تاعدىر تالكەگىمەن شەتەل اسقان
سەنبى, 14 ءساۋىر 2012 7:57
وتانداستارىمىز قازاقستانعا قايتا ورالعاندا تاڭداۋدان قاتەلەسپەگەندەرىن ريزاشىلىقپەن اڭگىمەلەيدى
سولتۇستىك قازاقستان وبلىستىق كوشى-قون پوليتسياسى باسقارماسىنىڭ مالىمەتتەرى بويىنشا, سوڭعى 5 جىلدا قىزىلجار وڭىرىنە گەرمانيادان –196, پولشادان – 15, يزرايلدەن – 7 ادام قايتا ورالعان ەكەن. ءبىز ماقالامىزدا تاعدىردىڭ تالكەگىمەن شەتەل اسىپ, كەيىن قازاقستانعا قايتىپ كەلگەن ءتۇرلى بۋىن وكىلدەرىنە جولىعىپ, نە سەبەپتى دەگەن ءبىر عانا ساۋال قويعان ەدىك. ونداعى ماقسات ماسەلەنىڭ ءمان-جايىن ءوز اۋىزدارىنان ەستىپ, ءتۇپ تامىرىنا تەرەڭ بويلاۋعا تىرىسۋشىلىقتان تۋعان بولاتىن.
_________________________
سەنبى, 14 ءساۋىر 2012 7:57
وتانداستارىمىز قازاقستانعا قايتا ورالعاندا تاڭداۋدان قاتەلەسپەگەندەرىن ريزاشىلىقپەن اڭگىمەلەيدى
سولتۇستىك قازاقستان وبلىستىق كوشى-قون پوليتسياسى باسقارماسىنىڭ مالىمەتتەرى بويىنشا, سوڭعى 5 جىلدا قىزىلجار وڭىرىنە گەرمانيادان –196, پولشادان – 15, يزرايلدەن – 7 ادام قايتا ورالعان ەكەن. ءبىز ماقالامىزدا تاعدىردىڭ تالكەگىمەن شەتەل اسىپ, كەيىن قازاقستانعا قايتىپ كەلگەن ءتۇرلى بۋىن وكىلدەرىنە جولىعىپ, نە سەبەپتى دەگەن ءبىر عانا ساۋال قويعان ەدىك. ونداعى ماقسات ماسەلەنىڭ ءمان-جايىن ءوز اۋىزدارىنان ەستىپ, ءتۇپ تامىرىنا تەرەڭ بويلاۋعا تىرىسۋشىلىقتان تۋعان بولاتىن.
كارل دەدەرەر, قىزىلجار اۋدانى:
– 90-جىلداردىڭ شىرعالاڭى ءالى كۇنگە دەيىن كوز الدىمدا. كەي كەزدەرى تۇسىمە كىرىپ, ەلەس كەزىپ جۇرگەندەي كۇي كەشەمىن. جەر شارىنىڭ التىدان ءبىرىن يەلەنگەن كسرو سەكىلدى الىپ دەرجاۆانىڭ كۇيرەپ تۇسەتىنىن كىم ءبىلىپتى؟ ءبىر شاڭىراق استىندا مامىراجاي ءومىر ءسۇرىپ كەلگەن رەسپۋبليكالار اراسىنداعى ساياسي-ەكونوميكالىق, مادەني بايلانىستاردىڭ ءۇزىلۋى, تۇرمىس-تىرشىلىكتىڭ كۇرت تومەندەۋى, كەلەشەككە دەگەن سەنىمنىڭ جوعالۋى – وسىنىڭ ءبارى ادامداردىڭ بويىنا قورقىنىش ۇيالاتىپ, جان-جاققا سابىلتىپ جىبەردى.
وزگەلەر سەكىلدى بالا-شاعانىڭ قامىن ويلاپ, كۇيزەلىسكە تۇسكەن كۇندەردى ويلاسام, دەنەم مۇزداپ سالا بەرەدى. ەش ءنارسەنى بولجاپ بولمايتىن سول ءبىر الاساپىران كەزەڭنىڭ جۇيكەگە اۋىر تيەتىن تاۋسىلماس كۇيبەڭ تىرلىگى قازاقستاندى مەكەندەيتىن نەمىستەردىڭ گەرمانياعا ۇدەرە كوشۋىنە سوقتىردى. قۋ تۇرمىستىڭ تاۋقىمەتىمەن العاشقى كوشكە ىلەسىپ, اتا-بابامىزدىڭ تاريحي وتانىنا وتباسىمدى الىپ مەن دە جول تارتتىم. يمانداي شىنىم, باسقا بوتەن وي بولعان جوق. تۋعان جەرمەن, ق ۇلىن-تايداي تەبىسىپ وسكەن دوستارمەن قوشتاسۋ وزەگىمدى سۋىرىپ العانداي قاتتى اسەر ەتتى.تالاي تۇندەردى ۇيقىسىز اتىردىم.
وبالى نە كەرەك, ول جاقتا بار جاعدايدى جاساپ باقتى. شتۋتگارد قالاسىنىڭ تۇبىنە قونىستانىپ, جۇمىسقا ورنالاستىم. باسپانا تۇرعىزىپ, شارۋامدى دوڭگەلەتىپ اكەتتىم. جاستار ەمەس پە, ۇل-قىزدارىم تەز ورنىعىپ كەتتى. ال ماعان ءسىڭىسۋ وتە اۋىر ءتيدى. سارىارقاداي كەڭ دالادا تۋىپ, ەركىن وسكەن, قازاق حالقىنىڭ باۋىرمال, قوناقجاي قاسيەتتەرىمەن تاربيەلەنگەن مەن ەۋروپانىڭ سالت-ءداستۇرىن, ادەت-عۇرپىن, شىنى كەرەك, قابىلداي المادىم. قازاقستاننىڭ ورنى ەرەكشە, بولەك, ايىرماشىلىق جەر مەن كوكتەي ەكەنىن, تۋعان جەردىڭ ءبىر جۇتىم اۋاسىنا ەش نارسە تەڭ كەلمەيتىنىن ۇعىندىم. سودان ءبىر كۇنى «قازاقستان, قايداسىڭ!» دەپ كەرى تارتىپ وتىردىم.
