كەندى التايدى سۋ باسۋ قاۋپى بار

بيىل كەندى التايدا قىس قاتال. قا­تارىنان ەكى-ءۇش اي قاتتى اياز, كۇن سايىن دەرلىك بوران-شاشىن سوعىپ, تۇر­عىنداردىڭ مازاسى ابدەن كەتتى. كەي اۋ­دانداردا قاردىڭ بيىكتىگى 5-6 مەترگە جەتتى. كوكپەكتى اۋدانىندا 54 گرا­دۋسقا دەيىن اياز بولدى. ناۋرىز ايى كەلسە دە, كۇننىڭ جىلىناتىن ءتۇرى جوق. كۇنى كەشە كەي اۋدانداردا اۋا­نىڭ تەمپەراتۋراسى -37-39 گرادۋسقا جەت­تى. ەندىگى قاۋىپ – قالىڭ قار كۇرت ەرىگەن جاعدايدا توپان سۋدىڭ باسۋى. سوندىقتان دا ۇكىمەتتىڭ جۇمىس توبى كەندى التايعا كەلىپ, توپقا ءبولىندى. ءبى­رىنشى توپتا وبلىس اكىمى بەردىبەك سا­پارباەۆ, توتەنشە جاعدايلار مي­نيسترى ۆلاديمير بوجكو, كولىك جانە كوممۋنيكاتسيا ءمينيسترى ابىلعازى قۇسايىنوۆ جانە باسقالار بار. ال ەكىنشى توپتاعى اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى مارات ورازاەۆ, وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى سەرىك تاۋكەباەۆ جانە رەسپۋبليكالىق مينيسترلىكتەردىڭ, وبلىستىق باسقار­ما­لاردىڭ وكىلدەرى وبلىسىمىزدىڭ وڭ­تۇستىك اۋداندارىندا بولىپ, مال قىس­تاتۋ ناۋقانىنىڭ بارىسىمەن تانىسىپ, كوكتەمگى سۋ تاسقىنى ءجۇرۋى ىقتيمال جەرلەردى كوردى. قۇرامىندا قوس مينيستر, وبلىس اكىمى بار ءبىرىنشى توپ بۇقتىرمانىڭ جا­­عاسىندا جاتقان بىكوۆو اتتى جى­راق­­تاعى تاۋلى كەنتتە تۇرعىندارمەن كەز­دەسۋ وتكىزدى. زىريان اۋدانى اكى­مىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى نيكولاي يگ­ناشيننىڭ مالىمدەۋىنشە, اۋداندا قار وتە كوپ جينالعان. قاسات قاردىڭ جازىق جەرلەردەگى بيىكتىگى 1,5 مەتردەن, تاۋلاردا 2,5 مەتردەن اسادى. وزەن ارناسىن بوگەيتىن قار كوشكىندەرى دە بۇقتىرماعا كوپ تۇسكەن. ءتىپتى كونەكوز قاريالاردىڭ وزدەرى دە ەشقاشان مۇنداي قاردىڭ جاۋماعانىن ايتادى. قازىردىڭ وزىندە وزەندەگى مۇز­دى كەم دەگەندە بەس جەردەن جارۋ قاجەت ەكەن­دىگى انىق بولىپ وتىر. جاعا بە­كىتەتىن دامبالاردى تۇرعۇسىن, زۋبوۆ, بىكوۆو سياقتى ءۇش اۋىلدا تۇرعىزۋ كەرەك. ال, كەش قالماس ءۇشىن بۇل جۇ­مىستاردى ناۋرىزدىڭ ءبىرىنشى ونكۇندىگىنەن كەيىن باستاپ كەتكەن ءجون. ناۋرىز كەلدى, بىراق قىستىڭ قاي­تاتىن ءتۇرى كورىنبەيدى. دالانىڭ ۇيتقىپ سوققان اق بورانى كۇرشىم اۋدانىنداعى تاس جولدى تاعى دا “تىعىنداپ” تاستادى. قارويعا بارار جولدا دالا لاگەرى قۇ­رىل­عان. جول بويىنا تىگىلگەن شا­تىرلاردا اس ازىرلەنۋدە. “وبلشىعىسجولدىڭ” جانە ولارعا كو­مەككە كەلگەن ۇيىمداردىڭ جۇمىسشىلارى تەرەكتىگە بارار جولدى ارشىپ جاتىر. الايدا, قاسات قاردى كۇرەۋ وڭايعا سوقپاي تۇر. – 8 قاڭتاردان بەرى وسى­لاي جۇمىس ىستەپ كەلەمىز, – دەيدى جاع­دايدى بايانداعان كۇرشىم اۋدانىنىڭ اكىمى التايبەك سەيىتوۆ. – بىزدەگى شامامەن 1500 شاقى­رىم بولاتىن جولدىڭ 450 شاقى­رى­مىن قار الىپ قالدى. قازىر 218 شاقىرىمداي جول جابىق جاتىر. بىراق, كورىپ تۇرسىزدار, جۇمىس ءىس­تەلۋدە. بىزگە جول ۇيىم­دا­رىنىڭ ۇلكەن كومەگى قاجەت. ءتورت ت ۇلىك مالدى بيىلعى قىس­تان امان-ەسەن الىپ شىعۋ جايىندا دا اڭگىمە بولدى. قالىڭ جاۋعان قار­دىڭ سالدارىنان كوپتەگەن شا­رۋا­شىلىقتاردا جەمشوپ قورى تاۋ­سىلىپ, مالدى ازىقتاندىرۋ قي­ىن­عا تۇسكەن. كورشىلەس اۋداندار كو­مەك قو­لىن سوزعانىمەن تى­عى­رىق­تان شى­عۋدىڭ رەتى كەلمەي تۇر. ءجۇز­گە تارتا مالشىلار تەلىمىنە ءبۇ­گىنگى كۇنى تەك اتپەن عانا قا­تى­نا­سۋعا ءمۇم­كىندىك بار. قالىپتى ءمول­شەر­دەن بىرنەشە ەسە ارتىق جاۋعان قاردىڭ قالىڭدىعى دا قاۋىپتى. وزەن بويىن جاعالاي ورنالاسقان بۋ­­را­باي, مارالدى, سارىولەڭ سياق­­تى بىرقاتار اۋىلداردا جا­عال­اۋدى بەكىتۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ كەرەك. – ال, ارنايى قۇرىلعان “وبل­شىعىسجول” مەكەمەسىن زاماناۋي تەح­نيكالارمەن كۇشەيتپەكپىز. بۇل ماقساتتى ىسكە اسىرۋعا 200 ميلليون تەڭگە قارجى بولىنەدى. جولداردىڭ بارلىعىن جوندەۋدەن وتكىزەمىز. ايتالىق, بۇگىن عانا وسينوۆ اسۋىن كوزىمىزبەن كوردىك. ونى اينالىپ وتەتىن جول جاساۋ قاجەت. سونداي-اق, قالباتاۋ – سەمەي, سەمەي – قاينار باعىتىنداعى تاس جولداردى جوندەۋ جوبالارى ازىرلەنۋ ۇستىندە,– دەدى ءوڭىر باسشىسى. جۇمىس توبى زايسان اۋدا­نىن­داعى ۇيدەنەن سۋ قويماسىنىڭ جاعدايىمەن تانىستى. سونىمەن قاتار, شار – وسكەمەن تەمىر­جو­لىن­دا بولدى. ءۇش مەتردەن استام قار الىپ جاتقان جارما اۋدانىن­داعى سارجال القابى قار توقتاتۋ جۇيەسىنە دە قاتتى كوڭىل ءبولۋ كە­رەك­تىگىن اڭعارتتى. ويتكەنى, بۇل اي­ماقتا قىستىڭ سوڭىنا دەيىن جو­لاۋ­شىلار پويىزىنىڭ جۇرۋىنە رۇقسات بەرىلمەگەن. ءشۇلبى شليۋ­زىندە بول­عان ساپاردا وبلىستىق سۋ جولدارى كاسىپورنىنىڭ ديرەكتورى گ.پە­ترەن­كو رەسپۋبليكا مەن اي­ماق­تان كەلگەن ارنايى وكىلدەرگە شليۋز شا­رۋا­شىلىعىن تانىس­تىردى. وكى­نىشكە قاراي, ينجەنەرلىك كۇردەلى قۇ­رىلىستاردى رەتكە كەلتىرۋ جۇ­مىس­تارى باياۋ اتقارىلۋدا. مۇنىڭ سىرتىندا شليۋزدەگى سۋ دەڭگەيىنىڭ كوتەرىلۋى نەمەسە باسقا دا كەلەڭسىز جايتتەردىڭ ورىن الۋى توتەنشە جاعدايلارعا الىپ كەلەتىنى ءسوزسىز. ارنايى كوميسسيا مۇشەلەرى بۇل تۇيتكىلدى ۇزاق تالقىلادى. الداعى كەلە جاتقان كوكتەمنىڭ وبلىسىمىزعا كۇرمەۋى قيىن كۇر­دەلى ماسەلەلەردى الا كەلەرى انىق, ونىڭ ۇستىنە بۇگىنگى كۇنى بۇكىل رەسپۋب­ليكانىڭ نازارى بىزدە. ەڭ باس­تىسى, ەلىمىز شىعىس قا­زاق­ستانعا قولۇشىن بەرۋگە دايىن! وڭداسىە ەلۋباي, شىعىس قازاقستان وبلىسى.