يدەياسىن ناقتى جۇزەگە اسىرا باس­تادى. دەگەنمەن, ينتەگراتسيا بىرەۋ­لەرگە پايدا اكەلىپ, ەكىنشىلەرىنە زيان شەكتىرمەۋى ءتيىس. ينتەگراتسيا – ول ەكى جاققا دا ءتيىمدى قۇبىلىس, جانە ۇزاق مەرزىمدى مۇددەلەردى ءوزارا ەسەپتەسۋدىڭ جەمىسى”, دەپ ونىڭ ما­ڭىزىن اشىپ بەردى. مەملەكەت باس­شىسىنىڭ ستراتەگياسىندا كورسەتىل­گەن مىندەتتەردى جۇزەگە اسىرۋعا جانە ەل ەكونوميكاسىن دامىتۋ ءۇشىن جاعداي قالىپتاستىرۋعا ايتارلىقتاي قادام جاسالدى”, دەدى قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى. ء“وڭىر” دەپۋتاتتىق توبىنىڭ ءوت­كەن جىلعى جۇمىستارى تۋرالى ونىڭ جەتەكشىسى سەناتور ەرمەك جۇماباەۆ بايانداپ بەردى. توپ جەتەكشىسىنىڭ ايتۋىنشا, ء“وڭىر” دەپۋتاتتىق توبى 2009 جىلى وڭىرلىك دامۋ سالاسىن­دا­عى زاڭنامالاردى جەتىلدىرۋ, سون­داي-اق دۇرىس ءارى بىركەلكى قولدانۋ جونىندەگى ۇسىنىستاردى ازىرلەۋ باعىتىندا بىرقاتار شارالار ءوت­كىز­گەن. سونىڭ ناتيجەسىندە ۇكىمەتكە جانە ورتالىق مەملەكەتتىك ورگان­دار­عا بىرقاتار ۇسىنىمدار ازىرلەنىپتى. مەملەكەتتىك ورگاندارداعى ءوڭىر­لەردى دامىتۋ ماسەلەلەرى ءجو­نىن­دەگى دەپۋتاتتىق ساۋالداردى قاراۋ قورىتىندىلارى تۋرالى اگرارلىق ماسەلەلەر جانە قورشاعان ورتانى قورعاۋ كوميتەتىنىڭ حاتشىسى قۋا­نىش ايتاحانوۆ حاباردار ەتتى. وتىرىسقا قاتىسقان پرەمەر-ءمينيستردىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى ومىرزاق شوكەەۆ بىلتىر ۇكىمەت تاراپىنان قابىلدانعان شارالارعا كەڭىنەن توقتالدى. ومىرزاق ەس­تاي­ ۇلى وتكەن جىلدىڭ ەكىنشى جارتى­سى­ندا داعدارىستان شىعۋ جولىن­داعى ەلەۋلى وزگەرىستەر بولعانىمەن, امەريكا, رەسەي جانە ەۋرازيا مەم­لەكەتتەرىندەگى ەكونوميكا ءبىرشاما تومەندەگەندىگىن تىلگە تيەك ەتتى. ەل­با­سى ساياساتىنىڭ ارقاسىندا ەلدەگى جاعداي وڭ قالىپتاسقان. اتاپ ايت­قاندا, بانك جۇيەسىنىڭ تۇراقتىلىعى مەن جۇمىسسىزدىق دەڭگەيىنىڭ ساق­تالىپ قالۋى, ۇلەسكەرلەر ماسەلە­سى­نىڭ بىرتىندەپ شەشىلە باستاۋى جانە حالىق تۇرمىسىنىڭ تومەندەمەۋىنە جول بەرمەۋ سياقتى ماسەلەلەر ءوز شەشىمدەرىن تاۋىپتى. سونداي-اق ۇكىمەت باسشىسىنىڭ ءبىرىنشى ورىن­باسارى قازىرگى كەزدە اتقارىلىپ جات­قان دەپۋتاتتىق ساۋالدار بوي­ىن­شا ايتا كەلىپ, سەناتورلاردىڭ سۇراقتارىنا جاۋاپ بەردى. دەرەك كوزى: اسقار تۇراپباي ۇلى.
سوڭعى جاڭالىقتار