قازىر بۇرىنعى قونىسىم – پەتەرفەلد اۋىلىندا تۇرىپ جاتىرمىن. تۇرمىسىم شەتەلدىكتەردەن كەم ەمەس. مال ۇستايمىن, قۇس وسىرەمىن. ەركىنمىن, ازاتپىن. تاعدىردىڭ تۋعان جەرمەن قايتا قاۋىشتىرعانىنا قۋانامىن. جىل ساناپ قارىشتى دامىپ كەلە جاتقان ەلدىڭ ازاماتى بولعانىمدى ماقتان ەتەمىن. بۇكىلالەمدىك قوعامداستىق الدىندا ءوز ورنى, ءوز بەدەلى بار ابىرويلى قازاقستاندا ەلباسى ۇلتارالىق تاتۋلىق پەن ءدىنارالىق كەلىسىمنىڭ وزىندىك ۇلگىسىن قالىپتاستىرىپ, بەيبىتشىلىك ايماعى رەتىندە دە الەم تانيتىن بيىككە جەتتى. وسىنىڭ ءبارى – ءوزارا تۇسىنىستىكتىڭ ارقاسى.
يرينا فولەنۆەيدەر, مامليۋت اۋدانى:
– ءبىزدىڭ گەرمانياعا اتباسىن بۇرۋىمىز وزگەشەلەۋ. ول جاقتا تۋىستارىمىز تۇراتىن. سولار شاقىرىپ قويماعاننان كەيىن, جاستىقتىڭ اسەرى مە ەكەن, قالاي كونىپ قالعانىمىزدى بىلمەي قالدىق. بىراق بارۋىمىزدان قايتۋىمىز تەز بولدى. جۇبايىم ەكەۋمىزدىڭ باۆاريادا جارتى جىلداي عانا تۇرۋعا شىدامىمىز جەتتى. بالالارىمىز دا ەلگە ورالۋ تۋرالى ويىمىزدى قۋانا قولدادى.
ءيا, شەتەلدە ءبارى جاقسى, تاماشا سياقتى. استارىنا ۇڭىلە قاراپ, شىن ءمانىندە, ولاي ەمەس ەكەنىنە كوز جەتكىزدىك. بوتەن ورتانىڭ ءبىزدىڭ قالىبىمىزعا كەلە بەرمەيتىن ەرەكشەلىكتەرى كوپ بولىپ شىقتى. جاستايىمىزدان بويىمىزعا دارىعان باۋىرمالدىق, كەڭپەيىلدىك, وتان مەن جەرىڭە دەگەن پەرزەنتتىك ءسۇيىسپەنشىلىك, تاريحى مەن مادەنيەتىنە دەگەن زور قۇرمەت بايىز تاپتىرمادى.
جەرلەستەرىمىز ورالۋىمىزدى ءتۇسىنىستىكپەن قابىلدادى. كەلەشەگى كەمەل ەل الدىنداعى تاريحي جاۋاپكەرشىلىگىمىزدى ورتاق ماقسات-مۇددەگە جۇمىلدىرىپ, ەسەلى ەڭبەك ەتىپ جاتىرمىز. ءوزىم اعىلشىن ءتىلى پانىنەن ساباق بەرەمىن. جۇبايىم ۆلاديمير كاسىپكەرلىكپەن اينالىسادى. ۇلىم سپورتشى, قىزىم ستۋدەنت. ايرانداي ۇيىپ وتىرعان وتباسىمىزعا جازىلماس جارا, سىنىق سىزات ءتۇسىرىپ الماي, قاتەلىكتى ورنىمەن تۇزەي بىلگەنىمىزگە شۇكىرشىلىك دەيمىز.
ەكى وتباسى. ءبىر تاعدىر. ارقايسىسى نەبىر قيلى وتكەلەكتى باستان وتكەرسە دە, توعىستىراتىن ورتاق مۇددە-ماقسات بار. ول – قازاقستانعا دەگەن بيىك سەنىم, جوعارى رۋح. قازاقستاندىق ءپاتريوتيزمدى, وتانعا, جەرگە دەگەن ماحابباتتى بارشا قوعامنىڭ كۇش-قۋاتى جولىندا جۇمىس ىستەۋ, ەڭبەك ەتۋ دەگەن تاباندى قاسيەت, بەرىك تۇسىنىك! ماقالانى ازىرلەپ بولا بەرگەنىمىزدە كوشى-قون پوليتسياسى باسقارماسىنىڭ قىزمەتكەرلەرى مارينا كۋزمەنكو (قىزى ەكەۋى) دەگەن گرەكيادا تۇرعان بۇرىنعى وتانداسىمىزدىڭ قىزىلجار وڭىرىنە ورنىققانىن جەتكىزدى. ونداعى تەرەڭ ەكونوميكالىق داعدارىس سالدارىنان ىقىلاس قازاقستانعا اۋسا كەرەك. پەتروپاۆلدا كوڭىلى قالاعان جۇمىسقا ورنالاسىپ, جانى جاي تاپقان. تۇرعىلىقتى جەر تاڭداۋدا قاتەلەسپەگەنىنە بەك قۋانىشتى.
ءومىر ەسقالي.
سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى.